رفتن به محتوای اصلی

سطحی‌نگری

نام‌های دیگر: سطحی‌گری، سطحی‌اندیشی، سهل‌اندیشی

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نگاه ساده و کم‌عمق به مسائل فکری، دینی و سیاسی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مسئولان نمایندگی‌های ولى‌فقیه در دانشگاه‌ها— ۱۳۷۵/۰۶/۱۹

سیر زمانی

از ۱۳۷۵ تا ۱۴۰۲
۱۳۷۵۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۹۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در شناخت افراد و شناخت افکار و شناخت راه‌ها و شناخت جهت‌ها، دو جور انسان داریم، دو جور قضاوت داریم؛ یک قضاوت، قضاوت سطحی است. آدم سطحی که تعمّق و تدبر نمی‌کند در قضاوت‌هایش، در نظردادن‌هایش، در دل‌بستن‌هایش، در دل‌بریدن‌هایش، در دوستی‌هایش، در دشمنی‌هایش. این یک‌جور دربارۀ مسائل قضاوت می‌کند؛ یک حرف را خوشش می‌آید، که علت خوش‌آمدنش یک چیز سطحی است؛ یک انسان را دوست می‌دارد، که علت دوست‌داشتنش یک چیز سطحی است. از یک مسلکی، مکتبی، راهی، خوشش می‌آید، که انگیزۀ او یک چیز سطحی است؛ یک چیزی است که اگر دست یک محقق بدهی، دست یک آدم باهوش بدهی، یک‌قدری درباره‌اش بحث کند، از دست آن دلبستۀ بی‌قرار، این حرف را می‌گیرد، این قضاوت را از او می‌ستاند. چرا؟ چون سطحی بوده، چون قابل اتکا نبوده، چون نقطۀ اتکا نداشته، یک عمل سطحی. این یک‌جور آدم است. با یک نفر دوست می‌شوند، با یک نفر دشمن می‌شوند، به یک راهی، به یک مسلکی، به یک مکتبی دلبستگی پیدا می‌کنند، به همان آسانی که آمدند، برمی‌گردند. به همان آسانی که دل بسته‌اند، دشمن می‌شوند. با بادی می‌آیند، با بادی می‌روند؛ با لبخندی می‌آیند، با اَخمی می‌روند؛ با جلوۀ ظاهری جذب می‌شوند، با یک مختصر سردی و برودت طرد می‌شوند؛ از معنا در او خبری نیست، از مغز در او نشانه‌ای نیست.

پرهیز از سطحی‌نگری و ریشه‌یابی چالش‌های جهانی

… به نظر من از سطحی‌نگری در چالشهای جهانی بایستی خودداری کرد. ما امروز با آمریکا چالش داریم، با بعضی از کشورهای اروپایی چالش داریم؛ حالا امروز موضوع چالش به‌طور آشکار و نمایان، مسئله‌ی هسته‌ای است؛ مسائل گوناگون دیگر هم هست که مایه‌ی چالش بین ما و اینها است؛ نگاه کنیم ببینیم این چالش از چه چیزی ناشی میشود؛ یعنی ریشه‌ها را بفهمیم و از سطحی‌نگری پرهیز کنیم.

زمین‌گیر شدن جامعه در بلندمدت بر اثر سطحی‌نگری

کار دوّم که از این مهم‌تر است، یاد دادن تفکّر است. کودک ما فرابگیرد که فکر کند - فکر صحیح، فکر منطقى - و براى فکر کردن درست راهنمایى بشود؛ سطحى‌نگرى، سطحى‌آموزى در مسائل زندگى یک جامعه را زمین‌گیر میکند، در بلندمدّت بدبخت میکند؛ باید فکر کردن را در جامعه نهادینه کرد. لذا شما ببینید که ما مثلاً از شهید مطهّرى که نام مى‌آوریم، فقط به علم شهید مطهّرى اهمّیّت نمیدهیم، به تفکّر شهید مطهّرى اهمّیّت میدهیم. اگر کسى داراى تفکّر بود، این روحیّه موجب میشود که او بتواند مسائل مهمّ علم را هم کشف …