رفتن به محتوای اصلی

شورای نگهبانگروه و سازمان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد مرکب از فقها و حقوق‌دانان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با شرع و قانون اساسی و نظارت بر انتخابات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران (اولین انتخابات ریاست جمهوری)— ۱۳۵۸/۱۰/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷
۱۳۵۸۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۹ پاراگراف)

تشخیص صلاحیت رئیس‌جمهور در دوره‌های آینده بر پایهٔ قانون اساسی

2- در دوره‌های آینده که ان شاء الله استقرار کامل حاصل شد، به حسب قانون اساسی باید این امر به وسیله شورای نگهبان عمل؛ و آنان هستند که باید تشخیص صلاحیت رئیس جمهور را به حسب موازین قانونی بدهند.

تصمیم نهایی صندوق‌ها با اکثریت نمایندگان شورا، وزیر کشور و نمایندهٔ امام

با توجه به گزارشات مختلف و نیز رسیدگی و گزارش نماینده این جانب در امر انتخابات[1] صحت آن محرز و آن را اعلام نمایید، تا انتخابات در موعد مقرر- روز قدس- انجام گیرد. و تصمیم نهایی در مورد صندوقها و آرا، با رای اکثریت نمایندگان محترم شورای نگهبان و وزیر محترم کشور و نماینده این جانب است. و کسانی که احتیاط یا وسوسه‌ای در امر انتخابات می‌کنند بهتر است کمال احتیاط را برای حفظ حیثیت جمهوری اسلامی و اسلام نمایند. و السلام علیکم و رحمه الله.

مسئولیت حفظ صندوق‌های منتقل‌شده

مسئولیت حفظ صندوقهای منتقل شده با شورای نگهبان است. جنابعالی موظف می‌باشید تا مسائل را به این جانب گزارش نمایید، تا قوه قضاییه با هر کس که در راه پیشبرد کارها مانع ایجاد می‌کنند، قاطعانه برخورد نماید. خداوند همه را به راه راست هدایت فرماید و از کیْد شیطان نفس نجات دهد. و السلام.

اعتماد به تمامی اعضای شورا

از آنجا که به آقای نورمفیدی[1] قول دادم به وضع انتخابات در آن شهر رسیدگی کنم، و از آنجا که احمد[2] با آقای امامی[3] مشورت کرده که این کار از غیر شورای نگهبان صلاح نیست، با اعتماد به تمامی اعضای شورای محترم نگهبان آقای جنتی[4] را مسئول رسیدگی کامل به انتخابات گرگان نمودم تا حقی ضایع نگردد.

حضور دو فقیه آن در هیئت تعیین حدود تعزیرات

در این موقع که اکثریت قاطع متصدیان امر قضا واجد شرایط شرعیه قضاوت نیستند، و از باب ضرورت اجازه به آنان داده شده است، حق تعیین حدود تعزیر را بدون اجازه فقیه جامع الشرایط ندارند. بنا بر این لازم است با تعیین هیاتی مرکب از جنابعالی و حجت الاسلام آقای اردبیلی و دو نفر از فقهای شورای محترم نگهبان به انتخاب فقهای مذکور نگهبان، حدود تعزیرات را تعیین کنند که در آن چهارچوب اجازه داده شود، و حق تخطی از آن نداشته باشند. و البته این امر موقتی و اضطراری است تا ان شاء الله قضات جامع الشرایط تعیین گردند.

دستاویز شدن نوشتهٔ امام برای اختلاف در اعلامیه‌ای بی‌امضا

… را عرض کنم، و درباره او احساس خطر می‌کنم و ناراحتی دارم، آن این است که ما در مساله سابق که بعضیها راجع به شورای نگهبان صحبتهایی کرده بودند احساس کردیم که وظیفه هست ما مساله را یک طوری حلش کنیم، و مهم این بود که من از اختلافات که داشت پیدا می‌شد خائف بودم. مع الاسف این نصیحتی که من کردم که اختلافات قطع بشود، نمی‌دانم چه دستهای مرموزی در کار است که همان را موجب اختلافات قرار دادند. در چندین روز پیش یک اعلامیه‌ای آوردند اینجا که من دیدم- بدون امضا البته- این اعلامیه بی‌اشکال یا از یک آدم بی‌عقلی صادر شده است و یا از یک آدم شیطانی، یا از یک دوست نادان، یا از دشمن شیطان. و او اینکه، آن مطلبی را که من راجع به شورای محترم نگهبان نوشته بودم بالایش طبع کرده بودند و در ذیلش با یک عبارت زننده‌ای گفته بودند که این آقایان‌اند که فلان هستند، و اسماء اشخاص محترم و متعهد که بعضی از اینها را من در طول انقلاب می‌شناسم، فعالیت کردند، کتک خوردند، زجر کشیدند، حبس رفتند و با انقلاب بودند تا حالا. آن چیزی که من را نگران می‌کند این است که دنبال هر مطلبی یک شیطان هم پیدا می‌شود که می‌خواهد آن را منحرف کند. شیطان، خدای تبارک و تعالی را- به تعبیر من- تهدید کرد به اینکه من نمی‌گذارم که بندگان تو اطاعت تو را بکنند. وقتی خودش رانده شد، گفت که- من نمی‌گذارم …

