رفتن به محتوای اصلی

صداوسیماگروه و سازمان

نام‌های دیگر: صدا و سیما، رادیو و تلویزیون، سازمان صداوسیما، صداوسیمای برون‌مرزی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی، مدیریت و برنامه‌های آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نطق در مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی کفایت سیاسی بنی‌صدر— ۱۳۶۰/۰۳/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۰۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

بنابراین صداوسیما را دانشگاهى بدانید براى تدریس اصول اسلام انقلابى؛ برداشت ما از صداوسیما این است. امام که فرمودند «دانشگاه»،[5] خب، در دانشگاه یک چیزى تدریس میشود؛ در اینجا چه میخواهد تدریس بشود؟ آنچه در این دانشگاه تدریس میشود، عبارت است از پیامها، پایه‌ها، مفاهیم و درسهاى اسلام؛ اسلام ناب، اسلام انقلابى، اسلام واقعى. این، آن چیزى است که در صداوسیما ایدئال است؛ حالا میخواهیم به این برسیم. البتّه فاصله داریم؛ شما بیش از من هم میدانید. یعنى عیوب صداوسیما را من هم خیلى میدانم، امّا شما مطمئنّاً هر کدام در بخش خودتان بیش از من معایب را میدانید. البتّه بیش از من هم تلاشها را میدانید؛ بیش از من اخلاصهایى را که آنجا خرج شده و دارد میشود، میدانید؛ در این هم بحثى نیست.
۱- صدا و سیما نه وسیله‌یی صرفاً برای سرگرمی یا خبررسانی - که مدرسه‌یی عمومی برای همه‌ی قشرها در سراسر کشور است و برنامه‌هایی که از آن پخش میشود چه مثبت و چه منفی، آثاری عمیق در روحیه و فکر و رفتار و فرهنگ و بینش مخاطبان خود برجای میگذارد. وظیفه‌ی گردانندگان این رسانه‌ی سراسری از اینرو بسیار خطیر و سنگین است. اندکی غفلت از گردش امور و بیتوجهی به تصمیم‌گیریها و برنامه‌ریزیها در آن، گاه آثار بیجبرانی برجای میگذارد.
ما یک مأموریتِ محوری برای رسانه‌ی ملی قائل هستیم، که الزاماتی دارد و این مأموریت ملی اهداف کلانی را هم با خودش همراه دارد. به‌نظر ما آن مأموریتِ محوری عبارت است از مدیریت و هدایت فکر، فرهنگ، روحیه، اخلاقِ رفتاری جامعه، جهتدهی به فکر و فرهنگ عمومی، آسیب‌زدایی از فکر و فرهنگ و اخلاق جامعه، تشویق به پیشرفت - یعنی روحیه‌دادن - و زدودن احساس عقب‌ماندگی.

شاهدها (۸۰ پاراگراف)

لزوم پیگیری هدف واحد در همهٔ برنامه‌ها از سرگرمی تا سریال

بنابراین هدف در یک جمله در همه‌چیز باید دنبال بشود: در سرگرمى و تفریح هم همین هدف باید دنبال بشود؛ در برنامه‌ى کودکان هم همین هدف باید دنبال بشود؛ در میزگردها و مصاحبه‌ها همین هدف باید دنبال بشود؛ در ارائه‌ى برنامه‌هاى فیلم و سریال همین هدف باید دنبال بشود؛ در مصاحبه‌ها و کارهاى ادبى و هنرى و فرهنگى و غیره، عیناً همین هدف باید دنبال بشود؛ منتها یک مجموعه‌ى هوشمند وقتى میخواهند یک هدفى را دنبال بکنند، راه‌هاى چند‌صدگانه‌ى رسیدن به آن هدف را و گاهى چند‌هزارگانه‌ى رسیدن به آن هدف را در پیش رو قرار میدهند و براى هر …

