رفتن به محتوای اصلی

شیعهگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شیعیان، شیعیان جهان، شیعیان خارج از ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیروان مکتب اهل‌بیت (ع)، جایگاه و روابط آنان در جهان اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۷۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

ما وظیفه داریم در کنار آن شعار و عمل وحدت ــ که یک برنامه‌ى قطعى است، یک عمل قطعى است ــ شیعه را به‌ عنوان یک مجموعه‌ى متّصل و ملحق به جمهورى اسلامى، در همه جاى عالم جمع کنیم. وقتى ما داریم شعار وحدت اسلامى میدهیم، چگونه شعار وحدت شیعى ندهیم و در داخل شیعه به فکر ایجاد یک وحدتى نباشیم. البتّه شیعه در نگاه وسیع‌تر شامل میشود شیعه‌ى اثنىٰ‌عشرى را، شیعه‌ى زیدى را، شیعه‌ى اسماعیلى را، که اینها مشترکات زیادى دارند و در دنیا متفرّقند؛ هستند و تأثیرات سیاسى دارند. البتّه در بین اینها آدمهاى ناباب و بد هست ــ کما اینکه داخل جمهورى اسلامى آدمهایى هستند شیعه‌ى دوازده امامى خاصّ خالص، منتها آدمهاى بدى‌اند؛ با انقلاب بدند، با نظام بدند، با سیاست بدند، با دشمن اسلام خوبند؛ خب او هر جا باشد، هر جور باشد، از ما نیست، آن بحث دیگرى است ــ لکن شیعه بِماهِىَ‌شیعه باید در دنیا مرکزیّت خودش را پیدا کند. الان در هند میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در پاکستان میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در کشورهاى عربى میلیون‌ها شیعه وجود دارد و غالباً اینها اقلّیّتهایى هستند که به آنها دارد فشار مى‌آید؛ چه آنجاهایى که مسلمین در فشارند، چه آنجاهایى که حتّى مسلمین در فشار نیستند، اینها در فشارند؛ یک جایى لازم است که از آنها حمایت بکند و آن اینجا است. ما اگر بخواهیم این مرکزیّت را تثبیت و تحکیم بکنیم، باید با شیعه‌ى دنیا تعارف[4] داشته باشیم؛ بشناسیم، بیایند، بروند، بدانند و با یک جایى ارتباط داشته باشند و ما حقّاً از اوایل انقلاب از این غفلت داشتیم؛ این کارى که دارد انجام میگیرد، یک کارى است که خیلى دیر دارد انجام میگیرد.
این روزها متعلّق به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است؛ علاوه بر این‌که امسال هم به عنوان سال این بزرگوار نامگذاری شده است. یاد و نام و خاطرات امیرالمؤمنین علیه‌السّلام برای چیست؟ در درجه اوّل برای این است که ما این فرصت را برای خود به وجود آوریم که از او تبعیت کنیم. شیعه، یعنی تابع. اگر تبعیّت و پیروی از او نباشد، نسبت دادن خود به او، ظلم به او خواهد بود. علاوه بر این، با معرفی چهره آن بزرگوار میتوانیم مسأله اصلی اسلام را که اداره جوامع بشری با نظام اسلامی و با دستور اسلامی است - در ذهن و دل مردمِ این زمان روشن کنیم. محور همه چیز، حکومت چند ساله امیرالمؤمنین است؛ لذا ما از آنچه که درباره آن بزرگوار میگوییم، باید قصدمان تبعیّت باشد. البته این را باید تأکید کنم که در روزگار ما که نظام اسلامی به پیروی از دستورات اسلام بر سرِ کار آمده است، آن کسانی که در درجه اوّل وظیفه دارند از امیرالمؤمنین پیروی کنند، مسؤولان و صاحبان مناصب در نظام اسلامی‌اند.
نکته‌ای که با توضیح بالا می‌خواهم بر آن تأکید کنم، این است که تا روزگار مورد بحث، یعنی پس از شهادت امام حسین علیه‌السلاام نام و اصطلاح شیعه، مانند دوران امیرالمؤمنین علیه‌السلام، فقط بر کسانی اطلاق می‌شد که از نظر اندیشه و عمل، با امام راستین، دارای رابطۀ مستحکم و مشخص بودند. همین جمع بودند که پس از صلح امام حسن علیه‌السلام به فرمان آن حضرت، تشکیلات پیوستۀ شیعی را به‌وجود آوردند و همین‌ها بودند که با تبلیغات دامنه‌دار و عمیق خود، کسانی را به درون مرز آن تشکیلات درآورده و کسان بیشتری را که ازلحاظ اندیشه و ایدئولوژی، هم‌پا و همانند آنان نبودند، به ماجراهای شیعی کشانیده بودند. بی‌گمان روایتی که از امام صادق نقل کردیم ـ که جمع مؤمنانِ پس از حادثۀ عاشورا را به سه یا پنج نفر محدود می‌کرد ـ ناظر به کسانی از این دسته است؛ یعنی شیعیان و پیروان استوار ائمه؛ کسانی که در حرکت و سِیر تکامل‌پوی انقلاب علوی و هاشمی دارای نقشی آگاهانه و تعیین‌کننده بودند.

