راجع به شهریه مشهد، قلمهایی که مقروض هستند بدهید؛ و پس از این هم شهریه را که میخواهند زیادتر بدهند کسری را بدهید. ورقه جوف را به آقای محامی برسانید. شاید وجوه متمرکز شود و احتیاج سلب گردد. نوشتهاید مدرک برای تصدی آقای اشراقی لازم است؛ همین ورقه مدرک است. ایشان قبلًا هم وکیل بودهاند، حالا هم صلاح آن است ایشان باشند در غیاب آقا. و السلام علیکم.
درخواست فهرست تفصیلی طلاب امتحانداده و مشغول تحصیل برای تعیین شهریه
مرقوم شریف چندی قبل واصل؛ تاخیر برای نقاهت و کسالت و گرفتاریها بوده است. در موضوع شهریه، جنابعالی عده طلاب مشغول به تحصیل که امتحان دادهاند و احراز اشتغال آنها و محصل بودن شده است- معیل و مجرد- را مرقوم دارید، و بهتر آن است که صورت تفصیلی باشد و حدود تحصیل آنها نیز معلوم باشد. ان شاء الله تعالی پس از وصول، مقداری که مقتضی است داده خواهد شد. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. مرقوم شده بود «راجع به قرار چیزی ننوشتید»؛ یادم نیست چه مطلبی بوده است. و السلام علیکم و رحمه الله.
نپذیرفتن شهریهٔ زینبیه چون نوعاً اهل علم نیستند
به عرض مبارک میرساند، مرقوم مورخ 14 محرّم زیارت؛ سلامت و سعادت حضرت عالی را خواهانم. راجع به شهریه پاکستان و سوریه مدتها است از من تقاضا شده است ولی قبول نکردهام چون آنها که در زینبیه جمع شدهاند نوعاً اهل علم نیستند؛ علاوه بعضی اشخاص در آنجا کارهایی میکنند که مخالف مصلحت است لهذا عذر بخواهید. راجع به پاکستان باید به آقای شریعت در کراچی مراجعه شود اگر ایشان صلاح دیدند به وسیله ایشان عملی شود؛ بنا بر این حضرت عالی به ایشان بنویسید من هم نوشتهام که آنچه صلاح است عمل شود. بعضی از مطلعین میگویند اگر شهریه در آنجا داده شود جمعی بیکاره هجوم میآورند و …
حواله از باب احتیاط و درخواست ارسال مازاد برای کمک به حوزهٔ نجف
احمد عزیز، مرقوم مورخ 14 ع 2 واصل شد. از سلامت شما مسرور شدم. تلگراف شما هم واصل شد. راجع به شهریه، من از باب احتیاط نوشتم حواله میدهم؛ اگر میدانستم که به قدر کافی در آنجا موجود است داعی بر حواله نبود. بنا شد تا شما مراجعه به تهران نکنید، راجع به آنجا چیزی ندهند.[1] مبلغ بیست هزار را در اینجا حواله شده بود، یعنی من گرفته بودم، آقای آقا رضا[2] از قم گرفتهاند به حساب من، اگر ان شاء الله تعالی شما از آنجا زاید آوردید برای من هم بفرستید برای کمک به اینجا.[3] از صلح آقایان[4] مسرور شدم، ان شاء الله همیشه به صلح و صفا زندگی کنند. حالت ماها بحمد الله خوب است ولی رفتن بچهها موجب تنهایی شد، ان شاء الله سلامت باشید. جواب حضرت آقای عمو[5] و قبوض را ان شاء الله تعالی به وسیله دیگری میفرستم، به ایشان سلام برسانید.[6].
فراهم شدن حواله برای اول ماه و نهی از دریافت بیش از نیاز
مثل اینکه بچهها آنجا که بودند از شما بیشتر کاغذ داشتیم و ما هم بیشتر مینوشتیم. مدتی است از شما خبری ندارم. ان شاء الله تعالی سلامت باشید. ماها بحمد الله سلامت هستیم. حواله[1] برای اول ماه فراهم شد، هر مقدار لازم است دریافت کنید. زیادتر دریافت نکنید. اگر برای اول ماه جمادی هم باز به همان وضع بود حواله میشود. نگران نباشید.
