بهترین نقطهٔ نمایان شدن پیوند دین و هنر و حماسه در کشور
اگر حمل بر مبالغه نشود، من عرض میکنم شاید بهترین نقطهای از کشور ما که این سه عنصرِ تلفیقشده و ترکیبشده در آن بوضوح مشاهده میشود، فارس و شیراز است؛ حقّاً و انصافاً حرف درستی صادر شده، اگر این را کسی بگوید یا ما بگوییم. شیراز جایی است که این سه عنصر، درهمتنیده خودشان را نشان میدهند. از دوران جناب احمدبنموسیٰ (سلام الله علیه) و بقیّهی امامزادههای شهیدی که در آن استان و در آن شهر هستند، تا دورانهای بعد، تا امروز و تا این شهیده کرباسی[8] که چند روز قبل از این به شهادت رسید، این سه عنصر در همهی این دوران با همدیگر همراهند و شریکند.
ظرفیت بیپایان فارس و شیراز در پرورش استعدادهای برجسته
خب، شیراز البتّه مرکز مهمّی است، و بزرگانی در شیراز پرورش پیدا کردهاند؛ خود این هم در سرزمینهای گوناگون اسلامی ما یک نکتهای است؛ من این را در سفر شیراز هم -همین چند سال قبل از این- گفتم. واقعاً شیراز جزو سرزمینهایی از کشور ما است که یک ظرفیّت نامحدودی دارد؛ انسان در هر بخشی نگاه میکند، میبیند منطقهی فارس و شیراز -البتّه شیراز که میگوییم، منظورمان کلّ فارس است، کمااینکه قطب شیرازی هم کازرونی است- یک منطقهی بسیار حاصلخیزی است از لحاظ تربیت استعدادهای برجستهی انسانی؛ شاعر، ادیب، فیلسوف، عالمِ به معنای مصطلح امروزی؛ در رشتههای مختلف علوم -در همهی رشتهها- برجستگانی از این منطقه برخاستهاند. خب، این در واقع به یک معنا شناسنامهی این منطقه است که کسانی که در این منطقه مشغول کار تعلیم و تربیت و پرورش افکار و استعدادها هستند، به این نکته توجّه کنند که [در] اینجا یک استعداد بیپایانی از لحاظ اسلامی وجود دارد. حالا همین قطب شیرازی، ایشان علّامهی …
از قلههای برجستهٔ کشور در علم، ادب، مبارزه و تدین
حقاً و انصافاً استان فارس و شهر شیراز یکی از قلههای برجستهی کشور ما و ملت ماست؛ قلهی برجستهی نیروهای انسانىِ ممتاز، در علم، در ادب، در پیشرفتهای گوناگون امور حیات اجتماعی، در مبارزات، در جهاد، در تدین. به تاریخ اخیر قبل از پیروزی انقلاب هم که نگاه کنیم، نام شیراز در حساسترین و حیاتیترین قضایای اجتماعی ما برجسته است. فرض کنید در قضیهی تاریخی تحریم تنباکو، که سرآغاز یک مبارزهی مردمی و آگاهانه بر علیه تسلط غرب بود، نام میرزای شیرازی مطرح است؛ که اگر همان …
پیشروی در حرکت علمی و آگاهی سیاسی مردم
اگر در زمینهی علم وارد شویم، همین جور است. در حرکت علمىِ ممتاز بعد از دوران انقلاب - بخصوص در سالهای اخیر - شیراز یکی از پیشروان است. در مسائل سیاسی، در مسائل اجتماعی- در این حوادث دشوار و لُغَزگونه - مردم شیراز جزو آگاهترینها و بابصیرتترینها به حساب میآیند. گاهی حوادث سیاسی آنچنان پیچیده میشود که شبیه لُغَز میشود؛ باز کردنش کار هر کس نیست؛ اما میبینیم که مردم ما هوشیارند، بیدارند؛ و از جمله، مردم عزیز استان فارس جزو جلوترها و پیشروها هستند.
