رفتن به محتوای اصلی

ستم به زن

نام‌های دیگر: ستم به زنان، ظلم به زن، ظلم به زنان، مظلومیت زن

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ستم‌های تاریخی و امروزی به زنان در خانواده و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جلسه پرسش و پاسخ در مسجد ابوذر تهران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۱
۱۳۶۰۱۴۰۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۵ پاراگراف)

ظلم برخی مردان به زنان در خانواده با تکیه بر توان جسمی

آخرین مطلبی که عرض میکنم، این است که با همه‌ی حرفهایی که زدیم، با همه‌ی تعریفهایی که کردیم که واقعیّت هم دارد، انصاف این است که در جامعه‌ی ما در درون بعضی از خانواده‌ها به زنها ظلم میشود؛ مرد با تکیه‌ی بر توان جسمی خودش، چون صدایش کلفت‌تر است، قدّش بلندتر است، بازوهایش کلفت‌تر است، زور میگوید به زن؛ ظلم میشود به زنها؛ خب راهش چیست؟ چه کار کنیم؟ خانواده را هم میخواهیم حفظ کنیم دیگر؛ راهش این است که قوانینِ مربوط به داخل خانواده آن‌چنان محکم و قوی باشد که هیچ مردی قادر به ظلم کردن به زنان نباشد؛ بایستی قوانین، اینجا به کمک طرف مظلوم بیایند. البتّه موارد اندکی هم وجود دارد که …

فروش دختران به بردگی و تجاوزات جنسی در آمریکا به نقل از کتاب کارتر

… امّا دیروز، پریروز بود، یک چیزی در روزنامه دیدم؛ دیدم خیلی چیز مهمّی است؛ اینجا آوردم برای شما بخوانم. کتابی از "جیمی کارتر" رئیس جمهور پیشین آمریکا، [منتشر شده‌] به اسم "تقاضایی برای اقدام" که به موضوع نقض حقوق بشر و تجاوزات وحشتناک علیه زنان پرداخته. جیمی کارتر در این کتاب میگوید: هر ساله صدهزار دختر به‌عنوان برده در آمریکا فروخته میشود. جایی که صاحب یک روسپی‌خانه میتواند دختری را که معمولاً اهل آمریکای لاتین یا آفریقا است، با قیمتی برابر هزار دلار خریداری کند. وی همچنین به تجاوزات جنسی که در محوّطه‌های کالج‌ها رخ میدهد اشاره دارد؛ به جایی که از هر بیست‌وپنج مورد تنها یک مورد گزارش میشود. کارتر همچنین عنوان میکند که تنها یک درصد از متجاوزان جنسی در ارتش محاکمه میشود. انسان گریه‌اش میگیرد! از این قبیل در روزنامه‌ها زیاد می‌بینید، بنده هم زیاد میبینم؛ من هیچ‌وقت هم به اینها استناد نمیکنم، لکن خب اینها واقعیّتی است. جیمی کارتر هم بالاخره یک …

لزوم قوانین، اخلاق و آدابی برای جلوگیری از ستم‌زدگی زن در سطوح مختلف

… اهمّیّت و اعتبار خانه و خانواده است. برای خانه باید شأن قائل شد؛ انسان بدون خانه -که مسکن و مأوایی ندارد- قابل تصوّر نیست. هر انسان احتیاج دارد به خانه و محیط خانه. روح محیط خانه عبارت است از خانواده؛ باید به این اهمّیّت داد، باید در این تأمّل و تدبّر کرد. و دوّم جلوگیری از ضعف و ستم‌زدگی زن در سطوح مختلف، ما زنانی داریم که ضعیفند و محرومند، زنانی داریم که ستم‌زده و مظلومند؛ باید جلوی این مظلومیّتها را گرفت. قوانین مهمّی لازم است که باید وجود داشته باشد، خُلقیّات لازمی وجود دارد که بایستی دنبال کرد که تحقّق پیدا کند، آداب و سننی لازم است وجود داشته باشد که زن در سطوح مختلفِ -من اینجا یادداشت کرده‌ام- معاشرتی، جنسی، خانوادگی، فرهنگی و فکری دچار ستم‌زدگی نباشد. یعنی از مسائل کاملاً شخصی و خصوصی -یعنی مسائل جنسی- احتمال و امکان ستم‌زدگی زن و مظلومیّت زن وجود دارد، تا مسائل عمومیتر مثل مسائل معاشرتی، مسائل خانوادگی؛ که در مورد مسائل خانوادگی من اینجا یادداشت کرده‌ام: احترام در چشم شوهر، در چشم فرزند، در چشم پدر، در …

