… این زیارت که دربارهی فضایل امیرالمؤمنین است، چقدر از آیات قرآن استفاده شده! این حضور ذهن، این تسلّط بر مطلب، این ارائهی حقایق با این شکل، جز از امام هادی (علیه السّلام)، [جز] از امام، از کس دیگری اصلاً برنمیآید؛ این [کار] را این بزرگوارها انجام دادند. اگر تلاش حضرت هادی (علیه السّلام) نبود، ما امروز زیارت جامعه را نداشتیم و آن معارف منحصربهفردی که در این زیارت وجود دارد، در اختیار شیعه نبود.
زیارت جامعه منبع شعر در مناقب ائمه و بینیازی از مبالغه
برای مناقب ائمه، از زیارتها، بخصوص زیارت جامعهی کبیره استفاده کنید. بنابراین شما دیگر هیچ احتیاجی ندارید که مبالغاتی را در ذهن خودتان خلق کنید. آنچه که باید در باب ائمه (علیهمالسّلام) گفته شود، در زیارت جامعه هست. شما میتوانید یک فقره از فقرات زیارت جامعه را - حالا شاید صدها فقره است - انتخاب کنید و با توجه به قریحهی شعری و تخیل و فرآوری ذهنی خودتان، یک غزل زیبا و ناب از آب در بیاورید. ظرفیت این معارف اینقدر بالاست.
تعبیر «وَ لَهُ المَثَلُ الاَعلَی» به معنای نمونهٔ برتر مکتب
… که در شخصیت یک انسان از نظر اسلام دخیل است، در شخصیت اینها بود؛ هم از جنبۀ معنوی، هم از جنبۀ فکری، هم از جنبۀ عملی، هم در میدان تلاش و مجاهده، هم در اخلاق و برخورد با انسانها. و در همۀ ابعادی که برای یک انسان تصور میشود، امامانِ شیعه نمودارهای کاملی بودند. و لذاست که ما در زیارت جامعه [کبیره] ـ که زیارتی است خطاب به همۀ امامان شیعه ـ از جملۀ نامها و تیترهایی که برای امام ذکر میکنیم، «وَ لَهُ المَثَلُ الاَعلَی» نمونۀ بالاتر، نمونۀ برتر، یکی از این عنوانهاست؛ یعنی نمونۀ برترِ مکتب؛ این یک خصوصیت.
صدور زیارت جامعهٔ کبیره از امام هادی (ع)
… را تسلیت عرض میکنم. این امام بزرگوار در مجموعهی آثار و برکاتی که از ائمّهی هدیٰ (علیهمالسّلام) رسیده است، این خصوصیّت را دارد که در ضمن زیارت، مهمترین فصول مربوط به مقامات ائمّه (علیهمالسّلام) را با بیان وافی و شافی، با زیباترین تعبیرات بیان کردهاند. زیارت جامعهی کبیره، از این بزرگوار است؛ زیارت امیرالمؤمنین در روز غدیر که یکی از غُرَر[1] تعبیرات و فرمایشات ائمّه (علیهمالسّلام) است، از این بزرگوار است. امیدواریم که به برکتِ نگاهِ عطوفتآمیزِ این امام بزرگوار -که شهادت ایشان با روز اوّل سال و با عید نوروز همراه شده است- ملّت ایران در این سال از …