رفتن به محتوای اصلی

ساواکگروه و سازمان

نام‌های دیگر: سازمان اطلاعات و امنیت کشور

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان اطلاعات و امنیت کشور در دوران رژیم پهلوی و برخورد آن با مبارزان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی برای جمعی از اهالی تهران (لغو لایحه انجمن‌های ایالتی) «1»— ۱۳۴۱/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۰
۱۳۴۱۱۳۶۰

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۲ پاراگراف)

شکنجه و جنایت در زندان‌های زیرزمینی سازمان امنیت

… تقبیح می‌کنند او را. برای خاطر یک آدمی که این قدر خیانت به یک ملتی کرده است. و حالا ملت می‌گوید آقا، این جانی که آمده پیش شما و او را پناه دادید، این «پناهنده سیاسی» نیست، تا اینکه بگویید پناهنده سیاسی را تحویل نمی‌توانیم بدهیم. روی قواعد، این یک مجرم است. روی قواعد همه عالم یک کسی که به یک ملتی پنجاه سال، و این آدم سی و چند سال، به یک ملتی آن قدر جرم کرده و آن قدر اذیت کرده و آن قدر از این ملت کشته و آن قدر در تاوه‌ها اینها را بو دادند، بعضی از اشخاص را پاهایشان را قطع کردند، جرایم آنها را ما نمی‌توانیم، الآن تصورش هم نمی‌توانیم بکنیم، که در این حبسهایی که در زیر زمین بوده و دالانهایی [که‌] یک وقت نشان دادند؛ دالانهایی که از این سازمان جنایتکار امنیت بوده است. در این دالانها به این مردم اسلامی، به این مردم انسانی، به این متفکرین، به این روشنفکرها چه گذشته است. ما نمی‌توانیم تصور بکنیم. اینها هم که رفتند و آمدند، شاید برای ما همه مسائل را نتوانند بگویند که چه کردند با اینها. ما یک ملتی هستیم که اعلام می‌کنیم به همه دنیا که این قدر جریمه بر ما وارد شده. اموالمان این قدر به غارت رفته و به جیب آقای کارتر و امثالش رفته …

ساواکی‌ها و خیانتکاران به‌عنوان زندانیان کنونی نه رجال سیاسی

… این ملت قیام کرده بودند و آن همه خیانت کرده بودند، آنها را جزء رجال سیاسی شما حساب می‌کنید؟ نصیری جزء رجال سیاسی است؟ هویدا جزء رجال سیاسی است، یا جزء دزدها هستند اینها؟ شما چرا رجال سیاسی را بدنام می‌کنید به اینکه اینها را اسمشان را «رجال سیاسی» می‌گذارید؟ ساواکیها جزء رجال سیاسی هستند؟ آنی که الآن در حبس فعلی دادگاههای ما هست، همین ساواکیها هستند و همین خیانتکارها و همین اشخاصی که یا کشته‌اند یا امر به کشتن کرده‌اند و یا زجر کرده‌اند جوانهای ما را، آن طور کارها را با همه طبقات کردند. زمان رضا، محمد رضا کی حبس بود؟ چه طبقه‌ای حبس بودند؟ علما، دانشگاهیها، رجال ملی، اینها حبس بودند. حالا کی حبس است؟ ساواکیها. خوب، شما اگر ساواکی نیستید، چطور اینها را رجال سیاسی می‌دانید؟ شما چطور ساواکیها را جزء رجال سیاسی حساب می‌کنید؟ اگر شماها پیوندی با …

