… به هیچ وجه نکنند. در صورتی که دخالت نکنند، ما با همه روابط حَسَنه خواهیم داشت. و آن طوری که کراراً من گفتهام، ما بشر دوست هستیم و پیغمبر ما- پیغمبر عظیم الشان ما- بشر دوست بود و برای بشر زحمتها [کشید] و تحمل مَشاق[1] کرد؛ و ما هم پیروی از آن دستور میکنیم. و با همه اقشار بشر، با تمام مستضعفین عالم، روابط حسنه داریم، به شرط اینکه روابط متقابل و احترام متقابل باشد.
روابط حسنه با دولتهای آزاد، برادری با ملتها، بیطرفی و منع دخالت ابرقدرتها
… کنند. و من امید آن را دارم که دولت بزرگ هندوستان اول کسانی باشند که دولت ما را به رسمیت بشناسند؛ چرا که مصیبتهای کشور ما مشابه مردم هند بوده است. و راهی که ما رفتهایم همان است که گاندی و بزرگان هند رفتند، و بالاخره دست جنایات اجانب را از کشور کوتاه کردند. و ما امیدواریم که یک حکومت اسلامی به وجود آوریم، که با همه دولتهای آزاد و دموکراتیک روابط حسنه داشته باشد و ملت ما با همه ملتها برادر باشد. البته ما همان سیاست بیطرفی را خواهیم داشت و اجازه نخواهیم داد که دولتی از ابرقدرتها در مملکت ما دخالت کند. و من از خدای بزرگ میخواهم همه ملتها را سعادتمند نماید.
دولت آزاد و مستقل، بیطرف و غیرمتعهد، بیگرایش به شرق و غرب
جواب: دولت اسلامی ما آزاد و مستقل خواهد بود. و تعادل قوا در این منطقه از جهان به هیچ وجه نباید تغییر یابد. ما نه به سوی غرب و نه به طرف شرق گرایش خواهیم داشت و میخواهیم یک جمهوری بیطرف و غیر متعهد باشیم. ما میخواهیم روابط دوستانه با همه کشورها داشته باشیم، ما دام که آنها در امور داخلی ما مداخله نکنند.
رابطه با همهٔ دولتها بر پایهٔ احترام متقابل و بدون تبعیض
- سیاست خارجی ایران با همه دُوَل بر حسب احترام متقابل است و هیچ فرقی بین دُوَل در این باره نیست.
حفظ روابط بر پایهٔ احترام متقابل و رفتار یکسان با فرانسه
- روابط ما بر احترام متقابل است و محفوظ خواهد ماند. با فرانسه هم مثل سایر کشورها عمل میکنیم.
روابط بر پایهٔ احترام متقابل همراه با استقلال کامل
- با من تا به حال تماسی- شخصاً- نگرفتهاند. و روابطی که بر مبنای احترام متقابل است ان شاء الله برقرار میشود. ولی ما کاملًا مستقل هستیم و زیر بار هیچ کشوری نخواهیم رفت.
یکسانی شرق و غرب و رفتار متقابل بر پایهٔ منافع و احترام ملت
- من در حکومت آینده نقش هدایت را دارم. غرب و شرق برای ما فرقی ندارد. اصلْ منافع ملت ایران است که باید به بهترین وجه رعایت شود. اگر غرب و شرق احترامات لازمه را نسبت به ملت ایران رعایت نمایند ما هم به همان گونه با آنان رفتار خواهیم کرد.
نفی رابطه و قرارداد به زیان ملت خود یا با تجاوز به حقوق ملتهای دیگر
- ما برای اولین بار نشان خواهیم داد که نه تنها در روابط خارجی به زیان ملت خود هیچ گونه رابطه و قراردادی را امضا نمیکنیم بلکه هیچ گاه به زیان سایر ملتها و به قیمت تجاوز به حقوق آنها، هر چند به نفع ملت ایران باشد، رابطهای برقرار نمیکنیم. ما همچنان که مخازن خود را از غارت بیگانگان حفظ میکنیم هیچ گاه به ثروتهای دیگران و لو به نفع ملت خود تجاوز نمیکنیم. موازین اسلامی اجازه تجاوز به هیچ انسانی را نمیدهد، خواه از افراد ملت ما باشد یا از سایر ملتها. و نفت را هرگز حربهای برای کوبیدن دیگران نمیسازیم ولی از هدر رفتن آن هم جلوگیری میکنیم. و آنهایی که امروز از نهضت ملت ایران حمایت میکنند فردا از دیگران اولویت دارند.
