رفتن به محتوای اصلی

روحانیت

نام‌های دیگر: روحانیون، روحانیان، روحانیت شیعه، روحانیت مبارز، روحانیت انقلابی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قشر عالمان دین و طلاب و نقش دینی، سیاسی و اجتماعی آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران (دعوت به قیام برای خدا)— ۱۳۲۳/۰۲/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۲۳ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۳۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

تلگراف مبنی بر آنکه اعلیحضرت بیش از هر کس در حفظ شعائر مذهبی کوشا هستند، و تلگراف این جانب را برای دولت ارسال داشتند، و توفیق این جانب را در ترویج مقررات اسلامی و هدایت عوام خواستار شدند، موجب تشکر گردید. البته ملت مسلمان ایران از اعلیحضرت همین انتظار را دارند. فرموده اعلیحضرت موافق است با آنچه از پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- به ما رسیده: إِذَا ظَهَرَتِ البِدَعُ فِی امَّتِی فَلیُظهِرِ العَالِمُ عِلمَهُ؛ فَمَن لَم یَفعَل. فَعَلَیْهِ لَعنَهُ اللهِ[1]. البته شغل روحانی، ارشاد و هدایت ملت است.

شاهدها (۷۴۷ پاراگراف)

تکلیف روحانیون به حفظ و شکر نعمت الهی از راه تبلیغ

شما آقایان روحانیون و همه روحانیونی که در کشور هستند، همه مکلفند به اینکه این‌ نعمت خدا را، این عطیه الهی را حفظ کنند و شکر این نعمت را برآورند و شکر به این است که تبلیغ کنند. آنچه که سید الشهدا عمل کرد و آن ایده‌ای که او داشت و آن راهی که او رفت و آن پیروزی که بعد از شهادت برای او حاصل شد و برای اسلام حاصل شد، به مردم روشن کنند و بفهمانند به همه که مساله مجاهده در راه اسلام آن است که او کرد. می‌دانست که با یک عده قلیل کمتر از صد …

توجه دادن مردم تنها به‌وسیلهٔ روحانیون و نقش تاریخی آنان با مردم

… سرّ موفقیت را به دست آورده‌اید. جهاد، خدمتگزار مردم محروم و مستمند بوده است. جمعیت و یا ملتی اگر بخواهند موفق باشند، علاوه بر اینکه برای خدا باید کار کنند و از دیگران چشمداشتی نداشته باشند، باید با مردم باشند. بدون مردم نمی‌شود کار کرد و موفقیت حاصل نمی‌شود. سرّ قضیه، همان طور که خودتان فهمیده‌اید، این است که مردم را نمی‌شود به چیزی توجه داد، مگر توسط روحانیون. و در طول تاریخ هر چه بوده از روحانیون و مردم بوده است. و هر وقت این دو را از صحنه کنار گذاشته‌اند، همه‌اش فساد بوده. و در همین پنجاه سال هم که ما شاهد آن بوده‌ایم، آنچه که ما را در دامن غرب انداخت، این بود که روحانیون و مردم را سرکوب کرده بودند. ان شاء الله، دولت و مجلس آنچه که مصلحت جامعه است در نظر بگیرند و کاری کنند این مستمندانی که در طول تاریخ محروم بوده‌اند را نجات …

تصدی امور نه برای گرفتن حکومت بلکه برای حفظ اسلام

… و افراد مستعد الآن تحصیل علم را کنار بگذارند و بروند در جبهه‌ها و دلداری بدهند به اینها، هدایت کنند اینها را یا بروند به شهرهای دور افتاده و هدایت کنند آنها را، این مستحب بسیار بزرگ را باید کنار بگذارند، بروند آن کار را انجام بدهند؛ برای اینکه آن واجب است. انجام بدهند، بعد که آرامش حاصل شد برگردند آقایان تحصیل بکنند چنانچه همه متصدیان روحانی که هستند، الآن از باب اینکه می‌بینند که نمی‌تواند و نخواهد توانست کسان دیگر اداره این کشور را آن طوری که اسلام می‌خواهد اداره بکند و ما تجربه کردیم که نشد، این آقایان با اینکه شغلشان این نیست و حالا من عرض می‌کنم که بنای روحانیون بر این نیست که حکومت را بگیرند. حکومت چیست؟ اما بنای روحانیون بر این نیست که اسلام را حفظ کنند؟! ما گمان می‌کردیم که در بین روشنفکران ما- به اصطلاح- خوب، اشخاصی پیدا می‌شوند که متعهدند و حفظ می‌کنند این را. اگر حالا هم پیدا شد یک همچو اشخاصی، یک همچو جمعیتهایی، آقایان پستهای مهمتر دارند، می‌روند سراغ کارشان؛ آقای هاشمی هم می‌روند، آقای خامنه‌ای هم …