تأمین کسری شهریهٔ ربیعالثانی از طریق حواله
ان شاء الله تعالی سلامت باشید. آقای خلخالی[1] حوالههای آقای دیبایی[2] [را] دادند که هر چه کسری شهریه ربیع الثانی است به وسیله آقای آقا رضا لواسانی بپردازند[3]. شما هر مقدار که خدمت آقا و آقای حاج شیخ محمد صادق است حساب کنید و آنچه کسری دارید بگیرید به وسیله آقای آقا رضا.[4] خانم و سایرین یک هفته است به کاظمین و سامرا مشرف شدند؛ بناست امروز بیایند، تا کنون که بعد از ظهر است نیامدهاند. از شما امید دعا دارم. از شایعات نگران نباشید.[5] به آقا[6] هم عرض کنید نگران نباشند، مهم نیست. و السلام.
نهی از شهریهٔ خصوصی برای افزایش رفتوآمد به خانه بهعنوان عملی خلاف انسانی
… از آقای لواسانی استفسار نمودم راجع به اینکه بین راه وجه دادهاند؛ جواب نوشتهاند «تا کنون چنین اتفاقی نیفتاده است و به ایشان اصلًا وجهی ندادهام و دخالتی در این امر نکرده و نمیکنم لکن مفسدین در عمل افساد هستند». خودم هم حدس میزدم که اصل نداشته باشد. مطلبی که از قم اطلاع رسیده است آن است که شما و آقای ربانی[1] در نظر دارید برای صد نفر شهریه خصوصی قرار دهید؛ به این منظور که در خانه رفت و آمد زیاد شود. خیلی از شما تعجب میکنم که باز مرا نشناختهاید! من هیچ وقت از این اعمال خلاف انسانی میل ندارم مرتکب شوم و نه شماها مرتکب شوید. در این امور هیچ وقت بدون مراجعه به من اقدامی نکنید؛ گرچه ممکن است این خبر هم مثل بیشتر اخبار باشد. در هر صورت مطلعم کنید و این نحو افکار را از خود دور کنید. خدمت حضرت حجت الاسلام و المسلمین عمّ مکرم[2] سلام برسانید. برای ایشان نگران هستم؛ میترسم این رفت و …
صلاح نبودن افزایش شهریه به سبب احتمال نرسیدن وجوه و تحریک دستگاه به مخالفت با اصل آن
نامه بیتاریخ شما واصل شد؛ همین قدر معلوم شد پس از نیمه شعبان بوده. ان شاء الله تعالی عروسی مبارک بر شما و بر خانم محترمه شما باشد و سالهای طولانی با سلامت و خوشی بگذرانید. من هر وقت حرم میروم به شماها دعا میکنم، ان شاء الله تعالی مستجاب شود. اما راجع به شهریه که نوشتهاید زیاد شود، از جهاتی صلاح نیست. اولًا به طوری که اخیراً مُشاهَد است معلوم نیست وجوه به این جانب برسد. دست و دستههای مختلفی شاید در کار باشد که نگذارند برسد. بنا بر این زیاد نمودن صحیح نیست و ثانیاً ممکن است بخواهید زیاد کنید صداها بیشتر شود و دستگاه را به هر نحو است وادار به مخالفت با اصل کنند. بنا بر این احتیاط در این است که عجالتاً همین نحو که هست باشد، عجله نکنید تا ببینم چه میشود. راجع به بیرونی، من نمیتوانم هر روز دخالتی کنم. شما خودتان هر نحو صلاح میدانید عمل کنید و خیلی مقید نباشید. آمدن و رفتن اصحاب یا اشخاص مهم نیست. در هر صورت هر طور …
عمل شدن قضیهٔ شهریه با وجود دو مانع که گمان ادامهٔ آن نمیرود
مرقوم شریف واصل گردید. از تفقد از این جانب متشکرم. راجع به مطالبی که مرقوم شده است، مهم آن، که قضیه شهریه است عمل شده است؛ لکن دو محذور در کار است که گمان ندارم ادامه پیدا کند؛ یکی جلوگیری دستگاه است. مرقوم داشتهاید کسی داعی ندارد به اشاعه؛ دواعیِ زیاد به اشاعه است. خواهید متذکر شد به نرسیدن وجوهات. با این وضع که در کار است بعضی وکلای این جانب، از خوف، قبول وجه نمیکنند و اکثر قریب به اتفاق اشخاص مجاز، با آنکه بعضی از آنها وجوه خوب …
