رفتن به محتوای اصلی

شورای عالی انقلاب فرهنگیگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شورای انقلاب فرهنگی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد سیاست‌گذار فرهنگی و علمی کشور که امام خمینی (ره) پایه‌گذاری کرد.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:حکم انتصاب ‌اعضاى جدید شوراى عالى انقلاب فرهنگى— ۱۳۶۸/۰۸/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۸۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

مسئله‌ی سوم مسئله‌ی ضمانت اجرا است؛ مصوبات اینجا بایستی اجرا بشود؛ حالا سازوکاری برای ضمانت اجرا تدوین میکنید، فبهاونعمة؛ اگر فرض کنیم که یک سازوکار خاصی هم برای ضمانت اجرای مصوباتِ اینجا تدوین نمیشود، خودِ حضور رئیس جمهور و رئیس قوه‌ی مقننه برای قانون‌گذاری - آنجاهایی که احتیاج به قانون‌گذاری است - و وزرای محترم و مسئولان دستگاه‌های ذیربط، باید به معنای ضمانت اجرا باشد؛ یعنی وقتی که فرض بفرمایید نقشه‌ی جامع علمی - که واقعا یکی از کارهای بزرگ شورا تدوین این سند نقشه‌ی جامع علمی کشور بود که کار بسیار خوبی شد و سازوکار اجرایی خوبی هم برای آن تدوین شد که این جزو کارها است - تدوین میشود، دستگاه‌های اجرایی هر کدام به سهم خودشان بایستی اهتمام داشته باشند به اینکه این انجام بگیرد؛ یا مثلا فرض کنید سند مهندسی فرهنگی - که شنیدم کار آن نزدیک به اتمام [است] یا اتمام پیداکرده - [که] باید برای آن هم سازوکار اجرایی حتما تهیه بشود که تحقق پیداکند؛ یا سند دانشگاه اسلامی؛ یا سند تحول بنیادی آموزش و پرورش که وزیر محترم آموزش و پرورش خود را متعهد بدانند که این را عملی کنند و اجرایی کنند؛ یا سند راهبردی نخبگان کشور - که در آن جلسه خود بنده هم شرکت کردم که سند بسیار مهمی است - که این مسئله را خب معاونت محترم رئیس جمهور بایستی تعقیب کنند؛ و خلاصه باید خود اعضا و دستگاه‌های فرهنگی قبول کنند و باور داشته باشند که ما این جایگاه را به‌عنوان یک قرارگاه مرکزی [قرار دادیم]. تعبیر "قرارگاه" ممکن است به بعضی گوشها سنگین بیاید - قرارگاه یک اصطلاح جنگی است، اصطلاح نظامی است - و بگویند آقا، قرارگاه مال مسائل نظامی است، شما در مسائل فرهنگی هم فکر نظامی را رها نمیکنید! واقع قضیه این است که کارزار فرهنگی از کارزار نظامی اگر مهم‌تر نباشد و اگر خطرناکتر نباشد، کمتر نیست؛ این را بدانید؛ یعنی میدانید هم شما، واقعا یک میدان کارزار است اینجا. و بخصوص در قرارگاه‌های نظامی این‌جوری است؛ قرارگاه مسئولیت اجرای مستقیم به معنای اینکه یک واحدی متعلق او باشد، ندارد؛ اما واحدها در اختیار او قرار میگیرند، به تعبیر نظامی در کنترل عملیاتىِ او قرار میگیرند. وقتی ما یک قرارگاه نظامی تشکیل میدهیم، فرض بفرمایید سپاه میگوید این یگانهای من در کنترل عملیاتی آن تشکیلات [هستند]، پشتیبانی این یگان، متعلق به آن سازمان است - یا ارتش، یا سپاه، یا هر دستگاه دیگر - اما به‌کارگیری این و هدایت این، به عهده‌ی قرارگاه است؛ یعنی یک چنین حالتی را در اینجا بایستی توجه داشت.
فلسفه‌ وجودی شورای عالی انقلاب فرهنگی، فهم و تبیین و تثبیت و انفاذ ماهیت فرهنگی انقلاب اسلامی و بازآرایی مداوم جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و پایش پیشرفت‌های فرهنگی کشور متناسب با ظرفیت‌ها و شایستگی‌های عظیم ایران اسلامی و انقلابی است.

