رفتن به محتوای اصلی

سیاست‌های کلی نظام

نام‌های دیگر: سیاست‌های نظام، سیاست‌های کلی، سیاست‌های ابلاغی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سیاست‌هایی که رهبری بر پایهٔ بند ۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی تعیین و ابلاغ می‌کند و چارچوب برنامه‌ریزی کشور است.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم تنفیذ دومین دوره‌ى ریاست جمهورى حجت‌الاسلام والمسلمین اکبر هاشمى‌رفسنجانى— ۱۳۷۲/۰۵/۱۲

سیر زمانی

از ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۷۲۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

قانونگذاری یک نسبتی با سیاستهای کلّی دارد؛ چون یک چیزی هم در قانون اساسی به نام سیاستهای کلّی هست. این سؤال گاهی مطرح میشود که خب سیاستهای کلّی چه‌کاره است؟ قانونگذاری چه‌کاره است؟ پاسخش این است که عرض میکنم: سیاستهای کلّی جهت را معیّن میکند، قانونگذاری راه‌ها و جادّه‌هایی را که به این جهت میشود حرکت کرد مشخّص میکند؛ فرقش این است. مثلاً در سیاستهای کلّی گفته میشود باید برویم طرف شمال؛ امّا راه به سمت شمال، راه‌های متعدّدی است؛ این دولت میگوید من این راه را انتخاب میکنم، آن دولت میگوید من این راه [دیگر] را انتخاب میکنم؛ اشکالی ندارد. لذاست که سیاستهای کلّی برای همه‌ی سلایق و همه‌ی شیوه‌های مدیریّتی ظرفیّت دارد. این مجلس میگوید من این قانون را برای این [مورد] انتخاب میکنم، یک مجلس دیگر ممکن است یک قانون دیگری را انتخاب بکند؛ تفاوتش این است. خب این خیلی مهم است که جهت باید فراموش نشود. قانون از آن «جهت» باید تخطّی نکند؛ نسبت بین سیاست‌گذاری و قانونگذاری این است.

شاهدها (۴۲ پاراگراف)

لزوم برنامه‌ریزی قوای سه‌گانه در چارچوب سیاست‌های رهبری

این هم دنباله‌ی سؤال قبلی است. البته وظایف و مسؤولیتهای رهبری، همان چیزی است که در قانون اساسی آمده است. رهبری، سیاستگذار کلّىِ نظام محسوب میشود؛ یعنی همه قوای سه‌گانه باید در چارچوب سیاستهای رهبری برنامه‌ریزی کنند و سیاستهای اجرایىِ خودشان را تنظیم نمایند. حرکت و قواره‌ی کلّی نظام باید در چارچوب سیاستهایی باشد که رهبری معیّن میکند. این مهمترین مسؤولیت رهبری است. البته در قانون اساسی مسؤولیتهای دیگری هم وجود دارد که اگر مراجعه کنید - و من توصیه میکنم مراجعه کنید - آنها را مشاهده خواهید کرد.

ابلاغ سیاست‌های کلی برنامهٔ سوم برابر اصل ۱۱۰ قانون اساسی

اینک به فضل و عنایت خداوند سبحان و توجهات حضرت بقیة‌الله الاعظم ارواحنافداه سیاستهای کلی برنامه پنج‌ساله سوم برابر اصل یکصدودهم قانون اساسی ابلاغ میگردد.

قدردانی از تحول مثبت در روند تعیین سیاست‌های کلان

لازم میدانم قدردانی و خرسندی خود را از تحول مثبتی که در روند تعیین سیاستهای کلان پدیده آمده ابراز دارم و از همه‌ی دستگاههای تخصصی و کارشناسی که در رده‌های گوناگون در این امر شرکت کرده‌اند، بویژه از مجمع تشخیص مصلحت، هیأت دولت، سازمان برنامه و دبیرخانه‌ی مجمع تشخیص تشکر نمایم.

وعدهٔ ارائهٔ سیاست‌ها به‌عنوان چارچوب برنامه‌ریزی‌های کلان

[پیرامون تعیین] سیاستها هم همان‌طور که اشاره شد، ان‌شاءالله‌ یک چیزى را پیشنهاد خواهیم کرد.[6] البتّه آنچه از طرف مسئولین ارائه شده، به ‌عنوان سیاستها نیست، به‌ عنوان برنامه‌ى کلّى و آن تعبیر قانون اساسى نیست لکن آنچه ما در پاسخ ارائه خواهیم کرد، ان‌شاءالله‌ همان چیزى خواهد بود که عنوان سیاستها بر آن صدق بکند که آن چهارچوبِ کلّى‌اى خواهد بود ان‌شاءالله‌ براى برنامه‌ریزى‌هاى کلان. شما در آستانه‌ى برنامه‌ى دوّم قرار دارید، ان‌شاءالله‌ که این حرکت بزرگ و این قدم بزرگ را هم بتوانید به بهترین وجهى بردارید و آن را پیش ببرید.

