رفتن به محتوای اصلی

شایعه

نام‌های دیگر: شایعات، شایعه‌سازی، شایعه‌پراکنی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خبرهای بی‌پایه و ساختن و پخش آن‌ها در میان مردم.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای سید هادی میلانی (ابراز تاسف از شایعات کذب)— ۱۳۴۳/۰۳/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۳۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۴۶ پاراگراف)

بدنام‌کردن افراد متعهد با شایعهٔ بردن اجناس جنگ‌زدگان

… اسلامی که با آن مخالفت می‌شد و بعدش مجلس خبرگان و بعدش مجلس شورای اسلامی و بعدش دولت و بعدش قوه قضایی که با همه مخالفت می‌شد. نه از باب اینکه با رجایی و بهشتی و هاشمی و امام جمعه تهران مخالفتی داشتند، چه مخالفتی؟ یک جریانی بود که باید افراد متعهد نباشد. اگر شد آنها را از صحنه بیرون کنند و منعزل کنند از مردم، بهتر. شایعه‌سازی کنند که حتی این اجناسی که برای جنگزده‌ها می‌خواهند ببرند این می‌رود تو جیب آقای بهشتی و آقای خامنه‌ای و آقای کذا، آقای هاشمی. هر جنایتی که در ایران به دست خود آنها واقع می‌شد به مردم می‌گفتند که اینها کردند. این یک جریانی بود و هست که می‌خواهند این کشور را با آن جریان بکشند به طرف امریکا. خوب اگر به طرف امریکا کشاندند شوروی هم شریک است. امریکا تنهایی نمی‌تواند، باید با هم باشند و این جریان بالفعل هست. آن طور مسائل یکی یکی گذشت و از آن، طرفی نبستند، از این کشتار …

لزوم بی‌اعتنایی نیروهای مسلح به شایعه‌پراکنی مشتی بی‌وطن

… پشتیبانی خود و ملت شجاع مبارز را از تمام قوای مسلح تکرار می‌کنم و به آنان اطمینان می‌دهم که فداکاری آنان مورد قدردانی و افتخار ملت است، و فرماندهان قوای مذکور در زیر پرچم پر افتخار اسلام و مورد حمایت ملت بزرگ ایران می‌باشند و من عهده‌دار حمایت آنان می‌باشم. لازم است تذکر دهم که گوش به شایعه‌پراکنیهای مشتی بی‌وطن نداده و با اطمینان خاطر به سلحشوری خود ادامه دهند.

ابزار بیرون‌نشستگان برای بازگرداندن کشور به حال سابق

… و گفتند فلان قشر از ارتش ما، ژاندارمری، پاسبانها پاسدارها و دیگر کسانی که در سرحدّات ما، در جبهه‌های ما مشغول فداکاری هستند، اینها سستی کردند یا خدای نخواسته خیانت، اینها حرفهای اشخاصی است که می‌خواهند بین شما و ارتش جدایی بیندازند. وجدان خودتان حَکَم باشد. اینهایی که دارند هر روز فداکاری می‌کنند و فدا می‌دهند، هر روز کشته می‌دهند، هر روز معلول می‌دهند، هر روز در جبهه‌ها خون می‌دهند، ما که در این کنار نشستیم و هیچ فداکاری خودمان نمی‌کنیم، فقط می‌گوییم و صحبت می‌کنیم، و با صحبتهای خودمان تفرقه بین جمعیتها می‌اندازیم، تفرقه می‌خواهیم بیندازیم بین ارتش و جناحهای دیگر، بین پاسداران و ارتش، اینها اشخاصی هستند که در خارج نشسته‌اند و فساد و شایعه‌سازی و این چیزها را آلت دست قرار داده‌اند برای اینکه این کشور را از این چیزی که هست به حال اوّل برگردانند. شما باید هیچ وقت به این صحبتها گوش نکنید، و همیشه در هر امری وجدان خودتان را حَکَم کنید، و اگر از کسی یا از کسانی تکذیب کرد، به تکذیب او فقط گوش نکنید و خودتان ببینید که اعمال او چیست. اگر اعمالش بد است، هر کس هم تعریف کند از او غلط است. اگر اعمالشان خوب است …