شاهدها (۱۴۵ پاراگراف)

لزوم اطلاع‌رسانی کامل، به‌هنگام و مستمر از کار شورا

درباره‌ی خودِ شورا، آقای کینژاد خبر دادند که اطلاع‌رسانی انجام میگیرد؛ این، خبرِ خوشی است. من این‌جا یادداشت کرده‌ام که اطلاع‌رسانی به‌هنگام و مستمر باشد؛ به‌ویژه برای نخبگان دانشگاهی و حوزوی. این، پاسخِ قبل از سؤال ما بود که ایشان بحمداللَّه دادند؛ اما این‌که به من گزارش میشود که ما از محتوای کار شورا خبر نداریم، نشان‌دهنده‌ی این است که این خبررسانی، آن خبررسانىِ مطلوب نیست؛ یعنی کامل نیست؛ باید این خبررسانی را کامل کنید؛ باید نخبگان کشور به طور دایم احساس کنند که از لحاظ ذهنی با شورا مرتبطند. این کار موجب میشود که همکاری آنها را جلب کنید؛ یعنی وقتی برای نخبگان کشور - چه دانشگاهی، چه حوزه‌یی - معلوم شد که شورا به چه مسایلی اهتمام دارد، در زمینه‌ی آن مسایل به فکر میافتند و احیاناً کار میکنند؛ با شورا همکاری میکنند و احیاناً چیزهایی به ذهن آنها …

مرجع تصمیم‌گیری دربارهٔ نوسازی نظام آموزشی

… - چه در دوره‌ی دبیرستان، چه در دوره‌ی دانشگاه - به‌وجود آمده است. بالاخره ما بایستی از یک مقطعی شروع کنیم و این شیوه‌ی قدیمىِ شصت سال پیش را که همچنان حاکم بر کشور است، تبدیل و تصحیح کنیم؛ یا باید آن را به‌طور کلی تغییر بدهیم یا به صورت تدریجی تغییر بدهیم. اگر قرار است برای این کار در جایی فکر شود و تصمیم‌گیری بشود، این‌جاست؛ همین شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ این، جزو مباحث شماست.

مسئولیت شورا در کار اساسی بر علوم انسانی

… جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، تاریخ و حتّی فلسفه و ادبیات مطرح است، از خارج برای ما دیکته میشود! ما باید در زمینه‌ی علوم انسانی یک کار اساسی بکنیم و این حرف، حرفی نیست که امروز به ذهن کسی رسیده باشد؛ نه، این حرف، سال‌هاست که گفته شده و باید تحقق پیدا کند. چه کسانی باید این کار را بکنند؟ این مجموعه‌ی حاضر و همان مجموعه‌یی که ما ان‌شاءاللَّه پیش خدای متعال با آنها احتجاج خواهیم کرد و امیدواریم که از عهده‌ی احتجاج هم بربیایند؛ اگر خدای متعال سؤال کرد.

مسئولیت شورا در توجه به استعدادها

ما امروز استعدادهای زیادی در کشور داریم که بایستی شناسایی، جمع و هدایت شوند و باید به آنها عملاً تفهیم شود که برای استعدادشان ارزش قائلیم. همین مسائل مادّی و پول و پاداش - که در خلال فرمایشات بعضی از دوستان بود - عملی است؛ لکن بر مدیریّتِ این کار متوقّف است. البته شورای عالی انقلاب فرهنگی هم در این زمینه مسؤولیت و نقش دارد. اعضای این شورا هم بایستی به این مسائل توجّه کنند، تا این آرزوها تحقّق پیدا کند.