سرافرازی مردم شیراز به اخلاق، میزبانی و ارادت به امامزادگان
… ثمر در جایگاه امامت جمعه شیراز، اصرار بر کناره گیری از آن نموده اند، با قدردانی از خدمات آن عالم فرزانه، جنابعالی را که بحمدالله آراسته به زیور علم و عمل و برخوردار از فکر روشن و زبان گویا میباشید به امامت جمعه ی شیراز و نمایندگی در استان فارس منصوب میکنم. شهر شیراز در شمار نگین های درخشان این سرزمین پر افتخار است. مردم عزیز آن سامان همواره در گذشته و حال، به اخلاق شناخته شده و به میزبانی و ارادت به امامزادگان اهل بیت علیهم السلام سرافراز و سربلند بوده اند و در دوران سی ساله نیز از همه ی آزمونهای دشوار و پرتلاش، با افتخار و موّفقیّت عبور کرده اند. امید است حضور جنابعالی در پایگاه بلند امامت جمعه ی آن شهر محبوب، بر توفیقات آن مردم عزیز و اعتلای معنوی آنان بیفزاید.
نقش معلمی شیراز و استان فارس برای دیگران در علوم و هنر
امسال اینجور اتفاق افتاده است که ما در این دیدار معلمین، در شیراز باشیم و این توفیق را پیدا کنیم که با شما برادران و خواهران عزیز معلمِ شیرازی و فارسی، دیدار داشته باشیم. این اتفاق خوبی است و حقیقتاً باید گفت که استان شما و شهر شما در موارد بسیاری، نقش معلم را برای دیگران ایفا کرده است. کمتر عالِم برجستهای را میشود نشان داد که از برکات دانشمندان شیراز و معلمان شیراز چه در فقه، چه در فلسفه، چه در ادبیات و شعر و هنر و چه در بعضی از رشتهها و علوم و فنون دیگر بهرهمند نشده باشد.
اثبات استعداد انسانی در زمینههای علمی، اجتماعی و دینی در طول قرون
شیراز در طول قرنهای گذشته، استعداد انسانی خود را تقریباً در همهی زمینههای علمی به اثبات رسانده است؛ همچنین در زمینههای اجتماعی و دینی و آن چیزی که به سرنوشت ملتها مربوط میشود هم - یعنی تصمیم و عزم ملی - استان فارس و شهر شیراز یک تاریخ برازنده و برجستهای دارند. هرچه انسان به تاریخ شما بیشتر دقت میکند، اوج فرزانگی این مرز و بوم و مردم این منطقه را بیشتر درمییابد.
آشوب و تحولات سیاسی ویرانگر شیراز در زمان حافظ
زمان او از لحاظ زمان سیاسی، یکی از بدترین زمانهای ایران است و من واقعاً در تاریخ یادم نمیآید- تتبّع هم نکردم البته، اما در همان مقداری که در حافظه دارم - به یاد ندارم زمانی را و منطقهای را که به قدر شیراز در زمان حافظ دستخوش تحولات گوناگون سیاسی، همراه با خرابیها و ویرانیها شده باشد. اگر مبدأ این دوران پادشاهیهای زمان حافظ را، زمان شاه شیخابواسحاقاینجو بدانیم - که زمان شروع سلطنت او فکر میکنم، هفتصدوچهلوخوردهای است که دوران جوانی حافظ است، چون حافظ سال ولادتش معلوم نیست؛ هفتصدوبیست، هفتصدوهیجده، هفتصدوبیستودو، روشن نیست که کی است، …
پایگاه برجستهٔ فرهنگی کشور و دارای حرم مطهر از خاندان پیامبر