حبس، کشتن و ناپدید کردن جوانان در رژیم سابق

این یک نعمتی است که ما از اسلام داریم و از این انقلاب اسلامی؛ نعمت بزرگ آزادی. شما الآن دیگر نمی‌ترسید از اینکه سازمان امنیت شب بیاید بهانه بگیرد، شما را بگیرد ببرد و حبس کند و اصلًا معلوم نشود که چه شد. چقدر جوانهای ما در حبس رفتند که معلوم نشد چه شد. آنهایی که معلوم شد و ماها مطلع از آن هستیم چقدر زیاد هست و چقدر جوانهای برومند ما را کشتند و چه کردند. اما عده کثیری اصلًا اطلاع از آنها حاصل نشد. عده زیادی را اینها آن طوری که آن وقتها که حمله می‌کردند به هر طرف، می‌گفتند می‌نشانند آنها را توی هلیکوپتر یا چی، می‌برند بالای دریا، باز می‌کنند و می‌ریزند آنجا. اینها حالا هست دیگر؟ اینها از آثار این انقلاب نیست؟ این بی‌انصافها که می‌گویند که انقلاب شد و چیزی نشد، اینها را نمی‌بینند؟ کورند اینها؟ یا می‌بینند و خائن‌اند؟

ترس و رنج همیشگی ملت از سازمان امنیت در رژیم گذشته

… کنند. الآن ما احتیاج به «الله اکبر» داریم تا آن وقتی‌ که آن مردک بود، الآن احتیاج ما بیشتر است. الآن ما به اجتماعات بیشتر احتیاج داریم. حربه دست شماست، اگر بتوانید نگهش دارید، شما همه چیز دارید، اگر بتوانید نگه دارید. شما قدرت ایمان دارید، باید نگهش دارید. شما یک ملت رنج دیده بودید که از وقتی چشمتان را باز کردید و هوشتان بوده است هی سازمان امنیت به گوشتان خورده، هی در سازمان امنیت چه شده، هی دلتان لرزیده برای اینکه سازمان امنیت مبادا چه بکند، پاسبان مبادا چه بکند. شما با این تنفری که پیدا کردید از این رژیم و با آن توجهی که پیدا کردید به اسلام، پیروز شدید.

نظارت ساواک بر همهٔ امور حتی مساجد

… یک دانشگاه داشته باشیم مستقل برای خودمان، یک مدرسه علمی داشته باشیم مستقل برای خودمان، یک ارتش داشته باشیم مستقل برای خودمان. ما هیچ چیز نداشتیم. ما نمی‌توانیم ادعا کنیم؛ نه شما دانشگاه داشتید، نه ما مدرسه علمی. همه دست آنها بود. همه. همه با امر آنها بود. سازمان امنیت همه را می‌خواست اداره بکند. مساجد ما؛ دست سازمان امنیت بود. هر کدامش یک نفر بازنشسته را نشانده بودند آنجا که نظارت بکند. همه امور دست آنها بود. این تحول اسباب این شد که ما دست همه را ان شاء الله کوتاه کردیم و می‌کنیم. بعدها هم به شرط اینکه شما دانشگاهیها و اساتید محترم در محل خودتان، من که یک طلبه هستم در محل خودم، آقایان که از علما هستند در محل خودشان، همه‌مان دنبال این معنا …

اسارت مردم در بند سازمان امنیت و زندان‌های وحشتناک آن

در صورتی که وقتی روی محاسبات ما حساب بکنیم و ببینیم که تا حالا چه شده است و بعدها ما می‌خواهیم چه بشود، تا حالا معجزه شده است. «چه شده» یعنی چه؟ تا حالا شما اسیر بند و قید سازمان امنیت که در همه جا ریشه داشت و همه را به رنج می‌کشید. این حبسهای بزرگ که بعضی عکسهای آن را وقتی که نشان می‌دهند انسان وحشت می‌کند! زیرِ زمین چه کردند اینها با مردم! خوب، این کم کاری بود که این نهضت کرد؟ این «چه شد» یعنی اینکه این کم کاری بود! کاری است که همه دنیا، آنهایی که متفکر هستند در دنیا، حیرت کردند که این چه جور واقع شد، چه جور این سد شکسته شد. از آن طرف دست اجانب که باز بود در خزائن ما؛ نفت ما را همه‌اش را …