درخواست قرار دادن ایدهٔ نظریه‌پردازی در اولویت برای رشد علوم دانشگاهی

… و با همکاری‌ و مشارکت‌ «اساتید و محققین‌ برجسته‌ حوزه‌»، برای‌ بالندگی‌ بیشتر فقه‌ و اصول‌ و فلسفه‌ و کلام‌ و تفسیر و سایر موضوعات‌ تحقیق‌ و تألیف‌ دینی‌، و نیز فعال‌ کردن‌ «نهضت‌ پاسخ‌ به‌ سؤالات‌ نظری‌ و عملی‌ جامعه‌»، تدارک‌ چنین‌ فرصتی‌ را ببینند. از شورای‌ محترم‌ انقلاب‌ فرهنگی‌ و بویژه‌ ریاست‌ محترم‌ آن‌ نیز می‌خواهم‌ که‌ این‌ ایده‌ را در اولویت‌ دستور کار شورا برای‌ رشد کلیه‌ علوم‌ دانشگاهی‌ و نقد متون‌ ترجمه‌ای‌ و آغاز «دوران‌ خلاقیت‌ و تولید» در عرصه‌ علوم‌ و فنون‌ و صنایع‌ و بویژه‌ رشته‌های‌ علوم‌ انسانی‌ و نیز معارف‌ اسلامی‌ قرار دهند تا زمینه‌ برای‌ اینکار بزرگ‌ بتدریج‌ فراهم‌ گردد و دانشگاههای‌ ما بار دیگر در صف‌ مقدم‌ تمدن‌سازی‌ اسلامی‌ و رشد علوم‌ و تولید فناوری‌ و فرهنگ‌، قرار گیرند. بی‌شک‌ هر دو نهاد از طرحهای‌ پیشنهادی‌ فضلاء دانشگاهی‌ و حوزوی‌ و از جمله‌ طرح‌ شما، استفاده‌ خواهند کرد تا با رعایت‌ همه‌ جوانب‌ مسئله‌، جنبش‌ «پاسخ‌ به‌ سؤالات‌»، «مناظرات‌ علمی‌» و «نظریه‌پردازی‌ روشمند» را در کلیه‌ قلمروهای‌ علمی‌ حوزه‌ و دانشگاه‌، …

وجود ایرادها و نقدها بر کار شورا در کنار تصمیمات خوب

از این‌که دوستان عزیز و اعضای این شورای محترم، صرف وقت میکنند و این جلسات تشکیل میشود، خیلی متشکّرم و همان‌طور که آقای «خاتمی» فرمودند، در مواردی تصمیمات خوبی هم گرفته میشود، اگر چه که ایرادها و اعتراضها و نقدهایی هم بر مجموعه‌ی کار شورا وارد است.

گلهٔ اعضا از پیشرفت کار و لزوم رسیدگی خود شورا

این ایرادهایی که من اشاره کردم، قبل از آن‌که از ناحیه‌ی افرادی از بیرون این شورای عالی متوجّه این شورای پربرکت و مفید شود، از سوی بعضی از افراد خود این شورا وارد میشود. در طول این یک سال گذشته - یعنی از جلسه‌ی قبلی که ما خدمت آقایان بودیم و مطالبی راجع به فرهنگ و مسأله‌ی دانشگاهها و تدیّن و امثال آن عرض کردم تاکنون - چند نفر از اعضای محترم این شورا و مرتبطین به آنها نامه‌هایی به من نوشتند و تذکّراتی دادند که مضمون همه‌ی آنها گله‌ی این عزیزان و بزرگواران از پیشرفت کار شوراست. البته همان‌طور که جناب آقای خاتمی اشاره کردند، درست است، من هم از نقد استقبال میکنم و نقد را وسیله‌ی تکامل میدانم؛ لیکن معتقدم خودِ شورای عالی، بهترین مرجع است برای این‌که نسبت به عملکرد خود - آن‌جایی که اعتراض است؛ چه اعتراض دیگران، چه اعتراض عناصر اصلی خودش - رسیدگی کند. بعضی از آقایانی که معترض هستند، بیست سال است - از اوّل ولادت این شورا و قبلش ستاد - که با آن همراه و جزو آن بوده‌اند. در هر حال بایستی به آنها رسیدگی کنند و اگر مشکلی هست، برطرف شود. آن چیزی که امروز به‌نظر من رسید در این جلسه‌ی بسیار خوب فرهنگی و علمی و دینی …

