یک نکته را اول بگویم، که دیدم دغدغهی بسیاری از دوستان است؛ و آن، یک نوع احساس ناامنی یا دغدغهی ناامنی یا توهّم ناامنی است که میبینم در برخی از دوستان وجود دارد؛ حتّی آدم میبیند در دو سرِ این طیف وسیع، این دغدغه هست. من واقعاً جایی برای این دغدغه نمیبینم. درست است، ممکن است ما نسبت به برخی از فیلمها معترض باشیم - خود من در آن حدی که حالا میفهمم و از تماشای فیلم لذت میبرم، ممکن است ایرادی به یک فیلم داشته باشم؛ چه آن فیلمی که در تلویزیون پخش میشود، چه آنچه که در سینماست که گاهی برای ما میآورند و ما بعضی از …
مسئولیت سنگین سینماگران به سبب اهمیت هنر سینما
اهمیت این هنر، مسئولیت شما را هم بالا میبرد. من این را میخواهم عرض بکنم؛ یعنی شماها یک مسئولیت سنگینی دارید. همانطور که دوستان گفتند، هیچکس به شماها دستور نداده که بروید کارگردان یا سینماگر بشوید، این میل، استعداد و شوق شما بوده که وارد این میدان شدهاید؛ اما حالا که وارد شدهاید، این مسئولیت را بپذیرید. شما میتوانید خیلی اثر بگذارید. ببینید! من وقتی به یک واعظ، …
انتظار تقویت ارزشهای دینی و ملی از کارگردانان
… را به شما بدهم! درجهی شما، درجهی خدایی است. این ذوق و استعداد هنری که شماها دارید، این همان درجهای است که به شماها داده. ما اگر بخواهیم این را با ابزارهای مادی مدرجش کنیم، ضایعش کردهایم. البته ما از شما قدردانی میکنیم؛ هم قدردانی میکنیم، هم انتظار داریم. یعنی من رودربایستی نمیکنم، بنده به عنوان یک روحانی، حقیقتاً از شما مجموعهی کارگردانها انتظار دارم. شما باید ارزشهای دینی و ملی را تقویت کنید. وقتی ارزش ملی میگوییم، نباید فوراً ذهن به سمت چهارشنبهسوری برود؛ ارزش ملی یعنی احساس استقلال یک ملت؛ استقلال فرهنگی. در مقابل این القای دویست سالهی فرهنگىِ غرب، یک ملتی بیاید به فرهنگ خودش تکیه بکند، این خیلی ارزش دارد؛ این را تقویت کنید. حالا گاهی با رفتن …
انتظار هنرنمایی سینماگران همانند پیشرفت نسل نو در عرصههای دیگر
… دارد که ما این تصوّر را بکنیم؟ از لحاظ استعداد و ارائهی استعدادهای برجسته، ملت ما در کدام بخش از مسائل انسانی و زندگی، کمتر از ملتهای دیگر بوده است؟ اگر بنده بخواهم از مافیالضّمیر خودم تعبیر کنم، غم اوّل در باب مسائل مربوط به هنرهای نمایشی، این مسأله است. ما از سینماگران و هنرمندان هنرهای نمایشی خودمان توقّع داریم. بنده انتظار دارم همانگونه که در بخشهای گوناگونِ کارهای بزرگ - از لحاظ علمی، صنعتی، اجتماعی و سیاسی - نسل نوِ ما هنرنمایی کرده است و فضای انقلابی جامعه و حضور مؤمنانهی دلهای پرشور توانسته است معجزه نشان دهد، در زمینهی سینما و هنرهای نمایشی هم کار کنیم. ما به آنچه که تا امروز ارائه شده است، قانع نیستیم. درواقع برای این ملت، کم است.
