لزوم بهروزرسانی و تکمیل دائمی سند تحول توسط صاحبنظران
… تحوّلی[5] است که بالاخره بعد از مدتّها با تأخیر تهیّه و آماده شد. دربارهی سند تحوّل، من در سالهای قبل هم که دیدار داشتیم مکرّر گفتهام،[6] باز هم باید بگویم؛ حالا الان امیدواری هست که انشاءالله همّتی در مجموعه وجود داشته باشد که این کارها را انجام بدهند. اوّلاً بایستی سند تحوّل دائماً بهروزرسانی بشود. درست است که سند تحوّل تنظیم شد و سند خوبی هم هست، امّا آیهی قرآن نیست؛ نه اینکه حالا هر روز به یک شکلی دربیاورند، امّا بایستی افراد صاحبنظر آن را بهروزرسانی کنند و تکمیل کنند.
تهیه نشدن نقشهٔ راه اجرا و بیاثری سند تحول در کف مدرسه
ثانیاً برای اجرای سند تحوّل یک نقشهی راه لازم است؛ این نقشهی راه تا حالا تنظیم نشده؛ یعنی بنده اطّلاع ندارم، آنچه به من هم گزارش دادند همین است. نقشهی راه برای اجرای سند تحوّل تهیّه نشده؛ برای همین هم هست که از سند تحوّل در کف مدرسه خبری نیست. سند تحوّل چیز خوبی است، حرفهای بسیار خوبی در آن هست، امّا در واقعیّت، در محیط تعلیم و تربیت، انسان اثری و نشانی از سند تحوّل نمیبیند؛ این برای این است که نقشهی راه تهیّه نشده. پس بنابراین، نکتهی بعدی در مورد سند تحوّل این است که بایستی نقشهی راه برای آن تهیّه بشود، یک برنامهریزی باید برای آن بشود.
لزوم حمایت دولت و مجلس از نقشهٔ راه اجرای سند تحول
نکتهی سوّم این است که این نقشهی راه باید از سوی دولت و مجلس حمایت بشود، کمک بشود. اگر چنانچه در آموزشوپرورش نشستند با صاحبنظران بحث کردند، همفکری کردند، بالاخره یک نقشهی راهی برای اجرای سند تحوّل درست کردند، [امّا] وقتی که میخواهند بودجه را تنظیم کنند، مدام مشکل درست شد، در دولت مشکل درست شد، در مجلس ایراد گرفته شد، خب به جایی نمیرسد. باید دولت و مجلس حمایت کنند.
پرهیز از ساختن سند بدیل و رقیب برای سند تحول
دیگر اینکه برای سند تحوّل، یک بدیلی و رقیبی درست نکنند. سند تحوّل یک سند متقن و محکم و خوبی است؛ دیگر از یک گوشهای باز یک سند دیگری سر درنیاورد برای تحوّل، همه را متحیّر کند که چه کار کنیم، چه کار نکنیم.
لزوم شاخصهای قابل اندازهگیری و رصد دائمی تحقق سند
دیگر اینکه در این نقشهی راهی که اشاره کردم، شاخصهای قابل اندازهگیری وجود داشته باشد. حالا معمولاً شاخصهای قابل اندازهگیری شاخصهای کمّی است، امّا گاهی در یک مواردی شاخص کمّی ممکن است امکانپذیر نباشد امّا همان کیفیّت قابل اندازهگیری باشد؛ یعنی یک شاخصهایی را برای آن مشخّص کنند، بعد هم آموزشوپرورش به طور دائم مورد رصد قرار بگیرد که آیا تحقّق پیدا کرد، در این مسیر پیشرفت حاصل شد، انجام گرفت یا نگرفت. اینها لازم است؛ یعنی صرف اینکه ما یک سند درست کردیم کافی نیست. حالا البتّه شنیدهام ــ ایشان[7] هم گفتند ــ که بعد از یازده سال، یک ردیف مستقلّی در بودجه برای اجرای سند معیّن شده؛ خیلی خوب، مبارک است انشاءالله! [اگر] تحقّق پیدا کند، کار پیش برود …