رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

اصول، جهت‌گیری‌ها و روابط جمهوری اسلامی با دولت‌ها و ملت‌های دیگر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات— ۱۳۴۲/۰۷/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۴۲ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۲۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۰ پاراگراف)

رابطه با دولت‌های اسلامی بر پایهٔ مصالح مسلمانان و با دیگران به شرط رفتار عادلانه

… اینها دیگر نمی‌شود. می‌گویند که ما با دنیا رابطه داشته باشیم، رابطه متقابل و دوستی باشد، ما باید با همه دنیا روابط داشته باشیم. اگر این طور رابطه باشد، ما هرگز نمی‌خواهیم که رابطه با اینها داشته باشیم. نه با اینها، نه با هر کس که بخواهد تحمیل به ما بکند. دول اسلامی با ما روابط دارند آن هم تا حدی که روی مصالح اسلامی، روی مصالح مسلمین باشد ما با آنها روابط داریم. سایر دول غیر اسلامی هم هر کدامشان با ما بخواهند با عدالت رفتار بکنند، ما را به حساب بیاورند، ما را بدانند که یک ملت هستیم، یک دولت داریم، یک ملت هستیم، یک رژیم هست در اینجا، این را بفهمند و از آن سواری که هستند پیاده بشوند یک قدری با هم راه برویم. اگر پیاده شد آقای کارتر از آن عرشی که دارد. آمد روی زمین نشست. با ما زمین‌نشینها تفاهم کرد. ما هم با او تفاهم می‌کنیم و به استثنای اینکه آن ظلمهایی که به ما کرده است باید جبران بکند. با ملت امریکا که هیچ [اختلافی‌] نداریم. هیچ اختلافی نیست بین ملتها با هم. …

مشروط‌بودن روابط تجاری و دیگر روابط به نفع ملت

- این مسلم است که ما رابطه‌ای را که به ضرر ملتمان باشد به هیچ وجه نمی‌پذیریم ولی در غیر این صورت ارتباط تجاری و سایر ارتباطات مادامی که به نفع ملت ما باشد از نظر من مانعی ندارد و عقد چنین قراردادهایی با دولت است و به من مربوط نیست.

دوستی و روابط حسنه با همهٔ دولت‌ها جز ظالمان و سلطه‌جویان

- ما با همه ملتهای عالم می‌خواهیم دوست باشیم. با همه دولتهای عالم به حسب طبع اولی می‌خواهیم دوست باشیم. می‌خواهیم که روابط حسنه، با احترام متقابل نسبت به همه داشته باشیم. مگر اینکه دولتهایی باشند که با ما خلاف رفتار کرده باشند و بخواهند به ما ظلم بکنند، تحمیل بکنند، سلطه‌جویی کنند بر ما. که ما با آنها مخالف هستیم و هرگز اجازه نخواهیم داد که آنها دخالتی در مملکت ما بکنند و آن سلطه‌جوییهایی که آن وقت می‌کردند، بکنند. و با آنها البته نمی‌توانیم روابط داشته باشیم. و با دولتهایی که با ما روابط حسنه داشته باشند، ما هم با آنها روابط حسنه داریم. و اگر چنانچه ما احتیاج به یک چیزی داشتیم و آنها هم احتیاج به یک چیزی داشتند، خوب تبادل می‌شود. آنها فرض کنید که نفت می‌خواهند، ما تا یک عدد معدودی، محدودی ممکن است که بعضی از چیزها …

دلسوزی اسلام برای بشر و دوستی با هر که رفتار انسانی کند

اسلام برای همه است، دلسوز برای بشر است. ما هم تابع اسلامیم، ما هم دلسوزیم برای بشر. ما با هر کس که با ما به طور انسانی رفتار کند ما با او دوستیم، اما، ما را حساب کنند. ما را از موش بدتر نکنند که دواهای خودشان را روی ما حساب کنند، روی ما امتحان کنند. ما را هم آدم حساب کنند آنها. اینهایی که دم می‌زنند از این طرف و از آن طرف، نمی‌فهمند این را که آنها به شما چه نظری دارند، آنها شما را چه می‌دانند. حیثیت ما از دست می‌رود. این …

نفی رابطهٔ ظالم و مظلوم و پذیرش روابط انسانی با همهٔ ملت‌ها

ببینیم که آیا رابطه ما، رابطه یک مظلوم با یک ظالم، یا قُلْدُر با یک مستضعف است. نه، ما دیگر رابطه‌ای نداریم، و اگر رابطه انسانی است، روابط انسانی با هیچ جا مانعی ندارد، و ما با ملتها خوب هستیم.

رابطهٔ دوستانه با همهٔ دولت‌ها، اسلامی و غیراسلامی، با حفظ احترام متقابل

ما می‌خواهیم با همه دولتها- چه اسلامی و چه غیر اسلامی- با حفظ احترام متقابل روابط دوستانه داشته باشیم. ممالک اسلامی با این مخازن که دارند، اگر آن طور که خداوند فرموده است، نسبت به یکدیگر اخوت داشته باشند، نه در اقتصاد به کسی احتیاج دارند و نه در فرهنگ و سایر جهات.

