بنابراین صداوسیما را دانشگاهى بدانید براى تدریس اصول اسلام انقلابى؛ برداشت ما از صداوسیما این است. امام که فرمودند «دانشگاه»،[5] خب، در دانشگاه یک چیزى تدریس میشود؛ در اینجا چه میخواهد تدریس بشود؟ آنچه در این دانشگاه تدریس میشود، عبارت است از پیامها، پایهها، مفاهیم و درسهاى اسلام؛ اسلام ناب، اسلام انقلابى، اسلام واقعى. این، آن چیزى است که در صداوسیما ایدئال است؛ حالا میخواهیم به این برسیم. البتّه فاصله داریم؛ شما بیش از من هم میدانید. یعنى عیوب صداوسیما را من هم خیلى میدانم، امّا شما مطمئنّاً هر کدام در بخش خودتان بیش از من معایب را میدانید. البتّه بیش از من هم تلاشها را میدانید؛ بیش از من اخلاصهایى را که آنجا خرج شده و دارد میشود، میدانید؛ در این هم بحثى نیست.صداوسیماگروه و سازمان
نامهای دیگر: صدا و سیما، رادیو و تلویزیون، سازمان صداوسیما، صداوسیمای برونمرزی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
سازمان رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی، مدیریت و برنامههای آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:نطق در مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی کفایت سیاسی بنیصدر— ۱۳۶۰/۰۳/۳۱
سیر زمانی
از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳۱۳۶۰۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
۱- صدا و سیما نه وسیلهیی صرفاً برای سرگرمی یا خبررسانی - که مدرسهیی عمومی برای همهی قشرها در سراسر کشور است و برنامههایی که از آن پخش میشود چه مثبت و چه منفی، آثاری عمیق در روحیه و فکر و رفتار و فرهنگ و بینش مخاطبان خود برجای میگذارد. وظیفهی گردانندگان این رسانهی سراسری از اینرو بسیار خطیر و سنگین است. اندکی غفلت از گردش امور و بیتوجهی به تصمیمگیریها و برنامهریزیها در آن، گاه آثار بیجبرانی برجای میگذارد.ما یک مأموریتِ محوری برای رسانهی ملی قائل هستیم، که الزاماتی دارد و این مأموریت ملی اهداف کلانی را هم با خودش همراه دارد. بهنظر ما آن مأموریتِ محوری عبارت است از مدیریت و هدایت فکر، فرهنگ، روحیه، اخلاقِ رفتاری جامعه، جهتدهی به فکر و فرهنگ عمومی، آسیبزدایی از فکر و فرهنگ و اخلاق جامعه، تشویق به پیشرفت - یعنی روحیهدادن - و زدودن احساس عقبماندگی.شاهدها (۲۵ پاراگراف)
نقد پخش مکرر یک تلاوت متوسط و نامناسب از رسانهای با این عظمت
… یا به عهدهی کسی در رسانهی جمعی گذاشته، و آن را پخش کردهاند. این همه تلاوت خوب داریم! ببینید امروز چه تلاوتهای خوبی اینجا مطرح شد! آن وقت یک تلاوت متوسط را امشب میگذارند؛ فردا شب میگذارند؛ پس فردا شب میگذارند؛ شب هشتم میگذارند؛ شب دوازدهم میگذارند! میبینید ده شب، پانزده شب، تلاوتی را پخش میکنند! آیا راه استفاد از رسانهی با این عظمت، همین است!؟ من با این موافق نیستم. من این را قبول ندارم. بنده جمعی را معین کردم، گفتم بروید آنجا - صدا و سیما - بنشینید و بگویید چه آیاتی باید خوانده شود. دیگران هم باید با شما همکاری کنند. خوب؛ حالا مثلاً آقایی بگوید چرا اینها فلان تلاوت را پخش نمیکنند؟ اینها که معصوم نیستند! ممکن است جایی هم اشتباه کنند. اینها …لزوم بهتر و پختهتر شدن روزبهروز روش پخش آیات قرآن و تواشیح