بیطرفی دولت آینده و رفتار عادلانه با همهٔ دولتها
- دولت آینده نسبت به همه دولتها بیطرف خواهد بود و با تمام دولتها به طور عادلانه رفتار میکند. مادامی که روابط متقابل حسنه باشد، با دولت فرانسه به طور صحیح رفتار خواهد کرد و با حفظ همان شرایط. خوف از دخالت مستقیم نداریم و از دخالت غیر مستقیم هم جلوگیری خواهیم کرد.
رابطه با آمریکا و شوروی به شرط دخالت نکردن و روابط حسنه
- ما با اسرائیل چون غاصب است و در حال جنگ است با مسلمین، روابطی نخواهیم داشت. و اما امریکا و شوروی؛ اگر دخالت در امور داخلی ما نکنند و با ما روابط حسنه داشته باشند با آنها روابط برقرار خواهیم کرد.
احترام متقابل به همهٔ کشورها و سیاست یکسان با روسیه و آمریکا
- سیاست ما نسبت به روسیه مثل سیاست ما نسبت به امریکا و سایر کشورهاست. ما بر اساس احترام متقابل به تمام کشورها احترام میگذاریم.
دشمنی با دولتهای ظالم به ایران و مسلمانان، نه کشورها
- ما با کشورها مخالفتی نداریم. ما با دولتهایی که ظالم هستند، چه به ما ظلم کرده باشند و چه به برادران مسلمان ما ظلم کرده باشند و بکنند، با آنها دشمن هستیم.
روابط حسنه با همهٔ کشورها به شرط احترام متقابل
- جمهوری اسلامی ما با تمام ممالک روابط حسنه دارد و احترام متقابل قائل است، در صورتی که آنها هم احترام متقابل قائل باشند.
بیطرفی و قرار نگرفتن در هیچ اردوگاهی از ابرقدرتها
- خیر. در هیچ اردوگاهی قرار نمیگیرد و بیطرفی خودش را حفظ خواهد کرد.
رفتار محترمانه با همهٔ دولتها به شرط عدم دخالت و احترام متقابل
- ما با تمام دولتها، در صورتی که دخالت در امور داخلی ما نکنند و برای ما احترام متقابل قائل باشند، با احترام رفتار میکنیم و نفت را هم هر کس مشتری است به او میفروشیم. ما از زیادهروی و غلطرویهایی که راجع به نفت بوده است و چیزهایی که خلاف مصلحت ملت بوده است، جلوگیری میکنیم، و الّا نفت را میفروشیم.
رفتار بر مبنای احترام متقابل با کشورهای محترم به آزادی و استقلال ایران
- فرانسه و یا هر کشور دیگر که به آزادی و استقلال ما احترام بگذارد و در صدد تجاوز به منافع ملت ما و غارت مخازن نباشد، ما بر اساس حفظ آرمانها و مصالح و منافع خودمان با آنان بر مبنای احترام متقابل رفتار خواهیم کرد.
نفی دخالت بیگانگان و رابطه با همهٔ کشورها بر پایهٔ احترام متقابل
- ملت ایران اجازه نمیدهد که هیچ مملکتی در امور داخلی او دخالت کند و آزادی و استقلال خودش را حفظ میکند، و با تمام کشورها هم به طور احترام متقابل عمل خواهد کرد.
روابط خارجی بر پایهٔ آزادی، استقلال، مصالح اسلام و احترام متقابل
- ما هرگز داخل درهای بسته زندگی نمیکنیم، ولی این درها را نیز برای استعمارگران باز نمینماییم که اکنون شاه چنین کرده است. روابط خارجی ما بر اساس حفظ آزادی، استقلال و حفظ مصالح و منافع اسلام و مسلمین است و بر این اساس با هر کشوری که مایل باشد با احترام متقابل عمل میکنیم.
محکومیت حامیان شاه و تجدیدنظر در روابط در صورت اصرار آنان
- ما آنان را محکوم میکنیم و در موقع خودش، اگر اصرار بر این امر داشته باشند، [در روابط خود با آنان] تجدید نظر خواهیم کرد.
سیاست خارجی آینده بر مبنای آزادی، استقلال و احترام متقابل
- در حال حاضر روسیه شوروی و چین هر دو خود را با حمایت از شاه در صف مخالفین ملت ایران قرار دادهاند. در آینده سیاست خارجی ما بر مبنای اصل حفظ آزادی و استقلال کشور و احترام متقابل خواهد بود. آنها با رعایت این اصل باید تصمیم بگیرند.