توقع ارائهٔ چهرهٔ درست ارزشهای اسلامی در فیلمنامه و کارگردانی
… استفاده را بکنیم؟ چرا پرداختن به حقیقت دین در فیلمهای فارسی ضعیف است؟ این هم غم دوم ما در این گونه مسائل است که با شما مطرح میکنیم. طرف و مخاطب این قضیه شما هستید و این مسائل را باید با شما در میان گذاشت. دستاندرکاران این هنر، مسؤولین این هنر هم هستند. چرا وقتی فیلمنامهای مینویسید، برترین هنر را بهکار نمیبرید تا چهرهی درستی از مفاهیم و ارزشهای اسلامی ارائه کنید؟ چرا وقتی کارگردانی میکنید - ولو در فیلمی که ارتباط به مسائل مذهبی ندارد - ترتیب کارها، جریان امور و صحنههای وقایع را طوری به تصویر نمیکشید که در آن یک ارزش دینی یا یک مفهوم مذهبی جلوه پیدا کند و در چشم تماشاگر، شیرین بیاید، یا خدای نکرده احیاناً عکس آن انجام میگیرد؟ ارزشهای اسلامی والاترین ارزشها و برترین حقایقی است که میتواند یک انسان را به خود مجذوب و یا در مقابل خود خاضع کند. توقّع ما این است که در هنرهای نمایشی، به این ارزشها اهمیت داده شود.
لزوم تبیین حقایق و ارزشهای اسلامی و اخلاقی در نمایشها و فیلمها
… پرداخت. عرض کردم در میان هنرهای گوناگونی که داریم - هنر نقّاشی، هنر خوشنویسی، هنر موسیقی، هنر قصّه و داستان نویسی، هنر شعر و... - در مجموع، هنرهای نمایشی، آن هم در شرایط کنونی جامعهی ما از توانایی، گسترش و بلاغ بیشتری برخوردارند و مسؤولیت سنگینتری هم دارند. شما باید حقایق اسلامی و اخلاقی و همچنین ارزشهای اسلامی را که برترین ارزشهاست و هر انسانِ دارای عقل و انصاف هم آنها را میپسندد، در نمایشها و فیلمهایتان تبیین کنید. نگویند فیلم سینمایی چنین موضوعاتی را برنمیتابد. بههرحال فیلم باید دارای پیام باشد. همهی فیلمهای خوب دنیا پیام دارند. اگر من از «چارلی چاپلین» اسم بردم، به این دلیل است که چند اثر معروف او را آوردند و ما دیدیم. من قلباً به این مرد ارادت پیدا کردم. دیدم …
قدردانی از هنرمندان کارهای خوب در سینمای جنگ و ارزشهای اسلامی و ایرانی
… فراموش نمیکنم. افسوس که فرصت نیست تا از تکتک کارهایی که شده و اشخاصی که این کارها را کردهاند و یا در آنها نقش داشتهاند، اسم بیاورم؛ والّا فهرست خوبی از اشخاصی که در حقیقت با آثار خودشان واقعاً بنده را خشنود و راضی و ممنون کردهاند، میتوانستم ارائه دهم. در بین هنرپیشههای ما، فیلمنامه نویسهای ما و کارگردانهای خوب ما، هستند کسانی که حقیقتاً کارهای خوبی ارائه دادهاند. چه آنهایی که در سینمای جنگ کار کردند و دفاع مقدّس را ترسیم نمودند و چه کسانی که فراتر از آن قضیه و بیرون از آن مسأله، به ارزشهای انسانی، ارزشهای اسلامی و ارزشهای اصیل ایرانی توجه کردند، واقعاً هنرمندی نشان دادند. بنده در زمینههایی چنین، مستمع و بینندهی خوبی هستم. یعنی حقیقتاً مجذوب اثر خوب میشوم و وقتی چنین آثاری ساخته میشود، عمیقاً ممنون و سپاسگزار میشوم. من به یک اثر نمایشی که به نظر، تشخیص و فهم و سلیقهام، خوب است، دل میدهم و حقیقتاً احساسات و عواطفم به …
مطلوب دانستن تنوع دیدگاهها در فضای سینماگری کشور
… دوستان است که این مباحث را جمعبندی کنند تا علاوهی بر آن معرفتی که ما به برکت این جلسه و مسائل سینما پیدا میکنیم، یک گامی هم در جهت پیشرفت برداشته شود و انشاءاللَّه برخی از موانع برطرف گردد - و هم از این اختلافنظرهایی که میبینم در عرصهی سینما وجود دارد. نه، این را من دلیل مظلومیت سینما نمیبینم - که آقای رئیسیان فرمودند - این را نشانهی این میبینم که در فضای سینماگرىِ کشور ما، یک عرصهی بازی هست که گاهی صدوهشتاد درجه بین نظرات متفاوت است، در عین حال همه خودشان را فرزند سینما و بلکه صاحب سینما میدانند و مطالبهی حقوق سینما را میکنند؛ این برای من چیز مطلوب و جالبی است. البته میدانستم و از سالها پیش شنیده بودم که اختلافنظرها در نگاه و جهتگیری، در این محیط هست؛ از آثار هم پیداست. لیکن آنچه که در مجموعِ این نظرات مورد اتفاق همه است، لزوم اعتلای سینمای کشور است؛ این را همه میخواهند و من هم به همین معنا کاملاً معتقدم.