… فلان تلاوت را پخش نمیکنید؟ بالاخره هر کسی را مأمور این کار و مأمور نظم و انضباط کردیم، یک جا اشتباه خواهد کرد. اینکه نمیشود تا کاری را به صورت یک ضرورت و یک نیاز مطرح کردیم، هر کسی اعتراضی داشته باشد و حرفی بزند و حقی به خودش بدهد! همه باید همکاری کنند. من اینجا اعلام میکنم: اگر روش پخش آیات کریمهی قرآن روزبهروز بهتر نشود، جمعی هم که آنجا کار میکنند، عذرشان پذیرفته نیست. آیات قرآن و همین مدایح و اشعاری که به آن «تواشیح» میگویند، باید روزبهروز از لحاظ شکلی، پختهتر، بهتر و برگزیدهتر شود. یعنی به گونهای بشود که اگر یک انسان فرزانه و هوشمند پای تلویزیون یا رادیو نشست و گوش کرد، اگر هم اصل قضیه را قبول ندارد، احساس کند مهارت و استادیای پشت این کار هست و سلیقهی صحیحی اعمال میکند، تا انشاءالله همهی ملت ما بتوانند از قرآن استفاده کنند.لزوم مراقبت از کلمات بهسبب اثر کوبندهٔ کلمهٔ بد
ما باید مواظب کلمههایمان باشیم. اگر همین کلمه را، بد به کار ببریم، یا به جای آن، کلمهی بدی به کار ببریم، همان اندازه اثر کوبنده و شکننده خواهد داشت. این، مسؤولیتها را خیلی زیاد میکند.انتقاد از پخش نمایشهای تلخ و دلهرهآور در صداوسیما
… اگر حتی در تاریکی حرکت میکنیم؛ باید یک نقطهی روشن و جا پای محکم و مطمئن و قابل تحرک برای حرکت تند را در مقابل چشممان داشته باشیم تا بتوانیم حرکت در دشواری را با آسانی انجام دهیم. بدون امید که نمیشود! باید با امید حرکت کرد. این امید را مواظبت کنید. من چند مرتبه، از برنامهی شما، بالواسطه، انتقاد کردم و فقط روی این نقطه تکیه داشتم که نباید نمایشنامههایی پخش کنید که فضای زندگی را تلخ میکند. ایجاد نگرانی، اضطراب و دلهره، لزومی ندارد. تعجب میکنم که چرا در صدا و سیمای ما، این قدر دلهره و اضطراب وجود دارد!؟ نمیدانم علتش چیست؟نقد پخش فراوان صحنههای دعوای خانوادگی در ساعات استراحت مردم
… همسایهتان صدای دعوا بیاید، ناراحت نمیشوید؟ مگر آدم دعوا را خودش باید راه بیندازد یا جلوی چشم خود انسان باشد تا ناراحت شود؟ فیلم، طبیعتش این است که انسان را در فضای حادثه ببرد؛ والّا فیلم نیست. وقتی انسان میرود در آن فضا، میبیند این فضا، فضای دعواست؛ فضای جنگ و جدل است و زن و شوهر با هم دعوا میکنند. این را چرا منتقل میکنید؟ روز جمعهی مردم، شب شنبهی مردم، شب فیلم مردم، ساعت استراحت مردم، همهاش جنگ و دعوا!؟لزوم حاکمیت سیاست سنجیده و منطقی بر برنامهها برای دانشگاه شدن صداوسیما
همانطور که بارها گفته شده، نقش و مسئولیت صدا و سیما به عنوان عمدهترین وسیلهی ارتباط همگانی ایجاب میکند که در برنامههای آن اعم از فرهنگی، دینی، اجتماعی، آموزشی، سیاسی، علمی و غیره، سیاست و خط مشی سنجیده و درست و برخوردار از استحکام منطقی حاکم باشد تا صدا و سیما به معنای حقیقی کلمه،دانشگاه و وسیلهی رشد فکری و علمی و هدایت دینی و عملی جامعه گردد.پرهیز از تبدیل رادیو به پایگاه ایرادگیری از برنامههای مصوب دولت
