رفتن به محتوای اصلی

شیعهگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شیعیان، شیعیان جهان، شیعیان خارج از ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیروان مکتب اهل‌بیت (ع)، جایگاه و روابط آنان در جهان اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۷۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ما وظیفه داریم در کنار آن شعار و عمل وحدت ــ که یک برنامه‌ى قطعى است، یک عمل قطعى است ــ شیعه را به‌ عنوان یک مجموعه‌ى متّصل و ملحق به جمهورى اسلامى، در همه جاى عالم جمع کنیم. وقتى ما داریم شعار وحدت اسلامى میدهیم، چگونه شعار وحدت شیعى ندهیم و در داخل شیعه به فکر ایجاد یک وحدتى نباشیم. البتّه شیعه در نگاه وسیع‌تر شامل میشود شیعه‌ى اثنىٰ‌عشرى را، شیعه‌ى زیدى را، شیعه‌ى اسماعیلى را، که اینها مشترکات زیادى دارند و در دنیا متفرّقند؛ هستند و تأثیرات سیاسى دارند. البتّه در بین اینها آدمهاى ناباب و بد هست ــ کما اینکه داخل جمهورى اسلامى آدمهایى هستند شیعه‌ى دوازده امامى خاصّ خالص، منتها آدمهاى بدى‌اند؛ با انقلاب بدند، با نظام بدند، با سیاست بدند، با دشمن اسلام خوبند؛ خب او هر جا باشد، هر جور باشد، از ما نیست، آن بحث دیگرى است ــ لکن شیعه بِماهِىَ‌شیعه باید در دنیا مرکزیّت خودش را پیدا کند. الان در هند میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در پاکستان میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در کشورهاى عربى میلیون‌ها شیعه وجود دارد و غالباً اینها اقلّیّتهایى هستند که به آنها دارد فشار مى‌آید؛ چه آنجاهایى که مسلمین در فشارند، چه آنجاهایى که حتّى مسلمین در فشار نیستند، اینها در فشارند؛ یک جایى لازم است که از آنها حمایت بکند و آن اینجا است. ما اگر بخواهیم این مرکزیّت را تثبیت و تحکیم بکنیم، باید با شیعه‌ى دنیا تعارف[4] داشته باشیم؛ بشناسیم، بیایند، بروند، بدانند و با یک جایى ارتباط داشته باشند و ما حقّاً از اوایل انقلاب از این غفلت داشتیم؛ این کارى که دارد انجام میگیرد، یک کارى است که خیلى دیر دارد انجام میگیرد.
این روزها متعلّق به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است؛ علاوه بر این‌که امسال هم به عنوان سال این بزرگوار نامگذاری شده است. یاد و نام و خاطرات امیرالمؤمنین علیه‌السّلام برای چیست؟ در درجه اوّل برای این است که ما این فرصت را برای خود به وجود آوریم که از او تبعیت کنیم. شیعه، یعنی تابع. اگر تبعیّت و پیروی از او نباشد، نسبت دادن خود به او، ظلم به او خواهد بود. علاوه بر این، با معرفی چهره آن بزرگوار میتوانیم مسأله اصلی اسلام را که اداره جوامع بشری با نظام اسلامی و با دستور اسلامی است - در ذهن و دل مردمِ این زمان روشن کنیم. محور همه چیز، حکومت چند ساله امیرالمؤمنین است؛ لذا ما از آنچه که درباره آن بزرگوار میگوییم، باید قصدمان تبعیّت باشد. البته این را باید تأکید کنم که در روزگار ما که نظام اسلامی به پیروی از دستورات اسلام بر سرِ کار آمده است، آن کسانی که در درجه اوّل وظیفه دارند از امیرالمؤمنین پیروی کنند، مسؤولان و صاحبان مناصب در نظام اسلامی‌اند.
نکته‌ای که با توضیح بالا می‌خواهم بر آن تأکید کنم، این است که تا روزگار مورد بحث، یعنی پس از شهادت امام حسین علیه‌السلاام نام و اصطلاح شیعه، مانند دوران امیرالمؤمنین علیه‌السلام، فقط بر کسانی اطلاق می‌شد که از نظر اندیشه و عمل، با امام راستین، دارای رابطۀ مستحکم و مشخص بودند. همین جمع بودند که پس از صلح امام حسن علیه‌السلام به فرمان آن حضرت، تشکیلات پیوستۀ شیعی را به‌وجود آوردند و همین‌ها بودند که با تبلیغات دامنه‌دار و عمیق خود، کسانی را به درون مرز آن تشکیلات درآورده و کسان بیشتری را که ازلحاظ اندیشه و ایدئولوژی، هم‌پا و همانند آنان نبودند، به ماجراهای شیعی کشانیده بودند. بی‌گمان روایتی که از امام صادق نقل کردیم ـ که جمع مؤمنانِ پس از حادثۀ عاشورا را به سه یا پنج نفر محدود می‌کرد ـ ناظر به کسانی از این دسته است؛ یعنی شیعیان و پیروان استوار ائمه؛ کسانی که در حرکت و سِیر تکامل‌پوی انقلاب علوی و هاشمی دارای نقشی آگاهانه و تعیین‌کننده بودند.