مسئولیت شورا در هدایت فرهنگی مردم

… در مقابل اهداف و مسؤولیتهای دشمن، دچار تردید و شک و تزلزل هستند، این شک و تردید را برطرف و آنها را عازم و مصمّم کند، تا این مردم از آن حقّی که امروز پرچم آن را این کشور به‌دست گرفته است، جانانه دفاع کنند؟ چه کسی مسؤول این است که مردم را به این سمت بکشاند؟ غیر از ما، غیر از مسؤولین، بخصوص مسؤولین امور فرهنگی کشور و از جمله همین شورای عالی انقلاب فرهنگی که برای همین مقصود هم به‌وجود آمده است؟!

مرکز دفاع فرهنگی نظام اسلامی از اسلام و انقلاب

… شده است. مسأله، مسأله‌ی کوچکی نیست؛ دشمن ما را از اطراف، محاصره میکند - از طریق کتاب، روزنامه، رادیو و تلویزیونها، صداهای بیگانه و خبرگزاریها و جعل خبر و تولید انواع و اقسام وسایل فرهنگی - ما همین‌طور بنشینیم و احیاناً هماهنگی و همصدایی کنیم! این‌که نمیشود. نظام اسلامی بایستی از خودش دفاع کند و برای دفاع از حقیقت اسلام و انقلاب، حرف گفتنی و سرمایه و ذخیره‌ی فرهنگی هم زیاد دارد و مرکزش هم همین مجموعه‌ی شماست. من این مجموعه را مجموعه‌ی مهمی میدانم. در مورد آن مسأله‌ی قانون که اشاره شد[4] ، به نظر من این‌جا هیچ شبهه‌ی قانونی ندارد؛ من قاطع میگویم. بنده، بی‌اطّلاع از قانون اساسی نیستم، این‌جا برابر قانون است؛ چون امام این را تأکید و تصویب کرده و آنچه را که امام و رهبری تصویب کند و قرار دهد، طبق قانون …

واگذاری روش اسلامی کردن دانشگاه‌ها به این شورا و مسئولان دانشگاه

مسأله اسلامی کردن دانشگاهها در برنامه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که برایش برنامه‌هایی دارند، کارهایی انجام میدهند و در زمینه‌های مختلف آن را ریز کرده‌اند. در این جهت، نیروی تازه جذب شده و نیروی قدیمی، فرقی نمیکند؛ گمان نمیکنم تفاوتی داشته باشد. به‌هرحال، در روش این کار، من هیچ دخالتی نمیکنم و نکرده‌ام. روش، مربوط به مسؤولان دانشگاهها و اعضای برجسته شورای عالی انقلاب فرهنگی است؛ آنها باید تصمیم بگیرند. من ایده را مطرح نمودم و از آنها مطالبه کردم و مطالبه هم خواهم کرد و اگر دانشگاهها اسلامی شده، فهمیده بشود و معلوم گردد که من چه خواستم و چه گفتم. فکر نمیکنم حتّی یک نفر در دانشگاهها باشد که ضرورت و خوب بودن و مفید بودن آن را احساس نکند. بنابراین، همه تکلیف …

