رفتن به محتوای اصلی

شیعهگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شیعیان، شیعیان جهان، شیعیان خارج از ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیروان مکتب اهل‌بیت (ع)، جایگاه و روابط آنان در جهان اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۷۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

ما وظیفه داریم در کنار آن شعار و عمل وحدت ــ که یک برنامه‌ى قطعى است، یک عمل قطعى است ــ شیعه را به‌ عنوان یک مجموعه‌ى متّصل و ملحق به جمهورى اسلامى، در همه جاى عالم جمع کنیم. وقتى ما داریم شعار وحدت اسلامى میدهیم، چگونه شعار وحدت شیعى ندهیم و در داخل شیعه به فکر ایجاد یک وحدتى نباشیم. البتّه شیعه در نگاه وسیع‌تر شامل میشود شیعه‌ى اثنىٰ‌عشرى را، شیعه‌ى زیدى را، شیعه‌ى اسماعیلى را، که اینها مشترکات زیادى دارند و در دنیا متفرّقند؛ هستند و تأثیرات سیاسى دارند. البتّه در بین اینها آدمهاى ناباب و بد هست ــ کما اینکه داخل جمهورى اسلامى آدمهایى هستند شیعه‌ى دوازده امامى خاصّ خالص، منتها آدمهاى بدى‌اند؛ با انقلاب بدند، با نظام بدند، با سیاست بدند، با دشمن اسلام خوبند؛ خب او هر جا باشد، هر جور باشد، از ما نیست، آن بحث دیگرى است ــ لکن شیعه بِماهِىَ‌شیعه باید در دنیا مرکزیّت خودش را پیدا کند. الان در هند میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در پاکستان میلیون‌ها شیعه وجود دارد، در کشورهاى عربى میلیون‌ها شیعه وجود دارد و غالباً اینها اقلّیّتهایى هستند که به آنها دارد فشار مى‌آید؛ چه آنجاهایى که مسلمین در فشارند، چه آنجاهایى که حتّى مسلمین در فشار نیستند، اینها در فشارند؛ یک جایى لازم است که از آنها حمایت بکند و آن اینجا است. ما اگر بخواهیم این مرکزیّت را تثبیت و تحکیم بکنیم، باید با شیعه‌ى دنیا تعارف[4] داشته باشیم؛ بشناسیم، بیایند، بروند، بدانند و با یک جایى ارتباط داشته باشند و ما حقّاً از اوایل انقلاب از این غفلت داشتیم؛ این کارى که دارد انجام میگیرد، یک کارى است که خیلى دیر دارد انجام میگیرد.
این روزها متعلّق به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است؛ علاوه بر این‌که امسال هم به عنوان سال این بزرگوار نامگذاری شده است. یاد و نام و خاطرات امیرالمؤمنین علیه‌السّلام برای چیست؟ در درجه اوّل برای این است که ما این فرصت را برای خود به وجود آوریم که از او تبعیت کنیم. شیعه، یعنی تابع. اگر تبعیّت و پیروی از او نباشد، نسبت دادن خود به او، ظلم به او خواهد بود. علاوه بر این، با معرفی چهره آن بزرگوار میتوانیم مسأله اصلی اسلام را که اداره جوامع بشری با نظام اسلامی و با دستور اسلامی است - در ذهن و دل مردمِ این زمان روشن کنیم. محور همه چیز، حکومت چند ساله امیرالمؤمنین است؛ لذا ما از آنچه که درباره آن بزرگوار میگوییم، باید قصدمان تبعیّت باشد. البته این را باید تأکید کنم که در روزگار ما که نظام اسلامی به پیروی از دستورات اسلام بر سرِ کار آمده است، آن کسانی که در درجه اوّل وظیفه دارند از امیرالمؤمنین پیروی کنند، مسؤولان و صاحبان مناصب در نظام اسلامی‌اند.
نکته‌ای که با توضیح بالا می‌خواهم بر آن تأکید کنم، این است که تا روزگار مورد بحث، یعنی پس از شهادت امام حسین علیه‌السلاام نام و اصطلاح شیعه، مانند دوران امیرالمؤمنین علیه‌السلام، فقط بر کسانی اطلاق می‌شد که از نظر اندیشه و عمل، با امام راستین، دارای رابطۀ مستحکم و مشخص بودند. همین جمع بودند که پس از صلح امام حسن علیه‌السلام به فرمان آن حضرت، تشکیلات پیوستۀ شیعی را به‌وجود آوردند و همین‌ها بودند که با تبلیغات دامنه‌دار و عمیق خود، کسانی را به درون مرز آن تشکیلات درآورده و کسان بیشتری را که ازلحاظ اندیشه و ایدئولوژی، هم‌پا و همانند آنان نبودند، به ماجراهای شیعی کشانیده بودند. بی‌گمان روایتی که از امام صادق نقل کردیم ـ که جمع مؤمنانِ پس از حادثۀ عاشورا را به سه یا پنج نفر محدود می‌کرد ـ ناظر به کسانی از این دسته است؛ یعنی شیعیان و پیروان استوار ائمه؛ کسانی که در حرکت و سِیر تکامل‌پوی انقلاب علوی و هاشمی دارای نقشی آگاهانه و تعیین‌کننده بودند.