لزوم وحدت شیعی و پیوند شیعیان جهان با جمهوری اسلامی

ما وظیفه داریم در کنار آن شعار و عمل وحدت ــ که یک برنامه‌ى قطعى است، یک عمل قطعى است ــ شیعه را به‌ عنوان یک مجموعه‌ى متّصل و ملحق به جمهورى اسلامى، در همه جاى عالم جمع کنیم. وقتى ما داریم شعار وحدت اسلامى میدهیم، چگونه شعار وحدت شیعى ندهیم و در داخل شیعه به فکر ایجاد یک وحدتى نباشیم. البتّه شیعه در نگاه وسیع‌تر شامل میشود شیعه‌ى اثنىٰ‌عشرى را، شیعه‌ى زیدى را، شیعه‌ى اسماعیلى را، که اینها مشترکات زیادى دارند و در دنیا متفرّقند؛ هستند و تأثیرات سیاسى دارند. البتّه در بین اینها آدمهاى ناباب و بد هست ــ کما اینکه داخل جمهورى اسلامى آدمهایى …

نزدیک کردن شیعیان به یکدیگر و به تفکر انقلابی برای تقویت انقلاب

… روح همه‌ى این تلاشها گسترش این انقلابى است که امروز در کشور ما حیات جدیدى نه ‌فقط به ما بلکه به مسلمین داده. این، روحِ همه‌ى قضایا است؛ یعنى اگر ما میخواهیم خانواده‌ى شیعه را به هم نزدیک کنیم، براى چه میخواهیم نزدیکشان کنیم؟ اصلاً تقارب اینها بر اساس چیست؟ بر اساس لشکر بیشترى براى انقلاب درست‌ کردن و در حقیقت تقویت انقلاب، وَالّا اگر [به هم] نزدیک بشوند و از انقلاب دور بشوند، خب اینکه ضدّ ارزش است. ما اگر میخواهیم با کشورهاى دیگر، جاهایى که شیعه هستند یا حتّى برخی شیعیان بى‌اصل‌ونسب که در خیلى جاها هستند، رابطه برقرار کنیم، براى چیست؟ براى اینکه اینها را به تفکّر انقلابى رایج در ایران و موجود در جامعه‌ى خودمان نزدیک کنیم؛ یعنی محور، انقلاب است. جهت را همین تفکّر انقلابى و خطّ امام (رضوان الله تعالى علیه) باید تعیین بکند؛ یعنى هیچ این وسوسه به ذهنمان نیاید که [کار سیاسى نباشد]؛ من حتّى در آن صحبت دارالتّقریب آن روز که آقایان اینجا بودند،[5] مخصوصاً تقیّد داشتم این معنا را …

لزوم آشنایی و همکاری و هم‌فکری پیروان مکتب اهل‌بیت در سراسر دنیا

پیروان مکتب اهل‌بیت امروز لازم است دو کار اساسى را وجهه‌ى همّت قرار بدهند: در مرتبه‌ى اوّل اینکه عائله‌ى پیروان اهل‌بیت و مکتب اهل‌بیت با هم آشنا بشوند، با هم همکارى بکنند، به هم کمک بکنند، با هم معضلات را حل کنند و گره‌ها را باز کنند، با هم همفکرى کنند، احساس خویشاوندى کنند؛ در هر نقطه‌اى از دنیا که هستند، بدانند که تعارف[4] آنها با هم و تشکّل آنها به شکل صحیح، قلب مقدّس ولىّ‌عصر (ارواحنا فداه و عجّل الله‌ تعالى فرجه) را شاد میکند. این بزرگواران از تفرقه، تشتّت، جدایى، بَغضاء[5] متنفّر بودند؛ اهل وحدت و عامل جمع، و شمع انجمن بودند. امروز هم باید پیروان آنها و علاقه‌مندان آنها این را تأمین کنند.