پرهیز از ملاحظهٔ خوشایند روشنفکران مخالف در برنامه‌سازی

خب، حالا ما در مقابل اینها قرار داریم؛ ما باید رودربایستى نکنیم. بى‌شک در درون کشور ما کسانى هستند که همان انگیزه‌هاى ضدّیّت با این گرایشِ به‌اصطلاح بنیادگرایى را دارند؛ شما از آنها رودربایستى نکنید؛ اصلاً رودربایستى نکنید. در تنظیم برنامه‌ى ادب و هنر یا تنظیم برنامه‌ى کودکان یا فیلم و سریال، هیچ‌وقت فکر نکنید که اگر ما این را نشان دادیم، ممکن است که یک تیپ روشنفکر ــ مثلاً فرض کنید خوانندگان فلان مجلّه‌ى هفتگى ــ خوششان نیاید. به درک! خوششان نیاید! شما اصلاً کارى بکنید که آنها خوششان نمى‌آید؛ هیچ ملاحظه‌ى این چیزها را نکنید. [نگویید] «ما این شخصیّت را باید تجلیل کنیم، شاید آنها جذب بشوند»؛ نه، شما ببینید در تجلیل این شخصیّت، نقطه‌ى منفى‌اى وجود ندارد؟ [یا] «ما باید با این آقا مصاحبه کنیم یا سخنرانى این آقا را بگذاریم در فلان سمینار یا در فلان مجموعه یا در فلان [جا]، براى اینکه آن …

رسانهٔ ملی یگانه ابزار ناقص نظام در برابر توطئه‌ها

من یک آدم بسته‌ى بى‌اعتناى به خواستها و هدفهاى به‌اصطلاحِ امروز دگراندیشان یا دگراندیشانه نیستم؛ نه، این مقدار اسلام سعه‌ى صدر دارد که همه‌ى حرفها را گوش کند، لکن اینجا مسئله اصلاً این نیست؛ اینجا مسئله، مسئله‌ى یک شخص در مقابل یک شخص نیست؛ اینجا مسئله‌ى یگانه‌ابزارِ ناقص یک نظام است در مقابل مجموعه‌ى توطئه‌هایى که دارد انجام میگیرد. بنده بیایم از همین یک قِرانى که دارم، بد استفاده کنم در مقابل میلیون‌ها تومانى که دیگران دارند، براى اینکه نبادا آن دیگران بدشان بیاید یا خوششان نیاید؟ به‌هیچ‌وجه عاقلانه نیست؛ به‌هیچ‌وجه.

تحقق ناقص اهداف در رادیو و تلویزیون با وجود برنامه‌های خوب

… البتّه این اشکال بر کانال یک هم وارد است، بر کانال دو هم وارد است. بر شماها اشکال وارد نیست؛ بر مجموع کار، اشکال وارد است که مجموع کار البتّه عواملى دارد؛ از جمله‌ى آنها ممکن است همین کمبودهاى امکانات باشد که شما به آن اشاره کردید و من هم تا حدودى میدانم. این اشکال وارد است که الان رادیو و تلویزیون ما، آنکه من میگویم نیست؛ یعنى به طور ناقص هست، نه اینکه هیچ نیست؛ چرا، بین برنامه‌هاى شما هم برنامه‌هاى خوب دیده میشود. من گاهى نگاه میکنم برنامه‌هاى شما را ــ مثل برنامه‌هاى کانال یک ــ برنامه‌هاى خوبى هست، برنامه‌هاى قابل تقدیرى هست، برنامه‌هایى هست که نشان میدهد که روى آن زحمت کشیده شده لکن مسئله اصلاً این نیست؛ مسئله این است که:

لزوم استفادهٔ بهینه از امکانات موجود و توانایی بر آن

ما باید مجموعه را یعنى همین کهن‌جامه را تا آنجایى که میتوانیم استفاده‌ى بهینه بکنیم؛ چاره‌اى نداریم؛ و میتوانیم. اگر بگویید نمیتوانید، من این را قبول نخواهم کرد از شما.

