رفتن به محتوای اصلی

شورای عالی انقلاب فرهنگیگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شورای انقلاب فرهنگی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد سیاست‌گذار فرهنگی و علمی کشور که امام خمینی (ره) پایه‌گذاری کرد.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:حکم انتصاب ‌اعضاى جدید شوراى عالى انقلاب فرهنگى— ۱۳۶۸/۰۸/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۸۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مسئله‌ی سوم مسئله‌ی ضمانت اجرا است؛ مصوبات اینجا بایستی اجرا بشود؛ حالا سازوکاری برای ضمانت اجرا تدوین میکنید، فبهاونعمة؛ اگر فرض کنیم که یک سازوکار خاصی هم برای ضمانت اجرای مصوباتِ اینجا تدوین نمیشود، خودِ حضور رئیس جمهور و رئیس قوه‌ی مقننه برای قانون‌گذاری - آنجاهایی که احتیاج به قانون‌گذاری است - و وزرای محترم و مسئولان دستگاه‌های ذیربط، باید به معنای ضمانت اجرا باشد؛ یعنی وقتی که فرض بفرمایید نقشه‌ی جامع علمی - که واقعا یکی از کارهای بزرگ شورا تدوین این سند نقشه‌ی جامع علمی کشور بود که کار بسیار خوبی شد و سازوکار اجرایی خوبی هم برای آن تدوین شد که این جزو کارها است - تدوین میشود، دستگاه‌های اجرایی هر کدام به سهم خودشان بایستی اهتمام داشته باشند به اینکه این انجام بگیرد؛ یا مثلا فرض کنید سند مهندسی فرهنگی - که شنیدم کار آن نزدیک به اتمام [است] یا اتمام پیداکرده - [که] باید برای آن هم سازوکار اجرایی حتما تهیه بشود که تحقق پیداکند؛ یا سند دانشگاه اسلامی؛ یا سند تحول بنیادی آموزش و پرورش که وزیر محترم آموزش و پرورش خود را متعهد بدانند که این را عملی کنند و اجرایی کنند؛ یا سند راهبردی نخبگان کشور - که در آن جلسه خود بنده هم شرکت کردم که سند بسیار مهمی است - که این مسئله را خب معاونت محترم رئیس جمهور بایستی تعقیب کنند؛ و خلاصه باید خود اعضا و دستگاه‌های فرهنگی قبول کنند و باور داشته باشند که ما این جایگاه را به‌عنوان یک قرارگاه مرکزی [قرار دادیم]. تعبیر "قرارگاه" ممکن است به بعضی گوشها سنگین بیاید - قرارگاه یک اصطلاح جنگی است، اصطلاح نظامی است - و بگویند آقا، قرارگاه مال مسائل نظامی است، شما در مسائل فرهنگی هم فکر نظامی را رها نمیکنید! واقع قضیه این است که کارزار فرهنگی از کارزار نظامی اگر مهم‌تر نباشد و اگر خطرناکتر نباشد، کمتر نیست؛ این را بدانید؛ یعنی میدانید هم شما، واقعا یک میدان کارزار است اینجا. و بخصوص در قرارگاه‌های نظامی این‌جوری است؛ قرارگاه مسئولیت اجرای مستقیم به معنای اینکه یک واحدی متعلق او باشد، ندارد؛ اما واحدها در اختیار او قرار میگیرند، به تعبیر نظامی در کنترل عملیاتىِ او قرار میگیرند. وقتی ما یک قرارگاه نظامی تشکیل میدهیم، فرض بفرمایید سپاه میگوید این یگانهای من در کنترل عملیاتی آن تشکیلات [هستند]، پشتیبانی این یگان، متعلق به آن سازمان است - یا ارتش، یا سپاه، یا هر دستگاه دیگر - اما به‌کارگیری این و هدایت این، به عهده‌ی قرارگاه است؛ یعنی یک چنین حالتی را در اینجا بایستی توجه داشت.
فلسفه‌ وجودی شورای عالی انقلاب فرهنگی، فهم و تبیین و تثبیت و انفاذ ماهیت فرهنگی انقلاب اسلامی و بازآرایی مداوم جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و پایش پیشرفت‌های فرهنگی کشور متناسب با ظرفیت‌ها و شایستگی‌های عظیم ایران اسلامی و انقلابی است.

