رفتن به محتوای اصلی

زن

نام‌های دیگر: زنان، زن مترقی، زن و خانواده

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جایگاه، نقش، حقوق و مسائل زنان در جامعه و نگاه اسلام و غرب به آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۴
۱۳۴۳۱۳۶۴

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۶۷ پاراگراف)

احترام ویژهٔ زن در اسلام

ما آزادی زنها را و آزادی سیاهها را برای این قائل شدیم که زنها در اسلام یک احترام ویژه دارند و سیاهپوستان هم تحت فشار امریکا بودند و ظلم بر آنها شده است. و آنها را ما آن طور مقصر نمی‌دانیم. بلکه آنها شاید تحت فشار بودند که اینجا آمدند. و لهذا ما برای امتثال امر اسلام و خدا این عمل را کردیم. و انتظاری از آقای کارتر نداریم و پاداشی نمی‌خواهیم.

راه سهل شرعی برای به دست گرفتن زمام طلاق به دست زنان

برای زنان، شارع مقدس راه سهلی معین فرموده که خودشان زمام طلاق را به دست بگیرند، به این معنا که در ضمن عقد نکاح اگر شرط کنند که وکیل باشند در طلاق، یا بطور مطلق یا به طور مشروط، یعنی اگر مرد بدرفتاری کرد یا مثلًا زن گرفت، زن وکیل باشد که خود را طلاق دهد، در این صورت هیچ اشکالی برای خانمها پیش نمی‌آید، و می‌توانند خود را طلاق دهند.

امید به اثرنپذیری بانوان از مخالفان اسلام و انقلاب

از خداوند تعالی توفیق بانوان را خواستارم. امید است تحت تاثیر مخالفین اسلام و انقلاب اسلامی واقع نشوند، که اسلام برای همه است و برای همه نافع است.

درخواست زنان برای شهادت و رفتن به جنگ در کردستان

و باید ان شاء الله با قدرت و با حُسن نیت- که بحمد الله دارید- این مملکت اداره بشود، و- ان شاء الله- مسائل حل بشود. و مسلّماً مادامی که نیت ما خالص است و برای خداست، خدای تبارک و تعالی با ماست و پیروز خواهیم شد. چنانچه در این راه قدرت بزرگی که در مقابل ما بود و پشتیبان او تمام قدرتها، اعم از ابَرقدرتها و غیره بودند، لکن چون حُسن نیت بود و مردم متحول شده بودند به آن مردمی که در صدر اسلام بود، الآن هم زنها به من می‌گویند، بعضی زنها می‌آیند، که شما دعا کنید ما شهید بشویم. برای کردستان بعضی از زنها می‌آمدند اینجا می‌گفتند که شما اجازه بدهید ما برویم کردستان، برویم در آنجا جنگ بکنیم. من گفتم نه، صلاح نیست خود ملت، خود ارتش، کار را انجام می‌دهد. یا مثلًا زنها و مادرهایی که بچه‌هایشان شهید شده است می‌گویند ما مفتخر هستیم، و یکی دوتای دیگر که داریم اینها را هم می‌خواهیم شهید بشوند؛ و دعا کنید که شهید بشوند. این یک تحولی بود که همان تحولی که …

نقد سلب اختیار پوشش از زنان به‌عنوان دیکتاتوری

- اولًا اینکه این یک اختیاری است برای آنها، خودشان اختیار کردند. شما چه حقی دارید که اختیار را از دستشان بگیرید؟ ما اعلام می‌کنیم به زنها که هر کس چادر می‌خواهد یا هر کس پوشش اسلامی، بیاید بیرون. از 35 میلیون جمعیت ما 33 میلیونش بیرون می‌آید. شما چه حقی دارید که جلو اینها را بگیرید؟ این چه دیکتاتوری است که شما نسبت به زنها دارید؟ و ثانیاً اینکه ما یک پوشش خاصی را نمی‌گوییم. برای حدود زنهایی که به‌ سن و سال شما رسیده‌اند هیچ چیزی نیست. ما زنهای جوانی که وقتی ایشان آرایش می‌کنند و می‌آیند، یک فوج را دنبال خودشان می‌کشند، اینها را داریم جلوشان را می‌گیریم. شما هم دلتان نسوزد.