شاهدها (۱۰۱ پاراگراف)

نفی شیعه بودن به صرف دانستن حقانیت امام

از همین قبیل، اشتباه است آن‌کسانی‌که می‌گویند مأمون عباسی[15] شیعه بود. شیعه یعنی چه؟ شیعه یعنی کسی که بداند حق با امام رضاست؟ فقط همین؟ اگر این است که مأمون عباسی و نیز هارون‌الرشید، منصور، معاویه، یزید، از همه شیعه‌تر بودند پس. آیا رُقبای امیرالمؤمنین در سقیفه، نمی‌دانستند حق با علی‌ست؟ همه می‌دانستند، پس شیعه بودند؟ آیا آن‌کسانی‌که با امیرالمؤمنین در افتادند، محبت نداشتند به او؟ چرا، غالباً محبت داشتند، پس شیعه بودند؟ پس ولایت داشتند؟ نه آقا، ولایت غیر از این حرف‌هاست. ولایت بالاتر …

تفسیر تسنیم از افتخارات شیعه و حوزه

… تا هم موضوعات بیان بشود، هم ترتیب حروف با [ترتیب] الفبایی ملاحظه بشود که اگر انسان مثلاً فرض کنید که راجع به فلان موضوع میخواهد بداند در این تفسیر چه هست، بتواند بزودی پیدا کند آنها را و استفاده کند. بنابراین هم تفسیر است، هم به یک معنا دایرةالمعارف است. بنابراین انصافاً‌ تفسیر تسنیم جزو افتخارات شیعه است، جزو افتخارات حوزه است و ما خدا را شکر میکنیم بر اینکه این کار انجام گرفت.

شناخت شخص حضرت مهدی با نام و نسب از ویژگی‌های شیعه

… عدالت، امید به استقرار عدالت، یکی از خواسته‌ها و دل‌خوشی‌های همیشه‌ی بشر در طول تاریخ بوده. هیچ زمانی را شما در تاریخ بشر پیدا نمیکنید که انسانها در آنجا منتظر عدالت نباشند، آرزوی منجی نداشته باشند. این آرزو، طبق تعالیم شیعه، محقّق خواهد شد؛ بدون تردید. البتّه شیعه و غیر شیعه در اصلِ حضور حضرت مهدی (سلام الله علیه) تردیدی ندارند، همه اجماع بر این معنا دارند، لکن خصوصیّت شیعه این است که حضرت مهدی را با خصوصیّات، با شخص، با نام، نام پدر، نام مادر، می‌شناسد؛ این از خصوصیّات ما است. امیدواریم ان‌شاءالله چشمهای ما روشن بشود به زیارت این بزرگوار.

شیعهٔ امیرالمؤمنین (ع) شدن با حرکت در جهت صفات او

… توانمان در این جهت حرکت کنیم؛ در جهت عکس حرکت نکنیم. جامعه‌ی ما در جهت زهد امیرالمؤمنین حرکت کند؛ نه اینکه مثل امیرالمؤمنین زهد بوَرزد -که نه میتوانیم و نه از ما آن را میخواهند- امّا در آن جهت حرکت کنیم؛ یعنی از اسراف، زیاده‌روی، چشم‌وهم‌چشمی دور بشویم؛ این‌جوری میشویم شیعه‌ی امیرالمؤمنین.

لزوم انتخاب اولویت‌ها با توجه به این واقعیت‌ها

… دنیای اسلام، علی‌رغم آنها نفوذ کرده است؛ با همه‌ی این تخریبها، با همه‌ی این تبلیغات مخالف. البته اگر تبلیغات آنها نبود، وضع طور دیگری میشد. لذا امروز علیه نظام اسلامی و جمهوری اسلامی تبلیغات فراوانی میشود. از یک طرف علیه تشیع هم به همین جهت تبلیغات میشود. آن مجموعه‌ای که به عنوان پیروان اهل بیت میخواهند وسط میدان باشند و کار کنند، باید به این چیزها توجه کنند و اولویتهای خودشان را با توجه به این حقایق انتخاب کنند.

حجت دانستن هر فعل و ترک امیرالمؤمنین (ع) به‌سبب عصمت

امروز ما مدعیِ پیروی از امیرالمؤمنین هستیم. البته علی‌بن‌ابی‌طالب مخصوص شیعه نیست؛ دنیای اسلام برای علی شأن و عظمت قائل است و او را امام خود می‌داند. تفاوتی که وجود دارد، این است که در مقام تطبیق با گفتار و کردار دیگران، ما هر فعل و ترک آن بزرگوار را به‌خاطر عصمتش برای خود حجت می‌دانیم. این خصوصیت شیعه است. بنابراین ما به عنوان شیعه باید این درس را به یاد داشته باشیم که عدالت قابل اغماض و قابل معامله نیست و هیچیک از مصالح گوناگون - نه مصالح فردی و نه مصالح حکومت و کشور اسلامی - نمی‌تواند با عدالت معامله شود. امیرالمؤمنین به‌خاطر عدالت این مشکلات را متحمل شد و …