وظیفهٔ برجسته کردن چهره‌های اسلامی کارآمد معاصر

در مقوله‌ى ادب و هنر، یکى از کارهایى که امروز تلویزیون متعهّد است ــ که من این را دارم اوّل‌بار به شما میگویم و دنبال آن باشید ــ برجسته کردن چهره‌هاى اسلامىِ معاصر کارآمد است. الان شما ملاحظه کنید در این مجموعه‌ى نظام و بیرون از کادرهاى اصلى نظام یا در داخل این کادرها ــ چهره‌هایى که در داخل کادرهاى اصلى‌اند، خب غالباً مطرحند و خبرشان گفته میشود، مسائلشان گفته میشود ــ آن چهره‌هاى درجه‌ى دو، درجه‌ى سه، آنهایى که از کادرهاى اصلى …

ارتقای کیفیت به جای عدول از هدف برای مخاطبان روشنفکر

به هر حال، من این را میخواهم بگویم که اگر مخاطبین شما یک قشر بخصوصى هستند ــ که هستند؛ همین جور هم هست ــ و یک گروه هوشمندتر و روشنفکرترى در جامعه گرایش پیدا میکنند به این شبکه، این شما را در محذور قرار ندهد براى عدول از آن هدفى که اوّل ذکر شد؛ نه، بلکه شما را وادار کند به اینکه کیفیّت کار را بالا ببرید. همچنان که در مواردى من این را مشاهده کردم در کانال دو؛ از جمله همین ماه رمضان گذشته بود که بعد از افطار برنامه‌ى بسیار خوبى را شما اجرا میکردید که واقعاً دیدنى بود، جالب بود و سطح بالایى داشت.

نارسایی زبان در برنامه‌های زندهٔ رادیو و تلویزیون

علی‌ای‌حال، مسئله‌ی بسیار مهمّی است مسئله‌ی زبان در رادیو و تلویزیون. البتّه اوّل، خبر است، لکن از خبر که بگذریم، این برنامه‌های زنده هم همین جور است که پخش میشود ــ مثل همین روزنه که شما گفتید. اینها به نظرم برنامه‌های زنده است، یا آن عصرانه یا این سلام صبح بخیر که خیلی هم شنونده دارد ــ می‌بینید چه جوری حرف میزنند؟ شما می‌شنوید یا نه؟ [وقتی] آدم می‌شنود، واقعاً دلش خون میشود. یک حرفهایی میزنند، یک تعبیراتی به کار میبرند، آدم واقعاً غصّه‌اش میشود. خب، باید یک کاری کرد؛ باید یک فکری کرد؛ باید یک معیارهایی گذاشت؛ باید یک سوادی به او داد. آن جوانی که آنجا نشسته دارد برنامه …

لزوم معرفی نماز و اولویت دادن به آن در رادیو و تلویزیون

در جامعه‌ى ما فصل مهمّى باید در معرّفى نماز در همه‌ى سطوح گشوده شود. رسانه‌ها و بخصوص صداوسیما، با شیوه‌هاى گوناگون، نماز را معرّفى و یادآورى کنند. همه‌‌جا و همیشه در رادیو و تلویزیون، نماز در اولویّت گذاشته شود و شوق ایمان و عطش یاد خدا در دلها پدید آید. در کلاس‌هاى دروس دینى مدارس و دانشگاه‌ها، درس نماز جایگاه خود را بازیابد و سخنان سنجیده و افکار بلند در بازشناسى نماز فراهم، و در معرض ذهن و دل دانشجویان و دانش‌آموزان گذاشته شود.

قرار گرفتن رادیو در اختیار اسلام و دین تنها در چند سال اخیر

این رادیو و این وسیله‌ی ارتباطی که از قدیم در اختیار ما نبوده؛ تازه چند سال است که در اختیار اسلام و دین قرار گرفته است. گروهی از جوانان مؤمن و متدین مثل شما به آن‌جا رفتند و دارند از سر احساس وظیفه این کار را انجام میدهند. هیچکدام از شما هم دوره‌ی تبلیغ مذهب را ندیده‌اید؛ اما دارید از روی شوق این کار را میکنید.