رد مصوبهٔ مخالف شرع و عقب افتادن کارها

… که این یک انحراف و خیانت به اسلام و جمهوری اسلامی بلکه به محرومین است که از مال حرام و غصب و با ظلم به دیگران آنان را مبتلا به آتش جهنم کنند. این جانب گمان ندارم که در کشوری که همه چیز خود را برای اسلام و اجرای قوانین اسلامی فدا کرده چنین مسائلی واقع شود. و حضرات نمایندگان محترم کوشش نمایند که امر مخالف با شرع و قانون اساسی به تصویب نرسد؛ که علاوه بر آنکه رای بر ضد قوانین الهی دادن خود گناه است، بی‌شک شورای محترم نگهبان آن را رد می‌کند و موجب عقب افتادن کارها می‌شود.

پشتوانهٔ مجلس در تصویب قوانین غیرمخالف با احکام اسلام

مجلس شورای اسلامی، که در راس تمام نهادهای نظام جمهوری اسلامی است، از ویژگیهای خاص برخوردار است، که مهمترین آنها اسلامی- ملی بودن آن است. اسلامی است که تمام تلاشش در راه تصویب قوانین غیر مخالف با احکام مقدس اسلام است؛ خصوصاً با برخورداری از شورای محترم نگهبان. و ملی است، که از متن ملت جوشیده است و دست شرق و غرب و وابستگان به آنان از سرنوشت آن کوتاه است. امروز مجلس خانه واقعی ملت است. و بر خلاف دوران طاغوت، بخصوص رژیم ستمگر پهلوی، بر آراء توده متعهد به اسلام و اصیل و زحمتکش و محروم استوار است؛ و دست ناپاک دولتمردان …

تشکر از زحمات اعضا و لزوم توقع نداشتن مصونیت از اهانت

از تحمل زحمات و رنجهای شما تشکر می‌کنم. شما توقع نداشته باشید که مورد اهانت واقع نشوید. همه می‌دانید تا کسی کاری انجام ندهد کسی به او توهین نمی‌کند.

تأیید مجلس و شورای نگهبان در مواقع مقتضی

توهین برای کسانی است که می‌خواهند زنده باشند. هیچ کدام از ما نباید انتظار تعریف را داشته باشیم. باید به حکم خدا عمل کنیم و به این هم کاری نداشته باشیم که چه کسی از این کاری که برای خدا می‌کنیم خوشش می‌آید و یا چه کسی بدش می‌آید. من در تمام مواقعی که مقتضی بوده است، مجلس و شورای نگهبان را تایید کرده‌ام. ما باید دست در دست یکدیگر بگذاریم تا یک کشور اسلامی درست کنیم.

شناخت نزدیک امام از فقهای شورا و بزرگ‌شدن آنان به دست ایشان

… که این، تعهد به اسلام ندارد. البته اختلاف سلیقه، اختلاف دید، اختلاف اجتهاد در هر قشری هست، در علما هم هست، در مجتهدین هم هست، در شما آقایان هم هست که اختلاف سلیقه دارید، اختلاف دید دارید، لکن همه مشترک‌اند در اینکه خدمتگزارند و همه می‌خواهند خدمتگزار باشند. و در بین آنها من حتی یک نفر را نمی‌توانم بگویم که این یک نفر به اسلام خیلی علاقه ندارد، همه‌شان علاقه‌مندند با اختلاف سلیقه‌ای که دارند و شورای نگهبان، این فقهایی که در آنجا هستند تمامشان را من از نزدیک سالهای طولانی می‌شناسم، که باید بگویم اینها را من بزرگ کرده‌ام، آنها هم که حالشان معلوم است. و امّا دولت، آنها را هم بعضی از آنها که سالهای طولانی من با آنها آشنا بودم، بعضی از وزرا و بعضی از آنها را در این مدتی که متصدی خدمت بودند، با آنها آشنا شدم و آنها را شناختم، اینها هم همه‌شان می‌خواهند خدمت بکنند. شما گمان نکنید که در بین آنها، یکی پیدا بشود …