بی‌عدالتی در روابط خانوادگی زن و مرد در جوامع اسلامی و لزوم جلوگیری از آن

امروز شما خانمها میتوانید در این زمینه نقش ایفاء کنید؛ هم تحقیق کنید، هم بنویسید، هم ترویج کنید، هم عملاً نشان بدهید. البته این را من بارها گفته‌ام، الان هم میگویم؛ در جوامع ما هم - یعنی جوامع اسلامی و جامعه‌ی ایرانىِ خود ما - متأسفانه مثل جوامع غربی یک بیعدالتی در ارتباطات خانوادگی زن و مرد وجود داشته؛ عمده هم مربوط به داخل خانواده است؛ این باید جلویش گرفته شود. یک مقداری با نصیحت امکان‌پذیر است؛ یک مقداریاش هم با نصیحت ممکن نیست، با ضرب و زور قانون باید جلویش گرفته شود. زنان، مظلوم واقع میشوند. مرد چون از لحاظ جسمانی و برخی از خصوصیات دیگر توانائیهای بیشتری دارد، در مواردی از این توانائیها سوء استفاده میکند و …

کمبود فرصت‌های علم و تربیت و پیشرفت، نه آزادی بی‌بندوبار

… حقوق زنان در جامعه‌ى اسلامى، در جامعه‌ى ما، حتماً باید انجام بگیرد منتها بر مبانى اسلامى و با هدف اسلامى. یک عدّه‌اى نگویند که «این چه نهضتى است، چه حرکتى است؛ مگر زن در جامعه‌ى ما چه کم دارد؟». متأسّفانه ممکن است بعضى این‌جور فکر کنند؛ این ظاهربینى است. زن در همه‌ى جوامع از جمله در جامعه‌ى ما دچار ستم است، دچار کمبودهایى است که بر او تحمیل میشود؛ امّا این کمبود، کمبود آزادىِ به‌ معناى بى‌بندوبارى نیست؛ این کمبود، کمبود میدانها و فرصتها براى علم و معرفت و تربیت و اخلاق و پیشرفت و شکوفایى استعدادها است؛ این را باید تأمین کرد، این را باید جستجو کرد؛ این همان چیزى است که اسلام بر روى آن تکیه کرده است. اگر جامعه‌ى اسلامى بتواند زنان را با الگوى اسلامى یعنى الگوى زهرائى، الگوى زینبى ــ زنان بزرگ، زنان باعظمت، زنانى که میتوانند یک دنیایى را، یک تاریخى را تحت …

ناامنی محیط کار و تحصیل و منع علم‌آموزی زن از مصادیق ظلم

در محیط بیرون خانواده هم همین‌جور است؛ اگر چنانچه زن محیط امن و توأم با امنیّتى نداشته باشد براى درس خواندن، براى کار کردن، براى احیاناً کسب درآمد، براى استراحت، این ظلم است، این ستمکارى است؛ هر کسى موجب این ظلم بشود، باید قانون و جامعه‌ى اسلامى با او مقابله کند. اگر چنانچه نگذارند زن به تحصیلات صحیح دست پیدا کند، به علم و معرفت دست پیدا کند، این ظلم است؛ اگر شرایط جورى باشد که زن فرصت پیدا نکند به‌ خاطر زیادى کار و فشار کارهاى گوناگون که به اخلاق خود، به دین خود، به معرفت خود برسد، این ظلم است؛ اگر زن امکان پیدا نکند که از مایَملک خود به ‌طور مستقل و با اراده‌ى خود استفاده کند، این ظلم است؛ اگر در هنگام …

لزوم برخورد سخت قانونی و اخلاقی با تعدی به زن

و نکته‌ى آخر اینکه جامعه، هم از لحاظ قانونى، هم از لحاظ اخلاقى باید با کسانى که تعدّى به زن را حقّ خودشان میدانند، برخورد سخت بکند؛ قانون هم باید در این زمینه مجازاتهاى سختى را پیش‌بینى بکند. باز همین ‌جا من عرض بکنم که در کشورهاى غربى، على‌رغم این‌همه شعارى که میدهند، هنوز نتوانسته‌اند این را تأمین بکنند؛ یعنى در داخل خانواده‌ها، زنانى که از دست شوهرانشان کتک میخورند، دخترانى که از دست پدرانشان مجروح میشوند و کتک میخورند فراوانند. آمارهاى …