وظیفهٔ بانوان در ساختن و تربیت کشور ویران‌شده

… این افتادند که باید این امور را اصلاح کرد. وقتی یک ملتی به فکر یک مطلبی باشند، درست می‌شود، البته بتدریج درست می‌شود. مهم این است که ما هر کدام وظیفه برای خودمان بدانیم، یعنی من که یک طلبه هستم اینجا برای خودم وظیفه بدانم که آن قدری که می‌توانم خدمت بکنم؛ شما خواهرها هم که در محالّ خودتان هستید وظیفه بدانید که یک مملکتی را که آشفته است و خراب کردند و از بین بردند؛ خودتان با همتتان این مملکت را بسازید و تربیت کنید.

ارزش زیاد کمک زنان به کشاورزان در جهاد سازندگی

… به- عرض می‌کنم که- نظام خودشان. آن قدرتی که آنها دارند، و فرض کنید در یک روز پنج ساعت، شش ساعت، کار می‌کنند، اینکه شما حالا آمدید و رفتید و آنها چشمشان به شما افتاد، ده ساعت کار می‌کنند. آنی که یک جریب زمین را درو می‌کرد، حالا دو جریب زمین را درو می‌کند. ضمیمه کنید به اینکه وقتی چشم این‌ کشاورزها بیفتد که یک عده زنها از توی خانه‌هایشان در آمدند، کسانی که خوب هیچ اهل این کار نبودند که بروند در جهاد سازندگی و بروند با رعیتها شرکت کنند در درو، وقتی که ببینند اینها که یک همچو جمعیتی، زنها آمدند برایشان دارند کمک می‌کنند، این ارزشش پیش آنها خیلی زیاد است. واقع ارزش هم زیاد است، و لو کارش کم است، نمی‌تواند یک زن یک کار مثبت زیادی انجام بدهد، لکن ارزش زیاد است. کارهایی که الآن می‌شود کارهای ارزشداری است. در نظر من بسیار بعضی از این کارها ارزشدار است و لو کم باشد، ارزشش زیاد است؛ یعنی کم کم این اسباب این می‌شود که زیاد بشود این، و موج پیدا بکند و سرتاسر کشور را بگیرد.

پی بردن زنان به فریب شعار «آزاد زنان و آزاد مردان»

حالا الحمد للَّه یک تحولی در مملکت ما پیدا شده؛ یعنی وقتی که ملاحظه می‌کنیم، خانمها را از آن وضعی که سابق می‌خواستند برایشان پیش بیاورند به اسم اینکه «آزاد زنان و آزاد مردان» فهمیدند همه‌اش حُقه است و بازی. نه مردها آزاد بودند در زمان ایشان؛ نه زنها، و نه مطبوعات، و نه رادیو، و نه هیچی. آزادی در کار نبود. اسم، صحبتش و تبلیغاتش زیاد بود. آن آزادی هم که آنها می‌خواستند برای مملکت ما- حالا هم بعضی از نویسنده‌های ما پیشنهاد همان را دارند!- آن آزادی است که هم جوانهای …

حق و تکلیف بانوان به دخالت در سیاست

… نه روحانی تنها، همه قشرها باید در سیاست دخالت بکنند. سیاست یک ارثی نیست که مال دولت باشد، یا مال مجلس باشد، یا مال افراد خاصی باشد. سیاست معنایش همین وضع آن چیزهایی [است‌] که در یک کشوری می‌گذرد از حیث اداره آن کشور. همه اهالی این کشور در این معنا حق دارند. خانمها حق دارند در سیاست دخالت بکنند؛ تکلیفشان است. روحانیون هم حق دارند در سیاست دخالت بکنند، تکلیف آنهاست. دین اسلام یک دین سیاسی است. یک دینی است که همه چیزش سیاست است، حتی عبادتش.

پیشقدمی بانوان در نهضت و هدایت و تقویت دیگران

و من امیدوارم که شما بانوان که همیشه در این نهضت پیشقدم بودید و هدایت کردید تقریباً شما بانوان دیگران را و دیگران نظر به اینکه شماها پیشقدم شدید، بیشتر قوّت پیدا کردند، ان شاء الله موفق باشید؛ سلامت باشید؛ سعادتمند باشید و همین طور که تا حالا با وحدت کلمه و قدرت و قوه ایمان تا اینجا رسیدید، از اینجا به بعد هم قدم به قدم، که احتیاج دارد اسلام به وجود همه، همه ملت قدم به قدم پیش برویم، تا ان شاء الله تمام مطالب موافق اسلام عمل بشود. سلام بر همه‌تان.