بنابراین، وقتی اسم «اقتصادی» را روی این برنامه گذاشتید، باید هر چیزی را که اندک ارتباطی با مفاهیم اقتصادی و مسائل اقتصادی دارد و به کار مردم میآید، با مردم در میان بگذارید. اما آن چیزهایی که به کار مردم نمیآید، نه. در این جهت، آنچه را که من توصیهی مؤکد میکنم، این است که نگذارید رادیو، پایگاهی برای ایرادگیری به برنامههای به اصطلاح تدوین و تصویب شدهی دولت شود؛ کمااینکه یک زمان، برنامههای اقتصادی سیما چنین بود. چند سال قبل از این - شش، هفت سال قبل - برنامههایی درست میکردند کانه اصلاً درست شده بود برای اینکه به برنامههای اقتصادی دولت ایراد بگیرند. من هر وقت به این برنامهها نگاه میکردم، اعصابم ناراحت میشد.لزوم پیشرفت روزبهروز و رفع توقف و رکود برخی برنامههای رادیو
آخرین مطلبی که عرض میکنم این است که سعی کنید کارتان روزبهروز پیشرفت کند. در ارزیابیهایی که به ما دادند - من فرصت این را ندارم که بخواهم واقعاً ارزیابی کنم - میگفتند که تطور دارد. یعنی همینطور نوع به نوع، پیشرفت دارد. ولی بعضی از برنامههایتان، توقف و رکود دارد. اگر بخواهید بدانید کدامها، ممکن است بگویم بعداً از دفتر، به شما بگویند. بههرحال، سعی کنید برنامهها هیچ توقف نداشته باشد؛ یعنی واقعاً هر روز یک گام نو بردارید؛ هر روز مرحلهی جدیدی را - انشاءالله - بپیمایید، تا روزبهروز بهتر شود. رادیوی ما الان تقریباً بهترین رسانه و بهترین وسیلهی ارتباط همگانی ماست. درعینحال، هنوز در آن حد مطلوب مورد علاقهی ما نیست و باید تلاش کنیم تا به آن حد برسد.نمایش گویای کارهای هنری، فنی و علمی جانبازان در تلویزیون
… و بلیه و ضایعه دچار شده - احترام بگذارند؛ به او سلام کنند و جلوی پایش بلند شوند؛ اگر از خدمتی خواست استفاده کند، با کمال علاقه و خوشرویی، آن خدمت را در اختیارش بگذارند. یکی از چیزهایی که میتواند به این قضیه کمک کند، این است که پیشرفتهای اینها را نشان دهیم؛ همین کارهای هنری و فنی و علمی که جانبازها کردهاند. خوب است کار اینها را در تلویزیون به شکل بسیار گویایی نشان دهید؛ کمااینکه وقتی تابلوهای آن جانباز نابینا را نشان میدادند، برای همه جالب و اعجابانگیز بود. من خیال میکنم هر چه از این کارها نشان بدهید - فرشهای نفیسی که بافته شده، یا آن کارهای نفیس مربوط به اصفهان و خراسان و تبریز و جاهای دیگر، یا کارهای علمی مربوط به …روال دینی صداوسیما و مطبوعات با وجود برخی برنامههای نادرست
… خود مرکز که آقایان تشریف دارید، حرکت علمایی و روحانی برای تبلیغ دین و رساندن معارف اسلامی، باید وضع جدیدی به خود بگیرد. زمان، بیش از این را میطلبد! درست است که امروز صدا و سیما و مطبوعات و دستگاه تبلیغی کشور در خدمت دین است. - این، واقعیتی است که وجود دارد. البته این، منافات ندارد با اینکه بعضی از برنامههای رسانههای جمعی، غیرمرضی یا غلط است که باید اصلاح شود. لکن منهای بعضی از برنامهها، صدا و سیما و مطبوعات، روال دینی دارد و انسان این را در مقایسه با وضعیت پیش از انقلاب و وضعیتی که در سایر کشورهای دنیا هست، به روشنی و وضوح میفهمد. - درست است که علمای متعددی، بحمدالله چه در مرکز و چه در شهرستانها، با عناوین مختلف - به اقتضای نماز جمعه یا مناسبتهای دیگر - بیاناتشان از رادیو و تلویزیون پخش میشود؛ لکن هیچ کدام از این کارها، جای اقدام رودرروی روحانی با مردم را نمیگیرد. حرکت رودررو و …جدی و مؤثر بودن کار گروه ورزش و سرگرمی رادیو