شاهدها (۱۰۱ پاراگراف)

سرکوب حرکات آزادی‌خواهانه در مدینه و کوفه و غربت و تنهایی پیروان ائمه

در هر صورت این حوادث از حادثۀ عاشورا شروع شد و دنباله‌هایی داشت از قبیل واقعۀ حرّه و سرکوب‌کردن حرکت توّابین در عراق و شهادت مختار و شهادت ابراهیم‌بن‌مالک‌اشتر نخعی[12] و دیگر بزرگان شیعه؛ که پس از شهادتِ این عده، حرکات آزادی‌خواهانه، چه در مدینه و چه در کوفه ـ که دو مرکز اصلی تشیّع بود ـ سرکوب شد و اختناق شدیدی نسبت به تشیّع در عالم اسلام به‌وجود آمد و پیروان ائمه (ع) در نهایتِ غربت و تنهایی باقی ماندند. پاسدار اسلام، ش8

انکار ائمه (ع) بر مدعیان تشیعی که به پیروانشان شبیه نبودند

… خصوصیات آن بزرگوار هم مطّلع بشویم. خب، این امیرالمؤمنین که می‌گوییم عادل بود، عدل او چگونه بود؟ خب، این عدلی که این‌قدر تعریف دارد، این عدل در مقام عمل چگونه بود؟ سعی کنیم در قدم بعد خودمان را در مقام عمل، نزدیک کنیم به او. این درست است؛ این مایۀ تکامل است. لذا شما در بعضی از روایات[9] شنیده‌اید کسانی به ائمه علیهم‌السلام عرض می‌کردند ما شیعیان شما هستیم ـ کمااینکه به خود امیرالمؤمنین هم طبق یک روایتی، کسانی آمدند گفتند ـ ائمه در جواب اینها استنکار[10] می‌کردند: شما کجایتان به دوستان ما و پیروان ما شبیه است؟ این خصلت را دارید؟ این خصوصیت را دارید؟ این رفتار را دارید؟ این گفتار را دارید؟ یعنی از ما مطالبۀ عمل می‌کنند؛ عمل هم تابع اعتقاد است. (78/10/10)

پراکندگی، ارعاب و بی‌تشکیلاتی شیعیان پس از عاشورا

وضع شیعیان چگونه است؟ (51/11/23) وضعیتِ بعد از عاشورا در میان شیعیان و معتقدان به خط امامت، وضعیت عجیبی بود. وحشی‌گریِ مزدوران اموی و کاری که با خاندان پیغمبر چه در کربلا و چه در کوفه و چه در شام انجام دادند، همۀ مردم علاقه‌مند به خط امامت را مرعوب کرد. البته می‌دانید که زبدگان از اصحاب امام حسین علیه‌السلام در ماجرای عاشورا یا در ماجرای توابین به شهادت رسیدند. آن‌کسانی‌که باقی مانده بودند، آن‌قدر جرئت و شهامت که اجازه بدهد درمقابل قدرت سلطۀ جبارانۀ یزید و سپس مروان، حرف حق خودشان را بزنند، نداشتند. یک جمع مؤمن اما پراکنده، بی‌تشکیلات، مرعوب و درحقیقت از راه امامت عملاً منصرف شده؛ این میراثی بود که از جمع شیعه برای امام سجاد باقی ماند. (59/9/14) این وضع شیعیان است.

آمادگی برای بلا، لازمهٔ محبت اهل‌بیت (ع) در دوران اختناق اموی

… عملی؛ معنای اصلی ولایت این است. ـ البته ولیّ، که امام را ما ولیّ می‌گوییم، به یک اعتباری از همین ریشه سرچشمه می‌گیرد؛ ولی‌فقیه هم که می‌گوییم به یک اعتباری از همین ریشه است؛ اما اصل مفهوم ولایت در لغت و در استعمالات، همان پیچیدگی و به‌هم‌پیوستگی دو چیز است. ـ حضرت او را تا مرز ولایت، یعنی پیوستگی کامل فکری و عاطفی و قلبی و همچنین عملی‌اش پیش آورده، آن‌وقت می‌گوید: حالا که ما را دوست می‌داری، پس خود را آمادۀ بلا کن؛ آماده بشو که بلا به‌طرف تو خواهد آمد. واقعش هم همین است، در دوران اختناق اموی، کسی اگر نزدیک به ائمه بود، [در] معرض بلاها قرار می‌گرفت. «به خدا سوگند بلا به شیعیان ما نزدیک‌تر است از سیل به دامنۀ کوه»، یعنی در دوران اختناق، هرکسی که وابستۀ به این بزرگوارهاست، بلا به او خیلی نزدیک است، «و بلا نخست ما را می‌گیرد و سپس شما را، همچنان‌که راحت و امنیت اول به ما می‌رسد و آنگاه به شما»، یعنی کِی؟ یعنی هنگامی‌که به حکومت رسیدیم؛ وقتی‌که حکومت به‌دست اهل‌بیت افتاد، به‌دست مسلمین افتاد، راحت و امنیت، اول به آنها می‌رسد، بعد به همۀ کسانی که به آنها پیوستگی دارند. (61/7/2)