حسن رابطه با همهٔ کشورها بر پایهٔ احترام متقابل

من امیدوارم که این مسائل ایران، که بر مبنای اسلام و عدالت بوده است، در سایر جاها هم پیدا بشود؛ و ما کلیه دیکتاتوریها و ظلم را محکوم می‌کنیم. مبنای جمهوری اسلامی بر عدالت اجتماعی است و حسن روابط با همه کشورها، با احترام متقابل. و ما اگر چنانچه محتاج به کارگرهایی باشیم یا کارشناسهایی باشیم که برای مملکت نافع است، مضایقه نداریم استخدام کنیم. و البته از کارشناسهایی که توطئه دارند احتراز خواهیم کرد، و از کارشناسهایی که حسن نیت دارند استقبال می‌کنیم. و سعادت همه ملتها را از خدای تعالی …

دوستی و تفاهم با همهٔ ملت‌ها و دولت‌ها به شرط احترام متقابل

برنامه دولت اسلامی آن است که همه بشر به سعادت برسند؛ و همه در کنار هم به طور سلامت و رفاه زندگی کنند. اسلام با همه کشورهایی که در جهان هستند می‌خواهد که دوست باشد؛ دولت اسلامی با همه ملتها و با همه دولتها می‌خواهد که تفاهم و ارتباط صحیح داشته باشد؛ در صورتی که آنها متقابلًا احترام دولت اسلامی را مراعات کنند.

پرهیز سفیران از خودباختگی و پذیرش بی‌چون‌وچرای خواست غرب

ما باید حالا که یک همچو انقلابی پیش آمد، یک همچو نهضتی پیش آمد، و ایران، این طبقه متوسط و پایینی اثبات کرد که یک استقلالی دارد، باید همه ما دنبال اینها باشیم و این استقلال فکری را حفظ کنیم. آقایان حالا دارند تشریف می‌برند به ممالک خارج و بیشترش به ممالک غرب است، این جهت در نظرشان باشد که آن خودباختگیها را که دولت سابق و دولتهای سابق داشتند و «چشم» گو بودند، هر چه آنها می‌گویند قبول بکنند، آن را دیگر نداشته باشید. همان طوری که ایشان[1] سفیر امریکا را رد کرد و هیچ کاری هم نمی‌شود بکنند، نمی‌توانند بکنند؛ شما هم وقتی که تشریف می‌برید در سفارتخانه‌هایتان، در محل ...، می‌بینید یک انسان متحول از آن ... بشود آن طوری که شاه‌ «بله قربان گو» بود و من این را مکرر گفته‌ام- و از بس متاثرم باز هم پیش شما عرض می‌کنم- که من وقتی عکس شاه را پهلوی جانسون[2] دیدم، که جانسون عینکش را برداشته و از این طرف دارد چشمهایش آن طور می‌کند و نگاه می‌کند و به او نگاه نمی‌کند، و او …

گفت‌وگوی مقتدرانه با قدرت‌ها چون ابرقدرت با ابرقدرت، نه ضعیف با قوی

… آنها به ما بگویند قبول بکنیم. نخیر. شما باید مستقل باشید و شجاع باشید. مملکت شما یک کاری کرد که دنیا را متحیر کرد. الآن هم شما رفتید آنجا می‌بینید که چه جور به شما احترام‌ خواهند گذاشت، ملت احترام خواهد گذاشت، لکن آنها ممکن است بخواهند باز سوء استفاده بکنند. محکم بایستید در مقابلشان. مسائل را به طور جدی و به طور اینکه یک ابرقدرت با یک ابرقدرت دارد صحبت می‌کند؛ نه یک ضعیف با یک قوی. ما الآن هیچ ضعفی از خودمان نشان نمی‌توانیم بدهیم، و نمی‌دهیم و ابرقدرتها هم کنار زده‌ایم؛ و خودمان هم مستقل داریم کار خودمان را انجام می‌دهیم. شما هم الآن از طرف یک دولتی که ابرقدرتها را کنار گذاشته و خودش جایشان نشسته و خودش در حکومت نشسته و استقلال دارد. یک …

ادامهٔ قراردادهای سودمند برای ملت، روابط دوستانه با همهٔ کشورها و منع دخالت در امور داخلی

شاه سابق به واسطه اینکه ماموریت داشت تا مملکت را به بیگانگان بفروشد و همواره منافع آنان را حفظ کند، بسیاری از قراردادها که در زمان او انعقاد یافته همه به زیان ملت ایران بوده است.[1] البته دولت جمهوری اسلامی قراردادهایی را که منافع ملت ایران در آن ملحوظ است ادامه خواهد داد و با تمام ممالک روابط دوستانه خواهد داشت، و هرگز اجازه دخالت در امور داخلی ایران را به هیچ کشور نخواهد داد.

امید به حسن جوار و روابط حسنهٔ متقابل با همهٔ دولت‌ها

ما امیدواریم که با همه ملتها و دولتها با حُسن جوار، با حُسن نیت، و با حُسن رفتار و با ارتباطات حسنه رفتار کنیم و دولت ما با همه دولتها روابط حسنه متقابله داشته باشد. سلامت و توفیق همه بشر را و همه مستضعفین را از خداوند می‌خواهم.