اصرار بانوان بر رفتن به کردستان و آرزوی شهادت

این یک انقلابی است که خدا کرده است و من روی این انقلابهای روحی و این حس تعاونی که در ملت ما پیدا شده است و آن شجاعتی که در ملت ما پیدا شد و این علاقه‌ای که من ادراک می‌کنم، حتی همین امروز، هر روز تقریباً من مواجه با یک همچو چیزی می‌شوم، دیروز یک دسته‌ای از خانمها، محترمات، اینجا بودند، یکی اصرار می‌کرد که شما بگذارید که ما برویم کردستان. من گفتم آخر شما؟! نه [مشکل‌] کردستان حل می‌شود، لازم نیست شما تشریف ببرید. یکی گرفته بود جلوی من، تا آنجا آمد یکیشان دنبال من، که شما دعا کنید من شهید بشوم. گفتم من دعا می‌کنم که شما ثواب شهید را ببرید و خدمت کنید. اینها یک تحولاتی است که پیدا شده است. صدر اسلام با یک همچو روحیه‌ای که شهادت را می‌خواستند. آن طور پیشرفت کردند در نیم قرن تقریباً معموره دنیا را، دنیای متمدن آن وقت را، فتح کردند. و الّا عددشان، یک …

سهم بیشتر بانوان از مردان جوان در پیروزی انقلاب و تهییج مردم

… دو دهه آخر، این ملت همچو متحول شد، خدای تبارک و تعالی همچو تقدیر فرمود این ملت که خوف از یک پاسبان داشت همچو متحول شد که در خیابانها آمد و فریاد زد که ما این سلسله خبیث را نمی‌خواهیم. آن که نمی‌توانست یک کلمه بر خلاف بگوید، بچه‌های کوچک و بزرگش، زن و مردش. ما رهین منّت بانوان بیشتر از جوانهای مَردشان هستیم. بانوان در ایران بسیار حظِّ وافر داشتند؛ یعنی بانوان که بیرون می‌آمدند، مردم تهییج می‌شدند؛ دو مقابل، چند مقابل می‌شد قدرت مردم، در عین حالی که هیچ نداشتند الّا قوه ایمان- در ظرف چند- این آخر که آنها حمله کردند و کودتا خواستند بکنند و نقشه کشیدند که در یک شب تمام سرها را- سرهای قوم را- از بین ببرند، خدا رحمت کند قرنی[2] را گفت: سه ساعت و نیم طول …

اندیشیدن بانوان همدوش و مقدم بر مردان به سرنوشت کشور

… که در فکر سرنوشت خودش نبود، هر کس مشغول کاری بود و آنچه مطرح نبود مسائل اجتماعی کشور بود؛ در مدت کمتر از دو سال یک تحول پیدا شد که تمام قشرهای ملت افکار سیاسی پیدا کردند. مجالسی که صرف می‌شد در اموری که بیهوده بود، حالا صرف می‌شود در اموری که سرنوشت‌ساز است. خواهرهای ما که اشتغال به مسائل دیگر داشتند، الآن همدوش با برادرها و مقدّم بر آنها به سرنوشت ملت و به سرنوشت کشور خودشان فکر می‌کنند؛ طرح می‌دهند، فکر می‌کنند؛ انتقاد می‌کنند. این تحولی است که خدای تبارک و تعالی- که مقلِّب القلوب است- ایجاد کرد.

ایستادگی بانوان در برابر رژیم همدوش و مقدم بر مردان

… در بازار بزرگ ایران- که تهران است- اگر می‌آمد و می‌گفت باید بیرق بزنید، کسی به خود اجازه نمی‌داد، فکر نمی‌کرد که می‌شود مقابل او ایستاد. همین ملت با همین ضعف در ظرف یک سال و چندی به خیابانها ریخت و گفت ما شاه را نمی‌خواهیم؛ ما ابَرقدرت‌ها را محکوم می‌کنیم. اینهایی که از یک پاسبان می‌ترسیدند از توپ و تانک و مسلسل هراس نداشتند، خانمهایی که در قبل وضعشان یک نحو دیگری بود و رژیم آنها را به یک مسائل دیگری مشغول کرده بود، متحوّل شدند به کسانی که در مقابل رژیم ایستادند و با برادرها همدوش بلکه مقدّم در این نهضت شرکت کردند و این تحولها، تحولهای اعجازآمیز بود.