وصیت به رسیدگی ثروتمندان و توانمندان شیعه به فقرا و ضعفا

… خالَفَهُ اِلَی غَیرِهِ»[1] خدمت حضرت باقر سلماا‌الله‌علیه برای خداحافظی رفتم ـ از این عبارت معلوم می‌شود که ایشان ساکن مناطق دور از مدینه، مثل کوفه یا بصره بوده است ـ حضرت به من فرمودند: سلام ما را به همۀ کسانی از دوستان ما که با آنها ملاقات می‌کنی برسان. اولین وصیت آن بزرگوار به شیعیان و دوستان و موالی‌شان این است که تقوای خدا را پیشه کنند، و ثروتمندانِ از شیعیان به فقرای آنها توجه و عطف محبت کنند، اقویا بر ضعفا متوجه باشند. بعضی از شیعیان هستند که توانایی‌های اجتماعی و سیاسی دارند، آبرو دارند، این افراد به کسانی که برخوردار از این امکانات نیستند، توجه کنند. ازجمله موارد تکریم مؤمن، تشییعِ جنازۀ اوست که با مردن، ارتباط آنها قطع نمی‌شود، بنابراین برادری را بعد از مرگ هم ادامه بدهند و با حضور در تشییع جنازه‌اش از او تجلیل و تکریم کنند؛ این، غیر از طلب مغفرت است. همچنین با همدیگر در خانه‌هایشان ملاقات کنند و …

حفظ هویت و موجودیت اقلیت شیعه با ارتباط و رفت‌وآمد متقابل

مرحوم فیض می‌فرمایند: «لُقِیّا بتشدید الیاء بِمَعنِی اللِّقا»؛ این جمله نشان می‌دهد که آنچه مورد نظر است، فراتر از یک مسئلۀ اخلاقی و معاشرتیِ صِرف است، مسئلۀ سیاسی نیز است؛ یعنی شما اقلیت شیعه، که در بین جامعۀ بزرگ ـ که از آن به عامه تعبیر می‌شد ـ زندگی می‌کنید، خودتان را نگه دارید، ارتباطاتتان را حفظ کنید، هویت و موجودیت خودتان را پاس بدارید. فقط این نیست که به‌عنوان یک حکمِ اخلاقیِ محض، باهم رفت‌و‌آمد کنید و دل‌هایتان را به هم نزدیک کنید، بلکه شامل یک حکم سیاسی هم است که مربوط به حفظ هویت و موجودیت شماست. این همان نکته‌ای است که مکرر عرض شد که باید از جهت سیاسی در زندگی ائمه علیهم‌السلاام مورد توجه قرار گیرد؛ غالباً آن جهت مغفولٌ‌عنه[2] که در طول زمان‌ها راجع‌به ائمه علیهم‌السلاام گفته نمی‌شود، این است.

پیدایش نام «شیعهٔ علی» برای خواص صحابهٔ وفادار به حق امیرالمؤمنین (ع) پس از سقیفه

… پس از سقیفه نیز، نظر مخالف خود را نسبت به بَرندگان خلافت، و نیز وفاداری خود را به امام، صریحاً اعلام کردند. بعدها نیز بااینکه طبق مصلحت بزرگی که امام را به سکوت و حتی همکاری با خلفای نخستین وادار می‌ساخت، آنان در رَوند معمولی و عادی جامعۀ اسلامی قرار گرفتند؛ لیکن هیچ‌گاه رأی و نظر و تشخیص درست خود را از دست نداده و همواره پیروان علی باقی ماندند. و به همین علت بود که به‌حق، نام «شیعۀ علی» یافتند و به این جهت‌گیریِ فکری و عملی مشهور شدند. چهره‌های معروف و افتخارآمیزی همچون سلمان، ابوذر، اُبَیّ‌بن‌کَعب، مِقداد، عمار، حُذَیفَه و... در این شمارند.

