توصیه به همت برای رسیدن به حد شاعران ماندگار تاریخ با رعایت شروط آن
… شیء، نفى ماعدا نمیکند ــ بین آنها یکى آقاى میرشکّاک[3] بود که من از سابق هم میدانستم، یکى همین آقاى احمد عزیزى است که چند کتاب اینها را من این اواخر خواندم. واقعاً خیلى اذعان قلبى پیدا کردم به اینکه اینها واقعاً شاعر و داراى یک قریحهى فیّاض و جوشانى هستند. البتّه کتابهاى آقایان دیگر را شاید ندیدم و نخواندم ــ این آقایانى که این خصوصیّات را دارند، به نظر من اکتفا نکنند به اینکه شاعر خوبى در این حدّى که الان هستند [بمانند]، بلکه همّتشان را بگذارند بر اینکه بشوند در حدّ حافظ و سعدى و مولوى و فردوسى و مانند اینها، که من عقیدهام این است که میشود؛ بشرطها؛ یک شروطى دارد که آن شروط باید عمل بشود. حالا اگر فرض کنید کسى بگوید که آقا ما کجا، حافظ کجا؟ ما که حافظ نمیشویم؛ خیلى خب، حالا اگر از حافظ و سعدى و مولوى و فردوسى و مانند اینها بگذریم، سلمان ساوجى و صائب و ــ اگرچه بنده صائب را کمتر از آن اوّلىها نمیدانم ــ در این حدها که [میشود]. یعنى به نظر من …
وجود جوهرههای ممتاز در شاعران امروز بهویژه جوانان
در جمع شعراى امروز ــ حالا چه آقایانى که اینجا تشریف دارند، چه بعضى دیگر که نیستند ــ و مخصوصاً این جوانها ــ حالا آقایان اساتید و قدیمىها که به جاى خود ــ به نظر من یک جوهرهاى خیلى ممتازى مشاهده میشود؛ [امّا] این دورهى از زمان و اصلاً این بُرههى از زمان، هنوز شعر خودش را ارائه نکرده؛ یعنى حقیقتاً ما هنوز شعر این دوره را نمیشناسیم؛ یعنى بنده قادر نیستم یک حدّ و مرزى [براى آن مشخّص کنم]، در حالى که میشود در دورههاى مختلف، فرضاً از اوّل مشروطه تا انقلاب …
همسو نبودن شاعران جوان با استادان شعر و بسته شدن راه بهرهگیری از آنان
… بود، خوب بود؛ نخیر، سابق هم شعر چرند الیماشاءالله، شاعر بیربط الیماشاءالله؛ کم نه، فراوان بودند، خیلیشان حالا هم هستند. این هیچ به معنای اینکه بخواهم بگویم آن وقت از جهتی بهتر بود نیست امّا این بود که آن وقت، شعرای جوان با اساتید خودشان همسو بودند. الان بسیاری از شعرای جوان با اساتید شعر، همسو نیستند؛ پس راه استفاده از آنها بسته است. حالا مثلاً فرض کنید امید،[5] همین اخوان؛ این درست است که شعر کلاسیکش انصافاً بد است ــ یعنی واقعاً شعر کلاسیکش خوب نیست؛ حالا خودش خیال میکند که شعر کلاسیک را خیلی خوب میداند؛ در حالی که شعر کلاسیکش واقعاً شعر بسیار متوسّطی است؛ مثل همین که حالا گفتم ــ امّا …