اجمالاً باید عرض کنم که کار شما یکی از جدیترین و مؤثرترین کارهاست. اگر ورزش در زمینهی جسم و روح فضای جدیدی در زندگی انسان باز میکند و توانایی و تندرستی و ارادهی قوی به کسانی که مخاطب شما هستند میبخشد؛ تفریحات نیز تأثیراتی عمیق، مثبت و سازنده برای جامعه دارد. چرخ عظیم حرکت اجتماعی، جز با کمک و مدد همین عناصر معنوی …تحسین برنامهٔ بامدادی و توصیههای ورزشی رادیو
در باب ورزش، مطلب زیادی نیست که عرض کنم. برنامههای شما، از جمله برنامهی صبح زود و توصیههای ورزشی را شنیدهام که خیلی خوب اجرا و تنظیم میشود. البته در این ایام موفق نمیشوم که بشنوم؛ چون ساعت پنج و نیم صبح اذان است و طبعاً حول و حوش اذان فرصت نمیکنیم به رادیو گوش بدهیم. اما در تابستان که در آن ساعت خودم هم مشغول ورزشم، آن توصیهها را میشنوم. آن ساعت، وقتی است که معمولاً به ارتفاعات اطراف تهران …رسالت برنامهسازان سرگرمی در شاد کردن همهٔ قشرهای مردم
… زندگی نیست که دارد! تفریح، از باب تفعیل است؛ یعنی فرح آوردن؛ یعنی ایجاد فرح. اگر فرح و شادمانی در انسانی نباشد، ولو خیلی هم در آمد داشته باشد؛ مقام بسیار عالی داشته باشد یا نفوذ اجتماعی داشته باشد، این اصلاً برای او زندگی نیست و حتی نمیشود با او زندگی کرد. شما همتتان این است که آن فرح و شادمانی را به انسانها ببخشید و مردم را - از بالاترین مقام اجتماعی تا مردم عادی کوچه و بازار؛ از فقیر و غنی و قشرهای مختلف - شادمان کنید. این امر بسیار مهمی است.تحسین برنامهٔ هنرمندانهٔ «صبح جمعه با شما» بهعنوان نعمت خدا
… حقیقتاً یکی از برنامههای بسیار هنرمندانه است. لازم میدانم از باب اینکه این هم از نعمتهای خدا بر ماست، آن را به زبان بیاورم. در آیهی شریفهی قرآن است که «و أما بنعمة ربک فحدث[2] ؛» یعنی انسان، نعمت خدا را باید به زبان بیاورد و بگوید. و این از نعم خداست. یکی از نعمتهای خدا، برنامهی «صبح جمعه با شما» است که خیلی خوب و خیلی هنرمندانه و هوشمندانه تهیه و تنظیم میشود و بر خاسته از یک مغز فرزانه و عالم است. تا یادم نرفته این را بگویم، از جمله مواردی که باعث شد از این برنامهی شما خیلی خوشم بیاید - شاید به گمانم یک وقت هم به آقای زورق عرض کرده باشم - این عبارت «کار مشترک» است که مرتب تکرار میکنید. یعنی کار مشترک آقای شیشهگران و آقای توکل که کار بسیار خوبی است. …تفاوت سیمای مملکت با سینما در پخش فیلم دلهرهدار
یک وقت است که در یک سینما فیلم دلهرهدار اکران میشود. خیلی خوب! جوانی هم که دنبال ماجرا میگردد و اصلاً دلش دلهره میخواهد، میرود بلیط میخرد و مینشیند تماشا میکند. اما این، غیر از سیمای مملکت است.ارائهٔ پیامها در لابهلای شادی نه موضوع ناامیدکننده