افزایش شمار و قدرت شیعیان در پایان دورهٔ چهارم امامت

[در انتهای دورۀ چهارم امامت] مسئلۀ شیعه خیلی عمیق‌تر بود. به‌حسب استنباطی که بنده دارم در این مطلب، شیعیان زیادتر بودند، قدرتمندتر بودند، ضربت‌های کاری‌تر وارد می‌آوردند؛ این است که این سه امام دائماً در حال حبس و تبعید و زجر و شکنجه بودند. مسکن اینها مدینه است، اما دائماً زیر نظر قدرت‌ها زندگی می‌کردند، آنها را می‌آوردند در بغداد و در سامره ـ هروقت بغداد بودند، در بغداد، هروقت سامره بودند، در سامره ـ و مدفنشان را هم می‌بینید …

ماندگاری شیعه در برابر تبلیغات، خفقان و شکنجهٔ خلافت‌ها

مثال دیگری هم دارد یا نه؟ بله. کِی؟ جمع کوچک تشیّع در زمان خلافت‌های ضدشیعی و ضداسلامی در تاریخ آغازِ اسلام. شما خیال می‌کنید که شیعه به آسانی می‌توانست بماند؟ شما خیال می‌کنید که حربه‌های تبلیغاتی ازطرفی، خفقان و اختناق ازطرفی، زندان‌ها و شکنجه‌ها و کشتن‌ها ازطرفی، ممکن بود اجازه بدهد که یک جمعی بماند؟ یک جمع فکری مثل شیعه، که این‌قدر با قدرت‌های زمان خودش معارض و موجب دردسر آنها بود، چطور شد که ماند؟ برای خاطر ولایت ماند. یک به‌هم‌پیوستگی و هم‌جبهگی عجیبی میان شیعۀ زمان خلافت‌های اسمی، ائمه علیهم‌السلام ایجاد کرده بودند تا در سایۀ این ولایت، بتواند این جریان تشیّع در میان جریان‌های گوناگون دیگر محفوظ بماند.

حفظ خلوص جریان تشیع در دوران بنی‌امیه و بنی‌عباس

شما عالَم اسلام را در زمان خلفای بنی‌امیه و بنی‌عباس تشبیه کنید به همین رودخانه‌ای که انواع جریان‌های فکری و سیاسی و عملی گوناگون، در آن علیه همدیگر داشتند راه می‌رفتند و حرکت می‌کردند. از اول تا آخر که نگاه می‌کنید، جریان تشیّع را می‌بینید. می‌بینید یک آب باریکی است. در میان این توفان عجیب، چیز ناچیز و خُردی به نظر می‌رسد و به نگاه می‌آید، اما خودش را نگه داشته، هرگز کدر نشده، هرگز طعمش خراب نشده، هرگز صفای خودش را از دست نداده، هرگز رنگ و طعم و بوی آب‌های دیگر را به خودش نگرفته، باقی مانده و رفته. چه چیزی این را نگه داشته؟ چه چیزی توانسته عامل بقای این جریان شیعی بشود؟ وجود آن ولی‌ای که ولایت را در میان مردم و در میان پیروان خود توصیه می‌کند، آنها را به همدیگر می‌بندد، آنها را باهم مهربان می‌کند، ولایت را ترویج می‌کند، این‌هم به همان معنای ولایتِ زمان …

منطق شیعه در استنباط نصب الهی و ارائهٔ معیارها تا مردم فریب نخورند

پس منطق شیعه در این مسئله، بسیار منطق ظریف و دقیقی‌ست. ضمن اینکه نصب خدا را از قرآن احساس و استنباط می‌کند، معیارها و ملاک‌ها را هم به دست مردم می‌دهد تا مردم فریب نخورند. نگویند خیلی خب، علی‌بن‌ابی‌طالب روی سر ما، روی چشم ما، قبولش داریم، حالا هم جانشین علی‌بن‌ابی‌طالب، هارون‌الرشید است. بله، این‌جوری نگویند. کمااینکه این حرف گفته می‌شد. بنی‌عباس یک سلسله‌ای داشتند که این سلسله احیاناً به علی‌بن‌ابی‌طالب هم می‌رسید یا به …

لزوم پذیرش معیارهای ولایت همراه با پذیرش حکومت امیرالمؤمنین (ع)

شیعه می‌گوید نه، این حرف درست نیست. شیعه می‌گوید تو که حکومت علی‌بن‌ابی‌طالب را قبول داری، باید معیارهای خلافت و ولایت را هم قبول داشته باشی. باید قبول داشته باشی که علی‌بن‌ابی‌طالب به‌خاطر جمع بودن این معیارها به عنوان ولیّ انتخاب شده؛ پس اگر کسی، در او این معیارها نبود یا ضد این معیارها در او بود، این آدم حق ندارد که جانشین علی‌بن‌ابی‌طالب، خودش را معرفی کند. حق ندارد ولایت شیعه را، ولیّ‌امر بودن …

زندگی ظاهری در نظام طاغوتی و حرکت باطنی در جهت ضد آن

… اگر می‌توانستم این بحث را بکنم، به شما می‌گفتم که شیعه در زمان ائمه چه‌جور واحدی بوده. نشان می‌دادیم که امام علیه‌السلام روابط و مناسباتش با شیعه و شیعه، روابط و مناسباتش با جامعۀ پیرامون خودش از چه قرار بوده؛ این معلوم می‌شد. حالا به‌طور اجمال عرض می‌کنم. شیعه به ظاهر در نظام طاغوتی زندگی می‌کرد، اما در باطن درست در جهت ضد نظام طاغوتی حرکت می‌کرد. مثل آن گروه بسیار اندکی که با حسین‌بن‌علی صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه بودند در کربلا. اینها درست این سیل را شکافته بودند و آمده بودند در خلاف مسیری که سیل آنها را هدایت می‌کرد. بنابراین در تاریخ یک نمونه‌هایی داریم. هم در جامعه، هم در گروه‌ها. اما افراد معمولی، …