قدردانی از تلاش یک‌سالهٔ اعضا و درخواست تداوم کار

برادران عزیز و خواهر محترممان! خیلى خوش‌آمدید و خیلى لطف فرمودید که این دعوت را اجابت کردید و تشریف آوردید. و بنده هم شاید عمده‌ى عرضى که امروز با مجموعه‌ى حاضر داشته باشم، اوّلاً تشکّر از زحمت حضرات است در این یک سالى که گذشته،[2] و درخواست و تأکید براى ان‌شاءالله دنباله‌گیرى ‌همین تلاش در آینده از مجموعه‌ى حاضر، و اینکه ان‌شاءالله طبق همین شرح وظایفى که جدیداً مطرح شده و بحث شده و تدوین شده ــ که دبیرخانه و آقاى دکتر کِى‌نژاد[3] انصافاً زحمات زیادى کشیدند ــ کارهاى این مجموعه پیش برود. عمده این است که تشکّر کنیم و خسته‌نباشید بگوییم به حضرات.

ارزیابی مثبت مصوبات و مجموعه‌های تشکیل‌شده در شورا

و آن مصوّباتى که دیدم مصوّبات خوبى بوده؛ مجموعه‌هایى که درست شده است براى رسیدگى به بعضى از مقاصد ــ مثل همین مسئله‌ى اسلامى کردن دانشگاه‌ها یا تغییر و اصلاح ساختار که یک بخشى مخصوص رسیدگى به این قضیّه شدند ــ مثبت و باارزش است و بنده صمیمانه از همه‌ی آقایان متشکّر هستم.

آغاز سرفصل تازه در کار شورا در سالگرد تشکیل آن

جلسه‌ی بسیار خوب، شیرین و مطلوبی است. خدا را شکر میکنم که الحمدللَّه این توفیق دست داد که امسال هم مثل سالهای گذشته، جمع عزیزانمان را در شورای عالی انقلاب فرهنگی، به مناسبت سالگرد تشکیل آن زیارت کنیم. خصوصیتی این دیدار را از دیدارهای دیگر ممتاز میکند و آن این‌که ان‌شاءاللَّه یک حرکت جدید و سرفصل تازه‌ای عملاً در کار این شورا آغاز میشود.

حساسیت به اشتغال تمام‌وقت یا پاره‌وقت قابل توجه دبیر شورا

… و فهیم و با اخلاص و اهل کار میدانم. زحمات ایشان در سمت دبیر این شورا، زحمات باارزشی است و این نظری که من به طور ویژه به مسأله‌ی دبیر و دبیرخانه در این نوشته[1] انجام دادم، به هیچ وجه به معنای این نیست که من از آقای میرسلیم یا از دبیرخانه گله‌ای داشته باشم؛ منتها خود ایشان هم میدانند که من نسبت به مسأله‌ی اشتغال تمام وقت، یا لااقل پاره وقتِ قابل توجّه نسبت به این کارها حسّاسم. ایشان از سابق هم این را از من شنیده‌اند. من بارها در همه‌ی جلسات و در همین جلسه‌ی شورای عالی، روی این مسأله تأکید کردم.

ناسازگاری دبیری شورا با تصدی همزمان وزارتی بزرگ

… بزرگی است و یکی از وزارتخانه های پر کار و وسیع است. من در واقع این جهت را رعایت میکنم که چنانچه بنا باشد ایشان از کار وزارتخانه کم کنند و در این‌جا وقت بگذارند، سزاوار نیست؛ چون کار وزارتخانه هم کار کوچکی نیست که بگوییم آدم از آن‌جا کم کند و این‌جا بگذارد. اگر بنا باشد این‌جا کم بماند، این هم واقعاً خیلی مهم است. البته من توقّع ندارم که دبیر، همه‌ی وقتِ کاری را روی این کار بگذارد؛ یعنی در کنار دبیرخانه میتوانیم کاری را بپذیریم؛ اما نه وزارتی به این عظمت را. نظر اخیر از این جهت است؛ والّا من واقعاً از آقای میرسلیم و کار ایشان راضی هستم.