این، یک نکتهی اساسی است. این را شما توجه کنید. در برنامهی صبح جمعه با شما، از هر چیزی که مأیوس کننده است، باید به کلی پرهیز شود. برنامهها باید شاد باشد. شادی را، فرح را و سرور را، اصل قرار دهید. هر پیامی هم که میخواهید بدهید، در لابهلای این شادی بیاید. چرا پیامها در لابه لای موضوعی ناامید کننده باشد؟ابتدایی و ناقص بودن کارهای تلویزیون دربارهٔ مسائل انقلاب
ملاحظه بفرمایید! ما از اول انقلاب تاکنون، یک کتاب درست و حسابی، یک فیلم درست و حسابی و هنری در مورد انقلاب نداریم. ببینید کارهایی که در تلویزیون در زمینهی مسائل انقلاب میشود، چقدر ابتدایی است و کم و کسری دارد! این به آن خاطر است که طی این سیزده سال، روی این زمینه، هیچ کار نشده است. یعنی ما به عنوان افرادی که برای انقلاب، به اصطلاح، میخواهیم دل بسوزانیم، این کار را نکردیم که یک عده آدم درست و حسابی را بنشانیم دور هم و بگوییم شما بیایید یک فیلم بسازید و سرگذشت …پیشنهاد پخش گزیدههایی از معارف اقتصادی اسلام از رادیو
… منتها هنوز واقعاً استحصال نشده، یا بعضی از ابهامها در آن هست، که کسانی باید بنشینند و روی آن کار کنند. من در مورد یک مسألهی خاص، همین تازگیها سفارشی کردم که مجمعی از صاحبنظران جمع شوند و فکری کنند. شما هم میتوانید در این قضایای اقتصادی شرکت کنید. البته شاید این کار تحقیق، مستقلاً به رادیو ربطی پیدا نکند، لکن شما میتوانید گزیدههایی از مباحث و معارف اقتصادی اسلام را که به وسیلهی صاحبنظران مورد اعتماد نوشته شده است، طی برنامههایی پخش کنید. مثلاً در همین "اقتصادنا"ی مرحوم صدر[1] ، یا کتاب مرحوم شهید مطهری[2] ، یا بعضی از نوشتههای دیگران در باب اقتصاد اسلامی، حرفهای بسیار خوب و قوی و قابل اعتمادی نوشته شده، که میشود دربارهاش فکر کنید، گزینش کنید، و شکل قابل ارائهای از اینها را از رادیو پخش کنید.آگاهیبخشی اقتصادی و تبیین مفاهیم رایج اقتصادی در برنامههای رادیو
برنامهی «گشت و گذار در ایران[3] » هم برنامهی خوبی است. بسیار خوب است که مردم، اطلاعاتی را از این امکانات اقتصادی بدانند. اسمی که شما روی این برنامه گذاشتهاید - برنامه اقتصادی - اسم بسیار عامی است که مثلاً بیانگر شناسایی یا کار روی قشرهای اقتصادی، مثل کارگر، کشاورز، عشایر و کوچندههاست. اما یک بخش دیگر، تبیین مفاهیم اقتصادی در آن برنامههاست که مثلاً باید «تورم» را معنا کنند، «بانک جهانی» را معنا کنند، و به این به اصطلاح واژههای اقتصادی رایج دنیا بپردازند، که در این برنامه جا میگیرد. آن برنامهی آیندهتان هم که نگاهی به مسائل آیندهی اقتصادی کشور دارید باز مقولهی دیگری است.پرهیز از نشر نظریات مخالف سیاستهای قطعی و قانونی دولت در رادیو
… ایشان را هم به شدت تلخ میکرده است؛ یعنی برنامه، کانه درست شده بود برای اینکه مسخره کنند! طنز، مقولهی بسیار خوبی است؛ اما طنز، با مسخره کردن و به ابتذال کشیدن و سبک کردن و موهون کردن، فرق دارد. بیایند برنامههای دولت را به مسخره بکشند و موهون کنند!؟ مواظب باشید رادیو - که حالا برنامههای معقول و متین خوبی در زمینههای اقتصادی دارد - پایگاهی برای نشر نظریات مخالفسیاستهای تصویب و تدوین شده و قطعی دولت، که اعتبار قانونی دارد، نشود.نقش رادیو در جا انداختن ارزش و عبادت بودن کار در ذهن مردم