بهخوبی آگاهید که شیراز یکی از پایگاههای برجستهی فرهنگی کشور و نیز در بردارندهی یکی از حرمهای مطهر خاندان مکرم پیامبر صلواتاللهعلیهم است. مردم فارس در آزمونهای بزرگ کشور، رشد فرهنگی و نیز ارادت قلبی و پایبندی عمیق خود به اهلبیت علیهمالسلام را نشان دادهاند. حوادث دوران مبارزات انقلاب و سالهای دفاع مقدس و چهرههای نورانی شخصیتهای انقلابی و شهدای نامآور آن خطّه همچون شهید آیةالله دستغیب …
مرکز ادب و هنر و روحیهٔ هنرپرور مردم
… در مسئلهی شیراز و استان فارس - بخصوص شیراز - این است که در دوران رژیم طاغوت چند نقطه را انتخاب کردند برای اینکه اینجا را مرکز انحراف از اخلاقیات و معنویات دین قرار بدهند؛ یکیاش شیراز بود. خواستند استفاده کنند از روحیهی ادب و هنری که در این استان موج میزند. خب، استان فارس و شیراز مرکز ادب است دیگر؛ استان هنر و شعر و انواع و اقسام فنون هنری است، که نشاندهندهی روحیهی مردم آنجا هم هست؛ مردمی هنرشناس، هنرپرور، اهل ذوق و اهل دل. رژیم طاغوت خواست از این خصوصیت مردم استفاده کند، آنجا را مرکز گسترش فساد قرار دهد. همان روز هم مردم زدند تو دهن رژیم. بعد هم شما مقایسه کنید توجهات مردم به حرم حضرت احمدبنموسی و اخوانشان (علیهم السّلام) را با گذشته، ببینید چقدر توجه، ارادت و علاقهی مردم به …
جایگاه قداست شهر با امامزادگان و انتساب آن به ولایت اهلبیت (ع)
به نظر من یکی از چیزهای بسیار مهمی که در شیراز باید مورد توجه قرار بگیرد، مرکزیت و محوریت این حرم مطهری است که کمتر شهری از شهرهای کشور ما یک چنین امتیاز و برجستگیای دارد. سه امامزادهی صحیحالنسب و عالیمقام و بسیاری از امامزادههای دیگر در این شهر، جایگاه قداست این شهر و انتساب آن به ولایت اهل بیت (علیهم السّلام) را بسیار بالا میبرد. جا دارد در تبلیغات عمومی، در صدا و سیما، در ابتکارات گوناگونی که در زمینههای خدماتی، اقتصادی و غیره انجام میگیرد، این جنبه - که روح و معنای عالی ولایت مردم فارس را نشان میدهد - برجسته شود. اینجا بعد از مشهد و قم، در واقع سومین حرم اهل بیت (علیهم السّلام) در سرتاسر ایران است. هم از لحاظ خدمترسانی به زوار این حرم، هم از لحاظ معرفی کردن و نشان دادن و دلهای مشتاقان را در سرتاسر کشور و بیرون از کشور متوجه این بارگاه عظمی کردن، کارهائی است که بایستی …
کمبود تبلیغ و نمایش استعدادهای فراوان شهر و لزوم جبران آن
… مردم فارس اهل قال نیستند؛ آدم احساس میکند. گفته میشد مردم فارس اهل حالند؛ منظورشان این بود که اهل کار نیستند. بنده میگویم نه، اهل حالند، یعنی اهل قال نیستند؛ والّا بحمداللَّه اینجا خیلی اهل کارند؛ تحرک علمی، تحرک عملی؛ در صنعت، در کشاورزی؛ انسان تحسین میکند. مردم فارس اهل قال نیستند، اهل گفتن و جنجال کردن و مردم را به خود متوجه کردن نیستند؛ این باید یک جوری جبران شود. در گذشته هم حافظ میگوید:
روحیهٔ پرهیز از تظاهر و لزوم استفاده از استعدادهای فراوان آن
از نفس فرشتگان ملول میشود. قال و مقال عالم را هم که میپذیرد، برای او میپذیرد. آدم میبیند این روحیه همچنان در شیراز هست؛ اهل قال و مقال و به رخ کشیدن و تظاهر کردن نیستند. اما استعداد اینجا خیلی زیاد است؛ از این استعدادها باید استفاده شود.