سوءاستفادهٔ مردان صاحب قدرت و ثروت از زن در طول تاریخ

یک نکته اساسی هم وجود دارد که در آن اسلام ایستادگی کرده است و آن این است که در طول زمان، چون اخلاق مردان خشن‌تر و اراده آنان در برخورد با مشکلات قویتر و جسمشان سنگینتر بوده است، لذا کارهای مهم و مسؤولیتها و قدرتهای گوناگون را در دست داشته‌اند و این، به مردان امکانی برای سوء استفاده کردن از جنس مخالف -به نفع خودشان- داده است. شما نگاه کنید ببینید که کدام یک از سلاطین، ثروتمندان و پولداران و زرمندان و زورمندان در دربارها و دستگاههایشان، با داشتن پول و مقام و قدرت، به نحوی از انحا، دست به سمت تعرّض و تخطّی و سوءاستفاده از زن دراز نکرده‌اند!؟

ستم تاریخی به زن ناشی از ناشناختن قدر او و لزوم رفع آن در جامعه

… مهمّى است که بنده همیشه روى آن تکیه دارم و آن اینکه با وجود همه‌ى اینها زن در جامعه‌ى ایرانى ما هنوز در آن حدّى و سطحى که اسلام خواسته، قرار ندارد؛ نه از لحاظ حقوق اجتماعى، نه از لحاظ تمکّن و قدرت تصرّف فردى، نه از لحاظ قوانینى که به اینها ارتباط پیدا میکند! یک اخلاق بدى بر بخشى از جامعه‌ى ما نسبت به زن حاکم است؛ البتّه مخصوص ایران هم نیست، آدم نگاه کند میبیند متأسّفانه در طول تاریخ یک ستم تاریخى‌اى همواره بر زن رفته که بیشتر هم ناشى از این است که قدر زن را ندانستند، جاى او را ندانستند. حالا [این] هر جاى دیگر بوده، به هر شکلى‌اش بوده و هست، به ما ربطى ندارد؛ در جامعه‌ى ما بایستى آن شکلى که اسلام خواسته باشد: زن شأن حقیقى خودش را پیدا کند و هیچ ستمى و ظلمى به‌ خاطر زن بودن به او نبایستى بشود. این یک چیز بسیار بدى است؛ چه ستمهایى که اسم آن هم ستم است، چه ستمهایى که اسم آن ستم نیست امّا در حقیقت ستم است؛ مثل همین سوق دادن به تجمّل‌گرایى و مصرف‌گرایى و آرایشهاى بیهوده و مخارجِ زیادىِ سنگین و تبدیل شدن به یک وسیله‌ى مصرف که این ستم بزرگى است بر زن و …

ظلم به زنان در جوامع به‌اصطلاح متمدن کمتر از جوامع دیگر نیست

… چه در محیط خانواده - رفتاری را نهادینه کرد و غیرقابل اجتناب کرد که به زن ظلم نشود؟ اینها مسائل خیلی مهمّی است. اگر ما همین دو سه مسئله را محور فکر و تأمّل و بحث و کار قرار بدهیم، یک مجموعه‌ی تلاش و کار مطالعاتی و تحقیقی و عملی را به دنبال خود خواهد آورد. این مسئله‌ی ظلم به زنان را کسی خیال نکند که مخصوص جوامع عقب‌افتاده یا جوامع مثلاً فرض کنید وحشی [است‌]؛ نه، در جوامع به‌اصطلاح متمدّن امروز، این ظلم به جامعه‌ی زنان اگر بیشتر از جوامع دیگر نباشد، قطعاً کمتر نیست. خب اینها مسائل مهمّی است؛ اینها باید رسیدگی بشود، به اینها باید پرداخته بشود.

بزرگ‌ترین ظلم دنیای غرب به زنان از نوع نگاه شهوانی به آنان

… پاپیون زده و کت و شلوار پوشیده و احیاناً لباس رسمی وارد بشود؛ امّا خانمها در این مهمانی‌های رسمی بایستی به شکل دیگری ظاهر بشوند؛ این جز برای اینکه چشم هرزه‌ی هوس‌آلود مرد بهره‌مند بشود، هیچ فلسفه‌ی دیگری و حکمت دیگری ندارد؛ امروز در دنیای غرب این‌جوری است؛ و عملاً بزرگ‌ترین ظلمی که امروز در دنیای غرب به زنان میشود، از این قبیل است.