از بین رفتن ترس از سازمان امنیت

… کاری بکند آن رفع شده است؛ دیگر هم برگشت ندارد. این مشکلات، دیگر مشکلاتی است که یک خانه‌ای تو خانه خودش یک- فرض کنید- یک جایش حالا خراب است، می‌خواهد اصلاحش بکند، با طمانینه و دلگرمی اصلاحش می‌کند. الآن وضع این است که ما می‌خواهیم خانه خودمان را اصلاح بکنیم. دیگر خوف اینکه اگر من فلان کار را بکنم سازمان امنیت می‌آید من را می‌گیرد می‌برد توی سیاهچال، این خوف دیگر نیست. اگر فلان کار را بکنم امریکایی‌ها را وادار می‌کنند که یک همچو کاری بشود، اینها دیگر در کار نیست. الآن دیگر خودتانید و مملکت و کشور خودتان. و برای خودتان باید کار کنید. همه‌مان باید برای خودمان کار بکنیم. اگر- چنانچه- اعتقاد به خدا داریم- که داریم ان شاء الله- …

پایان دستگیری و شکنجهٔ بهانه‌جویانهٔ مردم

… همه اقشار. سلامت برای همه اقشار. رفاه برای همه اقشار. تعدی هیچ [نیست‌] در دولت اسلامی. هیچ کس از حکومت نمی‌ترسد. برای اینکه حکومت کاری به مردم ندارد، نمی‌خواهد. همه باید از خودشان بترسند که مبادا جرم بکنند. جرم که بکنند، حکومت آنان را می‌گیرد برای جرمشان. اما دیگر یک ساواکی باشد که مردم را با بهانه بخواهد بگیرد، و حالا هم که گرفت زجر بکند، اینها دیگر در کار نیست. ان شاء الله نخواهد شد. الآن شما بحمد الله آزادی را، که بهترین نعمتهای الهی است، به دست آوردید. الآن اینجا مطمئن هستید که بلند بشوید بروید بیرون، نمی‌آیند شما را بگیرند، شما را ببرند، که چرا رفتید آنجا اجتماع کردید. اگر چند وقت پیش از این بود، [در] یک همچو …

هراس مردم از بهانه‌جویی سازمان امنیت در رژیم گذشته

… اسلامی تحقق پیدا بکند، و آن طوری که دستورات اسلام است عمل بشود، برای همه گروهها رفاه هست، آرامش قلبی و طمانینه هست. یکی از بزرگترین نعمتهای خدا این است که انسان قلبش آرام باشد. با زیر سلطه اجانب و بدتر از او زیر سلطه حکومتهای جور رفتن قلبها مطمئن نمی‌شود. نمی‌داند حالا که دارد می‌رود به بازار، آیا «سازمان امنیت» می‌آید، یک بهانه‌ای می‌گیرد. یا آن پاسبان می‌آید، یک بهانه‌ای می‌گیرد. و او را به حبس می‌اندازند یا نه. در اسلام این مسائل اصلًا مطرح نیست. در اسلام هر کس باید از خودش بترسد. از حکومت نباید بترسد. برای اینکه حکومت عدل است. اگر خودش کاری کرد که باید بهش رسیدگی بشود، خودش ظلم کرد، حکومت عدل جلوی این ظلم را باید بگیرد. اما، حاکم اسلامی یک قدم برای ظلم‌ و تعدی …

فروریختن ترس مردم از سازمان امنیت و نفی رژیم شاهنشاهی

… ضعیف چیزی نیستیم. با یک فوت می‌توانستند اینها، ما را بیرون کنند. آنکه این قدرت را به این ملت داد، و آن طور وارد شد به میدان و بیرون کرد حریف خودش را، آن یک قدرت روحی بود که خدا داد به اینها. یک قدرت الهی و غیبی بود که این ملت را متحول کرد به یک چیز دیگری. این مردمی که وقتی اسم «سازمان امنیت» می‌آمد به خودشان می‌لرزیدند، ریختند و گفتند ما اصلًا نه شاه می‌خواهیم و نه سازمان امنیت و نه اصل رژیم شاهنشاهی را می‌خواهیم. و به واسطه این امری که خدای تبارک و تعالی انجام داد به اراده مبارک خودش.