اجرای برنامه به بهترین وجه به دست مجریان خوش‌بیان

برنامه‌سازان هم باید یک محصول باب طبع دربیاورند؛ یعنی از آن چک تضمینییی که برنامه‌ریزان در اختیار اینها میگذارند، مقداری اسکناس دویست تومانىِ نو و قشنگ در بیاورند که قابل خرج کردن باشد؛ تا هرکس که نگاه میکند، خوشش بیاید؛ این مهم است. پس از آن‌که برنامه‌سازان کار خود را به اتمام رساندند، مجریان هم آن را به بهترین وجهی اجرا کنند؛ مجریانی که حنجره‌های خوب و بیانهای خوبی دارند.

اصلاح برنامه‌های گروه معارف رادیو پس از اعتراض رهبر

چند سال قبل از این - که مدیر رادیو یک نفر دیگر از آقایان بود - یک روز من در ماشین نشسته بودم و داشتم از جایی به جای دیگر میرفتم؛ رادیو را باز کردم، دیدم که گروه معارف دارد برنامه پخش میکند. با شنیدن آن برنامه، اعصاب من به هم ریخت و واقعاً آشفته شد! وقتی به ساختمان ریاست جمهوری برگشتم، گفتم به این آقا بگویید این‌جا بیاید ببینم آخر این چه وضعی است! وقتی که آمد، گفتم مسؤول گروه معارفتان کیست؛ بگویید بیاید با من صحبت کند، تا ببینم چرا این برنامه‌ها این‌طوری است! البته آنها هم تغییراتی دادند و برنامه‌های خود را اصلاح کردند. غرض، گاهی اوقات آدمی که اهل فن است، وقتی این‌گونه برنامه‌ها را میشنود، آشفته میشود؛ اما آن کسی که اهل فن نیست، آشفته نمیشود؛ ولی نمیپسندد و خوشش نمی‌آید. آن کسی هم که به هر صورت آن برنامه را گوش میدهد - حالا چه بپسندد، چه نپسندد - از آن استفاده نمیکند؛ یعنی …

لزوم دقت در شکل پخش سخنان امام و پرهیز از قطع ناگهانی صدا

… از فرمایشهای امام که پیش از خبر ساعت 14 پخش میشود،[17] خیلی خوب و مناسب است. واقعاً من احساس میکنم که هرکس به این یک قطره از آن مقوىِ فرمایش امام احتیاج دارد. ما باید هر روز یک قطره مصرف کنیم؛ چون آدم ویتامینش کم میشود. حرفهای مناسب و خوبی هم انتخاب میشود. البته قدری به شکل کار توجه بشود؛ گاهی احساس میشود که ناگهان وسط فرمایش امام صدا قطع میشود؛ چنین فراز و نشیبهایی هم باید ملاحظه بشود.

تعیین جمعی متخصص برای نظر دادن دربارهٔ تلاوت‌های رادیو و تلویزیون

نکته‌ی دیگر راجع به قرآن و تواشیح است. من مدتی پیش در همین زمینه بلبشویی را در صدا و سیما احساس کردم؛ مثلاً یک نوار قرآن را چهار روز پشت سر هم میگذارند؛ این چه لزومی دارد؟! گاهی اوقات چیزهای بدتری هم بود که چون مربوط به تلویزیون است، آنها را رها میکنیم. در همین زمینه، جمع متخصصی را معین کرده‌ام تا راجع به تلاوتهایی که در رادیو و تلویزیون گذاشته میشود، نظر بدهند؛ شما بایستی نظر این جمع را رعایت کنید. من به‌طور کلی عرض میکنم که اگر میخواهید قرآن بگذارید، بگردید بهترین تلاوت را بگذارید. این‌طور نباشد که ما برای این‌که بخواهیم جوانی را تشویق کنیم، قرآن او را بگذاریم! البته گاهی نوجوانانی مثل جواد فروغی هستند که قرائت قرآنشان در حد بالاست؛ این نه به عنوان …

