رفتن به محتوای اصلی

شکر

نام‌های دیگر: شکر الهی، شکرگزاری، سپاس‌گزاری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سپاس‌گزاری قلبی، زبانی و عملی از خدا در برابر نعمت‌های او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۳۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۶۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

الآن این آزادی را خدای تبارک و تعالی که به ما عنایت کرده است، ما را برای این آزادی امتحان می‌کند. یکوقت نمی‌توانستید کاری بکنید، حالا خدا به شما این عنایت را فرموده است که آنهایی که جلوی آزادی شما را گرفته بودند، آنها را از این مملکت اخراج کرد. حالا که اخراج کرد و آزادی به شما عنایت فرمود، شما را با این آزادی امتحان می‌کند. نعمتهای خدا امتحان است برای بندگان خدا. ببینیم که آیا این نعمتی که خدا به ما عنایت کرده است، این نعمت را کفران می‌کنیم، یا شکر این نعمت را می‌کنیم. کفران این است که آزادی را ما وسیله کارهای زشت قرار بدهیم. «من آزادم، هر کاری‌ می‌خواهم می‌کنم» و لو ...! شکر نعمت این است که این آزادی را صرف بکنیم در آنچه که خدای تبارک و تعالی امر فرموده است. این آزادی که خدا به ما عنایت فرموده است، و یک هدیه الهی است، اگر چنانچه شما خیانت به این آزادی و این هدیه خدا بکنید، ممکن است خدای تبارک و تعالی هدیه خودش را پس بگیرد از ما، و ما باز برگردیم به آن حالی که سابق بودیم. باید همه ما توجه به این معنا داشته باشیم که از این آزادی سوء استفاده نکنیم.
آنی که شکر نعمت است، این است که ما عمل بکنیم، صحبت نکنیم، عمل بکنیم. عمل هم این باشد که روی طریقه اسلام عمل بکنیم. تجاوز نکنیم. تقصیر هم نکنیم. از آن ور، همان طور که من عرض کردم به آقایان، رفتن و جاسوسی کردن و تجسس کردن و کارهایی که می‌کردند، این کارها نباید بشود. از آن رو هم در بین شهر، نباید خیال کنند حالایی که گفتند که مردم آرام باشند، حالا بیایند توی کوچه‌ها خلاف بکنند. هر کس با هر جوری که باشد، اگر متجاهر شد[1] به یک فسقی، متجاهر شد به اینکه یک چیزی که خلاف شرع است، مامورند همه مردم برای اینکه، نهی از منکر کنند؛ اگر برنگشت، معرفی‌اش کنند به مراکز؛ آنجاهایی که باشد، بگیرند، ببرندش و تادیبش بکنند. یک دسته هم در این بین پیدا می‌شوند اشخاصی که می‌خواهند در آنجاها سوء استفاده بکنند. سوء استفاده نشود.
علی ایّ حال، ما همه مسائل را باید ملاحظه کنیم؛ یکی اینکه خدمت ملت به ما چه بود، باید در مقابل این خدمت، شکرگزاری بکنیم. شکرگزاری یک قسمش هم این است که بگوییم: «متشکریم از شما»، دعا کنیم بهشان. اما شکرگزاری حقیقی عبارت از این است که ما این نعمتی که آنها به ما داده‌اند ما جبران کنیم. الآن در سرتاسر کشور ما گرفتاریها زیاد هست. این گرفتاریها را باید توجه بکنیم و رفع بکنیم. الآن هم که بحمد الله، کشور ما دیگر آن جهات تزلزل و این حرفها را به هیچ وجه ندارد اینکه در مدت کوتاه، بسیار کوتاه، این طور استقرار پیدا کرد این جمهوری اسلامی، این عنایت خدا بود که ملت را واداشت به اینکه این کارها را بکند. مردم را باید توجیه کرد به اینکه دنبال این مسائل باشند و بدانند که خدای تبارک و تعالی مطلع است از تمام کارها. بنا، بر این است که ما به اسلام رفتار کنیم.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

شکر نعمت یعنی عمل به طریقهٔ اسلام بدون تجاوز و تقصیر

آنی که شکر نعمت است، این است که ما عمل بکنیم، صحبت نکنیم، عمل بکنیم. عمل هم این باشد که روی طریقه اسلام عمل بکنیم. تجاوز نکنیم. تقصیر هم نکنیم. از آن ور، همان طور که من عرض کردم به آقایان، رفتن و جاسوسی کردن و تجسس کردن و کارهایی که می‌کردند، این کارها نباید بشود. از آن رو هم در بین شهر، نباید خیال کنند حالایی که گفتند که مردم آرام باشند، حالا بیایند توی کوچه‌ها خلاف بکنند. هر کس با هر جوری که باشد، …