توقع بسیار ملت و مستضعفان جهان از روحانیون در شرایط امروز

آنکه مربوط به قشر روحانیون است، خود آقایان بهتر می‌دانند که روحانیون در هر جا که هستند، آن روحانی که در راس روحانیت- مثلًا- واقع است مثل مراجع، تا آن روحانی که در یک روستا، در یک ده، مشغول خدمت به اسلام است. امروز توقع ملت، بلکه توقع مستضعفان و ملتهای جهان از شما آقایان روحانیون، در هر جا هستید، بسیار زیاد است. و امروزِ شما غیر از دیروزی است که در سلطه نظام فاسد پهلوی و در تحت ستم ستمکاران جهان بودید. آن روز اگر چنانچه سکوتی، قصوری بود، می‌پذیرفتند که‌ آقایان نمی‌توانند الآن مسائلشان را آن طور که هست، مسائل اسلام را آن طور که هست، قدرت ندارند که عمل کنند و به مردم …

پذیرفته نبودن قصور و اشتباه روحانیون در قضایای عمومی ملت

اگر امروز راجع به هر قضیه‌ای که برای ملت، قضایای عمومی که برای ملت پیش می‌آید، و- خدای نخواسته- روحانیونی که ارتباط با آن مسائل دارند قصوری بکنند یا اشتباهی بکنند، این اشتباه و قصور، دیگر در محضر خدای تبارک و تعالی و در پیشگاه مردم پذیرفته نیست. دیگر ما نمی‌توانیم بگوییم که ما چه بکنیم، سازمان امنیت است و ما کاری ازمان نمی‌آید. ما الآن، شما آقایان الآن در مسائلی که پیش می‌آید، آزادید که مطالبی که مربوط به اسلام است، مطالبی که انحراف واقع می‌شود در هر جا، آن مسائل را ارشاد کنید، مردم را ارشاد کنید، …

بیشتر بودن مؤاخذهٔ روحانی در صدمه به نظام و لزوم مراقبت در رفتار و گفتار

… و کسانی که، روحانیونی که، روحانیون محترمی که سر و کار با آقایان دارند، در این اموری که پیش می‌آید، هدایت کنند که مبادا- خدای نخواسته- یک جوانی توجه به مسائل نداشته باشد و یک کاری انجام بدهد که با جمهوری اسلامی مناسب نیست؛ باید روحانیون آنها را تذکر بدهند. و یک تذکر هم به روحانیون هست، به ائمه جمعه و جماعات و روحانیون دیگری که با مردم سرو کار دارند؛ آنها هم توجه بکنند به اینکه این جمهوری اسلامی ربطش به آنها بیشتر از دیگران است و این جمهوری اسلامی اگر از- خدای نخواسته- یک نفر روحانی صدمه ببیند، بیشتر از دیگران مواخذه دارد. باید آقایان توجه بکنند، در رفتارشان، در کردارشان، در گفتارشان؛ چیزهایی که مضر به حال جمهوری اسلامی [است‌] نزنند.