طرح مسائل سیاسی و اجتماعی روز از سوی بانوان به برکت نهضت اسلامی

… جانبه، تحول فکری، تحول روحی، تحولهای دیگر، اینها اعجاز بود که خدای تبارک و تعالی نصیب شما ملت کرد در این زمان. امروز من می‌بینم گوینده شما بانوان ساحلی، سخنگوی شما بانوان ساحلی، مسائلی را طرح می‌کند مسائل روز است؛ مسائل سیاسی روز است؛ مسائل اجتماعی روز است. همان طور که بانوان دیگر، در مراکز، در سایر محالّ ایران، مسائلی که امروز طرح می‌کنند مسائل روز است؛ مسائل سیاسی و اجتماعی است. و این تحول به برکت این نهضت‌ اسلامی پیدا شد.

سهم فراوان بانوان در تعلیم و تربیت

و در تربیت و تعلیم شما، تمام بانوان اسلام، یک حظ بسیار وافری دارند. یعنی تربیت در دامن مادرها شروع می‌شود. از دامن مادرها تربیت شروع می‌شود اگر یک دامنهایی بود که دامن تربیتی بود، یعنی علاوه بر اینکه بچه را دارد بزرگ می‌کند، این را به طور تربیت انسانی، تربیت اسلامی، از اول در دامن خودش بنای بر این داشته باشد که یک بچه خوبی …

دعوت بانوان به ادامهٔ مشارکت در نهضت و پیش بردن آن

شما بانوان که در این نهضت شرکت داشتید، و خداوند شما را حفظ کند، از این به بعد هم در این نهضت شرکت کنید و این نهضت را به پیش ببرید. و مهمِ شما این است که اولادها را خوب تربیت کنید. بانوان را آن طور اینها می‌خواستند باشند که بچه‌هایشان از آنها جدا باشد، بانوان را بکِشند به ادارات؛ نه برای اینکه اداره درست بشود؛ یکی اینکه ادارات را فاسد بکنند، یکی اینکه بچه‌ها را از دامن مادر جدا بکنند؛ و …

حضور بی‌سابقهٔ زنان در مبارزه در برابر توپ و تانک

این یک تحولی بود که بشر نمی‌توانست این تحول را درست کند. این تحول الهی بود. یعنی «مقلب القلوب» این کار را کرد. قلبها را از آن وحشت بیرون آورد. از آن وحشتی که از این رژیمها همه داشتند. از آن وحشت بیرون آورد؛ و به جای آن تصمیمْ امر شجاعت نشاند، به طوری که زنها، بچه‌ها مردها [به خیابانها ریختند] کیْ سابقه داشت که زن در مبارزه بیاید؛ مقابل توپ و تانک بیاید. این یک تحول روحی بود که خدای تبارک و تعالی در این ملت این تحول را ایجاد فرمود. و مادامی که ما این تحول را حفظ بکنیم و نهضت را به همان طور که تا حالا آمده است حفظش بکنیم، برای ما پیروزی هست.

رفتن بانوان از راه‌های دور به مناطق جنگ برای کمک به برادران

… تحول روحی از آن پیروزی، که خیلی هم بزرگ بود، بالاتر است. این چه تحولی است که شما جوانهایی که همه‌تان تیر خوردید، ناقص شده است بعض اعضایتان، در زحمت بودید، مع ذلک، آمدید باز عرضه می‌کنید خودتان را بر اسلام. و اینکه جان خودمان را برای اسلام حاضریم فدا کنیم. و این چه تحولی است که خانمها از راههای دور پا می‌شوند می‌روند به مراکزی که جنگ است و آدمکشی است و همه ناراحتیهاست؛ می‌روند برای کمک به برادرهای خودشان. و این چه تحولی است که این خانمها از کازرون می‌آیند اینجا؛ و باز عرضه می‌کنند ما برای اسلام حاضریم همه جور فداکاری بکنیم. این تحول را کی آورده؟ غیر از خدا کسی می‌تواند همچو تحولی در یک ملتی؟ نه یک جمعی؛ نه شما عده‌ای که در این اتاق مجتمع هستید؛ و نه اهل یک …

حضور بانوان در مناطق پرخطر مایهٔ قدرت جامعه

… کار هم از شما مثل رعیتها نمی‌آید، لکن این کار شما این قدر ارزنده است که وقتی این کشاورزها و زارعها دیدند که از امریکا یک دسته‌ای آمدند که کمک کنند، همدرد با آنها باشند، قدرت آنها چند برابر می‌شود. شما قدرت می‌دهید به آن جمعیتی که می‌روید آنجا کار بکنید. این خانمهایی که از راههای دور پا شده‌اند و رفته‌اند به مرکزی که همه جور خطر هست، این کار یک قدرت می‌دهد به جامعه؛ جامعه را زنده می‌کند. این خانمهایی که از جاهای دور آمدند اینجا می‌گویند ما همه طور حاضریم برای فداکاری؛ مثل همه شما که این مطلب را می‌گویید؛ این صدا از یک جامعه زنده بلند می‌شود. این جامعه قبل از اینها این طور نبود. شما هیچ کدام حاضر نبودید که در زمان طاغوت …