تشکر از زحمات دکتر هاشمی، مؤسس دبیرخانه، و اعضای دبیرخانه

البته لازم است از جناب آقای دکتر هاشمی هم که این دبیرخانه را تأسیس کردند و در واقع عمده‌ی این کارها را ایشان راه انداختند، تشکّر کنم. ایشان هم حقّاً و انصافاً در دوران دبیری این شورا خیلی کار کردند و خیلی زحمت کشیدند. آقایانی که آن روز بودند، میدانند که ایشان چقدر تلاشِ باارزش انجام دادند. من از ایشان، و به وسیله‌ی جناب آقای میرسلیم از یکایک اعضای دبیرخانه نیز صمیمانه تشکّر میکنم. خدای نکرده از این مطلب،[3] هیچ انتزاع ناشایستی برخلاف نظر من نشود.

افزایش ترکیب شورا به سبب اهمیت زیاد مسائل فرهنگی

اگر بخواهم در مورد ترکیب جدید و افزایش آن هم در یک کلمه عرض کنم، وجه آن این است که من در ارزشگذارىِ ذهن خودم، به مسائل فرهنگی بهای زیادی میدهم. یعنی این طور اعتقاد دارم که قوام یک کشور به فرهنگ است. ملیت یک ملت به فرهنگ آن ملت است. اگر این تمایز ملتها را مورد نظر قرار دهیم و ببینیم که یک ملت به خاطر چه عاملی یک ملت است، خواهیم دید بیش از آنچه که یک ملت را به یک حکومت و یک دولت و یک تشکیلات و قواره‌ی …

مشکل کمبود افراد در گذشته و امکان تقسیم کار با افزایش اعضا

… بعد از زمانی هم که من بودم، همین مشکل بوده است - این بود که چون عدّه کم بود، کارهایی ر اکه خود مجموعه باید انجام میداد، دچار مشکل میشد. یعنی تعداد افراد زیر مجموعه، آن قدر نبودند که بتوان کارها را از خود شورا به آنها منتقل کرد و اینها قبول کنند و انجام دهند. ما مثلاً مجبور بودیم به چند نفر خاص، کارهای متعدّدی ارجاع کنیم. بحمداللَّه حالا این طور نیست؛ افراد زیادند و همه میتوانند دست‌اندرکار مسائل شورا باشند؛ بخصوص آقایانی که با سمت حقیقی در این‌جا عضو هستند؛ نه با جنبه‌ی حقوقی و عنوانی خودشان. طبعاً آنها ممکن است مشاغل کمتری داشته باشند؛ اشتغالاتشان اجازه دهد کارهایی را قبول کنند.

پرهیز از بی‌اثر شدن کار شورا با مصوبه‌ای که به مجلس برده می‌شود

گاهی میشود از طرف دستگاهی یک مصوّبه به مجلس برده میشود که یک گوشه‌ی آن به چیزی اشاره دارد که به کلّی همه‌ی آنچه را که این مجموعه نشسته‌اند، فکر و کار کرده‌اند، از بین می‌برد. این گونه نباشد. این را نمیخواهیم. البته لازم است که این مورد مطالعه شود.

اعضای ثابت شامل رؤسای قوا، وزیران و رؤسای نهادهای فرهنگی و کمیسیون‌های مجلس

در این ترکیب، رؤسای محترم سه قوه، وزرای: فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش، رؤسای: سازمان صدا و سیما، سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد نمایندگی ولی‌‌فقیه در دانشگاهها، جهاد دانشگاهی، شورای فرهنگی اجتماعی زنان و دانشگاه آزاد اسلامی و رؤسای کمیسیونهای آموزش و پرورش، امور بهداری، فرهنگ و آموزش عالی، هنر و ارشاد اسلامی در مجلس شورای اسلامی، اعضای ثابت و همیشگی‌‌‌‌‌اند.