گستردگی شبکهٔ شیعه به‌عنوان تشکیلات امام صادق (ع) در سرزمین‌های اسلامی

… را منتشر بکند لعنت خدا بر او باد[1] و چه و چه؛ آن اسراری که آن روز اگر منتشر می‌کردند لعنت خدا بر آن منتشرکننده بود، همین‌هایی است که من می‌خواهم افشا کنم، که منتها امروز دیگر افشایش اِشکالی ندارد، بلکه واجب است که مردم بدانند که امام چه‌کار می‌خواسته بکند. نقشۀ امام صادق این بود که بعد از رحلت امام باقر کارها را جمع‌وجور کند، یک قیام علنی به‌راه بیندازد و حکومت بنی‌امیه را ـ که هر روزی یک دولتی عوض می‌شد و حاکی از نهایت ضعف دستگاه بنی‌امیه بود ـ واژگون کند و از خراسان و ری و اصفهان و عراق و حجاز و مصر و مراکش و همۀ مناطق مسلمان‌نشین که در همۀ این مناطق شبکۀ حزبی امام صادق ـ یعنی شیعه ـ همه‌جا گسترده بود، از همۀ آنها نیرو بیاید مدینه و امام لشکرکشی کند به شام، حکومت شام را ساقط کند و خودش پرچم خلافت را بلند کند و بیاید مدینه و حکومت پیغمبر را به راه بیندازد؛ این نقشۀ امام صادق بود.

شناخت امیرالمؤمنین (ع) با کیفیت و عظمتی متفاوت از دیگر مسلمانان

… می‌شود که من و شما، که امروز شیعۀ علی‌بن‌ابی‌طالب هستیم و باید به او اقتدا کنیم، اگر از ابعاد شخصیت او چیزی ندانیم، اِشکال در هویت ما به‌وجود خواهد آمد. یک‌وقت کسی ادعایی ندارد، ولی ما ادعا داریم. می‌خواهیم علوی باشیم، می‌خواهیم جامعۀ ما، جامعۀ علوی باشد. ما شیعه‌ها در درجۀ اول، و مسلمین غیر شیعه در درجۀ دوم، این مشکل را دارند. همۀ مسلمان‌ها البته امیرالمؤمنین را قبول دارند؛ منتها شیعه با یک کیفیت دیگری، با یک عظمت دیگری این بزرگوار را می‌بیند و می‌شناسد. (74/11/20)

تفاوت نامهٔ شاگردان امیرالمؤمنین (ع) و شیعیان خالص با دیگران

اما شاگردان امیرالمؤمنین و شیعیان خالص و راستین، این‌طور نامه نمی‌نوشتند. این نامه‌ای که می‌خوانم، برای سلیمان‌بن‌صُرَد که در ماجرای توابین به قتل رسید و حبیب‌بن‌مظاهر که در کربلا بود و زُهیربن‌قین که در کربلا بود و چند نفر دیگر است؛ دعوت‌نامه‌ای است که شما از این دعوت‌نامه که حسین این دعوت را اجابت کرده، می‌فهمید که حسین برای چه …

تشتت و ضعف شیعیان در کنار استبداد خلافت، از زمینه‌های زندگی امام سجاد (ع)

این استبداد دستگاه خلافت، و آن تشتّت و ضعف شیعیان؛ این دوتا قسمت از زمینه‌های زندگی امام سجاد؛ قسمت سوم، عامۀ مردم. عامۀ مردم از کجا خبر دارند که دنیا دست کیست و چه خبر است! (52/11/30) تبلیغاتی که ازطرف دستگاه خلافت شده، مردم را نقطۀ مقابل امام سجاد قرار داده بود، درحالی‌که مردم نباید دشمن امام سجاد باشند. چرا کسی با علی‌بن‌الحسین، سیدالساجدین و …

بی‌خبری یا انکار خانوادهٔ برخی معتقدان به امامت در آن زمان

… صادق علیه‌الصلاة‌والسلام عرض کرد: «اِنَّ لی اَهلَ بَیتٍ وَ هُم یَسمَعونَ مِنِّی اَ فَاَدعوهُم اِلَی هَذَا الاَمرِ؟»[36] من اهل‌بیتی دارم که از من حرف‌شنوی دارند، آیا آنها را به این امر دعوت کنم؟..آنها را به مسئلۀ امامت، یعنی تشیّع، اعتقاد شیعه، دعوت کنم؟ متأسفانه در آن زمان اوضاع به گونه‌ای بوده که شخصی که خودش اعتقاد به امامت داشته، در خانواده‌ای زندگی می‌کرده که آنها به‌کلی منکر یا بی‌خبر از این امر بوده‌اند! حضرت به او فرمودند: «نَعَم اِنَّ اللهَ سُبحانَهُ یَقولُ فی کِتابِهِ یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا قوا اَنفُسَکُم وَ اَهلیکُم نارًا وَقودُهَا النّاسُ وَ الحِجارَةُ»[37] بله، اگر از تو حرف‌شنوی دارند، آنها را به این امر دعوت کن! بنابراین، این‌طور نیست که افراد …