دشمنی منحرفان وابسته به آمریکا با علما در رأس برنامه‌ها

در طول پیروزی انقلاب، از اعمال وحشیانه منحرفان وابسته به امریکا ظاهر می‌شود که دشمنی با طبقه علما و روحانیون متعهد در راس برنامه‌هاست. و شهادت هر یک از این عزیزان مشت آنان را که مدعی طرفداری ملت از آنان است باز نموده. از خداوند تعالی عظمت اسلام و مسلمین را خواستار و از جنابعالی امید دعای خیر برای نظام جمهوری اسلامی را دارم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بستگی آبروی جمهوری اسلامی به روحانیان و پرهیز از دخالت‌های بیجا

از باب اینکه تذکر به آقایان و مومنین نفع دارد دو سه تا جمله هم این طوری عرض می‌کنم و آن اینکه همه آقایانی که در هر جای از این کشور هستند و صدای من را می‌شنوند، چه از طبقه علما و ائمه جماعات و جمعه و چه از طبقه خطبا- که آنها هم از علما هستند- و کسانی که در بلاد- از روحانیون- متصدی این امور هستند، توجه به این معنا داشته باشند که امروز آبروی جمهوری اسلامی به دست شما بسته است. اگر- خدای نخواسته- یک دخالتهای بیخود و بیجا، یک کارهایی که از روحانیون صحیح نیست، انجام بدهید، این جمهوری اسلامی لکه‌دار می‌شود. دولت باید به قدرت خودش باقی باشد. و امروز دولت، دولت اسلامی است و بر همه ماها فریضه است که از این دولت اسلامی پشتیبانی بکنیم. مامورینی که از دولت می‌آیند، در همه جا، مامورین دولت اسلامی هستند. اگر- خدای نخواسته- از یک مامور که من حیث اینکه درست اطلاع بر مسائل …

عمل نکردن مستقیم در امور اجرایی و داشتن نظر ارشادی

برای حفظ حیثیت اسلام که شماها پاسدار آن هستید و حفظ حیثیت جمهوری اسلامی که شماها نگهبانان آن هستید، از کارهایی که نباید انجام بدهید و از کارهایی که دخالت در امور اجرایی است که با کسی دیگری است که انجام بدهد، مستقیماً عمل نکنید، ارشاد بکنید همه را. نظر ارشادی داشته باشید. اگر یک مطلب اشتباهی از یک استاندار واقع شد یا از یک فرماندار، در منابر نبرید این را و آبروی او را بریزید. این امری است که خدا راضی نیست. به او بگویید در خلوت و با او تفاهم کنید و از او بخواهید که رویه را تغییر بدهد. اگر نداد، به مصادر امر مراجعه کنید. …

ناچاری از حضور در اجرا تا کشور به حلقوم آمریکا یا شوروی نرود

و من این یک کلمه را عرض بکنم- شاید قبلًا هم عرض کرده باشم- و آن اینکه من از اول که در این مسائل بودیم و کم کم آثار پیروزی داشت پیدا می‌شد، در مصاحبه‌هایی که کردم، چه با کسانی که از خارج آمدند، حتی در نجف و در پاریس و چه در حرفهایی که خودم زدم، این کلمه را گفته‌ام که روحانیون شغلشان یک شغل بالاتر از این مسائل اجرایی است- و چنانچه اسلام پیروز بشود، روحانیون می‌روند سراغ شغلهای خودشان. لکن وقتی که ما آمدیم و وارد در معرکه شدیم، دیدیم که اگر روحانیون را بگوییم همه بروید سراغ مسجدتان، این کشور به حلقوم امریکا یا شوروی می‌رود. ما تجربه کردیم و دیدیم که اشخاصی که در راس واقع شدند و از روحانیون نبودند، در عین حالی که بعضیشان هم متدین بودند، از باب اینکه آن راهی که ما می‌خواستیم برویم و آن راهی که‌ مستقل باشیم و با نان و جو خودمان بسازیم و زیر فرمان قدرتهای بزرگ نباشیم، آن راه، با …