شکرگزاری حقیقی از ملت یعنی جبران خدمت آنان با رفع گرفتاری‌ها

علی ایّ حال، ما همه مسائل را باید ملاحظه کنیم؛ یکی اینکه خدمت ملت به ما چه بود، باید در مقابل این خدمت، شکرگزاری بکنیم. شکرگزاری یک قسمش هم این است که بگوییم: «متشکریم از شما»، دعا کنیم بهشان. اما شکرگزاری حقیقی عبارت از این است که ما این نعمتی که آنها به ما داده‌اند ما جبران کنیم. الآن در سرتاسر کشور ما گرفتاریها زیاد هست. این گرفتاریها را باید توجه بکنیم و رفع بکنیم. الآن هم که بحمد الله، کشور ما دیگر آن جهات تزلزل و این حرفها را به هیچ وجه ندارد اینکه در مدت کوتاه، بسیار کوتاه، این طور استقرار پیدا کرد این جمهوری اسلامی، این عنایت خدا بود که ملت را واداشت به اینکه این کارها را بکند. مردم را باید توجیه کرد به اینکه دنبال …

پرهیز از ناسپاسی از بیم کم شدن عنایت الهی

… گوشت هست، منتها گران است. من هم قبول دارم، اما در صدد هستند که درست کنند. و من به شما نوید می‌دهم که ان شاء الله، کشور شما کشور صحیح خوب بشود، به شرط اینکه متعهد به اسلام باشید و متوجه باشید به اینکه خدای تبارک و تعالی عنایت به ما کرد. و ما حفظش باید بکنیم؛ ناشکری نکنید. من می‌ترسم- خدای نخواسته- از اینکه اگر ناسپاسی خدای تبارک و تعالی از ما دید، با اینکه این همه نعمت به ما عنایت کرده است، اگر ناسپاسی ببیند- خدای نخواسته- عنایتش را کم بکند و ما تباه بشویم. شکر نعمت خدا بکنید. توجه به خدا داشته باشید. ان شاء الله، همه موفق خواهید شد و همه پیشبرد خواهید کرد و مملکت شما یک مملکت نمونه خواهد شد. و همه‌تان سلامت و سعادت داشته باشید.

خدمت و جلب رضای خدا به‌عنوان شکر حقیقی نجات از رژیم فاسد

… سابق، همه شما، اکثر شما یک مقداریش را مشاهده کرده است و بعضی شما که سنتان بالاست، از اول تا حالا، تا زمان انقراض این رژیم فاسد، دیده‌اید که چه کارهایی بوده است و شما با چه اشخاصی مواجه بودید و چه اشخاصی حکومت بر ملت می‌کردند و حکومت بر این مستضعفین می‌کردند. ما به شکرانه این معنا که از آن گرفتاریهای بسیار عجیب و غریب، که در طول تاریخ نظیرش مثل این پنجاه سال اخیر واقع نشد، به شکرانه نجات از او، امروز باید به [محضر] خدای تبارک و تعالی، که ما را از این گرفتاری بزرگ نجات داده است، شکر کنیم و شکر، این است که ما الآن خدمت کنیم. شکر لفظی باید بکنیم، اما شکر حقیقی آن است که ما در ازای رهایی از این رژیم فاسد، که همه چیز ما را به باد فنا داد و می‌خواست بدهد، اینکه ما امروز کاری بکنیم که خدای تبارک و تعالی از ما راضی باشد.

شکر نعمت انقلاب با عمل همگان به وظیفهٔ خود

… او بودند کمک کنند به مردم، و ملحق بشوند به مردم، و یک طوری درست بشود که کار را از آنها بگیرند. آن هم چه اشخاصی، از آنهایی که همه دولتها با آنها موافق بودند، همه اصرار می‌کردند که باید این[1] باشد، این را بگذارید باشد. گاهی هم از داخل یک همچه حرفهایی می‌زدند. این کار، کار بسیار بزرگی بود که خدای تبارک و تعالی به ما عنایت کرد، این نعمت را باید ما شکرش بکنیم، شکرش این است که همه‌مان به وظیفه‌مان عمل بکنیم.

تشکر حقیقی از نعمت خدا با خدمت و رفع ظلم در مملکت خود

… فلان خانه، خانه تیمی احتمال می‌رود باشد، برای رفت و آمدهایی که می‌شود می‌بینید غیر متعارف است، رفت و آمد غیر متعارف می‌شود، بعدش خانه احتمال می‌رود تیمی باشد، تفتیش باید بشود، این باید جلوگیری بشود. من ان شاء الله امیدوارم که شما در کارهایتان موفق باشید. این احساس در همه ما پیدا بشود که ما امروز این نعمت خدایی که به ما داده است تشکرش را بکنیم؛ تشکر به این است که خدمت بکنیم. البته لفظاً هم‌ تشکر کنیم، اما تشکر حقیقی این است که وقتی شهربانی خود می‌بیند که حالا دیگر مملکت مال خودش است، هیچ قدرتی در این دخالت ندارد، هیچ کس نمی‌خواهد این مملکت را بچاپد، حالا احساس کند که وطن خودش است، مملکت خودش است، باید رفع ظلم بکند، باید خدمت بکند. این طور چیزها، این کارها را انجام بدهد. و همه در هر جا هستند آن کاری که محول به آنهاست به طور شایسته انجام بدهند. و من به همه شما دعا می‌کنم و خداوند همه شما را تایید کند ان شاء الله.