… هم نفهمید، پیش خودش، وجداناً آزرده باشد. کسی که به خدا معتقد است - که بحمدالله مردم ما چنینند - باید احساس مؤاخذهی خدایی کند. این را باید شما جا بیندازید. چه کسی باید این کار را بکند؟ خوب؛ من میتوانم یک بار در سخنرانی بگویم: «آقایان! کار ارزش است؛ عبادت است.» اما این شما هستید که باید همین حرف و حرفهای بهتر از این را که در کلمات بزرگان و در روایتها هست، آن چنان بزرگ کنید که در ذهن مردم جا بگیرد. کاری که شما در این زمینه انجام میدهید، به نظر من ارزشش از آن برنامهای که معلومات اقتصادی به مردم میدهد - اگر چه آن هم مهم است - خیلی بیشتر است. این، یک نکته در باب کار.ارزیابی مثبت برنامههای کارگر و روستا و اثر قالب نمایشنامه و داستان
… قابل توجهی است. مطالبی هم که شما در برنامهها گفتهاید بعضی را من فرصت کردهام و شنیدهام. مثلاً همین برنامهی کارگرتان را که ظهرها پخش میشود، گاهی روزها توفیق پیدا میکنم که بشنوم. یا یکی از برنامههای شب و برنامهی روستا را هم گاهی شنیدهام. چیزهای خوبی در آن است. جا انداختن بعضی کارها و حرفها به شکل نمایشنامه و گاهی داستان، چیزهای خوب است و در ذهن جا میافتد و انشاءالله تأثیر میگذارد. خداوند توفیقتان دهد.خسارت پخش سریالهای بیهدف و دارای پیام بیگانه
خیلی خوشحالیم که شما عزیزان را از نزدیک زیارت میکنیم. کار شما از چند جهت هیجان انگیز است. اولاً از لحاظ مضمون و محتوا. ثانیاً از جهت اینکه انسان مشاهده میکند فیلمهای خوبی در تلویزیون پخش میشود. در طول این چند سال، متأسفانه همواره احساس یک خسارت عظیم را در تلویزیون داشتیم. چنین احساسی، امروز هم وجود دارد و چنین نیست که نباشد. وقتی انسان میبیند آدمهای غریبه که با انقلاب و با اسلام هیچ سرو کار ندارند، فیلم میسازند، مضمون درست میکنند و در دست و بال مردم میاندازند، یا سریالهای بیمزه، بیمعنی، بیهدف، بیپیام و احیاناً دارای پیامهای بیگانه و مغایر با اهداف صحیح، تولید میکنند و بعد ناگهان انسان میبیند که در مقابل آنها، بچههای خوب ما آثار خوبی درست کردهاند که از سیما پخش میشود، برای من جالب است. جهت سوم، که به نظر من از هر دوی اینها مهمتر است، این است که احساس میکنم در زمینههای هنری، نسل انقلاب، قصد آمدن به میدان را دارد.قدردانی از رئیس و همکاران صداوسیما در پدیدآوردن سرود ملی
از جناب آقای محمد هاشمی رئیس سازمان صدا و سیما و کلیه همکارانی که در پدیدآوردن این سرود ملی تلاش کردهاند تشکر و تقدیر میشود. روزی و مناسبتی که برای اجرای رسمی آن مدنظر گرفته شده مورد تأیید است.پخش بیدریغ فیلمهای کمهنر
من امروز به فیلمهایی که این آقایان درست میکنند و تلویزیون ما هم بیدریغ - همینطور اورت - اینها را از دهن خودش جلو چشم مردم بیرون میریزد، نگاه میکنم و میبینم اینها واقعاً چقدر بیهنرند! جز چند هنر پیشهی خوب، که از هنرپیشههای معروفند و انصافاً هنرپیشهاند و خوب بازی میکنند، بازیگر و فیلمنامه نویس درست و حسابی نداریم. فیلمنامههایی چرند، بیمعنا، بیمضمون، با بازیهای بد، بازیهای غلط ... بعد از سی سال که کار کردهاند، تازه این از …