شیعه یعنی تابع و پیرو امام

… به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است؛ علاوه بر این‌که امسال هم به عنوان سال این بزرگوار نامگذاری شده است. یاد و نام و خاطرات امیرالمؤمنین علیه‌السّلام برای چیست؟ در درجه اوّل برای این است که ما این فرصت را برای خود به وجود آوریم که از او تبعیت کنیم. شیعه، یعنی تابع. اگر تبعیّت و پیروی از او نباشد، نسبت دادن خود به او، ظلم به او خواهد بود. علاوه بر این، با معرفی چهره آن بزرگوار میتوانیم مسأله اصلی اسلام را که اداره جوامع بشری با نظام اسلامی و با دستور اسلامی است - در ذهن و دل مردمِ این زمان روشن کنیم. محور همه چیز، حکومت چند ساله امیرالمؤمنین است؛ لذا ما از آنچه که درباره آن بزرگوار میگوییم، …

بیشترین کمک به فلسطینیان از سوی شیعیان

یک خصوصیّت دیگر این است که در این منطقه، دوگانه‌های جعلی و تحمیلی درست کرده بودند؛ این دوگانه‌ها به هم ریخت. دوگانه‌ی عرب و غیر عرب، دوگانه‌ی شیعه و سنّی؛ افسانه‌ی هلال شیعی ــ خطر شیوع شیعه در منطقه ــ یک حرف بی‌ربطی بود که مطرح کردند؛ اینها همه به هم ریخت. در این قضیّه‌ی طوفان‌الاقصیٰ و قبل از طوفان‌الاقصیٰ، بیشترین کمک را به فلسطینی‌ها چه کسی کرد؟ شیعه‌ها کردند؛ شیعه‌‌ی لبنان، شیعه‌ی عراق، شیعه‌ی عرب، شیعه‌ی غیر عرب. این دوگانه‌ها به هم ریخت و به جای این دوگانه‌های تحمیلی، یک دوگانه‌ی جدیدی بر منطقه حاکم شده: دوگانه‌ی مقاومت و تسلیم؛ امروز در این منطقه این دوگانه مطرح است. «مقاومت» یعنی چه؟ «مقاومت» یعنی تسلیم نبودن در مقابل زورگویی و زیاده‌خواهی و دخالتهای آمریکا؛ این …

امکان نقش‌آفرینی بزرگ شیعیان جهان و مجمع جهانی اهل‌بیت

به ‌هرحال، آینده ان‌شاء‌اللّه آینده‌ی روشنی است؛ ما آینده‌ی دنیای اسلام را آینده‌ی خوبی میدانیم و مجموعه‌ی شیعه‌ی دنیا میتوانند نقش‌آفرینی بزرگی بکنند و شما به عنوان مجمع جهانی تشیّع میتوانید نقش‌آفرینی زیادی بکنید. از خداوند متعال توفیقات شما را مسئلت میکنیم. به همه‌ی شما من مجدّداً عرض خوشامد و تبریک میکنم و ان‌شاء‌اللّه همه‌ی شما موفّق باشید، مؤیّد باشید و بتوانید این کار را انجام بدهید و در این سفر هم ان‌شاء‌اللّه به شما خوش بگذرد.

تبلیغات تهمت‌آمیز علیه شیعه برای نفی مشترکات مسلمانان

… اسلامى دارند تزریق میکنند در میان امّت اسلامى، این را کم کنید؛ این را تخفیف بدهید. امروز مصلحت بزرگ دنیاى اسلام در این است که برادران مسلمان، دلشان با یکدیگر صاف باشد؛ مشترکات دارند؛ این‌همه مشترکات بین مسلمانها هست؛ دشمن میخواهد همین مشترکات را نفى کند. امروز در مناطقى از دنیاى اسلام، علیه شیعه تبلیغاتى میشود که متوجّه به این است که همین مشترکات را بردارد؛ تبلیغ میکنند که شیعه نسبت به قرآن، نظرى دارد غیر از نظر مسلمانان؛ نسبت به پیغمبر، نظرى دارد غیر از نظر مسلمانان؛ تبلیغ دارند میکنند، براى این کار دارند پول خرج میکنند؛ تهمت میبندند به برادران مسلمان خودشان؛ به نفع دستگاه‌هاى استکبارى، به نفع آمریکا، به نفع صهیونیسم، به نفع دشمنان امّت اسلامى. هرچه میتوانید کارى کنید که این عدم تفاهمها، این سوءظن‌ها، این دروغ‌پردازى‌ها باطل بشود. اجتماع مسلمانان در حج، یک فرصت بزرگ است؛ این …

