نهی از شهریهٔ خصوصی برای افزایش رفتوآمد به خانه بهعنوان عملی خلاف انسانی
… از آقای لواسانی استفسار نمودم راجع به اینکه بین راه وجه دادهاند؛ جواب نوشتهاند «تا کنون چنین اتفاقی نیفتاده است و به ایشان اصلًا وجهی ندادهام و دخالتی در این امر نکرده و نمیکنم لکن مفسدین در عمل افساد هستند». خودم هم حدس میزدم که اصل نداشته باشد. مطلبی که از قم اطلاع رسیده است آن است که شما و آقای ربانی[1] در نظر دارید برای صد نفر شهریه خصوصی قرار دهید؛ به این منظور که در خانه رفت و آمد زیاد شود. خیلی از شما تعجب میکنم که باز مرا نشناختهاید! من هیچ وقت از این اعمال خلاف انسانی میل ندارم مرتکب شوم و نه شماها مرتکب شوید. در این امور هیچ وقت بدون مراجعه به من اقدامی نکنید؛ گرچه ممکن است این خبر هم مثل بیشتر اخبار باشد. در هر صورت مطلعم کنید و این نحو افکار را از خود دور کنید. خدمت حضرت حجت الاسلام و المسلمین عمّ مکرم[2] سلام برسانید. برای ایشان نگران هستم؛ میترسم این رفت و …
صلاح نبودن افزایش شهریه به سبب احتمال نرسیدن وجوه و تحریک دستگاه به مخالفت با اصل آن
نامه بیتاریخ شما واصل شد؛ همین قدر معلوم شد پس از نیمه شعبان بوده. ان شاء الله تعالی عروسی مبارک بر شما و بر خانم محترمه شما باشد و سالهای طولانی با سلامت و خوشی بگذرانید. من هر وقت حرم میروم به شماها دعا میکنم، ان شاء الله تعالی مستجاب شود. اما راجع به شهریه که نوشتهاید زیاد شود، از جهاتی صلاح نیست. اولًا به طوری که اخیراً مُشاهَد است معلوم نیست وجوه به این جانب برسد. دست و دستههای مختلفی شاید در کار باشد که نگذارند برسد. بنا بر این زیاد نمودن صحیح نیست و ثانیاً ممکن است بخواهید زیاد کنید صداها بیشتر شود و دستگاه را به هر نحو است وادار به مخالفت با اصل کنند. بنا بر این احتیاط در این است که عجالتاً همین نحو که هست باشد، عجله نکنید تا ببینم چه میشود. راجع به بیرونی، من نمیتوانم هر روز دخالتی کنم. شما خودتان هر نحو صلاح میدانید عمل کنید و خیلی مقید نباشید. آمدن و رفتن اصحاب یا اشخاص مهم نیست. در هر صورت هر طور …
عمل شدن قضیهٔ شهریه با وجود دو مانع که گمان ادامهٔ آن نمیرود
مرقوم شریف واصل گردید. از تفقد از این جانب متشکرم. راجع به مطالبی که مرقوم شده است، مهم آن، که قضیه شهریه است عمل شده است؛ لکن دو محذور در کار است که گمان ندارم ادامه پیدا کند؛ یکی جلوگیری دستگاه است. مرقوم داشتهاید کسی داعی ندارد به اشاعه؛ دواعیِ زیاد به اشاعه است. خواهید متذکر شد به نرسیدن وجوهات. با این وضع که در کار است بعضی وکلای این جانب، از خوف، قبول وجه نمیکنند و اکثر قریب به اتفاق اشخاص مجاز، با آنکه بعضی از آنها وجوه خوب …
بیاهمیتی وجود یا عدم شهریهٔ قم و پرهیز از کسب آبرو با آن
… ایشان به قم بر خلاف صلاح نبوده. شما گاهی میگویید که عدم دخالت اصحاب شما صحیح نیست و گاهی میگویید دخالت آن آقا صحیح نیست اما اشخاصی که میخواهند آقای آشتیانی را برنجانند نمیشود ساکت کرد و من هم اهل اینکه هر روز به اشخاص کاغذ بنویسم و رفع نگرانی بکنم نیستم. شهریه قم وجود و عدمش اهمیت ندارد و من کسب آبرو از آن نمیخواهم بکنم و شما هم از این معانی نگران نباشید و ملتفت باشید با دست شما و طرف مکاتبه شما یک وقت دوستان صمیمی من از من نرنجند. اشخاصی که به شما مطالبی میگویند درست دقت کنید که با وسایطی ممکن است تحریک شده و بخواهند با دست خودتان مقاصد خودشان را انجام دهند. مع ذلک این مطالب موجب نیست که شما اگر مطلبی میشنوید به من ننویسید. به خود من مراجعه کنید و اگر صلاح دانستید کسانی که این نحو …
تردید در ادامهٔ پرداخت شهریه و درخواستهای بیاطلاع برای افزایش آن
… فکر خسته و فرسوده من جور در نمیآید. آنچه از شما میخواهم آن است که با جدیت مشغول درس و بحث، و به هیچ وجه غفلت ننمایید؛ و در خلال تحصیل به تهذیب اخلاق و تحکیم مبانی دیانت مقدسه کوشا باشید. تا بخواهید برای من فکر تشریفات و مشاورین و اصحاب باشید، من رفتهام. از قراری که از تهران نوشتهاند معلوم نیست بتوانند به شهریه ادامه دهند؛ من هم حدس میزدم. لکن آقایان چون درست اطلاع ندارند پشت هم مینویسند که زیاد کن، زیاد کن. داداش[2] دو روز سرماخوردگی داشت و تب مختصری، و بحمد الله رفع شد و امروز و دیروز درس بود و اینجا هم آمد لکن دستش قدری درد میکند؛ ممکن است از اثر سرماخوردگی باشد و مهم نیست، ان شاء الله تعالی خوب میشود. به همشیرهها و خانم خودتان سلام برسانید. ان شاء الله …
توضیح دربارهٔ گزارش رفتن به تهران برای شهریهٔ اصحاب
2- راجع به رفتن تهران برای شهریه،[3] مقصود شهریه اصحاب بوده؛ اگر صحیح نبوده متشکرم.
پرسش از چگونگی و عنوان پرداخت شهریه
… از اینکه من راجع به منزل چیزی گفتم گله کردهاید، حق با شما است ولی من چون از شماها توقع دارم که همیشه ملاحظه جهات را بکنید، گاهی از روی ناراحتی اگر چیزی بر خلاف صلاح گفته شده است، باید پدر پیر را ببخشید. آنجا را به دست طلاب بدهید هر طور صلاح میدانید. از اینکه شهریه را چطور دادند و کی داد و به چه عنوان داده شد، مرقوم نداشتید. خانم[2] بحمد الله با سلامت وارد، و مشغول مهمانداری است. از کیفیت درس و بحث و اشتغالات خودتان مرقوم دارید. خدمت مکرمه عروس محترمه[3] سلام میرسانم. ان شاء الله تعالی سلامت باشند.