لزوم حفظ شوق و تازگی کار شورا و پرداختن به کارهای اساسی فرهنگی

… کردن؛ این خطر بزرگى است. اوّلى که انسان به یک کارى میپردازد، طبعاً شوق بیشترى دارد و جزئیّات آن کار را رسیدگى میکند؛ نباید گذاشت این شوق تمام بشود و کار حالت یکنواخت بگیرد. حالا جناب آقاى یزدى[4] اشاره کردند به اضافه شدن بعضى از افراد و تأثیر آن در کار شورا؛ همین نکته مورد توجّه بنده است که باید کارى کرد که این شورا از آن حالت تروتازگى و شوق و ذوق و علاقه‌مندى به کار و پشت‌کارگیرى هرگز نیفتد؛ با تدابیر مختلف؛ یک مقدارى از آن به داخل شورا و مدیریّت شورا و دبیرخانه‌ى شورا مربوط میشود، یک مقدار به اعضا مربوط میشود، یک مقدار هم شاید به ما ارتباط پیدا کند. امیدواریم که به هر حال این شوراى عالى همچنان در جهت‌گیرى‌هاى درست و تلاش عمقى و بنیانى و کلّى در کار فرهنگ کشور پیشرفت داشته باشد.

غلبهٔ ضرورت امور دانشگاه‌ها بر دیگر کارهای انقلاب فرهنگی در شورا

از مدّتها پیش ــ از همان اوقاتى که بنده هم بودم در شورا و توفیق داشتم که آقایان را هر هفته زیارت کنم ــ این فکر در داخل شورا بود که شورا از کار اصلى خود که «انقلاب فرهنگى» است، بسنده کرده به بخشى از آن که امر دانشگاه‌ها و آموزش عالى است؛ یعنى به بعضى از کارهاى دیگر، ممکن است نپردازد، به بعضى کمتر بپردازد. حالا در این دوره‌ى اخیر، شما با تشکیل این فرهنگستانهاى مختلف و بعضى از این کارها، یک مقدارى کار را توسعه دادید که تلاش مشکورى است و باید هم توجّه بشود به مسائل فرهنگ عمومى کشور و کارهایى که خارج از محدوده‌ى دانشگاه‌ها است، یعنى دستِ‌کم نباید گرفته بشود و قاعدتاً در برنامه‌هاى شورا بایستى باشد؛ ولى واقعیّت این است که بیشتر، ضرورت کار دانشگاه‌ها و فورى بودن و فوتى بودن و ادارى بودن و لاینعطل بودن ــ غیر قابل تعطیل بودن ــ کار دانشگاه‌ها، شورا را به آن سمت میکشاند. چاره هم ندارید؛ مجبورید که براى دانشگاه‌ها به هر حال، رئیس، برنامه، حالاها هیئت امنا، آئین‌نامه‌هاى مختلف و از این قبیل چیزها را ناگزیر آماده کنید، لذاست که حالا بنده هم عرایضم را بیشتر به آن مسئله‌ى دانشگاه‌ها مخصوص میکنم.

وظیفهٔ ایجاد محیط دینی، انقلابی و بانشاط برای پرورش دانشجو

… تلاش واقعاً مشکورى شده، تعدادى از اساتید، تعدادى از دانشجویان، تعدادى از مسئولین گوناگون، واقعاً کارى کردند که جزو ذخایر جاودانه‌ى آنها است پیش خدا و پیش این ملّت ــ که این کارها تماماً مشکور است ــ لکن کار نیمه‌تمام است، کار ناتمام است، کار کامل نیست. باید شوراى انقلاب فرهنگى، یکى از اهمّ وظایف و واجبات خودش را این قرار بدهد که ما چه کنیم که محیط دانشگاه، یک محیطى باشد که پرورش دانشجو در آن، دینى، انقلابى، توأم با آگاهى سیاسى، توأم با روحیه‌ى بانشاط دانشجویى باشد. این یکى از کارهایى است که شما باید بکنید. اگر شما نکردید، دشمنان این ملّت، نقطه‌ى مقابل آن را خواهند کرد؛ کمااینکه دارند الان هم میکنند؛ البتّه طرق مختلفى دارند.

کار شورا وظیفه‌ای بزرگ و مقدس و صدقهٔ جاریه

ان‌شاءالله‌ خداى متعال کمک کند به شماها؛ بار سنگینى را بر دوش دارید و بتوانید ان‌شاءالله‌ این وظیفه‌ى بزرگ را و مقدّس را بخوبى انجام بدهید. و هیچ صدقه‌اى هم به نظر من، مؤثّرتر و جارى‌تر و باقى‌تر از این صدقه‌ى جاریه‌اى که شماها بر عهده گرفته‌اید، نیست. (مدّتها است آقایان را درست زیارت نکردیم، این‌جور طولانى شد.) ان‌شاءالله‌ که موفّق و مؤیّد باشید.

تبریک برای تداوم طولانی و مفید عمر شورا

خیلى خوش آمدید آقایان و تبریک عرض میکنم این توفیق را که توانسته‌اید بحمدالله‌ عمر شورا را به این مدّت طولانى و مفید برسانید. بخصوص به آن آقایانى که از ابتداى شکل‌گیرى این شورا حضور داشتند و به طور جدّى و دلسوزانه مشغول کار بودند.