آرزوی تصویب قوانینی که بی‌چون‌وچرا پذیرفته شوند

… که اسلام را به آن معنایی که دارد، به آن معنا بتوانند بفهمند. یک جنبه‌ای یا یک جنبه‌هایی را در آن مطالعه می‌کنند و مسائلی در آنجا مثلًا می‌فهمند، لکن جنبه‌های زیاد دیگری که در اسلام هست توجه نمی‌کنند؛ و این اسباب این می‌شود که یک اختلاف نظرهایی پیش بیاید. من میل دارم که، شما هم میل دارید که این مجلس طوری باشد که اگر قانونی را گذراند وقتی که در شورای نگهبان برود بیچون و چرا قبول کنند. شما می‌دانید که مردم اسلام را می‌خواهند، دیانت را می‌خواهند، رضای خدا را می‌خواهند. این همه مردمی که در ایران در این طول مدت مبارزه کردند و حالا هم دارند در جبهه‌ها مبارزه می‌کنند و در پشت جبهه‌ها هم مبارزه می‌کنند، اینها همه برای اسلام است و برای خداست. …

آزردگی مردم و تغییر شناخت آنان از مجلس با ردّ مکرر مصوبات اکثریت

… می‌دهیم، توجه بکنیم که ما تحت تاثیر یک مکتبی از مکتبهای دنیا واقع نشویم. ما تحت تاثیر قرآن باشیم، تحت تاثیر احادیث از ناحیه پیغمبر- صلی الله علیه و آله- اگر این طور بشود کارها زودتر می‌گذرد و کارها بهتر می‌گذرد؛ و نظر مردم به شما، همان نظری است که حالا هست. اگر ده مرتبه این طور اتفاق بیفتد که یک عده‌ای که اکثریت- فرض کنید- هستند، اینها یک چیزی بگویند، یک عده‌ای هم در اقلیت باشند چیز دیگر بگویند، برود در شورای نگهبان و رد کند، اکثریت را رد کند، نقض کند، اگر چندین دفعه این طور بشود مردم آزرده می‌شوند. یعنی آن شناخت مردم از شما ممکن است یک وقت خدای نخواسته، تغییر بکند و این از بزرگترین خطرهایی است که برای مجلس اسلامی است و برای اسلام است.

توصیه به مشورت نمایندگان با اعضای شورا برای رد نشدن مصوبات

… عمد است، خوب، آنها که نمی‌دانند این مسائل را، توده مردم که نمی‌توانند مسائل را تحلیل کنند به طوری که بفهمند که کجا عمد بوده، کجا نبوده، فلان آقا چه بوده است، او چه بوده، این مصیبت می‌شود برایتان. و من امیدوارم که ان شاء الله جدیت زیاد در این مساله بکنید. و ان شاء الله رایهایی که شما می‌دهید، مشورتها زیاد باشد. بلکه گاهی وقتها با بعض افراد شورای نگهبان مشورت کنید و بعد از اینکه مشورت شد و این‌ امور آن طور شد، دیگر نه شورای نگهبان رد می‌کند و نه مردم ناراضی می‌شوند. مردم وقتی دیدند یک حکمی را حکم خداست، مجلس گفته است، شورای نگهبان هم که دنبال این است که احکام اگر خلاف اسلام باشد ردش کنند، حالا که قبول کردند اسلامی است، مردم با اسلام که دعوا ندارند. مردم، اسلام هر چه بفرماید قبول می‌کنند. کسی که جوانش را برای اسلام می‌دهد …

انتخاب فقهای آن بر عهدهٔ امام طبق اصل ۹۱

با تقدیر و تشکر از زحمات بسیار شما در مقام دادستانی کل کشور و همچنین در شورای عالی قضایی، و از آنجا که جنابعالی مورد وثوق و اطمینان می‌باشید، بر طبق اصل 91 قانون اساسی جمهوری اسلامی که به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها شورایی تشکیل می‌شود، و انتخاب اعضای فقهای آن شورا بر طبق شرایط تعیین شده به عهده این جانب می‌باشد، بدین وسیله جنابعالی را به عنوان یکی از فقهای شورای نگهبان منصوب می‌نمایم،[2] و از خداوند تعالی توفیق بیشتر شما را امید دارم.