لزوم سخن شسته‌رفته، دقیق و حساب‌شده برای مخاطبان این منطقه

… دینى را ببینید که بعد از این‌همه تبلیغات، احساس دینى این‌جور سر میکشد. خیلى از اینهایى که امروز دارند فریاد دین میکشند ــ یعنى اکثرشان ــ دوران دینى این منطقه را اصلاً ندیدند؛ در همین دوران الحاد و بى‌دینى به دنیا آمدند ولى خب آن تبلیغات بالای سرشان بوده. [لذا] آنچه گفته میشود باید شسته‌رُفته، متین، دقیق، حساب‌شده، با کلمات مرتّب و منظّم [باشد]. و همین‌طور منطقه‌ى ترکمنستان که البتّه آن هم یک مسائل دیگرى دارد. غرض، این مسئله‌ى قومیّتها که مطرح شده مسئله‌ى مهمّى است.

نادرستی پنداشت لزوم پخش ساز در فاصلهٔ برنامه‌ها

این هم که ما خیال کنیم بین دو برنامه باید حتماً یک ساز زده بشود، اشتباه است. ما در رادیوهاى بیگانه، در تلویزیون‌هاى بیگانه، موارد زیادى دیدیم که خیلى از بخشها اصلاً موسیقى ندارد، ساز ندارد. یک برنامه تمام میشود، بلافاصله یک برنامه‌ى دیگرى شروع میشود، اصلاً لازم نیست که ساز باشد. من آن سابقها گاهى به دوستان در رادیو میگفتم شما براى فاصله شدن بین دو برنامه مثلاً فرض کنید که مثل یک قاشقى که شما به یک طاسى بزنید ــ [صداى] دنگ ــ همین کافى است. هیچ لزومى ندارد که حتماً بین این دو برنامه یک قطعه‌اى از یک موسیقى معروف یا غیر معروفى را …

پخش گستردهٔ قرآن و مفاهیم اسلامی، دیده‌نشده در انتقادها

… اینجا را هم بستند هیچ ‌‌چیزی باقى نمیماند. امروز هم همین‌‌جور است؟ امروز شما در این شهر دارید تبلیغ میکنید، و میدانید که در صد و سى و چند شهر دیگر ــ که فرمودند[19] ــ مثل شما در جاهایى دارند تبلیغ میکنند. وانگهى رادیو تلویزیون همین تبلیغ شما را دارد میکند. بله، این روى دیگر سکّه‌‌ى رادیو و تلویزیون است. حالا چهار تا ساز و آواز و چهار لاخ مو[20] که مى‌‌آید بیرون، همه جنجالشان بلند میشود! دیگر این را نمى‌‌بینند که رادیو صبح تا شب اگر نگاه کنید قرآن است و سخنرانى است و بیان مطالب است و مفاهیم اسلامى است و شروع مطلب با بسم‌‌الله‌‌ است و ختم مطلب با آیه‌‌ى قرآن است. خب اینها است دیگر. همه‌‌ى اینها را دارند میگویند. پس امروز شما فرصت خوبى دارید. از این فرصت باید استفاده کنیم یا نه؟ باید استفاده کنیم از این فرصت.

اهمیت برنامه‌های گروه ادب و هنر رادیو

… بعضى از برنامه‌‌‌‌ها را وقت کرده‌‌‌‌ام که گاهى گوش بکنم، بعضى را هم متأسّفانه مجال نکرده‌‌‌‌ام که یا مرتّب بشنوم یا اینکه به هر حال با گوش تدبّر و با حضور قلب [بشنوم] لکن اجمالاً از بیشتر این برنامه‌‌‌‌هایى که ذکر شد،[2] میشود گفت یک اندکى چشیده‌‌‌‌ایم. برنامه‌‌‌‌هاى [گروه] ادب و هنر، به نظر بنده برنامه‌‌‌‌هایى است مهم. یعنى جایگاه ادب و هنر به‌‌‌‌ وسیله‌‌‌‌ى آن کسانى که مدّعى ادب و هنر هستند و بانى این کارند، باید تثبیت بشود و حفظ بشود. هنر البتّه با ادبیّات یک ‌‌‌‌قدرى فرق دارد. هنر مثلاً فرض کنید که یک صداى خوشى است که هر کسی می‌‌‌‌شنود، حظّ روحى‌‌‌‌اى از آن میبرد؛ هنر را همه به یک معنا قبول دارند که در داخل زندگى‌‌‌‌شان باشد؛ ادبیّات به معناى عامّ خودش نه، این‌‌‌‌‌‌‌‌جور نیست که مورد قبول …