میسور نبودن ادامهٔ پرداخت شهریه در نجف و قم با هم و مصلحت نبودن قطع آن
… تقریباً باید گفت که اشخاص مهم که کمکهای وافی میکردند برای اخافه اشخاص- چه دستگاه و چه غیر آن- از پرداخت خودداری کردهاند. از اصفهان، که یکی از محالّی است که اگر محذوری نبود شاید این جانب را از غیر مستغنی میکرد، جزئیاتی میرسد که کاری از آن ساخته نیست. مقصود من از این جملات نه آن است که در نظرم خیلی این مسائل مورد اهمیت است بلکه برای آن است که آقایان گمان نکنند که شهریه در نجف و قم دادن میسور است؛ و قطع اینجا را هم دیگر نمیتوانم بکنم و مصلحت هم نیست، و ادامه هر دو میسور نیست. «و الامر الی الله تعالی و لَعَلَّهُ یحدث بعد ذلک امراً».[1] و السلام علیکم.
پرداخت شهریهٔ طلاب اصفهان از وجوه جمعشده و حفظ وجوه برای شهریهٔ طلاب قم
مطلبی که باید تذکر دهم آن است که به اصفهان مراجعه کنید؛ اگر وجوهی پیش آقای کوپایی جمع شده است به وسیله آقای منتظری به طلاب اصفهان همانطور که شهریه داده میشده بدهند و اگر وجوهی آمد، شما وکیل هستید که دریافت کنید و حفظ کنید برای شهریه طلاب قم.
افزایش دو سه برابری شهریه و تقسیم در ایام متبرکه
… در تحت نظر یک هیات رئیسه بسیار مطمئن- گمان میشود در آن بانکی که از اعضای آن آقای موسوی[3] است که علی المحکی مرد صالحی است- حفظ شود. در هر صورت حضرت عالی برای این امر فکری بکنید که خطر عظیم برای ایشان و حضرت عالی و من دارد. و لازم است به طورهای مختلف ... شهریه زیاد و دو سه مقابل شود و اگر محذور دارد با تقیه بدهید و در ایام متبرکه تقسیم زیاد کنید و به فقرا و ضعفا کمک کنید. این جانب را از ناراحتی خلاص کنید. من راجع به اینجا فکری کردهام و شهریه چهل دینار زیاد میشود و تقسیمهای موسمی هم میشود. قبوض جوف از آقای تهرانی است که نمیدانم آقای حاج مرتضی است یا اخوی ایشان، از کسی است که در
قرار دادن شهریه در حوزههای علمیهٔ شهرستانها
… سه ساله کمک زیاد کنید ...[4] ایشان کمک کنید. این سه چک را اگر وصول میشود مرقوم دارید. من وقت بیش از این ندارم که عرض بکنم. اشخاصی را که تعیین کردید مثل آقای راستی و دیگری مورد نظر این جانب نیستند، خودم ان شاء الله اشخاصی را معیّن میکنم و اطلاع میدهم. در حوزههای علمیه شهرستانها شهریه قرار دهید. خلاصه آنچه هست به مصرف برسانید و انتقال از آن محل، امرِ لازم است، هم برای ایشان در صدد تهمت هستند و هم ممکن است برای شما و من. آنچه پدر آقای رضوانی به شما دادهاند، اینجا گرفتهاند آنجا بدهند. قبلًا هم 73 تومان بنا بوده بدهند، ایشان گفته دادهاند، ولی از حضرت …
پرسش از اضافه نشدن شهریه و واگذاری تصمیم به صلاحدید