کشتن افراد به دست مأموران ساواک برای ایجاد غائله در گذشته

… شنیدم که یک اختلاف اینجا واقع شده. خدا می‌داند که من چقدر متاسفم از این معانی که یک عده جاهل، یک عده اشخاصی که بی‌اطلاع از مسائل و از ریشه‌های مسائل هستند، این یک چیزی، یک کسی یک کاری می‌کند یک کس دیگر می‌زند او را. اشخاصی هستند می‌خواهند غائله ایجاد کنند. در همان سابق هم این طور بود که یکی از خود سازمانیها[2] یکی را می‌کشت، مردم خیال می‌کردند آن کشته، می‌ریختند به هم، بعد غائله ایجاد می‌شد. حالا ممکن است که یک کسی از همان ریشه‌هایی که سابق بوده حالا باشد، یک غائله ایجاد کند، یک کسی را بکشد، یک کسی را بزند، بعد اسباب این بشود که یک مملکت به هم بریزد. این کارها بر خلاف شرع است. بر خلاف انسانیت است. بر خلاف ملیت است. دست از این کارها بردارند. چرا …

ایجاد رعب و وحشت در مردم

شما می‌دانید که سابق، بنا بر این بود که ارتش را در مقابل ملت قرار بدهند. و این نکته‌اش این بود که چون سران بالا خیانتکار بودند و از ملتها می‌ترسیدند، چون از ملت می‌ترسیدند، علاج را این می‌دیدند که باید با ملت مقابله کنند. از این جهت، قوای انتظامی را، و بالاتر قوای ساواک را در مقابل ملت قرار داده بودند برای ایجاد رعب، مردم وقتی که این لباس را می‌دیدند به وحشت می‌افتادند. وقتی اسم «ساواک» را می‌شنیدند وحشت می‌کردند. اگر یک مشکلی برای کشور پیش می‌آمد، مردم اگر دامن‌نمی‌زدند نمی‌زدند به آن مشکل، همراهی هم نمی‌کردند، بی‌تفاوت بودند، برای اینکه می‌دیدند که اینها مقابل هم هستند؛ تربیت این طور شده است که تمام قوای انتظامی و دولتی در مقابل ملت باشد. بحمد الله آن طرز فکر رفت، و …

درآمدن ساواک به صورت گروه‌های دیگر با همان مقصد

… زهرآگین و صحبتهای انحرافی مشغول شده‌اند. آنها سابق با سرنیزه اهل علم را، اهل تقوا را، مومنین را می‌کوبیدند؛ با سرنیزه مجالسِ وعظ و خطابه را، مجالس عزاداری بر شهدا را، می‌کوبیدند؛ اینها با قلم. قلم اینها همان سرنیزه سابق است، آن سرنیزه به صورت قلم درآمده. ساواک به منزله، به صورت یک گروههای دیگر درآمده؛ و مقصد همان مقصد است، باید بیدار بشود ملت ما.

تنفر بیشتر مردم از سازمان امنیت در دوران طاغوت

… ملت به طور خشونت رفتار کنند، و آسیبی، اگر احتمال می‌رود، نتواند به او بزنند. همیشه این مطلب بوده است. اگر یک نظامی می‌رفت توی بازار، این وقتی که وارد بازار می‌شد، دلش می‌خواست که به طور حکومت با مردم رفتار کند و هیاهو راه بیندازد. مردم هم پشت به او می‌کردند؛ تنفر از او داشتند، از پاسبانها هم همین طور، از سازمان امنیت دیگر بدتر، برای اینکه اخیراً از همه بدتر بود. این وضع رژیم طاغوتی و ارتشی که در خدمت او باشد، و ژاندارمری و سایر قوای انتظامی که در خدمت او باشد. وضع را این طوری درست کرده بودند که همه [برای‌] حفاظت شاه باشند؛ و مردم را بترسانند که مبادا یک وقت به فکر یک کسی بیفتد که مخالفتی بکند.