ناکامی طرح‌های ضد زن و رسواشدن ستم‌های مدرن به دست زنان کربلایی

تا آفتاب درخشان خدیجه‌ی کبری علیها‌السلام و فاطمه‌ی زهرا علیهاالسلام و زینب کبری علیهاالسلام می‌درخشد، طرح‌های کهنه و نو «ضدّ زن» به نتیجه نخواهد رسید و هزاران زن کربلایی ما نه‌تنها خطوط سیاه ستم‌های ظاهری را در هم شکسته‌اند، بلکه ستم‌های مدرن به زن را نیز رسوا و بی‌آبرو کرده و نشان داده‌اند که حق کرامت الهی زن، بالاترین حقوق زن است که در جهان به اصطلاح مدرن، هرگز شناخته نشده و امروز وقت شناخته‌شدن آن است. به خانواده‌ی این شهیدان والامقام تبریک می‌گویم و امیدوارم که به برکت خون این زنان شریف و مجاهد، رسانه‌ها و هنرمندان و فرزانگان و سینماگرانی بتوانند جهاد بزرگ زن ایرانی مسلمان را به دنیا که سخت محتاج شناختن آن است، بنمایانند.

ناکامی شعارهای غربی در جلوگیری از ظلم به زنان؛ راه آن تنها اخلاق و قانون و تهذیب مردان

… زن و مرد القاء کند، نگاه غلطی است، نگاه باطلی است؛ این به پایمال شدن ارزشهای بسیاری در جوامع بشری منتهی خواهد شد، که الان دارد گوشه‌هائی از آن نشان داده میشود، دیده میشود، و در جوامع ما به طریق اولی. این نگاه را باید تصحیح کنید. البته این را هم عرض بکنیم؛ شعارها و بافته‌های ذهنی غربیها در مورد زن، هیچ نتوانسته جلوی ظلمی را که در خانواده و بیرون خانواده در طول تاریخ به زنها میشده - که هنوز هم میشود - بگیرد. اگر فرض کنیم بشود در جامعه‌ای از مظلومیت زنان - که این مظلومیت هم یک علل طبیعی و قهری دارد - جلوگیری کرد، فقط در سایه‌ی اخلاق و قانون و تهذیب و تهذب مردان است. اما امروز در غرب مطلقاً از این خبری نیست. آزار زنان، فشارهای گوناگون جسمانی و آزارهای روحی بر زنان در غرب، آمارهائی که الان دارند میدهند، بمراتب از کشور خود ما و از جاهائی که ما اطلاع داریم، بیشتر است. بنابراین جلوی آن مشکل را هم نتوانستند بگیرند، از این طرف …

احساس مالکیت مرد و نگاه استخدامی به زن در خانه، ظلم است

… عشق ورزیدن همراه با خشونت هم مورد قبول نیست، مهربانى بدون محبّت هم مورد قبول نیست. طبیعت الهىِ زن و مرد در محیط خانواده، طبیعتى است که براى زن و براى مرد رابطه‌اى را فیمابین آنها به ‌وجود مى‌آورد که آن رابطه، رابطه‌ى عشق و مهربانى است؛ مَوَدَّةً وَ رَحمَة. اگر این رابطه تغییر پیدا کرد، اگر مرد در خانه احساس مالکیّت کرد، اگر به چشم استخدام و استثمار به زن نگاه کرد، این ظلم است، که متأسّفانه خیلى‌ها این ظلم را میکنند.

مظلومیت زن در همهٔ جوامع زمان امیرالمؤمنین (ع) و محرومیت از آموزش و حضور اجتماعی

… در «هن ناقصات العقول‌[ان النساء نواقص الایمان نواقص الحظوظ نواقص العقول/128نهج‌البلاغه/ خطبه 80]» به طبیعت زن نیست، بلکه به زنی است که تحت تأثیر فرهنگ ستم‌آلود تمام طول تاریخ که نسبت به زنان این فرهنگ، همیشه توأم با ظلم و ستم بوده، ناقص بار آمده. در زمان امیرالمؤمنین زن در همه‌ی جوامع بشری، نه فقط در میان عرب‌ها، مظلوم بود. نه میگذاشتند درس بخواند، نه میگذاشتند در اجتماع وارد بشود و در مسائل سیاسی تبحر پیدا کند. نه ممکن بود در میدان‌های...