1- راجع به وجوه و تورم، باید به هر نحو هست صرف نمایید. نمیدانم چرا شهریه اضافه نفرمودید؟ اگر خوف جلوگیری است اشکالی ندارد ولی هر طور صلاح است عمل فرمایید. راجع به کارها و زیادی آن من نگران هستم باید برای آن، اشخاصی را که مورد اطمینان هستند انتخاب فرمایید. 2- من نمیتوانم الان کسی را که وجوه نزد او تمرکز پیدا کند تعیین کنم، حضرت عالی بهتر میتوانید تعیین کنید، موارد اطمینان را بهتر میدانید، هر کس را معین کنید …
سفارش به کمک و شهریه برای حوزهٔ خوی و ماکو
به عرض حضور مبارک میرساند دو سه روز قبل تصدیع دادم اینک در تعقیب عرضی که کردم راجع به خوی و ماکو جناب مستطاب حجه الاسلام آقای مقبرهای که از دوستان سابق این جانب هستند توضیحاتی میدهند در صورت صلاحدید هر نحو مقتضی هست، برای کمک و شهریه به آنجا کمک فرمایید. از قراری که احمد[1] مکرر تذکر داده است مشهدی رضا، خادم حضرت عالی زحمتکش زیاد و عائلهاش بسیار و حقوقش کم است که با عسرت زندگی میکند حضرت عالی عنایت بیشتری درباره او بکنید به طوری که در عسرت نباشد و بتواند بخدمت ادامه دهد. از حضرت عالی امید دعای خیر دارم. و …
لزوم کمک به پرداخت شهریهٔ مدرسهٔ کویته
1- مرقوم داشتهاند شهریه مدرسه کویته[2] را تا کنون دادهام و تا دو- سه ماه دیگر هم میتوانم بدهم لکن محتاج به کمک از قم است و تا کنون کمک نشده؛ حضرت عالی با ایشان مکاتبه فرمایید به هر نحو ممکن است، و در شهریه کمک فرمایید.
در صورت پرداخت شهریه به سوریه، لزوم تقسیم به دست خود وکیل
اگر فرضاً بنا شد به سوریه شهریه بدهید این مقدار که مرقوم شده است کم است؛ طلاب آنجا حدود دویست نفر یا قدری بیشتر هستند و در این صورت باید مقسّم از خود شما باشد و به دیگری به هیچ وجه اختیار ندهید. ممکن است از آقای خلخالی[1] که در
لزوم کفیل مطمئن به سبب کارهای خلاف مصلحت با شهریه
آنجاست استفاده شود و یکی که مربوط به خود شما باشد کفیل باشد چون کارهایی با شهریه میشود که مصلحت نیست. از قراری که آقای آقا شیخ علی فاضل زاده به آقای رضوانی نوشتهاند:
عذر از پرداخت شهریه به طلاب لبنان به سبب عمل خلاف مصلحت
… تحیت، مرقوم شریف واصل، سلامت و سعادت جنابعالی را خواستار است. اوضاع لبنان موجب تاثر و تشویش خاطر است، خصوصاً برای دوستان؛ ان شاء الله خداوند اصلاح فرماید. با این وضع[1] ایصال مناسک و رساله به بیروت صلاح نیست؛ اگر لازم است آدرس بدهید که به شام فرستاده شود. اما راجع به طلاب آنجا، من سابقاً به آقای خلخالی[2] نوشتم که در آنجا شهریه بدهند؛ معلوم شد طوری سلوک شده است که بر خلاف مصلحت بوده است. از این جهت معذور هستم. جنابعالی ممکن است باز عمق مطلب را نیافته باشید؛ شاید بعد برای شما ظاهر شود. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم و رحمه الله.
نگرانی از بیاحتیاطی و افزایش شهریه
نامه شریف واصل، سلامت و سعادت شما و بستگان را خواستارم. مثل اینکه قدری بیاحتیاطی نموده بودید؛ امید است زیادی شهریه اشکالی نداشته باشد[1]. شهریه ما نیز با اشخاص کم و محصل بسیار کم، خیلی زیاد شده است؛ خودتان و آقا شیخ[2] به همان ترتیب سابق در ایصال عمل کنید، گر چه اگر به کویت برسد خیلی برای ما صرفه دارد و نماز و روزه[3] مردم به خوبی داده میشود. به آقای آقا رضا[4] هم اطلاع دهید که به همین نحو یا مثل سابق عمل کند.