رد شایعهٔ تصرف خرمشهر و شایعهٔ مرگ امام

… قیام می‌کنند. الآن در خرمشهر و در جاهای دیگری که هست، آبادان و اهواز و اینها سنگربندی کردند و آقای رئیس جمهور الآن اینجا بودند. گفتند ما رفتیم دیدیم سنگربندی کردند و مجهز هستند. و آن مطالبی که برای ما و برای ملت ما از خارج نقل می‌شود اینها شایعات است. شایعه کردند که خرمشهر را آنها گرفتند. اصلًا از نزدیک، خود آقای بنی صدر رفته در خرمشهر، در آبادان، در جاهای دیگر رفته، خودش رفته. این شایعات را درست می‌کنند برای دلخوشی خودشان. شنیدم که امروز هم یک شایعه مرگ فلانی شده است،[2]، و دلخوش کرده خودش را به اینکه فلانی مُرد. من بمیرم که شما باید دعا کنید خدا بمیرد! خدا هست، من کی هستم. ملت ما خدا دارد. ملت ما از اول تا حالا، همیشه ملت پشتیبانش خدای تبارک و تعالی بوده، منتها گاهی ملموس بوده است و گاهی غیر ملموس. حالا الآن ملموس است که کارها بر خلاف آن چیزی که آنها خیال می‌کنند …

شایعه‌سازی هنگام جنگ نشانهٔ عاملیت آمریکا و همدستی با صدام

… به ایران، اگر راست می‌گویید که شما با ملت هستید و نسبت به خلق وفادار هستید، باید شما خودتان در این امر با دولت ایران همراهی کنید و اگر ما دیدیم که شما در مدارس ایجاد یک اغتشاش کردید، ماهیت شما با اینکه مقداری‌اش معلوم است، بیشتر معلوم می‌شود پیش ملت ایران. در یک همچو وقتی که ایران در حال جنگ است با امریکا و این آلت دست امریکا تجاوز کرده است به ایران، شما اگر برای باز شدن مدارس اغتشاش بپا کنید یا شایعه‌سازی کنید، معلوم می‌شود که شما عمّال امریکا و همدست صدام حسین خبیث هستید. بنابراین، ملت ما باید با آگاهی و با خونسردی به این مسائل توجه کند.

نفی شایعهٔ کودتا و مانند آن از سوی گروهک‌های داخلی

… و می‌دهند جواب آنها را. قوای بحریه‌شان[3] بکلی از بین رفته است و قوای بریّه‌شان[4] هم از بین خواهد رفت. شما خیال نکنید که یک چیزی است. این جنگهای متعددی که واقع شده است یک مقدارش هم نصیب ایران شده است که من هر دو جنگ را یادم هست. هیچ، ابداً مسئله‌ای نیست. شایعات یا چیزهایی را اگر دشمنهای ما، این احزاب مختلفه‌ای که الآن در ایران هستند، این گروهها و گروهکهایی که در ایران هستند، حالا اگر فرصت می‌خواهند به دست بیاورند و شایعه‌سازی کنند و هی تلفن کنند به این طرف و آن طرف که چه شده است، چه شده، کودتا شده- نمی‌دانم- این حرفها در کار نیست. این یک دزدی آمده است یک سنگی انداخته و فرار کرده، رفته است سر جایش. دیگر قدرت اینکه تکرار بکند ان شاء الله ندارد. من به ملت ایران سفارش می‌کنم که چند جهت را ملاحظه کنند: یک جهت اینکه خونسردی خودشان را حفظ کنند و ابداً توجه به این معنا که یک قضیه‌ای واقع شده …

