برگزاری موفق اجلاس هشتم با همسویی کمسابقهٔ اعضا و سپاس از دستاندرکاران
اکنون که به فضل الهى و توفیق و هدایت و کمک پروردگار، هشتمین اجلاس سازمان کنفرانس اسلامى به گونهاى تحسینانگیز برگزار گشته و با همسویى و تفاهمى کمسابقه از سوى همهى اعضا و با موفّقیّت به پایان رسیده است، لازم میدانم پس از شکر و سپاس الهى، از جنابعالى و همهى شرکتکنندگان و دستاندرکاران این مجمع عظیم جهان اسلام صمیمانه تشکّر کنم.
اجلاس هشتم نقطهٔ عطف و لزوم همکاری صمیمانهٔ اعضا برای رسیدن به وضع مطلوب
به نظر میرسد که اجلاس هشتم میتواند نقطهى عطفى در تاریخ این سازمان باشد و حرکت به سمت وضع مطلوب آن محتاج همکارى صمیمانهى کلّیّهى دولتهاى عضو، در چهارچوب وظایف و هدفهایى است که این سازمان براى خود تعریف کرده است. امیدوارم این دوره شاهد چنین همکارى گرهگشایى در همهى قضایاى بزرگ جهان اسلام باشد. بىشک، ناخرسندى دشمنان دنیاى اسلام نخواهد توانست در برابر ارادهى جمعىِ دولتهاى مسلمان مقاومت کند، همچنان که در مورد برگزارى موفّق و باشکوه این اجلاس در تهران نیز این خواست جمعى بر نارضائى دیگران فائق آمد.
همبستگی اعضا عامل پاسخ به مشکلات جهان اسلام و اجلاس تهران فرصت حل آنها
همبستگی و همدلی حقیقی میان کشورهای عضو کنفرانس اسلامی عامل مهمّی در پاسخگویی به بسیاری از مشکلات جهان اسلام است. اجلاس سران کنفرانس اسلامی در تهران فرصتی برای حلّوفصل مشکلات جهان است.
امید به نقش مؤثر آن در نزدیک کردن کشورهای عضو
امیدواریم کنفرانس اسلامی بتواند نقش مؤثّری را در نزدیک کردن کشورهای عضو این سازمان ایفا کند.
غلبهٔ وجههٔ فرهنگی آن بر وجههٔ سیاسی
وجههی فرهنگی کنفرانس اسلامی دارای اهمّیّت است. موضوع تهاجم فرهنگی به مقدّسات اسلامی، بحث در خصوص احساس حقارت برخی از کشورها در برابر سیطرهی غرب و نیز مسئلهی احساس عزّت در مسلمین، مقولات فرهنگی محسوب میشوند؛ بنابراین، کنفرانس اسلامی صرفاً ماهیّت سیاسی ندارد و مفهوم فرهنگی آن بر مفهوم سیاسی کنفرانس غلبه دارد.
ضرورت ارادهٔ جمعی برای دفاع از امت و حل مشکلات جهان اسلام
ارادهی جمعی در کنفرانس اسلامی برای دفاع از امّت اسلامی و به کار گرفتن امکانات و توانمندیهای موجود و حلّ مشکلات جهان اسلام، بسیار ضروری است. امیدواریم که سازمان کنفرانس اسلامی، در سالهای آینده، بتواند برای دنیای اسلام برکات زیادی به همراه داشته باشد.
لزوم فعال شدن آن برای تسکین رنجهای جهان اسلام
تسکین آلام و رنجهای جهان اسلام مستلزم فعّال شدن کنفرانس اسلامی است. دولتهای مسلمان باید به اظهارات خصمانهی دشمن بیتوجّهی کنند و بیش از هر چیز، حلّ مشکلات ملّتهای مسلمان را در دستور کار خود قرار دهند؛ زیرا با مرتفع شدن اختلافات میان کشورهای اسلامی، این شمشیر دشمن است که قبل از هر چیز، کُند خواهد شد.
ضرورت تلاش هماهنگ اعضا برای حل مشکلات جهان اسلام
تلاش هماهنگ اعضای کنفرانس اسلامی جهت نیل به اهداف مورد نظر و حلّ مشکلات جهان اسلام، مسئلهای ضروری و مورد تأکید است. دولتهای اسلامی بهخوبی احساس میکنند که نیازمند استفادهی مناسب از امکانات یکدیگر هستند و اگر نیروی متخصّص جهان اسلام مورد استفادهی صحیح کشورهای اسلامی قرار بگیرد، در بسیاری از موارد، ملّتهای مسلمان از متخصّصین خارج از دنیای اسلام بینیاز خواهند شد.