لزوم استحکام ارتباط برادران و صرف نیروها در اولویت‌ها

در هرجای دنیا که هستیم، ارتباطات بین برادران روزبه‌روز مستحکم‌تر شود، کار آنها متراکم‌تر، اولویتهای آنها روشن‌تر و نیروها بیشتر مصروف اولویتها بشود. مطمئناً چشم‌اندازِ فردای جامعه‌ی مسلمین به طور عام و پیروان اهل‌بیت به طور خاص، از امروزشان بهتر خواهد بود و ان‌شاءاللَّه به اهداف و آرمانهای والا نزدیکتر خواهند بود.

شناخت منجی با نام، نشان و خصوصیات در باور شیعه

… تفاوت، این‌جاست؛ والّا اصل مهدویت مورد اتفاق همه‌ی مسلمانهاست. ادیان دیگر هم در اعتقادات خودشان، انتظار منجی را در نهایت زمانه دارند؛ آنها هم در یک بخش از قضیه، مطلب را درست فهمیده‌اند؛ اما در بخش اصلی قضیه که معرفت به شخص منجی است، دچار نقص معرفتند. شیعه با خبر مسلّم و قطعی خود، منجی را با نام، با نشان، با خصوصیات، با تاریخ تولد، میشناسد. نکاتی در اعتقاد به مهدویت هست، که من به اجمال آنها را عرض میکنم:

مطالبهٔ عمل از مدعیان تشیع در روایات ائمه (ع)

… سخن میگوییم، از ریز خصوصیّات آن بزرگوار هم مطّلع شویم. این امیرالمؤمنین که عادل بود، عدل او چگونه بود؟ این عدلی که این قدر تعریف دارد، در مقام عمل چگونه بود؟ در قدم بعد سعی کنیم که در مقام عمل، خودمان را به او نزدیک کنیم. این درست است؛ این مایه تکامل است. شما شنیده‌اید که در بعضی از روایات[1] آمده است کسانی به ائمه علیهم‌السّلام عرض میکردند ما شیعیان شما هستیم - کما این که طبق روایتی، کسانی آمدند و به خود امیرالمؤمنین هم این را گفتند - اما ائمّه بنابر این روایات، در جواب اینها استنکار میکردند: کجای شما به دوستان و پیروان ما شبیه است؟ شما این خصلت و این خصوصیت و این رفتار و این گفتار را دارید. به عبارت دیگر، اینها از ما مطالبه عمل میکنند؛ عمل هم تابع اعتقاد است. انسان باید به چیزی معتقد باشد.

شناخت موعود همهٔ مسلمانان با نام و خصوصیات و تاریخ ولادت

… و عوالمی که برای انسانهای کوته‌نگری مثل ما قابل درک و تشخیص نیست، میتواند این آرزو را برای بشریت برآورده کند. لذا دلها، شوقها و عشقها به سمت آن نقطه، متوجّه و روزبه‌روز متوجّه‌تر است. ملت ایران، امروز این امتیاز بزرگ را دارد که فضای کشور، فضای امام زمان است. نه فقط شیعه در همه عالم، بلکه همه مسلمانان در انتظار مهدی موعودند. امتیاز شیعه این است که این موعود الهی و قطعىِ همه طوایف مسلمین، بلکه همه ادیان الهی را با اسم و رسم و خصوصیات و تاریخ ولادت میشناسد. خیلی از بزرگان ما در همین دوران غیبت، آن عزیز و محبوب دلهای عاشقان و مشتاقان را از نزدیک، زیارت کرده‌اند. بسیاری از نزدیک با او بیعت کرده‌اند. بسیاری از او سخن دلگرم کننده شنیده‌اند. بسیاری از او نوازش دیده‌اند و بسیار دیگری بدون این که او را بشناسند، از او …

مظلومیت شیعه در پی تهمت‌ها و بد معرفی کردن فکر شیعی

… جدّى است. استکبار میداند که امروز دلهاى مردم، در بسیارى از کشورهاى اسلامى با جمهورى اسلامى است، میداند که عمق سیاسى و استراتژیک نظام جمهورى اسلامى در داخل کشورهاى اسلامى از کنار دریاى مدیترانه، از شمال آفریقا تا شرق آسیا است؛ این را میدانند، از این میترسند. لذاست که فکر شیعى را منحرف معرّفى میکنند، به آن تهمت میزنند، بد معرّفى میکنند، نسبت‌هاى خلاف میدهند، جمهورى اسلامى را مورد تهاجم قرار میدهند. خب شیعه در این بین مظلوم واقع میشود.

