رفتن به محتوای اصلی

سیر و سلوک

نام‌های دیگر: سیر الی الله، سیر الی‌الله

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت معنوی انسان به سوی خدا و آداب و مراحل آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه عرفانی : مکتوب عرفانی به آقای میرزا جواد همدانی (حجت)— ۱۳۱۴/۰۴/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۱۴ تا ۱۳۶۵
۱۳۱۴۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

همین کاری که شما می‌کنید در وزارت خارجه و سفرا در خارج، چنانچه راه مستقیم اسلامی باشد، خودش «سیر الی الله» است. «سیر الی الله» لازم نیست که انسان گوشه‌ای بنشیند و بگوید من «سیر الی الله» می‌خواهم بکنم. خیر، «سیر الی الله» همان طوری [است‌] که سیره انبیا و خصوصاً پیامبر اسلام [بود] و کسانی که مربوط به او بودند؛ در عین حالی که در جنگ وارد می‌شدند، آدم می‌کشتند، کشته می‌دادند، حکومت داشتند، همه چیز داشتند، همه‌اش «سیر الی الله» بود. این طور نبود که آن روزی که حضرت امیر مشغول به قتال است «سیر الی الله» نباشد، آن روزی که مشغول نماز است، باشد. خیر، هر دویش‌ «سیر الی الله» است و لهذا، پیامبر می‌فرماید که ضَرْبَهُ علیٍّ یَوْمَ اْلخَنْدَق افْضَلُ مِنْ عِبادَهِ الثَقَلَیْن[2] این برای این است که «سیر الی الله» است.
عزیزم! کلام در سفر از خلق به حق، و از کثرت به وحدت، و از ناسوت به ما فوق‌ جبروت است، تا حدّ فنای مطلق که در سجده اول حاصل شود، و فنای از فنای که پس از صحو،[2] در سجده دوم حاصل گردد. و این تمام قوس وجود است مِن الله و الی الله. و در این حال، ساجد و مسجودی و عابد و معبودی در کار نیست: هُوَ الاَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ.[3]

بیداری (یقظه) به‌عنوان نخستین منزل سلوک نزد اهل معرفت

… آن یک موعظه که خدای تبارک و تعالی می‌فرماید بگو من یک موعظه دارم، این یک موعظه باید سرآمد تمام موعظه‌هایی باشد که خدای تبارک و تعالی فرموده است و انبیاء و اولیاء و همین طور هم هست، این یک موعظه این است که اَنْ تَقُومُوا للَّهِ قیام کنید و نهضت کنید برای خدا. اهل معرفت- شما طلبه هستید، باید با زبان طلبگی هم به شما عرض کنم- اهل معرفت می‌گویند که اول منزل سلوک، «یَقظه[3]» است؛ یعنی «بیداری.» و به همین آیه تمسک می‌کند خواجه عبد الله انصاری از منازل السائرین[4]- که منازل اهل سلوک را ذکر می‌کند- اول منزل را منزل «یَقظه»، منزل بیداری ذکر می‌کند. و این آیه شریفه را هم شاهد می‌آورد که خدا فرموده است اَنْ تَقُومُوا للَّهِ. ایشان تعبیرش این است که یعنی بیدار بشوید، بیدار شدن هم یک قسم از «قیام» است. و تمام نهضتهایی که در عالم‌ واقع می‌شود آن هم قیام است؛ قیام از خواب، و قیام بعد از بیداری.

سلوک الی‌الله راهی طولانی که باید تا پایان پیموده شود

… طبیعت چی هست؛ و ما در عالم طبیعت به کجا می‌رویم؟ در سیر هستیم همه، این سیر به کجا منتهی می‌شود؟ این اول قدمی است که برای کسانی که سلوک «الی الله» می‌کنند. اول قدم این است که بیدار بشوند؛ غفلت را کنار بگذارند؛ توجه به معنویات بکنند؛ به ما وراء طبیعت بکنند. این راهِ یک راه طولانی است که ما در اوایلش واقع هستیم؛ و باید سیر بکنیم، و تا آخر سیر بکنیم. اگر در حال غفلت ما را سیر دادند و ما بیدار نشدیم تا وقتی که از عالم طبیعت بیرون رفتیم، ما سعادتمند نیستیم.