انتظارات از سازمان: مظهر اتحاد، سخنگوی اعضا، حل مشکلات و هماهنگی
اکنون از آتشسوزى مسجدالاقصىٰ که به ولادت این سازمان انجامید، ۲۷ سال میگذرد. شرایط جهانِ امروز، این سازمان را در معرض انتظارات جدّىترى از گذشته قرار میدهد. این سازمان میتواند مظهر اتّحاد حقیقى کشورهاى مسلمان در مسائل و منافع مشترک آنان باشد؛ به نام اعضاى خود سخن بگوید و مطالبه کند و اقدام کند و قدرت مالى و اقتصادى و سیاسى آنان را پشت سرِ خود داشته باشد. میان اعضاى خود، رابط حلّ مشکلات باشد. آنجا که گردآوردن همّتها و کمکها براى یک کار بزرگ و یک هدف مشترک، نیازمند یک نقطهى تلاقى یا یک عنصر هماهنگکننده است، آن نقطه و آن عنصر باشد. در آنجا که لازم است، داورى کند و آنجا که مفید است، اندرز دهد. امروز جهان اسلام با اینکه در تجارت جهانى سهمى بسى کمتر از بیست درصد ــ که نسبت تقریبى اعضاى آن به کلّ سکنهى جهان است ــ دارد امّا از همین مقدار هم آنچه مخصوص تجارت درونى، میان کشورهاى اسلامى است، …
توان حل معضلات مسلمانان با ارادهٔ همگانی و کمک کشورهای ثروتمند
سازمان کنفرانس اسلامى میتواند با استفاده از کمیتههاى مخصوص، به این کارها همّت گمارد و با کار مؤثّرى که همهى اعضا در آن سهیمند، معضل را حل کند. ما براى فعّال کردن این سازمان در مسائل فیمابینِ کشورهاى خود، بجز ارادهى همگانى و کمک مالى از سوى کشورهاى اسلامى ثروتمند، به هیچکس و هیچچیز دیگر نیاز نداریم. مخالفت احتمالى دولتهایى که از اتّحاد مسلمین متضرّر میشوند، نمیتواند هیچ مانعى بر سر این راه ایجاد کند، مگر آنکه در ارادهى ما تزلزل ایجاد شود. هنگامى که مردم مسلمان منطقهى بالکان با وحشیانهترین روش، نسلکشى میشدند[13] و ملّتى تنها در برابر تهاجم نظامى سازمانیافتهى برخى و چشمهاى بیتفاوت برخى دیگر، از هویّت اسلامى خود دفاع میکرد، جاى چنین مرکزى خالى بود تا بتواند بخشى از آلام آن برادران را کم کند …
آفاق آینده: پیگیری قطعنامهها، پارلمان، بازار مشترک و دیوان داوری
برادران و میهمانان عزیز! بیایید به حول و قوّهى الهى از این فرصتها بهره بگیریم، به یکدیگر نزدیکتر شویم، مرکز و نقطهى اتّصال میان خود را تقویت کنیم. کنفرانس اسلامى باید قطعنامههاى خود را تا اجراى کامل، پیگیرى کند، تا این اجلاسها براى ملّتهاى ما دستاوردى داشته باشد. بعلاوه باید بتواند پارلمان بینالمجالس کشورهاى اسلامى را تأسیس کند؛ بازار مشترک اسلامى را از صورت یک آرزوى دور به یک واقعیّت تبدیل کند؛ دیوان داورى اسلامى را پىریزى نماید؛ و بالاخره به نمایندگى از ۵۵ کشور اسلامى و یک میلیارد و چندصد میلیون نفوس، یکى از اعضاى ثابت شوراى امنیّت سازمان ملل متّحد باشد، و تا وقتى حقّ وتو باقى است، ششمین عضو داراى حقّ وتو در آن شورا باشد؛ این است آفاق آیندهى این کنفرانس، و همین است که خواهد توانست …
تلاش عملی برای تحقق قطعنامهها، شرط اصلی پیشرفت آن
چنان که در این اجلاس بارها از سوى اعضا و سخنرانان تکرار شد، جهان اسلام از امکانات بىشمارى در همهى زمینههاى زندگى بشر برخوردار و با رنجهاى بزرگى دستبهگریبان است. نیاز به معرفت و جدّیّت و همکارى براى نیل به حیات طیّبهى تمدّن اسلامى، نیاز به یکپارچگى و هوشیارى براى مقابله با خطرها و دشمنىها، و نیاز به اخلاص و صمیمیّت براى جلب رحمت و کمک الهى، مشهود و مورد قبول همگان است، همچنان که تلاش عملى براى تحقّق بخشیدن به خواستههاى جمعى ــ که در قطعنامهها و بیانیّهى این اجلاس بدان اشاره یا تصریح شده ــ شرط اصلى پیشرفت این سازمان بزرگ و مهم است.