عدول موقت از گفتهٔ پیشین تا زمان توان ادارهٔ کشور به دست غیرروحانی

وقتی دیدیم که نه، ما اشتباه کردیم، آمدند بعضیشان خودشان را به ما جا زدند- ما هم که غیب نمی‌دانیم. و بعضیشان هم خوب بودند لکن رایشان با رای ما مخالف بود- ما از حرفی که در مصاحبه‌ها گفتیم، عدول کردیم و موقتاً تا آن وقتی که این کشور را غیر روحانی می‌تواند اداره کند، آقایان روحانیون به ارشاد خودشان و به مقام خودشان برمی‌گردند و محول می‌کنند دستگاههای اجرایی را به کسانی که برای اسلام دارند کار می‌کنند و تا مساله این طور است که ابهام پیش ما هست، احتمال هست‌ اگر در یک میلیون احتمال، یک احتمال ما بدهیم که حیثیت اسلام با بودن فلان آدم یا فلان قشر در خطر است، ما ماموریم که جلویش را بگیریم تا آن قدری که می‌توانیم. هر چه می‌خواهند به ما بگویند، بگویند که کشور ملایان، حکومت آخوندیسم و از این حرفهایی که می‌زنند. و البته این هم یک حربه‌ای است برای اینکه ما را از میدان به در کنند. ما نه، از میدان بیرون نمی‌رویم. خوب، این مقدار از حرفها بود که با آقایان عرض کردیم و امیدوارم …

وظیفهٔ مهیا نگه داشتن مردم برای مقاومت

… واقع بشود، چه از ناحیه این قشرهای داخلی که منافع غیر مشروعشان از دستشان رفته است، و آن ظلمهایی که به توده‌های محروم کرده‌اند الآن نمی‌توانند بکنند، و می‌خواهند که اعاده بشود. و چه از خارج؛ آن کسانی که، این دولتهایی که وابسته به امریکا یا قدرت دیگر هستند. قشر روحانیون- خداوند همه را حفظ کند- اینها باید این وظیفه را بطور شایسته عمل کنند؛ یعنی، مردم را مهیا نگه دارند. مردم شاید به حسب عامه، خیلیشان ندانند که چه قضیه‌ای واقع شده است. بلکه اشخاصی که از خارج می‌آیند، یا از شخصیتهایی که در خارج هستند و گاهی پیام برای‌ من می‌فرستند، آنها به ما هم می‌گویند که شما باز نمی‌دانید چه کردید، در دنیا چه شده است. و حق هم همین است که ما …

آشنا کردن مردم به وظایف و سختی‌های صدر اسلام از امور مهم

من امیدوارم که ان شاء الله، موفق باشید و موفق باشیم همه در خدمت به این جمهوری و در تایید همه مقامات و در تحکیم وحدت بین خودمان و همه و در آشنا کردن مردم به وظایف. این جزو مهمات است که مردم را به وظایف آشنا کنند و سختیهای صدر اسلام را برایشان گوشزد کنند که اینها چه می‌کردند در آن وقت و اسلام را چطور برای ما بدست ما رساندند. این یک چیزی است که باید گفته بشود و ان شاء الله امیدوارم که نفس گرم آقایان مردم را بیدار کند و ان شاء الله موفق باشند. من هم به وظیفه خودم که دعا گویی است، دعا کنید که موفق بشوم و دعا کنم به شما و همه.

تضعیف اسلام و روحانیت شرط پیشبرد کار قدرت‌ها

تا اسلام تضعیف نشود، روحانیت تضعیف نشود، از بین نرود، نمی‌توانند اینها کارهایشان را بکنند. و لهذا، از اوّلی که رضا خان آمد به سرکار تا آخر، از اول تا آخر درصدد این بودند که اسلام را تضعیفش کنند، با هر ترتیبی که می‌توانند؛ احکامش را یکی بعد از دیگری تضعیف کنند و روحانیت را هم، که خادم اسلام است، این را هم تضعیفش کنند و از بین ببرند. و دیدید که رضا …