جایگاه شیراز بهعنوان دارالعلم در طول تاریخ
جلسهی بسیار شیرین و زیبا و دلنشینی است؛ اولاً در محیط دانشگاه، آن هم در شیراز. شیراز خودش در طول تاریخ تا امروز دارالعلم بوده است. دانشگاه در شیراز، یعنی دارالعلمی در دارالعلم؛ پایگاهی در قلب یک پایگاه. علاوه بر این، مجموعهی متنوع دانشجوئی که در اینجا تشریف دارید و همچنین گروهی از اساتید محترم که در جمع شما تشریف دارند، جلسه را تبدیل کردید به یک عرصهی علمی و اجتماعی و سیاسی به معنای درست و خوب. بنده هم در جلسات جوانها - مخصوصاً …
سیاست استعماری تبدیل شیراز به مظهر بیبندوباری و دینگریزی
بیش از چهاردههزار و پانصد شهید از استان فارس و شهر شیراز! این شوخی است؟ شیرازی که سیاستهای استعماری تصمیم گرفته بود آن را به مظهر بیبندوباری و بیاعتنائی به اصول و ارزشهای دینی تبدیل کند؛ شیرازی که مایل بودند در آن هیچ چیز جز جلوههای حیوانىِ منحط وجود نداشته باشد و در آن از اصالتهای دین خبری نباشد. برای این سیاستگذاری کردند؛ اقدام هم کردند. اما جواب مردم شیراز و مردم استان فارس و تودهنی شما به دشمن، چهاردههزار و پانصد شهید، بیش از سی و چهار هزار جانباز و بیش از دو هزار و پانصد آزاده بود. سلام بر شما! رحمت خدا بر شما!
پیشگامی شیراز در پیشرفت صنعتی و آوازهٔ علمی جوانانش
… شما، انرژی هستهای شما و پیشرفتهای علمی دیگرِ شما، آنها را عصبانی میکند. بله، اگر ملت ایران بیخیال و جوان ایرانی بیفکر باشد - دنبال علم و دنبال کار و دنبال تولید و دنبال نوآوری نرود و همینطور به عیش و عشرت بگذراند - آنها خوشحال میشوند. آنها این را میخواهند؛ آنها نمیخواهند شهر شیراز، یک مرکزی باشد که در آن پیشرفت علمی هست - که من گفتم شیرازِ شما، از لحاظ پیشرفت صنعتی در خط مقدم شهرها و استانهای کشور قرار دارد و در بعضی از رشتههای علمی، جوانها و مردان و زنان شما در دنیا آوازه پیدا کردهاند - آنها این را نمیخواهند. آنها نمیخواهند که دانشگاه ما، حوزهی علمیهی ما، آزمایشگاه ما و محیط تولید ما، پر رونق باشد. آنها دلشان میخواهد اختلاط دختر و پسر و آمیزشهای شهوانی و غفلت و عشرت و اینها، بر زندگی مردم غلبه پیدا کند؛ آنها این را میخواهند. شما عکس این را عمل کردید؛ علت عصبانیت …
شهر علم و فرزانگی با رتبهٔ بالا در میان شهرهای کشور
باید عرض کنم که اشتیاق من به دیدار شما مردم عزیز و شهر زیبا و استان پر برکت و پر افتخارتان کمتر از شما برادران و عزیزان نبوده است. اینجا شهر فرزانگان و شهر علم و ذوق و فرزانگی و شهر چهرههای تاریخی و بینالمللی است. شیراز و استان فارس در میان شهرها و استانهای کشور از رتبهی بالایی برخوردارند.