لزوم جلوگیری از ظلم و فتنهٔ فکری و جسمی بر پیروان اهل‌بیت

… عظیم و مجمع الهى شرکت دارید، این حرکت را حقیقتاً یک جهاد به حساب بیاورید؛ باید بتوانید از فکر مکتب اهل‌بیت و از شیعیان اهل‌بیت (علیهم ‌السّلام) دفاع کنید؛ آنها را در چشم مردم مسلمان عالم همچنان‌ که هستند، این مکتب را آن‌‌چنان که هست و میدرخشد معرّفى کنید. از اینکه به کسانى از این مجموعه‌ى عظیم در اکناف عالم ظلم بشود جلوگیرى کنید؛ از اینکه کسانى که از آنها به ایتام آل محمّد (علیهم ‌السّلام) تعبیر شده است، در معرض فتنه‌ى فکرى یا فتنه‌ى جسمى قرار بگیرند، بایست جلوگیرى کنید؛ اینها وظایف سنگینى است.

تعقیب و فشار بر پیروان اهل‌بیت در برخی کشورها به‌سبب مذهبشان، ظلمی بزرگ

ما به ‌عنوان جمهورى اسلامى، این احساس تکلیف را میکنیم؛ ما احساس میکنیم که در قبال طرف‌داران مکتب اهل‌بیت (علیهم ‌السّلام) در اطراف عالم و کشورهاى اسلامى و بقیّه‌ى نقاط جهان مسئول هستیم، احساس مسئولیّت میکنیم؛ هم از لحاظ فکرشان، هم از لحاظ تربیت فرزندانشان، هم از لحاظ ارتباطشان با یکدیگر، هم از لحاظ اینکه در آنجایى که زندگى میکنند مظلوم واقع نشوند، هم از لحاظ اینکه مورد اتّهام قرار نگیرند، هم از لحاظ اینکه به خاطر عقیده و مذهبشان مورد تعقیب و فشار قرار نگیرند که بعضى جاها متأسّفانه این‌جور است که مورد تعقیب قرار میگیرند، فقط به‌ خاطر اینکه به این مذهب معتقدند که این خیلى ظلم بزرگى است. این، جزو وظایف این مجموعه است.

شناخت شیعه از نام و نسب و تاریخ ولادت منجی

به همین خاطر، شما میبینید که این حقیقت، مخصوص شیعه هم نیست؛ بل همه ادیان و مذاهب، عقیده دارند که یک منجی و یک دست مقتدر الهی، در مقطعی از تاریخ خواهد آمد و در نجات بشر از ظلم و جور، معجزه‌گری خواهد کرد. فرقی که ما شیعیان با دیگران و بقیه فِرَق اسلامی و غیر اسلامی داریم، این است که ما این شخص عظیم و عزیز را میشناسیم؛ اسمش را میدانیم، تاریخ ولادتش را میدانیم، پدر و مادر و آباء و اجداد عزیزش را میشناسیم و قضایایش را میدانیم؛ ولی دیگران اینها را نمیدانند. آنها عقیده پیدا نکردند یا باخبر نشدند و نمیدانند؛ ولی ما میدانیم. تفاوت این جاست. به همین دلیل است که توسّلات شیعه، زنده‌تر و پرشورتر و با معناتر و با جهت‌تر است.

پذیرش مرجعیت شیعیان خارج از ایران به سبب ضرورت

… ضعیف گذاشته است، بار مرجعیّت را هم رویش بگذارند؟ احتیاجی به این معنا نیست. پس کسانی که اصرار میکنند و میگویند: آقا رساله بدهید، توجّه کنند که من برای خاطر این از قبولِ بار مسؤولیتِ مرجعیّت استنکاف میکنم. بحمداللَّه آقایان هستند و نیازی به این معنا نیست. البتّه، خارج از ایران حکم دیگری دارد. بارِ آنها را من قبول میکنم. چرا؟ برای خاطر این‌که آن بار را اگر من بر ندارم، ضایع خواهد شد. آن روزی که احساس کنم آقایانی که امروز بحمداللَّه در این‌جا هستند و به عقیده‌ی من کافی هستند - و میبینیم کفایت لازم و بلکه فوق اندازه‌ی ضروری برای تحمّل بار مسؤولیت هم امروز در قم وجود دارد - میتوانند بارِ خارج را هم تحمّل کنند، آن‌جا باز من کنار میکشم. امروز …