رد شایعهٔ خرابکاری ارتش و ژاندارمری با هدف تحریک مردم

یک جهت هم اینکه ممکن است که این اشخاصی که با اسلام مخالفند و با جمهوری اسلامی از اول مخالف بودند، حالا شایع کنند که خود لشکر ایران و ارتش ایران و ژاندارمری ایران دارند خرابکاری می‌کنند تا شما را وادار کنند که با آنها مقابله کنید. خیر، این طور نیست. ارتش ایران و ژاندارمری ایران وفادارند به ما و مشغولند آنها به کوبیدن‌ عراق. شما گمان نکنید که یک وقت بیایند به شما بگویند که تحریک کنند شماها را به اینکه بروید سراغ- مثلًا- پادگانها. یک همچو کاری جایز نیست و از معاصی بزرگ اسلام است و مخالف رضای خداست و ابداً …

دروغ فاحش خواندن ادعای درخواست کمک نظامی امام از شوروی

چند روز قبل ورقه‌ای در تبریز منتشر شده بود که در آن آمده بود، خمینی تقاضای کمک نظامی از شوروی نموده. من تصور کردم این یک دروغ فاحشی است که یک نفر غرضمند نوشته و منتشر نموده و قابل توجه نیست؛ لکن امشب در رادیو- تلویزیون به وسیله خبرگزاری پارس[1] از خبرگزاری فرانسه چنین آمده بود: «کاردار شوروی در مکزیک اعلام کرد، اتحاد شوروی آماده است به ایران کمک کند تا این کشور بتواند در برابر تحمیل امریکا علیه خود مقاومت کند. وی گفت کمک نظامی نیز از کمکهای شوروی …

خیرخواه نبودن پخش‌کنندگان دروغ برای مردم

خودتان را اصلاح کنید! توجه کنید به سرنوشتهای خودتان. اینهایی که این دروغها را پخش می‌کنند برای شما نمی‌خواهند یک سعادتی ایجاد کنند. اینها همانها هستند که با اسم «آزادمردان و آزادزنان» شما را و همه جوانهای ما را به تباهی کشیدند. اینها اشخاصی هستند که آزادی را در آن چیزهایی که تباهی می‌آورد می‌دانند. و اما آن چیزهایی که تباهی ندارد، آن چیزهایی که برای سرنوشت ملت است، در آن چیزها آزادی …

بی‌اثری شایعهٔ بازگشت شاه در ۲۸ مرداد

و من امیدوارم که این فریادهای اینها و این دست و پا زدنهای اینها و این شایعه پخش کردن اینها- حالا هم باز شایعه پخش کرده‌اند که 28 مرداد[5] شاه می‌آید! بسیار خوب بیاید. ما از خدا می‌خواهیم که شاه بیاید اینجا!- این شایعه چیزی نمی‌شود.

رواج دروغ‌پراکنی و شایعه‌سازی برای تضعیف دولت

با کمال تاسف، در این روزهای پس از انقلاب که باید تمام قشرها برای ساختن و مرمّت خرابیهای دولت طاغوتی دست به دست هم بدهند و با پشتیبانی از دولت جمهوری اسلامی خسارات را جبران کنند، دیده و شنیده می‌شود اعتصاب بعد از اعتصاب و تحصن پس از تحصن و راهپیمایی پس از راهپیمایی و دروغ‌پراکنی دنبال دروغ‌پراکنی، و کوشش در تضعیف دولت با هر حیله و هر شایعه‌سازی رواج دارد. و در حالی که دولت با کوششی به اصلاح امور و مرمّت خرابیها اشتغال دارد، کارشکنیها شروع، به اسم صلاح‌اندیشی به تضعیف روحیه مردم و انتقاد بی‌منطق [از] دولت اسلامی بپاخاسته‌اند.