پیشگامی زنان در خیابان‌ها و تشجیع مردان در شکستن قدرت رژیم

ایران بحمد الله از خطر دور است، این تحولی که در ملت پیدا شده که زنها ریختند در خیابانها و پیشدستی کردند بر مردها و مردها را تشجیع کردند و این قدرت را در هم شکستند. یک ملتی که چنین زنهایی دارد و چنین جوانهایی دارد از چی بترسد؟ خوفی در کار نیست. اگر آن سابق و آن سستیها بود و آن سردیها بود، خوف بود و خطر؛ اما با وضعی که فعلًا ایران دارد که یک شخصی، شخصیتی، یک نفر مجاهد[1] که از دستش می‌رود یک چنین انقلاب دامنه‌داری، یک …

شمول افتخار و مسئولیت مؤمنان بر زنان مؤمن

… ندارد، قوه‌ای ندارد، همه هیچند، ولی خدای تبارک و تعالی به مومنین- که مومنات هم داخل مومنینند- این افتخار را مرحمت فرموده است که در پهلوی اسم مبارک خودش مومنین را هم ذکر فرمود: «برای تو، خدا و کسانی که متابعت کردند، مومنینی که از تو متابعت کردند، کافی است». با اینکه خدا کافی است لکن همچو تشریفی را به مومنین- که مومنات هم داخل هستند- مرحمت فرموده است که خدا و مومنین، کسانی که از تو تبعیت کردند، از تو کفایت می‌کنند. چقدر افتخارآمیز است برای ما، برای مومنین برای شما مخدرات، برای شما مومنات، که شما [را] در ردیف خدای تبارک و تعالی قرار داده است، و چقدر مسئولیت آور است این خطاب.

ظلم بیشتر رژیم گذشته به بانوان و عقب راندن آنان به اسم خدمت

دردها زیاد است، و زیادتر بود، و بحمد الله یک مقداری از آن رفع شد. آنهایی که برای ما دردهای عظیم پیش آوردند، آنهایی که به کشور ما خیانت کردند، آنهایی که به بانوان ما بیشتر ظلم کردند تا به مردها، آنها که بانوان را به طوری به آنها ظلم کردند و به صورت اینکه می‌خواهیم خدمت بکنیم آنها را به عقب راندند؛ به آنها ظلم زیاد شد، به مردها هم شد، به همه اقشار ظلم شد، بحمد الله دست آنها کوتاه شد و امیدوارم که این قشرهای ضعیفی که مثل حیوانات ضعیف زیر زمین می‌لولند و می‌خواهند ریشه‌های گلها را فاسد کنند، آنها هم ان شاء الله از بین بروند.

خواست بیگانگان برای نبودن زنان با فضیلت در شرق

… فضایل انسانی منحط باشند تا به درد آنها بخورند و برای آنها خدمت بکنند. یک انسان فضیلت دار، یک انسان متعهد، یک انسانی که به خودش احترام قائل است، به مذهب خودش احترام قائل است، به درد آنها نمی‌خورد؛ مخالف با مسیر آنهاست. اینها می‌خواهند انسان در این شرق نباشد. اینها می‌خواهند که زنهای با فضیلت در شرق نباشد. یک دسته زنهایی باشند مطابق میل آنها عمل بکنند. و اینها نمی‌توانند با فضیلت باشند. اینها می‌خواهند مرد با فضیلت در ایران نباشد. می‌دانند که اگر چنانچه فضیلت در یک ملتی بود، یک قومی فضیلت داشتند، یک قومی به دیانت و کشور و ملت احترام قائل شد، اینها خیانت نمی‌کنند. آنها خائن می‌خواستند.