توجه امامزادگان به شیراز و پشتیبانی مردم از آنان
… «و کان احمدبنموسی کریما جلیلا ورعا و کان ابوالحسن... (علیهالسّلام) یحبّه و یقدّمه»؛ مردی بخشنده و کریم و باورع و دارای جلالت مقام و منزلت بود و پدرش - حضرت موسیبنجعفر - این بزرگوار را بر فرزندان و خویشاوندان دیگر خود مقدم میداشت و به او محبت ویژهای داشت. شیراز هدف توجه این امامزادهی عزیز و دیگر امامزادگان قرار گرفت؛ آمدند و از سوی این مردم هم پشتیبانی شدند! تا امروز هم برکات این بزرگوار بر سرتاسر استان و بر بخش مهمی از این کشور، جاری و ساری است.
الگو بودن مردم شیراز و فارس در سالهای ۵۶ و ۵۷
آن همه برای دور کردن مردم از دین تلاش کردند، اما پاسخ مردم این بود: سرمایهگذاری آنها را با عمل خودشان و با ایستادگی خودشان باطل کردند. بعد هم در سالهای آخر دوران طاغوت - یعنی در سالهای 56 و 57 - باز مردم شیراز و مردم استان فارس، برای بسیاری از شهرهای این کشور به عنوان یک الگو شناخته میشدند.
میهماننوازی، خصلت شناختهشدهٔ مردم شیراز و استان
اولاً لازم است من از مردم عزیز شیراز و شهرهای دیگر این استان بهخاطر اظهار محبتشان و میهماننوازیشان - که از خصلتهای شناختهشده و معروف مردم این سامان است - صمیمانه و عمیقاً تشکر کنم. ثانیاً از شما برادران و خواهران عزیزی که در بخشهای مختلف دستاندرکار هستید و برخی از زحمات و مشکلات سفر ما بر دوش بخشهای شما بود، به خاطر این همکاریها و محبتها تشکر کنم.
پایگاه بسیج شیراز، محل اعزام دلاوران به عرصههای جهاد
مجموعهی جوانان بسیجی در هر نقطهای از این کشور که اجتماع میکنند، با آنها عطر جهاد همراه است؛ بخصوص اگر آن محل اجتماع جائی باشد که دلهای مشتاق فراوانی در طول زمان از آنجا به عرصههای جهاد گسیل شدند و دلاوریهای آنها در تاریخ باقی مانده است؛ که این پایگاه، این مرکز در شیراز از آن قبیل است.
شهرت جهانی مفاخر شیراز و بینیازی از معرفی
… آن شهرها، این بوده است که بخصوص جوانها - در هر نقطهای از این کشور بزرگ و کهن و پر افتخار که زندگی میکنند - شناسنامهی روشنی از شهر خود و گذشتهی خود و تاریخ خود دردست داشته باشند. لکن این معنا در مورد شهر شیراز و استان فارس، در واقع بیمورد به نظر میرسد؛ چون مفاخر شیراز و استان شما به قدری زیاد است و به قدری شهر شما در همهجای جهان شهره است که نیازی نیست کسی برای معرفی شیراز و گذشتهی آن، مطلبی بیان کند. لکن یک استنتاجی مورد نظر من قرار دارد که به خاطر آن استنتاج، به مطالبی اشاره میکنم.
ویژگیهای اخلاقی نیکوی مردم شیراز و فارس
من از شما مردم عزیز، با ذوق، مهربان، باوفا، مهماندوست، خوش اخلاق و خوشلهجه، تشکر میکنم. بحمداللَّه بسیاری از خصوصیات شیوای ملت ایران در شما مردم عزیز شیراز و مردم استان فارس وجود دارد. خدا را شکر میکنیم که خدای متعال بحمداللَّه به شما نشاط داده است؛ روزبهروز این نشاط افزون باد! از خدای متعال توفیقات شما را مسئلت میکنم.