رد برنامهٔ خلاف اسلام و هدر رفتن زحمت برنامه‌ریزان

… معطل بماند. شما در این اجتماعاتی که می‌خواهید بکنید، روحانیونی که در این امر تخصص دارند، آنها را دعوت کنید که نظارت کنند که یک وقت- خدای نخواسته- بر خلاف اسلام چیزی واقع نشود، که اگر بر خلاف اسلام واقع بشود، جز اینکه شما زحمتتان هدر رفته است، کاری نکرده‌اید؛ برای اینکه بالاخره وقتی رسید به شورای نگهبان، شورای نگهبان رد می‌کند. آن وقت شما مدتها زحمت کشیده‌اید زحمتتان از بین رفته است، دوباره از سر باید شروع کنید. این را از اول یک کسی که تخصص داشته باشد در امور اسلامی و بینایی و توجه به مسائل کشور و به گرفتاریهایی که امروز ما در کشور داریم، توجه به این مسائل روی‌همرفته داشته باشد، آن هم حاضر باشد و با شما کمک کند و نظارت کند تا اینکه مسائل مطابق ارزشهای اسلامی باشد. …

مرجع مشورت دربارهٔ قانون مجازات در امر تعزیر

چون طرفین قضیه دارای اشکالاتی است و متصدی امور قضایی اکثراً شرایط شرعیه را ندارند،[1] جنابعالی با شورای محترم نگهبان در این امر مشورت نمایید که راه حلی که کمتر اشکال داشته باشد پیدا نمایید. و السلام علیکم.

وظیفهٔ بخشنامهٔ منع عمل به قوانین سابق مخالف شرع

… می‌گوید که هر قانونی بر خلاف شرع است، قانون نیست اصلًا. بنا بر این، اینکه می‌گویید: قانون این طور می‌گوید، غلط می‌کند، قانون نیست این. این یک قراردادی بوده است که زمان طاغوت، طاغوتی بوده، بناء علیه، آقایان نباید اعتنا کنند به این امور و باید بخشنامه بکنند. شورای نگهبان، شورای قضایی بخشنامه بکنند و همه جا بگویند به اینکه این قوانین سابق که مخالف شرع بوده نباید عمل بشود و اگر کسی عمل بکند، مجرم است و باید محاکمه بشود، به جزای خودش برسد. این هم راجع به این جهت. و البته مسائل زیادی راجع به مسائل دادگاه و قضا هست، لکن دیگر مجال این نیست.

انتخاب فقهای شورا طبق اصل ۹۱ قانون اساسی

طبق اصل 91 قانون اساسی جمهوری اسلامی که به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها شورایی تشکیل می‌شود و انتخاب اعضای فقهای آن شورا بر طبق شرایط تعیین شده به عهده این جانب می‌باشد، بدین وسیله جنابعالی را به عنوان یکی از شش فقیه به عضویت شورای نگهبان منصوب می‌نمایم. از خدای تعالی موفقیت هر چه بیشتر شما را امیدوارم.

قطعی شدن رأی مجلس با پذیرش آن

و من تکرار می‌کنم مجلس بالاترین مقام است در این مملکت. مجلس اگر رای داد و شورای نگهبان هم آن رای را پذیرفت، هیچ کس حق ندارد یک کلمه راجع به این بگوید. من نمی‌گویم رای خودش را نگوید؛ بگوید؛ رای خودش را بگوید؛ اما اگر بخواهد فساد کند، به مردم بگوید که این شورای نگهبان کذا و این مجلس کذا، این فساد است، و مفسد است یک همچو آدمی، تحت تعقیب مفسد فی الارض باید قرار بگیرد.

نادرستی زیر سؤال بردن آن به‌خاطر مخالفت با رأی فرد

… دارند، نباید دیگر اظهار بکنند و نباید اذهان مردم را نسبت به مجلس مشوش کنند. این یک مسئله‌ای است اساسی، و باید همه توجه داشته باشند. به مجرد اینکه یک مطلبی بر خلاف رای یک نفر است، نباید بگوید مجلس درست نیست. این خودش را اصلاح‌ کند. این خودش درست نیست. نباید بگوید شورای نگهبان درست نیست. این خودش درست نیست. باید خودش را اصلاح بکند. و این گرفتاری هست برای ملت ما.