منحط کردن بانوان با شعار فریبندهٔ آزادی زنان

… که جدا کنند بین روحانیت و دانشگاهها. کوشش کردند که در دانشگاهها درس فضیلت نباشد. همه‌اش راجع به مادیات باشد. اگر در کنار این تحصیل در باب امور مادی و طبیعی معنویات بود، دانشگاههای ما غیر از حالا بود. انسانهایی که از دانشگاه بیرون می‌آمد غیر از حالا بود. این از خیانتهایی بود که با اسم اینکه ما می‌خواهیم زنها را «آزاد» کنیم، نیمی از این ملت را از «قید اسارت» بیرون بیاوریم، با این حرفی که به ظاهر خیلی فریبنده است، قشر بانوان را، آنچه آنها به نظرشان بود که به دردشان می‌خورد، اینها را از فضایل منحط کردند. همین مادیت به چیز دیگری اینهایی که آنها تربیت کردند فکر نمی‌کنند. آنی که آنها می‌خواستند، انسان مادی، این طور است که دلش می‌خواهد اتومبیل داشته باشد! حالا این اتومبیل از دزدی پیدا بشود برای او فرقی نمی‌کند، یک کسی به او بدهد، فرق نمی‌کند، از هر راهی باشد، آن …

قدردانی از قیام بانوان همدوش با مردان و کمک به مستمندان

… را؛ تربیت کنید، تربیتهای اسلامی. اسلام از شما این معنا را می‌خواهد که بچه‌های خودتان را در دامنهای خودتان مهذب کنید؛ و دامن خودتان را منوّر کنید به نور این بچه‌های اسلامی که اینها فرزندان اسلامند و بعد از این، مقدرات اسلام و مملکت خودتان به دست آنهاست. من از شما تشکر می‌کنم از اینکه در نهضت ما کوتاهی نکردید و همدوش با مردها قیام کردید، و از اینکه کمک به مستمندان نمودید. خداوند به شما سعادت و سلامت در دو دنیا عنایت کند.

تشکر از جانفشانی بانوان در به ثمر رساندن نهضت

من از همه، خصوصاً از این بانوان محترم که همیشه جانفشانی کردند و نهضت ما را به ثمر رساندند و می‌رسانند، تشکر می‌کنم. خداوند همه شما را عزت، و اسلام را عظمت عنایت فرماید.

سهم بزرگ بانوان در نهضت

[از شما] جوانان غیرتمند و ...[1] بانوان، و [از شما] لشکرهای امام زمان- سلام الله علیه- تشکر می‌کنم. سعادت شماها را از خدای تبارک و تعالی مسالت می‌نمایم. بانوان در این نهضت سهم بزرگی داشتند. برادران جوان ما در این نهضت [سهم‌] بزرگی داشتند [و] این نهضت را به پیروزی رساند [ه ا] ند، [و] دست بیگانگان را کوتاه کردند لکن ما در نیمه راه هستیم و خود را نباید پیروز تصور کنیم. پیروزی سستی می‌آورد و ما در بین راه هستیم. ما باید همه با هم این نهضت را پیش …

رد شایعهٔ ندادن حقوق زنان در اسلام و انتساب آن به عمال اجانب

و اما اینکه پخش کردند در بین مردم به اینکه حقوق زنها را اسلام نمی‌دهد و بعد از رفراندم چه خواهد شد، این هم جزو همانهاست که عمال اجانب دارند این مسائل را طرح می‌کنند؛ و عمال اجانبند که دارند به اشکال مختلفه بین ملت ما جدایی می‌اندازند و نمی‌خواهند این رفراندم تمام بشود. و شاید امید این را داشته باشند که رژیم سلطنتی باز باقی باشد یا یک رژیم دیگری پیش بیاورند. در هر صورت همان طوری که حقوق مردها در اسلام مطرح است، حقوق زنها [هم مطرح است‌]. اسلام به زنها بیشتر عنایت کرده است تا به مردها. اسلام زنها را بیشتر حقوقشان را ملاحظه …

سهم بزرگ بانوان در نهضت و وظیفهٔ حفظ آن

… احتراز کنیم از اختلاف. ما همه برادر هستیم، همه ملت با هم برادرند. به گفته خدا مومنین برادر هستند؛[1] برادر باید مصالح برادر را حفظ کند، دوستی داشته باشد با برادرش. ما همه از یک آب و خاک و از یک ملت هستیم. زن و مرد ما- همه- از ملت واحد و زیر بیرق اسلام هستیم. این نهضت را، که بانوان هم سهم بزرگی در آن داشتند، باید حفظ کرد. هم بانوان حفظ کنند، هم شماها حفظ کنید. از برکت این نهضت پیروزی تا اینجا آمد؛ و من امیدوارم از برکت این نهضت پیروزی ما تا آخر برود.