همکاری با کشورهایی که از هماکنون موضع خود را در برابر شاه روشن کنند
- ما با کشورهایی همکاری میکنیم که از هم اکنون موضع خودشان را در مقابل شاه روشن کنند.
رفتار با کشورها بر پایهٔ احترام متقابل و نفی ظلم
- آلمان هم مثل سایر کشورهاست، و هر قراردادی با آلمان اگر به ضرر ملت ما باشد اعتبار ندارد. و ما با آلمان و سایر کشورها با احترام متقابل عمل میکنیم و اجازه ظلم به آنها نمیدهیم، چنانچه به آنها ظلم نخواهیم کرد.
حفظ استقلال و احترام متقابل بدون فرق میان ابرقدرتها و دیگران
- سیاست دولت اسلامی، حفظ استقلال، آزادی ملت و دولت و کشور و احترام متقابل بعد از استقلال تمام خواهد بود و فرقی بین ابرقدرتها و غیر آنها نیست.
ابتنای تغییرناپذیر سیاست خارجی بر حفظ آزادی، استقلال و منافع ملت
- اصلی که غیر قابل تغییر است این است که سیاست خارجی ما باید بر مبنای حفظ آزادی و استقلال کشور و نیز حفظ مصالح و منافع ملت ایران باشد. ولی در خصوص این گونه مسائل، مسئولین فنی دولت منتخب، در آینده آنها را بررسی میکنند و دولت تصمیم میگیرد.
احترام متقابل با همهٔ دولتهایی که با ایران به احترام رفتار کنند
- نتایج بدی به بار نخواهد آورد. با همه دوَلی که به احترام با ما رفتار کنند، ما نیز با آنها به احترام متقابل رفتار خواهیم کرد. و نفت را پس از آنکه در اختیار ما باشد و کسی در آن دخالت نکند به مشتریان خود خواهیم فروخت و پول آن را خرج خود ملت میکنیم.
نفی نقش ژاندارمی منطقه برای ایران
- آنچه مسلم است ما ژاندارم منطقه نخواهیم بود.
احترام متقابل با همهٔ کشورها و نپذیرفتن تحمیل آنان
- تمام کشورها اگر احترام ما را حفظ کنند ما هم احترام متقابل را حفظ خواهیم کرد، و اگر کشورها و دولتها بخواهند به ما تحمیلی بکنند از آنها قبول نخواهیم کرد. نه ظلم به دیگران میکنیم و نه زیر بار ظلم دیگران میرویم.
استقلال کامل جمهوری اسلامی و تجاوز نکردن به هیچ ملتی
- به صورت یک کشور صد درصد مستقل عمل خواهد کرد و هرگز خود را بازیچه دست قدرتهای استعمارگر نمیسازد و ما هرگز به هیچ ملتی به خاطر منافع داخلی خودمان تجاوز نمیکنیم و تا آنجا که در توان ملت ما باشد بر حسب تاکیدات اسلامی میکوشیم تا در رفع مشکلات ملتهای مظلوم سهیم باشیم.
روابط با همهٔ خارجیان بر پایهٔ احترام متقابل؛ نه تسلیم ظلم و نه ظلم به دیگران
ب) روابط ما با تمام خارجیها بر اساس اصل احترام متقابل خواهد بود. در این رابطه، نه به ظلمی تسلیم میشویم و نه به کسی ظلم خواهیم کرد. و در زمینه تمام قراردادها، ما بر اساس مصالح سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملت خودمان عمل خواهیم کرد.
آرزوی روابط حسنه با همه و استقلال ملت در سرنوشت
من از خدای تبارک و تعالی خواهانم که روابط ما با همه دولتها و ملتها روابط حسنه باشد، تا اینکه ملت ما بتواند خودش مستقلًا در سرنوشت خودش دخیل باشد و کسی نتواند دخالت در امور داخلی ما بکند. ما هم این معنا را کراراً گفتهایم که ما نمیخواهیم گاز را انبار کنیم. ما گاز را به قیمت عادله میفروشیم و ارز میگیریم. معاملات سابق بین ایران و امریکا معاملات بسیار ناگواری بوده است که ما از آن احتراز خواهیم کرد. هر کس بخواهد معامله با ما بکند به طور …