لزوم شکر نعمت و فرصتی که خدا به جامعه داده

در هر صورت، باید جامعه ما، روحانیون ما، روشنفکران ما و دانشمندان ما در فکر این باشند که این نعمت و فرصتی که خدا به ما داده است، طوری نشود که آن را شکر نکنیم. آقایان در هر جا که هستند، در حزب یا در خارج حزب، باید کاری کنند که مردم را در صحنه نگه دارند. وقتی مردم با هم مجتمع شدند، آن وقت است که می‌توانند کاری انجام دهند و وقتی قطرات جمع شد سیل هم درست می‌شود. بنا بر این، ما باید دعوت بکنیم و دعوت ما به خود نباشد، …

کمک ملت را از خدا دانستن و لزوم شکر آن

البته من اظهار تشکر می‌کنم از آقایان که تشریف آوردند و مسائلی که لازم است در اینجا گفته بشود من عرض می‌کنم. ما اول باید ملاحظه کنیم که ملت با ما چه کرده و بعد ملاحظه کنیم که این کاری که ملت کرده است از خدای تبارک و تعالی است. و بعد هم ما باید شکر خدای تبارک و تعالی را بجا بیاوریم و کیفیت شکر چیست؟ اینکه ملت چه کرده، همه آقایان می‌دانید که شما در تمام دوره‌ها و الآن هم در تمام دنیا دیگر هیچ مثل ملت ایران نمی‌توانید پیدا بکنید که در همه مشکلات کمک هست برایتان. به استثنای یک فِرَق بسیار معدودی- که خوب در همه جا فاسد هست- اما نوع ملت، میزان توده‌های ملت …

ناتوانی از ادای شکر تفضل الهی به ملت

یک صحبت من با همه آقایان، مشترک بین همه آقایان و همه ملت و همه علمای سرتاسر کشور و همه رزمندگان و قشرهای دیگری که در هر جا هستند [دارم،] چه آنها که مشغول به یک خدمت دولتی یا مجلسی یا ملی هستند و چه آنها که مشغول به جهاد هستند در [خط] مقدم جبهه‌ها و در پشت جبهه‌ها و بالاخره، تمام خواهران و برادران کشور اسلامی ایران و آن این است که همان طوری که آقا فرمودند، خداوند تبارک و تعالی به ما عنایت فرمود و تفضل فرمود، تفضلی که ما نمی‌توانیم از عهده شکر او برآییم؛ یک تفضل در جنبه نفی که بحمد الله، ملت ما با فضل الهی موفق شد که رژیم فاسدی که می‌رفت همه ایران را، همه جوانان ایران را فاسد کند، از چنگال ظلم آن و ابرقدرتهایی که دندان و چنگشان بر این مملکت مسلط شده بود، از ظلم آنها و از گرفتاریها، به برکت اسلام و به برکت ملت …

لزوم قدردانی از نعمت خدا در قیاس با زمان پهلوی

شهربانی حالا مثل شهربانی زمان رضا شاه است؛ محمد رضا شاه است؟! چرا باید ما قدر نعمت خدا را ندانیم؟ من از آقایان می‌پرسم: بسیار خوب، تمام اینها، همه‌شان یک اعوجاجاتی دارند. اگر اینها- خدای نخواسته- از بین بروند، حکومت را می‌دهند دست شما؟ می‌آیند می‌گویند آقای فلان، بیایید شما حکومت کنید؟ اگر این جمهوری اسلامی شکست بخورد، به جای آن، یک جمهوری بهتر از این …

نکوهش ناسپاسی از نعمت خدا با وجود بی‌مانند بودن زمان کنونی

چنانچه قبول نکنی، چه خواهیم کرد. مجبورش کردند به اینکه قبول کند. بعد هم تکفیرش کردند. گفتند توبه کن، تو کافر شده‌ای.[7] این حال صدر اسلام، بعد هم که حکومت افتاد دست بنی امیّه و بنی عباس و اینها چه جور بود وضع؟ بعد هم که افتاد دست دیگران.کدام زمان را شما سراغ دارید که مثل حالا باشد؟ چرا نعمت خدا را شکر نمی‌کنید؟

لزوم شکر همیشگی خدا بر تحول پیش‌آمده در این ملت

… دکان بوده، صدا کرد به آن رفیقش که ببین، چه آقای خوبی است، تمیز نمی‌دهد ما بین- مثلًا- بین کشک و بادمجان! این جزء خوبیهای آن وقت بود که بعد هم پول آورد و بهش داد. خوب، این اسباب این می‌شود که آن آدمی هم که تمیز، بین همه چیز می‌دهد، خودش را به تمیز ندادن بزند! این یک مطلبی است، داء[4] بزرگی است و یک درد بزرگی بود که داشت زیاد می‌شد و خدا به داد این ملت ما بحمد الله رسید. و ما باید تا ابد شکر کنیم از خدای تبارک و تعالی که یک هم چنین تحولی پیش آورده است.