امید به روابط حسنه با همهٔ دولت‌ها و ملت‌های انسان‌دوست

… نزدیک می‌کند، و این اختلافات طبقاتی تعدیل می‌شود؛ و خود حکومت در خدمت مردم است و با مردم؛ چنانچه مردم پشتیبان حکومت هستند و با حکومت. و اسلام را اگر جوامع بشری بشناسند و ما بتوانیم آن طور که اسلام هست عرضه کنیم به جوامع بشری، امری است که همه مشتری آن هستند. و ما امیدواریم که روابط ما بین دولتها و ملتها، دولت ما و ملت ما با سایر ملتهایی که انساندوستند، روابط حسنه باشد و ارتباطمان با همه خوب باشد. و من از ملت و دولت شما تشکر می‌کنم؛ و سلام من را به آنها ابلاغ کنید.

تمایل به روابط حسنهٔ اقتصادی و سیاسی مشروط به احترام متقابل

… رفتار شما باید طوری باشد که رفع سوء تفاهم شود. نباید کاری انجام شود تا وانمود گردد از شوروی اسلحه وارد می‌شود؛ و اگر این مساله درست باشد، من از شما گله دارم. ایران در سابق بیشتر تجارتش با روسیه- شوروی فعلی- بود؛ سابق که اصلًا امریکایی در کار نبود. و ما هم مایلیم با شما روابط حسنه و روابط اقتصادی و سیاسی داشته باشیم. و این موکول است به [اینکه‌] احترام متقابل رعایت شود. ما از شما می‌خواهیم مسائلی که باعث شود عده‌ای بعضی چیزها را بگویند پیش نیاید. و مهمش همین قضیه رساندن اسلحه است. چنانکه ما میل داریم [در] افغانستان، که یک مملکت اسلامی است، مسائل اسلامی حل شود. دخالت شوروی در آنجا در ایران هم اثر خواهد گذاشت؛ و ما از شوروی …

روابط سالم بدون دخالت دیگران در ایران و دخالت ایران در کشورهای دیگر

اینکه جوانان ما می‌گویند «نه شرق و نه غرب»، معنایش این است که هیچ کدام در ایران دخالت نکنند؛ و این کاملًا بجا و بحق است. شما باید ثابت کنید که اسلحه‌های ساخت شوروی، از شوروی به ایران وارد نمی‌شود. روابط ما باید صحیح و سالم، و بدون دخالت کسی در کشور ما و یا دخالت ما در کشور دیگر باشد.

عقب‌نشینی یک قدم موجب پیشروی و توقع بیشتر طرف مقابل

اگر شما یک قدم کنار بروید، یک قدم عقب بروید، آنها جلوتر می‌آیند. وضع همین است. یک قدم شما عقب بروید، آنها یک قدم جلوتر می‌آیند؛ بیشتر از شما توقع دارند.مجالستان را هم مجالس اسلامی کنید- عرض می‌کنم که- سفارتخانه‌هایتان [را] سفارتخانه اسلامی کنید. همه جهات را [اسلامی‌] بکنید. اسم خدا را بالای آنجا بنویسید «. بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را بنویسید. در کاغذهایتان «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» باشد. خوف نکنید از اینکه به ما می‌گویند چی، همین تعلیمات آنهاست که ما را غربزده کرده که می‌ترسیم که «بسم اللَّه الرحمن …

روابط سیاسی با همهٔ دولت‌ها و لزوم روابط قوی با دولت‌های اسلامی

و اما راجع به روابط ما با دولتهای اسلامی- بلکه با همه دوَل- یک روابطی است؛ اما با همه دوَل یک روابط سیاسی است که البته دولت ما با آنها روابط را یا ایجاد می‌کنند یا تحکیم می‌کنند؛ و روابط ما با دولتهای اسلامی همیشه باید قوی باشد. دولتهای اسلامی باید به منزله یک دولت باشند؛ کَانَّه یک جامعه هستند، یک پرچم دارند، یک کتاب دارند، یک پیغمبر دارند. اینها همیشه باید با هم متحد باشند، با هم علاقه‌های همه جانبه داشته باشند؛ و اگر ... این آمال حاصل بشود که بین دولتهای اسلامی از همه جهات وحدت …

هشدار به تجدید نظر در روابط دو دولت در صورت تکرار این مطالب

… دولت شوروی و دولتهای دیگر، دست به این مطالب بی‌اساس که توهین به مقدسات ما و به ملت شریف ایران است بزنند. باید امریکای جنایتکار و شوروی بدانند که ما با تمام قدرت در مقابل تجاوز هر دولتی به کشور ما ایستاده و از میهن عزیز و اسلام بزرگ تا سر حد جان دفاع می‌کنیم. تکرار این مطالب موجب می‌شودکه ملت غیور ما دست به کاری بزنند که موجب تاسف شود؛ و ممکن است در روابط دولتین تجدید نظر شود.