شک یک پدیدهی غیر اختیاری در آنجایی است که کسی ادعایی میکند و انسان دچار تردید است در اینکه آیا این ادعا درست است یا نه؟ البته بخاطر این شک کسی را نمیشود ملامت کرد، تا چه رسد به اینکه او را به این خاطر بخواهند عقوبت و مجازات کنند، زیرا شک اختیاری نیست.شک
نامهای دیگر: شک در دین، شک و ریب، شک و شبهه
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تردید در باورهای دینی، معنای قرآنی آن و راه رسیدن به یقین.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۶۵/۱۱/۱۷
سیر زمانی
از ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۳۱۳۶۵۱۳۸۳
فقط سال ۱۳۷۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
جواب این است که: بله شک، یعنی احتمال پنجاه، پنجاه. و ریب یعنی شک تهمتآلود، وقتی شما شک دارید که آیا امروز باران خواهد بارید یا نه، این شک است و به این ریب نمیگویند. اما وقتی شک دارید آیا حرفی که فلان کس میزند، سخن او سخن راست است یا دروغ، به این ریب گویند. یعنی همراه با تهمت است و او را دارید متهم میکنید، البته نه تهمت به معنایی که بد باشد، بلکه احتمال میدهید آنچه او میگوید مقرون به حقیقت نباشد، اینجا قرآن میگوید: «و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فأتوا بسورة من مثله»[1] اگر شما شک تهمت آلود دارید، یعنی فکر میکنید آنچه که او به نام سخن خدا بر شما فرو میخواند، سخن خدا نیست و پیغمبر از خودش آن را ساخته است یک سوره مثل آن را بیاورید.شاهدها (۱ پاراگراف)
قرار گرفتن اندوه و غم در شک و خشم از حوادث
… آرامش - خدای متعال آرامش زندگی و فرح و سُرور را در یقین و رضا قرار داده است. اگر انسان از حالت ریب و تردید و تزلزل روحی و اعتراض و نارضایی نسبت به همه حوادث زندگی خود خارج شد و به مقام رضا رسید، خدای متعال رَوْح و فرح - یعنی آرامش - را به او عنایت خواهد کرد. «و جعل الهم و الحزن فی الشک و السخط»[1] ؛ متقابلاً خدای متعال، همّ و حزن و اندوه و امثال اینها را، در شک - یعنی ضدّیقین، حالت دودلی و تردید - و سخط - یعنی خشمگین بودن از همه حوادث - قرار داده است. چنین انسانی، اگر خدا نیکیای به او دهد، خشمگین است که چرا بیشتر نداد؛ اگر بدیای به او قسمت کند، خشمگین است که چرا متوجّه او شد! برای رسیدن به رَوْح و فرح، بایستی انسان دنبال یقین و رضا بگردد: در این بازار اگر سودی است؛ درویش خرسند است/الهی منعمم گردان به درویشی و خرسندی. البته مراد، درویشِ مصطلح نیست.