سبک شدن شیعه در افکار جهانیان ضرری معتنابه

… هزار جوان‌ بسیجی‌ صفت‌ عاشق‌ را که‌ برای‌ آبرو دادن‌ به‌ اسلام‌ و تشیع‌ و نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ بر زمین‌ ریخته‌ شده‌ است‌، ضایع‌ سازد؟ آنچه‌ از قول‌ مراجع‌ سلف‌ رحمة‌اله‌علیهم‌ نقل‌ شده‌ است‌ بیش‌ از این‌ نیست‌ که‌ اگر اینکار ضرر معتنی‌‌به‌ ندارد جایز است‌. آیا سبک‌ کردن‌ شیعه‌ در افکار جهانیان‌ ضرر معتنی‌‌به‌ نیست‌؟ آیا مخدوش‌ کردن‌ محبت‌ و عشق‌ شیعیان‌ به‌ خاندان‌ مظلوم‌ پیامبر صلی‌اله‌‌علیه‌‌و‌آله‌ و بخصوص‌ شیفتگی‌ بی‌حد و حصر آنان‌ به‌ سالار شهیدان‌ علیه‌ السلام‌ را بدجلوه‌ دادن‌، ضرر نیست‌؟ کدام‌ ضرر از این‌ بالاتر است‌؟ اگر قمه‌ زدن‌ به‌ صورت‌ عملی‌ انفرادی‌ در خانه‌های‌ در بسته‌ انجام‌ می‌گرفت‌، ضرری‌ که‌ ملاک‌ حرمت‌ است‌ فقط ضرر جسمی‌ بود، ولی‌ وقتی‌ اینکار علی‌ رؤس‌الاشهاد و در مقابل‌ دوربین‌ها و چشم‌های‌ دشمنان‌ و بیگانگان‌ بلکه‌ در مقابل‌ چشم‌ جوانان‌ خودمان‌ انجام‌ …

برخورداری از خاطرهٔ عاشورا امتیاز جامعهٔ شیعه بر دیگر جوامع مسلمان

یک مقوله دیگر که به مناسبت محّرم قابل بحث است و در این زمینه کمتر صحبت میشود و بنده میخواهم امشب درباره آن، قدری صحبت کنم، مقوله عزاداری حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام و برکات احیای ذکر عاشوراست. تحقیقاً یکی از مهمترین امتیازات جامعه شیعه بر دیگر جوامع مسلمان، این است که جامعه شیعه، برخوردار از خاطره عاشوراست. از همان روزی که موضوعِ ذکر مصیبت حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام مطرح شد، چشمه جوشانی از فیض و معنویّت در اذهان معتقدین و محبّین اهل بیت علیهم‌السّلام جاری گشت. این چشمه جوشان، تا امروز همچنان ادامه و جریان داشته است؛ بعد از این هم خواهد داشت و بهانه آن هم یادآوری …

پرهیز از معرفی جامعهٔ محب اهل‌بیت (ع) به‌عنوان گروهی خرافی در نظر جهانیان

… اما شما تا به حال کجا دیده‌اید که فردی به خاطر رویکرد مصیبتِ عزیزترین عزیزانش، با شمشیر برمغز خود بکوبد و از سرِ خود خون جاری کند؟! کجای این کار، عزاداری است؟! قمه‌زدن، سنّتی جعلی است. از اموری است که مربوط به دین نیست و بلاشک، خدا هم از انجام آن راضی نیست. علمای سلف دستشان بسته بود و نمیتوانستند بگویند «این کار، غلط و خلاف است.» امروز روز حاکمیت اسلام و روز جلوه اسلام است. نباید کاری کنیم که آحاد جامعه اسلامىِ برتر، یعنی جامعه محبِ‌ اهل‌بیت علیهم‌السّلام که به نام مقدس ولىِّ عصر ارواحنافداه، به نام حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام و به نام امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، مفتخرند، در نظر مسلمانان و غیرمسلمانان عالم، به‌عنوان یک گروه آدمهای خرافىِ بیمنطق معرفی شوند. من حقیقتاً هر چه فکر کردم، دیدم نمیتوانم این مطلب - قمه‌زدن - را که قطعاً یک خلاف و یک بدعت است، به اطّلاع مردم عزیزمان نرسانم. این کار را نکنند. بنده راضی نیستم. اگر کسی تظاهر به این معنا کند که بخواهد قمه بزند، من قلباً از اوناراضیام. این را من جدّاً عرض …

جمعیت عظیم پیروان اهل‌بیت و مسئولیت آنان در قضایای بشری و اسلامی

امروز شما برادران و خواهران از سرتاسر دنیا اینجا اجتماع کرده‌اید براى اینکه مجمع جهانى اهل‌بیت (علیهم الصّلاة و السّلام) را با وجود خودتان مجسّم و متبلور کنید؛ این کار بزرگى است. پیروان اهل‌‌بیت، امروز جمعیّت عظیمى را در دنیا تشکیل میدهند؛ هم در قضایاى مربوط به بشریّت، این مجموعه داراى سهم و داراى مسئولیّتند، هم در قضایاى مربوط به مسلمین و کشورهاى اسلامى و جوامع اسلامى اینها داراى نقشند و داراى مسئولیّتند و باید مسئولیّت خودشان را بشناسند و آن را درست ایفا کنند؛ هم راجع به مجموعه‌ى شیعه در دنیا، آحاد شیعه و میلیون‌ها انسانى که در سراسر عالم هستند؛ شاید نزدیک به دویست میلیون شیعه امروز در دنیا هست؛ نسبت به آنها هم شما داراى نقشید و داراى تأثیرید؛ هم در جنبه‌ى شکلى و سازمان‌دهى شیعه و شناسایى آحاد شیعه در دنیا شما …