تکریم هنر سینما و هنرمندان آن هدف تشکیل جلسه
از اول که خواستیم این جلسه تشکیل بشود، من دو هدف را دنبال میکردم؛ یکی اینکه خواستم به سینماگران کشور احترام کنم؛ در واقع به سینمای کشور. من این نشست و انعکاس بیرونی این را به معنای تکریم هنر سینما و هنرمندان سینما تلقی کردهام و دوست دارم این احساس در کشور گسترش پیدا کند و اهمیت سینما برای همه آشکار شود. هر کسی داعیهای دارد، جهتگیریای دارد و توقعی دارد؛ اما بالأخره همه بر این معنا اتفاقنظر داشته باشند که این هنر بسیار پیچیده و برجستهی سینما، برای کشور یک ضرورت و یک نیاز است. هدف دوم هم شنیدن بود که بحمداللَّه تا حدود زیادی حاصل شد و از شماها شنیدیم. البته …
وجود استعداد و هنرپیشه و کارگردان خوب در سینمای ایران
… هم میشود. چرا ما باید از لحاظ سینما و کارهای مربوط به هنرهای نمایشی، یک جامعهی درجهی سه باشیم؟ متأسفانه در مجموع اینطور است. البته سینمای ما آثار نادرِ بسیار خوبی دارد. نمیخواهم کارهای ارزشمند و بسیار خوبی را که ساخته و ارائه شده است نفی یا انکار کنم. ساخت و ارائه این آثار نشانگر آن است که ما در زمینهی سینماگری استعداد داریم. از هنر پیشههای بسیار خوبی هم برخورداریم. امروز حقیقتاً سینمای ما از وجود هنر پیشههای خوبی - چه از نسل قدیم و چه از نسل جدید - بهرهمند است. کارگردانهای خوبی هم داریم. البته قضاوتِ من در این مورد، قضاوتِ یک مستمع و بینندهی معمولیِ فیلم است، نه یک کارشناس آثار سینمایی. اما مدّعی و متخیّل این معنا هستم که با ذوق میشود مسائلی را فهمید و بهعنوان یک مستمع تشخیص داد که آیا این بیان کننده در این بیان موفّق است یا موفّق نیست. در …
مسئولیت درجهٔ اول دستاندرکاران نمایش در پیشرفت این عرصه
… معیّن میشود. بهنظر بنده، گاهی سوءظن برانگیز هم هست. مهم این است که ما در دنیا از این جهت برجسته باشیم، نه اینکه دنیا در ما احساس برجستگی کند! بیشک در جامعهی ما استعداد سینماگری وجود دارد. این استعداد باید شکوفا شود. کلاًّ در این زمینه باید کار شود. در پایان این بخش از صحبتم این نکته را هم عرض کنم که مسؤولیت در این بخش بر عهدهی دو گروه است. یک گروه، دستاندرکاران هنرهای نمایشی - اعم از کارگردان، بازیگر، فیلمنامهنویس و مباشران این کار - هستند و گروه دوم کسانی که در مجموعهی دولت و دستگاه دولتی، مسؤول اینکار بهحساب میآیند. مخاطب عرایض ما این دو گروهند. البته گروه اوّل در درجهی اوّل؛ چون کار کارِ آنهاست و گروه دوم که پشتیبانی کننده و کمک کننده و زمینه ساز هستند، در درجهی دوم. ما میخواهیم بهطور خلاصه به کسانی که به هر شکل دستاندرکار مسائل نمایش در کشورند، عرض کنیم: آقایان! تا به حال هر کاری کردید مایهی تشکّر و سپاس. دست شما درد نکند؛ …