نقد برخی برنامه‌های چکاوک به‌عنوان باب غفلت

امّا فرض کنید در همین برنامه‌‌‌‌ى چکاوک شما که من گاهى می‌‌‌‌شنفتم، گاهى یک برنامه‌‌‌‌اى گذاشته میشد که آدم میدید این برنامه اصلاً باب غفلت از دنیا است؛ یعنى غافل شدن از زندگى! میدانید، کسانى هم بودند، واقعاً به موسیقى پناه میبردند براى اینکه اصلاً از زندگى و از حقایق زندگى غافل بشوند؛ اسلام این‌‌‌‌ را نمى‌‌‌‌پسندد، اسلام میخواهد ما را برگرداند به متن زندگى. غافل شدن و غرق شدن و رفتن در توهّمات و پندارها و …

پرهیز از گفت‌وگوی نامناسب و خودمانی زن و مرد در رادیو

… ناگهان از این حالتِ حرف زدنِ یک زن و یک مرد در رادیو، اگر وضع تبدیل بشود به حرف زدنِ یک فروشنده‌ى مردى در یک بوتیک با مشترى زنش مثلاً؛ ببینید چطور ناگهان به هم میخورد. خیلى خب، به قول این آقا، یک مشترى زنى ممکن است با یک فروشنده‌ى مردى هم یک ‌جورى حرف بزند؛ خیلى خب، مال بوتیک است ــ باز هم تکرار میکنم که ما نه آن مشترى زن را، نه آن بوتیک‌دار را معلوم نیست بکشیم بیاوریم تعزیرشان بکنیم که چرا این‌جورى حرف زدید ــ امّا آن نباید در رادیو بیاید؛ این مال رادیو نیست؛ متانت را خواهد گرفت، آن سنگینى و وقار و وزانتى را که باید برنامه داشته باشد از آن میگیرد. بنابراین در حرف زدن زن و مرد با هم، در به کار نبردن جملات نادرست و دور از نزاکت، در به کار نبردن خیلى خودمانى‌گرى حتّى نه با زنها، مثلاً فرض کنید که گزارشگر برنامه‌ى ورزش آمده وسط عصرانه، مثلاً طبق معمول یک خبر ورزشى میدهد یا در سلام صبح بخیر یک چیزى شبیه این …

تقدیر از برنامه‌ریزی حساب‌شده و علمی گروه دانش رادیو

خیلى خوشحال شدم از زیارت برادران و خواهران؛ و همچنین از توضیحى که شما[2] در مورد برنامه‌ى گروه دادید، یک احساس خاطرجمعى‌اى به انسان دست میدهد. الحمدلله‌ جوانب مختلفى در ذهنتان بوده و هست و پیدا است که با اینکه گروه خیلى پُرجمعیّتى نیستید امّا با نقشه و با حساب و علمى دارید پیش میروید.

تمجید از اجرای متین و غیرکسل‌کنندهٔ برنامه‌های علمی رادیو

… آن خبرى ندارم، بقیّه‌ى برنامه‌هاى شما را من کم‌وبیش گوش کرده‌ام. همان برنامه‌ى صبح را که علم و زندگى است و یک وقتى با خودم فکر میکردم که اگر شماها را دیدم، از گوینده‌هاى این برنامه[3] ــ که خیلى متین و قوى و خوش‌صدا صحبت میکنند ــ تشکّر کنم. بسیار خوب است؛ برنامه از لحاظ اجرا جزو برنامه‌هاى خیلى خوب است. با اینکه هیچ کسل‌کننده نیست، در عین حال اجراى بسیار متین و شاد و قوى و به‌اصطلاح بدون حشو است. گاهى از یک مهمانى هم استفاده میکنند؛ دکترى مى‌آید آنجا حرفى میزند، آن هم باز خوب است. هر چه دیدم در آن برنامه، خوب بود. آن نیم ساعت صبح، برنامه‌ى روزنه را هم که اشاره کردید، من تصادفاً این برنامه را گاهى گوش کرده‌ام و آن هم بسیار برنامه‌ى خوبى است و خیلى خوب …