سفارش پرداخت شهریه به طلبهای تازهوارد به قم
یک مطلب است که باید به احمد بگویید؛ البته فراموش نمیکنید بگویید: آقای آقا محسن پسر آقای آقا شیخ حبیب الله اراکی مدتی است آمده است قم و از شما شهریه ندارد؛ چون پدر محترمش مراجعه نموده است به من، مقتضی است شهریه به او بدهید. از قرار مذکور شخص خوبی است و محصل است. و السلام علیکِ و رحمه الله.
بیاهمیتی وجود یا عدم شهریهٔ قم و پرهیز از کسب آبرو با آن
… ایشان به قم بر خلاف صلاح نبوده. شما گاهی میگویید که عدم دخالت اصحاب شما صحیح نیست و گاهی میگویید دخالت آن آقا صحیح نیست اما اشخاصی که میخواهند آقای آشتیانی را برنجانند نمیشود ساکت کرد و من هم اهل اینکه هر روز به اشخاص کاغذ بنویسم و رفع نگرانی بکنم نیستم. شهریه قم وجود و عدمش اهمیت ندارد و من کسب آبرو از آن نمیخواهم بکنم و شما هم از این معانی نگران نباشید و ملتفت باشید با دست شما و طرف مکاتبه شما یک وقت دوستان صمیمی من از من نرنجند. اشخاصی که به شما مطالبی میگویند درست دقت کنید که با وسایطی ممکن است تحریک شده و بخواهند با دست خودتان مقاصد خودشان را انجام دهند. مع ذلک این مطالب موجب نیست که شما اگر مطلبی میشنوید به من ننویسید. به خود من مراجعه کنید و اگر صلاح دانستید کسانی که این نحو …
تردید در ادامهٔ پرداخت شهریه و درخواستهای بیاطلاع برای افزایش آن
… فکر خسته و فرسوده من جور در نمیآید. آنچه از شما میخواهم آن است که با جدیت مشغول درس و بحث، و به هیچ وجه غفلت ننمایید؛ و در خلال تحصیل به تهذیب اخلاق و تحکیم مبانی دیانت مقدسه کوشا باشید. تا بخواهید برای من فکر تشریفات و مشاورین و اصحاب باشید، من رفتهام. از قراری که از تهران نوشتهاند معلوم نیست بتوانند به شهریه ادامه دهند؛ من هم حدس میزدم. لکن آقایان چون درست اطلاع ندارند پشت هم مینویسند که زیاد کن، زیاد کن. داداش[2] دو روز سرماخوردگی داشت و تب مختصری، و بحمد الله رفع شد و امروز و دیروز درس بود و اینجا هم آمد لکن دستش قدری درد میکند؛ ممکن است از اثر سرماخوردگی باشد و مهم نیست، ان شاء الله تعالی خوب میشود. به همشیرهها و خانم خودتان سلام برسانید. ان شاء الله …
مخالفت با درخواست وجه شهریه از سوی فردی در اصفهان با وجود حواله
فرزند عزیزم، ان شاء الله سلامت و موفق باشید؛ ماها بحمد الله سلامت هستیم. از اصفهان نوشته بودند که یک نفر آمده برای شهریه وجه خواسته است. شما میدانید این نحو امور، مخالف رویّه این جانب است؛ ما حواله نموده بودیم، دیگر محتاج به این معانی نبوده. امید است ان شاء الله اشتغالات شما به درس و بحث و تهذیب اخلاق بیش از پیش باشد. و السلام علیکم.