طرح برچسب فکلی بی‌دین برای جدا کردن روحانیون از تحصیل‌کردگان

… اینها را اگر از دست بدهید این جوانها را از دست داده‌اید. نمی‌توانید کاری بکنید، قشر روشنفکر نمی‌تواند کار را انجام بدهد. هر چه هم بخواهد انجام بدهد کسی همراهش نیست. اینهایند که می‌توانند کار را انجام بدهند. روحانیون باید از قشر جوان روشنفکر قدردانی بکنند. و آن مسائلی که سابق بود که اینها یک مشت فُکُلی بی‌دین هستند- که سازمان امنیت می‌آورد طرح می‌کرد تا ما را از شما جدا کند- آن قشر هم یک مردم فرصت طلب درباری هستند و انگلیسی هستند و اینها، اینها حرفهایی بود که ما را از شما جدا کردند. شما را از ما جدا کردند و خودشان استفاده‌هایشان را کردند.

ترس مردم از شهربانی و سازمان امنیت در رژیم گذشته

… خیانتکار نیست، از ملت نمی‌ترسد. ملت به او وفادارند. قوای انتظامی در این رژیم برای حفظ ملت است و برای این است که به مردم خدمت بکند. وقتی که قوای انتظامی این طور تربیت شد که به مردم خدمت بکند، آنها خدمتگزار ملت می‌شوند؛ ملت هم خدمتگزار خودش را پشتیبانی می‌کند. اینکه در آن رژیم شهربانیها مثل وقتی که مردم اسم شهربانی را می‌شنیدند یا اسم سازمان امنیت را می‌شنیدند می‌لرزیدند به خودشان و می‌ترسیدند از اینها و از شما روگردان بودند این برای این بود که وضع را این طوری پیش آورده بودند. در این ممالکی که اینها همه می‌خواهند مردم را بچاپند، خزائن مردم را ببرند و خدمت بکنند به اربابهاشان، اینها ناچارند که برای این کار، یک قوایی تهیه کنند مناسب با این کار، و این طور تربیت می‌کردند. قهراً آن کسی که وارد می‌شد در شهربانی یا وارد می‌شد در ژاندارمری …

آزار و شلاق زدن روستاییان در رژیم گذشته

… یک ارزشی دارد عمل اینها که قدرت به آنها می‌دهد، و آنها کارشان چند برابر می‌شود، خیلی ارزش دارد این. وقتی ببینند شما از اروپا پا شدید آمدید، از امریکا پا شدید آمدید اینجا، برای اینکه کمک کنید به برادرهای خودتان، ببینید چه حالی برای این رعیت پیدا می‌شود. این رعیتی که هر روز یک سازمان امنیت می‌رفت بالا سرش و یا شلاقی می‌زد یا چه و چه. حالا می‌بیند که از اقصی‌ بلاد خارج، نه داخل، برادرانشان آمدند و می‌گویند که ما آمدیم به شما کمک کنیم، ما آمدیم که با شما درو کنیم، ما آمدیم با شما زراعتتان را برداریم، نمی‌دانید این چه حَظّی برای آنهاست و در قلب آنها چه اثری خواهد گذاشت، و نمی‌دانید ارزش …

ترس شدید مردم از نام سازمان امنیت پیش از انقلاب

ما باید فکر بکنیم که چه کردم؛ و بعد از این کار چه باید بشود و بعد ما چه تکلیف داریم. آنکه ملت ما انجام داده است یک امر اعجازآمیزی است که به حسب قواعد طبیعی نمی‌شد یک همچو امری واقع بشود، برای اینکه یک ملتی بود اولًا خیلی ترسان از سازمانها و اینها، که وقتی اسم سازمان[2] را می‌شنید، هر کس می‌شنید، شاید به خودش می‌لرزید. و ثانیاً نداشت هیچ چیزی که مقابله کند با یک قدرت بزرگ مع ذلک، هم در روحیه متبدل شد به یک موجود دیگری، یک موجود ترسو به یک موجود شجاع، یک موجودی که از سایه پلیس می‌ترسید متبدل شد به یک موجودی که با شاه در افتاد و بیرونش کرد. و ثانیاً هیچ نداشت، و آنها همه چیز …