جدا نبودن تلاش علمی مهمان برنامه از صبغهٔ فکری او

… با او گفتگو میکنید. آن گفتگوگرتان هم، آن مصاحبه‌گرتان[8] هم پیدا است کاملاً دل میدهد؛ مکرّر گاهى میگوید من شاگرد بودم یا شما در دانشگاه این‌جور بودید ــ من در بین گفتگوها موارد این‌جورى را گاهى شنیده‌ام ــ و او را احترام میکند. پس این به طور طبیعى شد الگو. حالا هر کار کرده باشد الگو است یعنى شما دیگر نمیتوانید مرزى قائل بشوید بین تلاش علمى او و صبغه‌ى فکرى او. ممکن است یک آدم مادّى باشد؛ این آدم اصلاً در گزارشى که میدهد، نشان بدهد که اصلاً جنبه‌هاى معنوى در پیشرفت آدم مؤثّر نیست. این را اگر چنانچه آنجا گفت، شما از دستتان دررفته دیگر؛ هیچ کارى نمیتوانید بکنید. این منعکس هم میشود و این جوان هم که نشسته آنجا و دارد …

عدم مطالبهٔ بیان تاریخ در جهت تأمین سیاست مورد نظر

… باید استفاده‌یی را در نظر بگیریم. آیا ما میخواهیم از تاریخ استفاده‌ی فرهنگی بکنیم؟ معلوم نیست؛ یعنی پای این نایستاده‌ایم. البته یک وقت هم ممکن است بخواهیم استفاده‌ی فرهنگی بکنیم. آیا ما میخواهیم از تاریخ استفاده‌ی سیاسی بکنیم؟ نه، پای این هم نایستاده‌ایم. من این را نمیگویم که شما بیایید تاریخ را طوری بیان کنید که سیاستی که مورد نظر ماست، تأمین بشود؛ من این را اصلاً از شما مطالبه نمیکنم.

لزوم قرار گرفتن برنامه‌ها در چارچوب اصول انقلاب

بالاخره شما که شاخه‌یی از انقلابید، اصولی را در نظر دارید؛ در حرفهایتان هم این پیداست. این اصول وقتی که محدّد و مشخص شد، برنامه‌ها باید ما را به این اصول نزدیک کنند و در چارچوب این اصول قرار بگیرند؛ بدون این نمیشود. این اصول کدامند؟ من در این خصوص یک جمله عرض بکنم. البته من این را به برادران دیگری هم که از بخشهای دیگر صدا و سیما به این‌جا آمده‌اند، گفته‌ام؛ به شما هم حالا عرض میکنم؛ به آقای مهاجرانی و آقای باقری[7] - برادر عزیزمان - هم عرض میکنم.

لزوم احتیاط در راه دادن افراد به رادیو با پوشش داخلی و خارجی

… روشنفکر را از سابق میشناسم و میدانم که از قدیم هم مهمترین هدفشان اصلاً جلب توجه بود؛ یعنی همه‌ی چیزهای دیگر درجه‌ی دوم بود! به‌هرحال وقتی رسانه‌یی به این عظمت که بلندگویش در این‌جا گذاشته میشود و تا آن سر دنیا صدای این بلندگو را میشنوند - رادیو این‌طوری است؛ داخل کشور و خارج کشور را پوشش میدهد - این‌جا خیلی باید احتیاط کرد؛ باید دقت شود که چه کسی میخواهد به این‌جا بیاید و چیزی بگوید و القاء مطلبی بکند؛ به‌هرحال کار بسیار احتیاط‌طلبی است.