ترتیب تأمین شهریه و مراجعه به طرف حساب در صورت نیاز
کاغذی که به وسیله آقا علی نوشته بودید رسید؛ راجع به شهریه منافاتی بین کاغذ من و آنچه واقع شده است نیست. آقا رضا[1] بنا بود از دیبایی[2] بگیرد بفرستد پیش دانش[3] لکن از قراری که نوشته است محتاج به حواله نشده است و از موارد مربوط به خودم داده است. در ماه آتیه هم اگر در قم تامین شد محتاج به کسی نیست و اگر نشد و آقا رضا هم از مورد پدرش[4] تامین نکرد مراجعه به دیبایی شود و هر وقت احتمال دادید که محتاج شوید، مرقوم دارید که بنویسم تامین کنند. راجع به اختلافات آن دو آقا، من عاجز هستم، و نه وقت دارم نه حال، که به این حرفهای لا یعنی گوش کنم؛ من در این آخر عمر گرفتار به داخله و خارجه شدم. امید است ان شاء الله با رسیدن اجل، ختم این مطالب شود.
مخالفت با اصرار بر تشبث در این امور و ناسازگاری آن با صلاح دین و دنیا
احمد عزیزم ان شاء الله سلامت باشید. مرقومی که به مادر نوشته بودید واصل شد. باز اصرار نموده بودید راجع به آقای مذکور،[1] نمیدانم این چه اصراری [است]! شما مگر طریقه این جانب را نمیدانید که بنای تشبثات در این امور را ندارم و صلاح دین و دنیای من این کارها نیست. از قراری که بعضی نقل کردهاند شما برای گرفتن شهریه اصحاب هر ماه تهران میروید؛ خیلی تعجب کردم بلکه باور نکردم، این امر را شما انجام ندهید؛ یک نفر برود بگیرد بیاورد. برای شما خیلی سبُک است هر ماه برای این امر رفتن؛ بلکه قدری به تهران رفتن [را] تخفیف دهید. به …
سفارش کلی به مراعات اینگونه امور در شهریهٔ طلاب
این جانب بحمد الله سلامت و از خداوند تعالی توفیق برای خدمت به اسلام و مسلمین خواستارم. از جنابعالی امید دعای خیر برای حسن عاقبت دارم. راجع به شهریه آقازاده، این جانب به طور کلی نوشتهام که مراعات این نحو امور بشود. ان شاء الله عمل میشود. و السلام علیکم و رحمه الله.
نفی تصمیم به پرداخت شهریه به برخی از آقایان نجف
به عرض میرساند، مرقومه شریفه که حاکی از صحت مزاج شریف و حاوی تفقد آن جناب بود به وسیله جناب مروّج الاحکام آقای حجازی واصل و موجب تشکر گردید. راجع به دادن شهریه به بعضی از آقایان نجف اشرف که مرقوم فرموده بودید چنین بنایی نیست و معلوم نیست روی چه منظوری این مطلب گفته شده است. از خدای متعال رفع گرفتاری و اتحاد کلمه عموم علمای اعلام- دامت برکاتهم- و موفقیت آنان را در اعلای کلمه طیبه اسلام مسالت مینمایم. مرجوّ آنکه در مظانّ استجابت دعوات، حقیر را فراموش نفرمایید. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.
بهجا دانستن تقسیم شهریهٔ عمومی در حوزهٔ مشهد و مقدور نبودن آن در وضع فعلی
راجع [به] رساله [ای] که مورد اطمینان باشد مرقوم فرموده بودید. حاشیه مطبوع عروه الوثقی به ضمیمه غلطنامه و حاشیه مطبوع وسیله النجاه از سایر رسائل و حواشی، بیشتر مورد اطمینان است و نزد کتابفروشها موجود است. و راجع به تقسیم شهریه عمومی در حوزه مقدسه مشهد مقدس البته بسیار به مورد است لکن با وضع فعلی حقیر و مراجعات کثیرهای که دارم مقدور نیست. دعا بفرمایید موانع برطرف شود، ان شاء الله اقدام خواهد شد. امید است در مظانّ استجابت دعوات، حقیر را فراموش نفرمایید. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.
بهتر بودن افزایش شهریه برای مصرفشدن وجوه
گذاشتهاید اگر اطمینان کامل دارید که در آنجا اشکال ندارد حرفی نیست و الّا در منزل خودتان حفظ شود. و اگر شهریه را زیاد کنید که مصرف شود بهتر است. در هر صورت هر چه صلاح میدانید عمل فرمایید.