تکلیف اجرای احکام الهی و وضع قانون به سود محرومان

شما بیایید احکام الهی را اجرا کنید. باید قوانین وضع بشود که حقوق محرومین و فقرا به آنها بازگردانده شود، این وظیفه شماست. متاسفانه در برخی موارد قوانین خوب هستند ولی خوب اجرا نمی‌شوند، ما مامورین اجرای خوب در این موارد کم داریم. اگر مامورین اجرا افراد صالح و واردی باشند، دیگر سر و صدای کسی در نمی‌آید. برای این امر هم باید فکری کرد. من از خداوند می‌خواهم که به همه توفیق پیاده …

مراقبت از مخالف نبودن مصوبات با اسلام

… با اسلام است باید رد بشود. نباید تحت تاثیر چند نفر کمونیست و چهار نفر مارکسیست قرار بگیرند، و اینها بروند وزارتخانه‌ها را خراب بکنند و مردم را ناراحت بکنند. الآن مردم ناراحتند، و این ناراحتی اسباب این می‌شود که شکست بخورد این نهضت، البته باید رسیدگی بشود. و من امیدوارم که ان شاء الله وقتی که مجلس بنا شد رسیدگی به این امور بکند من هم پیشنهاد بکنم به آنها که رسیدگی صحیح بکنند، و هر یک از پیشنهادهایی که قبلًا شده و [قوانینی‌] که گذشته است در مثلًا وزارتخانه‌ها، اینها بخواهند مطالعه کنند، و شورای نگهبان هم مواظبت کند که هیچ کلمه‌ای مخالف با اسلام نباشد. ما می‌خواهیم یک جمهوری اسلامی باشد. ما می‌خواهیم اسلام باشد.

توصیه به استواری و اندیشیدن تنها به اسلام و قرآن

این تغییر نیست، چون ماده‌ای تصویب نشده است؛ بلکه تازه مجلس می‌خواهد نامی برای مجلس شورا انتخاب کند و انتخاب می‌نماید. چقدر بگویم از این حرفها نترسید. اینها حالا که دیدند نمی‌توانند به طور کلی منکر اسلام شوند می‌خواهند نام اسلامی به آن اضافه کنند، بعداً نام اسلامی را حذف کنند و بروند به سراغ حرفهای خودشان. محکم باشید و به چیزی جز اسلام و قرآن اصولًا فکر نکنید.

تشکر از زحمات و صمیمیت هیئت نظارت و اجرا

با تشکر از زحمات و صمیمیت هیات نظارت و اجرا. مقصود در نوشته این جانب «شکایت» است نه «گزارش». ولی برای اطمینان بیشتر اگر نماینده این جانب[1] و نمایندگان شورای محترم نگهبان هر سه با هم تشخیص دادند که بعضی از صندوقهای گزارش شده احتیاج به شمارش دارد اقدام می‌نمایند.

مرحلهٔ سوم رسیدگی به قانون پس از کمیسیون‌ها و مجلس

بحث در مجلس از مسائل بسیار مهم است که باید بحث بشود، باید هر مسئله‌ای با دقت رسیدگی بشود و در کمیسیونها اولًا و بعد در مجلس ثانیاً و بعد هم در شورای نگهبان ثالثاً رسیدگی بشود که وقتی یک قانون از مجلس بیرون آمد، یک قانون صد در صد شرعی باشد؛ چه موافق با احکام اولیه که مال اسلام است. یا موافق با احکام ثانویه که آن هم مال اسلام است، و این رویه رویه‌ای است که اگر ان شاء الله باقی بماند مطمئن باشید که مجلس با قوت خودش وقتی که باقی بماند دولت هم اصلاح می‌شود، و سایر قوایی که در ایران هستند، آنها هم …

حضور فقهای نگهبان در مجلس

4- بحمد الله در مجلس، دانشمندان و علمای آشنا به احکام شرع مطهر حضور دارند و فقهای نگهبان حاضرند؛ لکن لازم است طرحهایی که در مجلس می‌گذرد مخالف با احکام مقدسه اسلام نباشد و با کمال قدرت، با پیشنهادهای مخالف با شرع مقدس که ممکن است از روی ناآگاهی و غفلت طرح شود شدیداً مخالفت نمایید، و از قلمهای مسموم و گفتار منحرفین هراسی نداشته باشید و سخط[1] خالق را برای …