پیشنهاد حفظ ترتیب زمانی رویدادها در برنامهٔ «تقویم تاریخ»

و اما در باب کیفیت کار شماها. البته مراجعه‌ی من به رادیو نسبتاً زیاد است. با توجه به وقت ضیقی که دارم، به رادیو گوش میکنم؛ از جمله به همین برنامه‌ی «تقویم تاریخ»، هر وقت برسم، یا هر وقت مثلاً در رفت و آمد باشم، حتماً گوش میکنم. در این تقسیم‌بندییی که الان شما در برنامه‌ی «تقویم تاریخ» میکنید، به نظر من خیلی لزومی ندارد که مثلاً بعضی از چیزها را جلو بیندازید. در سابق، به ترتیب تاریخ، از عقب به جلو میآمد. به نظر میرسد اگر به همین ترتیب باشد، بهتر است. البته من در این‌جا نمیخواهم برای شماها سلیقه‌ی خاصی را در این زمینه‌های شکلی مطرح کنم؛ لابد شما اینها را بررسی میکنید. من به عنوان یک مستمع میگویم که این چیز خیلی جالبی نیست. همین‌طور که درهم و مخلوط باشد و از عقب تا جلو گفته بشود، گیراتر و جاذبه‌اش بیشتر …

لزوم شیرین و جذاب بودن برنامهٔ تاریخی پیش از خبر

شما که مثلاً میخواهید در ظرف بیست دقیقه قبل از خبر - که هم زمان خوبی است، و هم همه منتظرند - مطلبی به شنونده بدهید، باید چیز شیرینی باشد که شنونده، هم استفاده کند، هم لذت ببرد و خسته نشود. البته «تقویم تاریخ» هم چیز خوبی است؛ به نظرم میرسد که میتواند خیلی پُربار و پُرمغزتر هم بشود. به‌هرحال ان‌شاءالله که شما آقایان و خانمها موفق باشید. هرچه میتوانید، از لحاظ کیفی به افراد زبده‌ی خودتان اضافه کنید. کار را واقعاً باید سنگین گرفت؛ چون کار مهمی …

قرار داشتن رسانهٔ ملی در جبهه‌ای به پهنای دنیا

… میکنند. اینها بدون شک در برنامه‌ریزى‌هاى تلویزیونى و رادیویى‌شان یکى از چیزهایى که در نظر دارند، این است که چه بگوییم و چه بسازیم و چه نشان بدهیم که گرایش به سمت اسلامى که براى آنها یک خطر بزرگى است، به وجود نیاید و تعویق بیفتد یا ضدّ آن پیموده بشود. بنابراین شما در یک جبهه‌اى قرار دارید به عرض دنیا. عین همین قضیّه بلاشک در تلویزیون‌هاى مصر وجود دارد؛ عین همین قضیّه در تلویزیون‌هاى الجزایر امروز وجود دارد؛ که این مثال الجزایر امروز براى شما کاملاً واضح است. عین همین قضیّه در تلویزیون آقاى بن‌على[3] و آقاى شاه حسن[4] و آقاى قذّافى[5] و مانند اینها قرار …

نقد زنده کردن شخصیت‌ها برای جلب دل گروهی خاص

… هم میکند ــ آنها الان متمرکز شده‌اند بر روى ضایع کردن یا لااقل مسکوت گذاشتنِ چهره‌هاى خوب ما؛ در شعر، در ادبیّات، در هنر، در علم و مانند اینها. شما اینها را پیدا کنید، اینها را [مطرح کنید، نه آن چیزی که الان در تلویزیون، در] برنامه‌ى کانال دو مطرح میشود؛ من هیچ وجهى نمى‌یابم براى زنده کردن یک شخصیّتى جز اینکه میخواهیم دل یک عدّه‌اى را به دست بیاوریم؛ هیچ وجه دیگرى به نظر من ندارد؛ هیچ علّتى مشاهده نمیکنم. چرا این کار را بکنیم؟ چهره‌هاى خودى را بیاورید مطرح کنید.