لزوم ارتباط و خبرگیری و کمک پیروان مکتب اهل‌بیت به یکدیگر

برادران عزیز ما از پیروان مکتب اهل‌بیت (علیهم‌ السّلام) در هر جاى دنیا که هستید، این دو نکته را هرگز فراموش نکنید: اوّل، تعارف، ارتباط، وصل، خبرگیرى از هم، اطّلاع از نظرات هم و کمک به هم. من اطّلاع یافتم که شما خواسته‌اید و تصویب کرده‌اید ایجاد یک مجمع جهانى را و ان‌شاءالله‌ به همّت برادران این را اقدام خواهیم کرد و امیدواریم در خدمت اسلام و در خدمت قرآن و در خدمت وحدت مسلمین و در خدمت پیشرفت جهان اسلام به سمت معارف صحیح اسلامى که متراوش از …

خطر بیگانه شدن شیعیان جهان با جمهوری اسلامی و توجه به مدعیان دیگر

این کارِ درست و دسته‌جمعى موجب شد ما از یک چیز واضح غفلت کنیم و آن، این است که ما شیعه را که یک جمعیّت عظیمى در دنیا هستند و در امور سیاسى اجتماعىِ مناطقى از عالم تأثیر دارند و خودشان را به جمهورى اسلامى و به ایران شیعى متّصل میدانند، این مجموعه‌ى عظیم را بتدریج داریم با خودمان بیگانه میکنیم. یعنى کسانى در دنیا پیدا میشوند که به نام شیعه و به ‌عنوان داعیه‌ى شیعه و مرکزیّت شیعه حرف بزنند و کسانى از ضعاف[3] به آنها توجّه کنند؛ خب، این خسارت است. مرکز شیعه اینجا است؛ علم شیعه، فقه شیعه، معارف شیعه، علماى شیعه، اغلبیّت قطعى شیعه، حالا که بحمدالله‌ حکومت شیعه و این سیاستِ به این عظمت و این قدرت، اینجا است؛ آن وقت در عین حال کسانى، حتّى افرادى یا احیاناً سازمانهاى کوچکى در گوشه و کنار …

ایجاد رابطه میان خانوادهٔ شیعی و استفاده از امکانات آنان

پس اهداف گفته شده است؛ این اهداف را تدوین کنیم: تجمّع شیعه است، ایجاد رابطه بین خانواده‌ى شیعى است، راقى کردن فکر اینها است، رونق دادن به حوزه‌هاى علمیّه‌ى اینها است، حل‌ کردن مشکلات اینها در افق جهان اسلام با بقیّه‌ى گروه‌هاى مسلمان است ــ که همان وحدت و تقریب و مانند اینها به اینجا ربط پیدا میکند ــ استفاده کردن از امکانات آنها است؛ بعضى تاجر بزرگى، بعضى سیاستمدار بزرگى، بعضى مؤلّف خوبى و عالِم بزرگى و از این قبیل هستند که از اینها و از امکانات اینها استفاده بشود؛ خب این اهداف را ما مشخّص کنیم و بنویسیم؛ بعد با کار عمیق، با کار علمى، با نوشتن کتاب شروع کنیم به معناى واقعى کلمه، خودمان را به این اهداف نزدیک کردن.

تأثیر زیاد شیعه به‌عنوان عضو حجیم خانوادهٔ اسلامی در ایجاد وحدت

… مرتّب بر روى وحدت اسلامى باید تکیه بشود. شاید بتوان یکى از اهداف سمینار را که میشود در جمع اعلام کرد، این قرار داد که ما بگوییم که ما میخواهیم در این تجمّع، شیعه را که یکى از اطراف قضیّه‌ى وحدت هست، آماده‌تر کنیم براى وحدت؛ اصلاً این‌جورى باید بیان بشود. ما ــ شیعه ــ در خانواده‌ى اسلامى یک عضو حجیم هستیم و تأثیر ما تأثیر زیادى است در ایجاد وحدت؛ میتوانیم تأثیر زیادى در همه جاى دنیا بگذاریم. خیلى خب، حالا این مجموعه دُور هم جمع شده‌اند که تصمیم خودشان را درباره‌ى مسائلى از جمله وحدت اسلامى بگیرند. مرتّب باید در سخنرانى‌هاى این سمینار، خطرات تفرقه و اطماع استکبارى دشمن از تفرقه و از تقویت گرایشهاى طایفی تذکّر داده بشود. مرتّب میخواهند گرایشهاى …