مسئولیت تصویب مقررات اختیارات نهاد نمایندگی در دانشگاه‌ها

بنابراین من این نهاد را، نهاد واجب و لازمی میدانم. بر حضور این نهاد اصرار میورزم. به تصویب مقررّاتی که دست این نهاد را به‌قدر اختیاراتی که لازم دارد - زیاده‌خواهی هم نمیکنیم - باز بگذارد، تأکید میکنم و این به‌عهده‌ی شورای عالی انقلاب فرهنگی و بقیه‌ی دستگاههای ذیربط است. هر چه تا به حال کرده‌اند که چه بهتر؛ آنچه نشده است، باید انجام گیرد. نباید به روحانیون و علمایی که از روی اخلاص و دین و برای انجام وظیفه به دانشگاهها رفته‌اند، به چشم یک رقیب، مزاحم، عنصری زاید، تشریفاتی یا مداخله‌گر در دانشگاهها نگریست! این یک نگرش خطا و …

تأمین مقررات مورد نیاز نهاد نمایندگی در دانشگاه‌ها

مسئولان دانشگاهى موظّفند که برابر اساسنامه‌ى این نهاد که مورد تأیید اینجانب است، آنان را در انجام مسئولیّت بزرگشان یارى دهند و شوراى عالى انقلاب فرهنگى و دیگر شوراهاى دست‌اندرکار، مقرّرات مورد نیاز این کار را تأمین کنند. از خداوند متعال فلاح و موفّقیّت دانشجویان عزیز و همه‌ى جوانان کوشا و جدّى کشور بزرگمان و نیز خدمتگزاران و فعّالان امور دانشگاهى را مسئلت میکنم.

متولی مسائل فرهنگی دستگاه‌ها و جامعه و تداوم کار آن

شاید نظر حضرت امام به همین معنا بود که واقعاً مسائل فرهنگی کشور - چه آنچه که مربوط به ارگانهای فرهنگی است؛ مانند دانشگاهها و آموزش و پرورش و وزارت ارشاد؛ و چه آنچه مربوط به مسائل فرهنگی جامعه به طور عام است - یک متولی و مباشر داشته باشد. الحمدللَّه که این جلسه باقی ماند و نسبت به آن اهتمام می‌شود و آقایان مسؤولین رسمی و موظفین دولتی فرهنگ و صاحب‌نظران فرهنگی در آن شرکت دارند و کار پیش می‌رود.

کار شورا وظیفه‌ای بزرگ و مقدس و صدقهٔ جاریه

ان‌شاءالله‌ خداى متعال کمک کند به شماها؛ بار سنگینى را بر دوش دارید و بتوانید ان‌شاءالله‌ این وظیفه‌ى بزرگ را و مقدّس را بخوبى انجام بدهید. و هیچ صدقه‌اى هم به نظر من، مؤثّرتر و جارى‌تر و باقى‌تر از این صدقه‌ى جاریه‌اى که شماها بر عهده گرفته‌اید، نیست. (مدّتها است آقایان را درست زیارت نکردیم، این‌جور طولانى شد.) ان‌شاءالله‌ که موفّق و مؤیّد باشید.

انتصاب عضو جدید به پیشنهاد رئیس‌جمهور و رئیس شورا

با توجّه به خدمات شایسته و مقام علمى و فرهنگى برجسته‌ى جنابعالى و بنا به پیشنهاد رئیس‌جمهور محترم و رئیس شوراى عالى انقلاب فرهنگى،[2] شما را به عضویّت آن شورا منصوب میکنم. امید است همواره در خدمت به انقلاب اسلامى و تلاش در راه اعتلاء دانش و معرفت و تحقیق، مشمول توفیقات الهى باشید.