لزوم پیروی مجری از سیاست‌های پذیرفته‌شده حتی بدون تصدیق کامل

دوّم، مسئله‌ى آمادگى و استعداد و تعهّد براى انجام کار، به همان نحوى که سیاستهاى کلّى کشور و برنامه‌هاى اساسى کشور آن را اقتضا میکند. اگر کشور یک سیاست مشخّصى را در یک مقوله‌اى پذیرفته است، آن کسى که اجراى یک بخشى از بخشهاى کشور را میپذیرد، باید آن را در همان جهت خاص و به همان سمت و با همان هدف پیش ببرد و هدایت بکند، ولو خود او آن سیاست را به‌ طور کامل تصدیق هم نکرده باشد؛ اگرچه در صورتى ‌که مجرى قبول نداشته باشد آن سیاست را، معلوم نیست چقدر بتواند آن کار را بدرستى انجام بدهد. ولى به ‌هر حال آنچه لازم و اساسى است این است که آن مدیر، مسئول، وزیر که این مسئولیّت را بر عهده گرفته است، کار را در جهت آن سیاستهاى پذیرفته‌شده‌ى در کشور که سیاست‌گذاران در هر بخشى انجام داده‌اند پیش ببرد. این هم آن نکته‌ى دوّم یا رکن دوّم از ارکان یک مدیریّت صالح.

تصریح کارهای لازم آینده در سیاست‌های کلی

اینها همه‌اش هنر نظام اسلامی است؛ اینها کارهایی است که نظام اسلامی کرده است. عرض کردم که اگر این فهرست را بخواهم بگویم، یک فهرست بسیار طولانی است و کار از اینها برتر و بالاتر است. البتّه انقلاب متوقّف نمیشود، پیشرفت متوقّف نمیشود؛ کارهای زیادی وجود دارد که باید انجام بگیرد و به حول و قوّه‌ی الهی انجام خواهد گرفت و در سیاستهای کلّی نظام اسلامی [هم] به آن کارهایی که باید در آینده انجام بگیرد، تصریح شده است و ذکر شده است که چه کارهایی باید انجام بگیرد.

نهایی شدن و ابلاغ سیاست‌های کلی مواد مخدر

سیاست‌های کلی در باب مواد مخدر، نهایی و ابلاغ گردید؛ ولی این نگرانی همچنان باقی است که دست‌اندرکاران، بلای بزرگ و تهدید عظیمی را که از این سو متوجه کشور است، به درستی برآورد نکنند و باز هم مشکلات بر روی هم متراکم شود. لذا از آقایان محترم انتظار می‌رود که هرکدام سهم دستگاه خود در اجرایی کردن این سیاست‌ها را با …

لحاظ این مطالب در سیاست‌های برنامه و لزوم بسیج افکار عمومی

… هر کدام حساب خاصی باز شد و به فضل الهی حرکت خاصی در دستگاههای مربوط به آنها آغاز گردید. وقتی انسان میبیند دشمن چه میخواهد بکند، میفهمد که باید در داخل چه‌کار کند. البته در دو سه سال قبل از این، در قالب نفی فقر و فساد و تبعیض، بسیاری از این حرفها مطرح بود. در سیاستهای کلان نظام هم که رهبری باید به دولت اعلام کند و مجلس بر اساس آن سیاستها مقرّرات و قوانین را بگذراند - هم در سیاستهای برنامه سوم و هم در سیاستهای برنامه دوم که مربوط به هفت هشت سال قبل از این بود - همه این مطالبِ کلّی لحاظ شد؛ لیکن بسیج کردن و متوجّه کردن افکار عمومی، بخصوص جوانان به اهمیت بعضی از این سرفصلها، ایجاب میکند که هر کدام از اینها به تنهایی مورد توجّه قرار گیرد و دنبال شود. البته خیلی از این شعارها وقتی مطرح شد، از سوی بعضی از بخشهای جامعه مورد بی‌توجّهی قرار گرفت؛ لیکن وجدانهای پاک، بخصوص جوانان در محیطهای جوانی، احساس کردند که این شعارها مورد علاقه آنهاست. در محیط دانشجویی، شوق به علم، عدالت و آزادی وجود دارد؛ اینها شوقهای …

سفارش به دولت و مجلس برای لحاظ آن‌ها در مواد برنامه

… طور مشخص و با مشورت فراوان و کار زیادی که روی آن شده و اعلام هم کرده‌ایم، تطبیق کند، من شک ندارم که در طول پنج سال، اثر محسوسی دیده خواهد شد. نمیگویم به‌کلی همه مشکلات حل میشود؛ اما یقینا اثر محسوسی دیده خواهد شد. مشروط بر این‌که آن سیاستها دقیقا رعایت شود. البته ما، هم به خود دولت و هم به مجلس سفارش کردیم که مراقبت کنند تا آن‌جایی که عملی است -که فکر هم میکنیم همه‌اش یا نزدیک به همه‌اش عملی است- این سیاستها در مواد برنامه‌ها دیده شود.

تأیید نکتهٔ رئیس‌جمهور دربارهٔ سیاست‌ها و تصریح آن در نامه به مجمع

برنامه سوم هم مهمّ است. البته من اطّلاع دارم که دولت جلسات پُرکار و پُرتلاشی دارد برای این‌که برنامه را برساند. این نکته‌ای که جناب آقای خاتمی در مورد سیاستها اشاره کردند، نکته کاملاً درستی است. من، هم در نامه‌ای که به مجمع تشخیص مصلحت نظام نوشتم، هم در نامه‌ای که به خود ایشان نوشتم، به همین نکته تصریح کردم.