مسئولیت دولتهای مسلمان و کنفرانس اسلامی در کاهش مصائب افغانستان
اقدام اساسی و مؤثّر دنیای اسلام برای کاهش آلام و مصائب مردم افغانستان ضروری است. مسئولیّت این کار مهم، متوجّه تمامی دولتهای مسلمان و مجموعهی بزرگی مانند کنفرانس اسلامی است؛ زیرا تکتکِ دولتها، بهتنهایی، قادر به انجام کارهایی از این دست نیستند.
امید به خیر و برکت اجلاس سران تهران برای دنیای اسلام
امیدواریم که کنفرانس سران کشورهای اسلامی در تهران برای دنیای اسلام و یکایک کشورهای اسلامی منشأ خیر و برکت باشد.
امید به سودمندی اجلاس سران در تهران برای امت اسلام
امیدواریم حضور رؤسای کشورهای اسلامی در کنفرانس تهران برای مصالح و منافع امّت اسلام مفید و مؤثّر باشد و دنیای اسلام بتواند از این اجتماعِ مبارک بهرهمند شود.
امید به ابتکار تازهٔ آن دربارهٔ مسئلهٔ فلسطین و لبنان
مسئلهی فلسطین و لبنان مربوط به مجموعهی بشریّت است و امیدواریم که کنفرانس اسلامی نسبت به مسئلهی فلسطین و لبنان، یک حرکت و ابتکار تازه را از خود نشان دهد.
وادار کردن بیگانگان به ترک خلیج فارس و حراست از امنیت منطقه
هماکنون حضور ناوهاى بیگانه و بیش از همه، عدّه و عُدّهى[14] آمریکایى در خلیج فارس ــ که یک دریاى اسلامى و مرکز مهمّ انرژى براى همهى جهان است ــ موجب ناامنى است. وجود یک سازمان کنفرانس اسلامىِ مقتدر میتواند از یک سو با زبان عزّت و اقتدار اسلامى، بیگانگان را به رفع این مزاحمت وادار کند، و از سوى دیگر بهانههاى این حضور بیجا را مرتفع سازد، و هر گاه لازم باشد، نیرویى از خودِ کشورهاى اسلامى را به حراست از امنیّت و صلح در این منطقه بگمارد.
مرکز مناسب برای کمک به اقلیتهای مسلمان و کارهای برزمینمانده
هماکنون اقلّیّتهاى مسلمان در بعضى از کشورهاى جهان از تبعیض و ستم و رفتارهاى تعصّبآمیز بشدّت در رنجند. کمک به آنان وظیفهى همهى مسلمانان است؛ ولى براى یک کمک جدّى و قابل قبول در چهارچوب روابط بینالمللى نیاز به یک مرکز بینالممالک اسلامى است، و کدام مرکز، مناسبتر از سازمان کنفرانس اسلامى؟ دهها کارِ برزمینمانده وجود دارد که هر یک بهتنهایى وظیفهى همهى دولتهاى اسلامى است. آنچه گفتم، نمونههایى از آن است و در همهى این موارد، نقش هیچ دولت اسلامى نمیتواند جاى خالى یک مرکز بینالدُّوَل اسلامى را پُر کند.
امکان پیگیری کشتارهای الجزایر در کنفرانس اسلامی به ریاست ایران
من ادّعا نمیکنم که این کشتارها کار دولت الجزایر است؛ من نمیدانم. این کار هم به عهده مسؤولان جهان اسلام است. امروز اگر کشورهای مسلمان همّت کنند، کنفرانس اسلامی با ریاست جمهوری اسلامی میتواند این کار بزرگ را هم انجام دهد. دولت و رئیس جمهور ما این را به کشورهای مسلمان پیشنهاد کردند. بنابراین، آن کاری است که بعد از تحقیق باید معلوم شود. من میگویم در کشوری اگر چنین فجایعی اتّفاق بیفتد، کار هر کس که باشد، دولت مسؤول است. دولت باید از مردم خود حمایت کند. ولو کار دولت هم نباشد، باز دولت مسؤول است. مگر میتوانند با یاوهگویی و متّهم کردن این و …
کانون لازم برای هماهنگ کردن تلاشهای جهان اسلام
… بیگانگان را در کشور خود ریشهکن کنند. امروز امّت اسلامى نیز تشنهى آن اعتماد به نفْس و این عزّت و این استقلال است، و باید همه در راه آن تلاش کنیم. این یک مسئولیّت تاریخى است و امروز زمینهى اداء آن و کسب عزّت و اقتدار و استقلال کامل جهان اسلام فراهم است. اگر براى هماهنگ کردن تلاشها در این راه، کانونى لازم است، ما اینک آن را در اختیار داریم: «سازمان کنفرانس اسلامى»؛ باید نگاهى به این سازمان و آفاق آیندهى آن افکند.