نسبت دادن رفتار ساواک‌گونهٔ پاسداران با مردم به جمهوری اسلامی از سوی دشمنان

… یکجور دیگری غیر از آنچه باید باشد نمایش بدهند. این مسئولیتش خیلی زیاد است. مسئولیتِ اصلِ کارْ همه دارند اگر خلاف بکنند؛ اما یک مسئولیتهای شخصی است که بین خودش و خدا تمام می‌شود وقتی توبه بکند، اما یک مسئولیتی است که یک نهضت، اسلام [و] اینها بسته به آن دارد. اگر چنانچه یکی از شماها امروز که در لباس شریف پاسداری هستید- مثلًا- با مردم رفتارش یک رفتاری باشد، مثل رفتاری که سابق اجزای ساواک- مثلًا خدای نخواسته- داشت، امروز نمی‌گویند که این آقا این کار را کرد؛ آنهایی که دشمن هستند می‌گویند که خوب ما دیدیم که اینها هم آمدند روی کار و جمهوری اسلامی هم شد و [در] جمهوری اسلامی هم همان کارهایی که ساواکیها می‌کردند می‌کنند. به جمهوری اسلامی نسبت می‌دهند، به اسلام نسبت می‌دهند.

کم‌اهمیت شدن خطر ساواکی‌ها

… وقتی که یک مطلبی دستمان آمده، یک قدرتی دستمان آمده است، آیا ما چه می‌کنیم؟ ما هم همان هستیم به صورت دیگر؟ یا خیر، ما روی مقررات عمل می‌کنیم؟ آنی که مهم است پیش من این است که امروز خطر هست در کار، خطر کمونیست در کار این قدرها نیست؛ هست، ولی این قدرها نیست. خطر ساواکی دیگر این قدرها نیست در کار، این خطرها مهم نیست. اموال شاه سابق برود یا نرود، پیش من چیز مهمی نیست؛

هشدار دربارهٔ احتمال نفوذ معممان وابسته به ساواک در کمیته‌ها

… می‌گفتند «آخوندها» این طورند! نمی‌دانم این از کجا پیدا شده بود که راجع به آخوندها یک نفر که خلاف می‌کرد می‌گفتند «آخوندها». راجع به سایر طبقات، گناه آن یک نفر [را] سَرِ خودش می‌گذاشتند. و لهذا برای جمعیت اهل علم سنگین است مطلب؛ یعنی یک وظیفه بسیار سنگین است. نباید بگذارند که یک معمم، خدای نخواسته، یک خلافی در یکی از این کمیته‌ها- چون می‌گویند که از این هم هستند، من نمی‌دانم راست یا دروغ باشد- و لکن باید اجازه ندهید که یک معمم منحرف، یک معمم سازمانی[18] که بوده است توی اینها و از خود آنها بودند سرش عمامه گذاشتند؛ نباید اینها را اجازه بدهید که در این کمیته‌ها وارد بشوند و یک خلاف بکنند و آن وقت بگویند کمیته‌ها این طورند؛ کمیته‌ها! نگاه نمی‌کنند که کمیته‌ها حفظ کردند مملکت را، این کمیته‌ها درست کردند این مملکت را، این پاسداران انقلابند که مملکت را حفظ کردند. اینها فکرش …

ترس از دستگیری به دست ساواکی‌ها پیش از انقلاب

… آزاد نیستم. «من آزادم اطاعت از- مثلًا- فرماندارم نکنم»؛ نه، این آزادی نیست. در حدود قواعد و قوانین آزادی هست. یعنی شما دیگر از کسی الآن اینجا که نشسته‌اید نمی‌ترسید. اگر قبل از این بود، شما خوف این را داشته‌اید که از اینجا پایتان ... جمع نمی‌توانستید بشوید. حالا اگر هم آمده بودید، خوف این را داشتید که از اینجا وقتی بروید بیرون، این ساواکی‌ها بیرون نباشند شما را بگیرند و ببرند! و بودند و می‌گرفتند و می‌بردند. این به این معنا- الحمد للَّه- ما الآن آزادیم. لکن معنای آزادی این نیست که من هر کاری دلم بخواهد بکنم. من این را باز هم گفته‌ام که خدای تبارک و تعالی ما را به این آزادی امتحان می‌کند. به این نعمتی که به ما داده است- که از همه نعمتها بالاتر است- الآن ما را …