لزوم حس کردن سرور مؤمنان در عمر دنیا و همراه نبودن آن با غم
راستی، این، چه سروری است؟ «دار سرور» یعنی دار عقبی، دنیای آخرت؛ دنیایی که در آن، بهشت است. این «دار سرور» است؛ سرور مؤمنین است. این سرور را که نمیشود انسان در مدت عمر پنجاه ساله، شصت ساله، هشتاد ساله حس نکند. اینکه معنی ندارد. باید انسان این سرور را حس کند. این سرور، سروری است که با آن، غم نیست. این سرورهای ظاهری که ما پیدا میکنیم، غالباً با غم همراه است. غالباً محبتهای شدید، با غم همراه است. با اینکه محبت، عامل شادیآوری است و به انسان نشاط میبخشد، اما به همین نسبتی که نشاط دارد، غم هم دارد. محبت در هر مرحلهای، با نشاط خودش غمی آمیخته دارد. گفت:
پایانناپذیری محبت و قرب و سرور معنوی برخلاف امکانات مادی
نمیدانم این بیت از کیست. سالها پیش، یک وقت این را یاد داشت کردم. میگوید حتی در حالت وصل هم، باز محنت دارد: «نیست در بعد جز امید وصال / هست در قرب، همه بیم زوال.» حداقلش این است. دغدغه دارد که این حالت خوش، این قرب، این وصال، زایل خواهد شد. همهی امکانات مادی اینگونه است؛ جز محبت معنوی، جز قرب معنوی، جز سرور معنوی، که اصلاً تمام شدن ندارد. یعنی کسی که واقعاً به خدای متعال محبت پیدا میکند، بیم زوال دارد!؟ در وصل خدا، یعنی آن وصل عرفانی و معنوی، بیم زوالی هست!؟ نه.
توصیه به اهل طنز برای ایجاد مسرت معنوی در دل خود و مردم
… ممکن است از معنای برید باشد. برید، یعنی سرعت. «ابرد»، یعنی زودباش، زودباش. مثل کسی که سراسیمه است. میگوید زودتر اذان را بگو. ممکن هم هست از «برد» باشد؛ یعنی «خنکا». «ابرد» یعنی مرا آرامش ببخش، خنک کن؛ آن خنکای وصل الهی را به من بده. نماز، چنین عالمی دارد. شما که اهل سرور هستید و سرور در دل مردم میافشانید و مردم را با مسرت آشنا میکنید - و این یکی از بزرگترین خدماتی است که میشود انجام داد - میتوانید این مسرت را، هم برای خودتان و هم برای مردم تدارک ببینید. این مسرت، از آن مسرتهایی است که انسان اگر خودش را توانست با آن آشنا کند، مردم را هم به تدریج آشنا میکند؛ یعنی هر کس به او نزدیکتر است، آشنا میشود. این مسرت معنوی را در دل خودتان ایجاد کنید. کسانی که مردم را با مسرت آشنا میکنند، همیشه دل خودشان پر از مسرت نیست و گاهی دلشان پر از غم نیز هست. خیلی از اوقات دیدهایم افرادی را که اهل طنزند، دلهای پر از غمی دارند. شاید این، خاصیت کار باشد و نمیدانم چه خصوصیتی است. شاید یک خصوصیت روانیای وجود دارد، …
توجه دعای سجدهٔ نماز شب به گرایش دل به دار سرور
نکتهای را که امروز صبح، فکر میکردم وقتی شما میآیید عرض کنم - غیر از بیان این سرور ظاهری. این است که من به بعضی از شما حضرات یک محبت، یا معرفت محبتآمیز دارم. دلم میخواهد این نکته را عرض کنم که در این مورد، یک سرور معنوی وجود دارد. آن دعایی که در سجدهی نماز شب خوانده میشود و امام هم یک بار در سخنرانی شان گفتند، این است: «اللهم ارزقنی التجافی عن دار الغرور و الانابة الی دار السرور.» این، معتنی به سرور است؛ یعنی از خدا میخواهد که دل او، متمایل به دار سرور شود.