شایعهٔ گرفتن خانه‌ها و زمین‌های مردم

… زمینی که کسی احیا کرده و مالک هست کی می‌گیرد او را؟ کی می‌تواند بگیرد او را؟ این مسائل مطرح نیست. این مسائل یک مسائل اسلامی است، یک برنامه اسلامی است. و تا کنون هم هر چه اینها گفته‌اند و طرح داده‌اند من ندیدم یک چیزی باشد که خلاف اسلام باشد و بخواهند این را؛ ولی شایعات زیاد است. یک کلمه که گفته می‌شود که اراضی موات گرفته می‌شود؛ یکدفعه شایع می‌شود به اینکه می‌خواهند خانه‌های مردم و زمینها را بگیرند از مردم! اما اشخاص غیر مسئول اگر یک حرفی، نطقی بکنند، توی روزنامه یک چیزی بنویسند، اینها میزان نیست. هر وقت خود دولت صحبت کرد، سخنگوی دولت صحبت کرد، او میزان است. روزنامه‌ها خیلی چیزها همین طوری می‌نویسند یا یک اشخاصی که غیر مسئول‌اند یک حرفهایی می‌زنند. این مربوط به …

دروغ بودن بیشتر نسبت‌ها به امام و لزوم تحقیق پیش از باور

مرقوم شریف واصل شد. مرقوم شده بعضی شایع نموده‌اند که این جانب راجع به مدرسه حاج ابو الفتح که دولت تصرف نموده اجازه‌ای به کسی داده‌ام یا سلب وقفیت از آن نموده‌ام؛ صحیح نبوده و اکثر چیزهایی که به این جانب نسبت داده و می‌دهند کذب است و تا تحقیق از خود این جانب نکنید باور ننمایید. از جنابعالی در این ایام متبرکه امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

باور کردن سخنانی که به مخاطب گفته شده و نویسنده از آن بی‌اطلاع است

مرقوم محترم واصل شد.[1] گمان می‌کنم مبادی مختلفه در قلب جنابعالی حکمفرما بوده است و مرقوم طولانی شما از آنها سرچشمه گرفته باشد: یکی عاطفه که از خواص لا ینفکّ[2] شماست؛ یکی محبت به این جانب که شک در آن ندارم؛ یکی هم ناراحتی اعصاب! این جمله باعث شده است که مطالبی که به شما گفته شده است و من به هیچ وجه از آنها اطلاع ندارم باور فرمودید و قضیه را مفروضه اخذ نموده و متفرع بر آن مطالبی که هیچ انتظار از شما نداشتم مرقوم نموده‌اید: «دل شما از من خون است»! من اشخاصی که فرضاً به من بدیها کرده باشند دلم از آنها خون نیست، و اگر خدای نخواسته باشد، چنین اظهاری نخواهم کرد؛ شما که در دل من مقام مخصوصی دارید و همان طور که کراراً گفته‌ام در سختیها و خطرها، بالاتر از دیگران، شما مردانه خود را برای هدف من که هدف همه است …

تکذیب نسبت تندروی به امام خمینی

… تذکر دهند؛ و اجمالش آنکه دستگاههای خارجی، از قبیل سازمان ملل و غیره، جز اشخاص دست نشانده نیستند که برای مصالح ممالک بزرگ و اغفال ممالک کوچک ایجاد شده است. و اشخاص سیاسی از ممالک اسلامی که در خارج زندگی می‌کنند، تماس با آنها به صلاح روحانیت و اسلام نیست. و آنچه به من نسبت داده‌اند، که قدری تندروی شده است، همان طور که حدس زده‌اید دروغ است. من کاری نکردم که تندروی باشد. از خداوند تعالی امید عفو دارم در قصور و تقصیر؛ و از درگاه مقدسش توفیق خدمت به اسلام و مسلمین خواستارم. از جنابعالی امید دعای خیر دارم در حسن عاقبت. و السلام علیکم.

سفارش به نگران نبودن از شایعات

… شما هر مقدار که خدمت آقا و آقای حاج شیخ محمد صادق است حساب کنید و آنچه کسری دارید بگیرید به وسیله آقای آقا رضا.[4] خانم و سایرین یک هفته است به کاظمین و سامرا مشرف شدند؛ بناست امروز بیایند، تا کنون که بعد از ظهر است نیامده‌اند. از شما امید دعا دارم. از شایعات نگران نباشید.[5] به آقا[6] هم عرض کنید نگران نباشند، مهم نیست. و السلام.