لازم‌الاجرا بودن مصوبات شورا به تصریح امام خمینی (ره)

رابطه هم با مجلس دارید، رابطه هم با دولت دارید، به علاوه که خود شوراى عالى انقلاب فرهنگى مصوّباتى که لازم‌الاجرا است، میگذراند؛ یعنى از زمان حضرت امام از اوایلى که این [شورا] تشکیل شد، حضرت امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) تصریح فرمودند که مصوّبات این جلسه ملزم است که اطاعت بشود و باید عمل بشود، باید اجرا بشود؛ یک تعبیرى شبیه همین داشتند.[5] این خیلى خوب است. اصلاً این مجموعه‌اى که حالا [شما] خانمها تشکیل داده‌اید، وصل به آن مرکز است؛ جدّى باید فکر کنید و ببینید مشکلات زنان چیست. نه این مشکلات کوچک عمومى در بخشهاى مختلف ادارى ــ خب، اینها باید برطرف بشود؛ فرض کنید مشکل بیمه دارند و مانند اینها ــ اینها چیزهایى …

نقیصه بودن اشتغال جانبی اعضا به کار شورا و نیاز شورا به آنان

به نظر میرسد که بحمدالله‌ همه‌ى آقایان در شورای عالی انقلاب فرهنگی شاید بدون هیچ استثنائى، اهل فن و اهل فرهنگ و اهل کار و مانند اینها هستید و در بین شما جماعتى هم هستند ــ اگرچه خیلى کم ــ که بیشتر کارشان یا یکى از مهم‌ترین کارهایشان این کار است. خب، بعضى‌ها مثل مسئولین اجرائى کشور یا وزرا یا بعضى از آقایان دیگر، این کار واقعاً در حاشیه است برایشان، کار اصلى‌شان نیست، امّا بعضى از آقایان هم هستند که یکى از کارهاى اصلى‌شان [این است]. حالا من الان در بین جمع آقایان کسى به نظرم نمى‌آید که تنها کار اصلى‌اش این باشد ــ شاید من یادم نباشد ــ امّا بالاخره این جهت که یک بخشى از کارشان [این است، نه همه‌ی کارشان] یک نقیصه است. شماها براى این کار لازمید. گفت:

قدردانی از نهادی که امام خمینی (ره) پایه‌گذاری کرد

اوّلاً باید به همه‌ی آقایان محترم و برادران عزیز خوشامد بگویم؛ و امروز خوشحالم از اینکه آقایان را زیارت میکنم، به‌خاطر این دیدارى که براى من چند سال مأنوس بود و حالا فاصله‌اى افتاده. همین‌طور باید قدردانى و تکریم خودم را نسبت به این مجموعه و این نهاد مهم یعنى شوراى عالى انقلاب فرهنگى که حضرت امام فقیدمان (رضوان ا‌لله‌ علیه) آن را پایه‌گذارى کردند و بنیان‌گذار و حکم‌دهنده‌ی این تأسیسات بودند، ‌هم در شکل ستاد انقلاب فرهنگى و هم به شکل تکامل‌یافته‌اش در صورت شوراى عالى انقلاب فرهنگى؛ که بحمدا‌لله‌ الان هست[2] ابراز کنم.

وظیفهٔ شناخت بیماری‌های فرهنگی کشور و یافتن علاج آنها

… بگذاریم. اگر ما اینها را کم داریم، ناشى از یک بیمارى فرهنگى در ما است که این را باید علاج کنیم. این ربطى به کار مدرسه و دانشگاه و اینها ندارد؛ این یک نگرش دیگرى، یک فعّالیّت دیگرى، یک تلاش فرهنگى سازمان‌یافته‌ی دیگرى را میطلبد و ما باید این را انجام بدهیم؛ یعنى حقیقتاً یکى از کارهاى مهمّ شوراى عالى انقلاب فرهنگى، نگرش به فرهنگ عمومى، و پیدا کردن و شناختن بیماری‌هاى فرهنگى امروز کشور ما، و پیدا کردن علاج این بیماری‌ها با دید متخصّصانه و البتّه دردمندانه و انقلابى، و آنها را به دستگاه‌هاى گوناگون توصیه کردن [است]. که این یک بخشِ مهمّ کار است؛ و خوب است که شوراى عالى انقلاب فرهنگى به این قضیّه برسد.