کوبیدن روحانیون به‌سبب توان بسیج مردم در برابر بیگانگان

… وقت قدرت مال آنها بود و این مامور بود به اینکه این کشور را آن مقداری که امکان دارد، در مقابل قدرتهای بزرگ ایستادگی بکنند، آن ارگانها را درهم بشکند با اختلاف رویه‌ها. دنبال آن هم پسرش- که به نظر من، خبیثتر از پدر بود- همان معنا را دنبال کرد با یک وضع دیگری. اوّل هدفی که رضا خان در نظر گرفت کوبیدن روحانیون بود، با اسم اینکه می‌خواهیم اصلاح بکنیم تمام کارهایشان از اول تا آخر به اسم «اصلاح» و به اسم ترقی دادن کشور [بود] اجانب، قدرتهای بزرگ، که مطالعات زیادی در این کشور دارند، ملاحظه کردند که یکی از گروههایی که می‌تواند مردم را بسیج کند در مقابل قدرتهای خارجی روحانیت است. ابتدا شروع کردند با اینها دست و پنجه نرم کردن؛ یعنی، اینها را کوبیدن. اگر شما مطبوعات آن وقت را و رسانه‌های گروهی آن وقت را، نویسندگان و گویندگان آن وقت را در نظر بگیرید یا آن مقداری که از آنها باقی مانده است مطالعه کنید، می‌بینید که تمام رسانه‌های گروهی و تمام مطبوعات کشور و رادیو و سینما و تئاتر و تمام اینهایی که در یک کشوری …

بستگی حفظ حیثیت روحانیت به ائمهٔ جمعه

و اما ما هم باید توجه زیادی داشته باشیم به اینکه در این انقلاب حفظ حیثیت روحانیت، الآن بسته به وجود آقایان است و امروز با زمانهای سابق خیلی فرق دارد. زمانهای سابق در مقابل دولت ایران، در مقابل ایران، در مقابل اسلام، اشخاص زیادی نایستاده بودند، مختصر بود. امروز همه از هر جا که ملاحظه می‌کنید حمله می‌کنند، خصوصاً، به روحانیون؛ هی رژیم آخوندی چطور، رژیم آخوندی چطور. هر روز راجع به این مسائل، آنها بدون اینکه …

تلاش دشمنان برای لکه‌دار کردن حیثیت و کاستن از نفوذ آن

امروز مسئولیت آقایان قضات شرع بسیار سنگین است، چون هم باید حیثیت اسلام را حفظ کنند و هم حیثیت روحانیت را در نظر بگیرند. دشمنان اسلام با اشاعه دروغ و با بزرگ جلوه دادن نقاط ضعف شما تلاش می‌کنند حیثیت روحانیت را لکه‌دار کنند تا از نفوذی که روحانیت در پیشبرد اسلام دارد کاسته شود و آنها بتوانند اسلام را از بین ببرند و به مقاصد شوم خود برسند. امروز مسئولیت آقایان قضات از صدر اسلام هم مهمتر است، چون در صدر اسلام به قضات شرع نسبت به رعایت حقوق مردم سفارش می‌شد، اما امروز علاوه بر آن، حیثیت و کیان روحانیت هم مطرح است. از این رو، شما باید در اعمال و رفتار خود کاملًا دقت و مواظبت داشته باشید. البته شما …

کمبود روحانی و مبلغ و احساس کمبود در حوزهٔ قم

… ان شاء الله، همه‌اش پیاده بشود. البته این نهضت و انقلاب، همه اینها مقدمه این است از برای اینکه اسلام پیاده بشود. ما، شما، سایرین یک مقصد دیگری نداشتیم؛ شما نمی‌خواستید یک قدرتی دست بیاورید، شما می‌خواستید اسلام را احیا کنید و بحمد الله در شرف همین مسائل هست. و البته گرفتاریهایی هست و کمبودهایی هست از حیث روحانیت، خصوصاً، از حیث مبلّغ خصوصاً، که ما خیلی کمبود داریم. و اینکه فرمودید که در آنجاها هم حوزه تشکیل می‌شود، تشکیل شده است، بسیار مفید است، ما امروز احتیاج زیاد داریم به مبلّغ، احتیاج زیاد داریم به روحانی و ما داریم از مایه خودمان می‌خوریم. روحانیون ما دارند به جاهای دیگر می‌روند، و حوزه علمیه قم باز احساس کمبود دارد می‌کند. و همین طور سایر جاها باید پشتوانه باشند تا اینکه ان شاء الله، این حوزه‌ها محفوظ باشد و من کراراً، به همه تاکید کردم که این حوزه‌ها باید به همان وضع سنّتی خودش محفوظ باشد. فقه، آن فقهی که در بین ما هست یک فقهی است که اگر از آن راه منحرف بشود فقه از بین می‌رود. …

کمبود روحانی و مبلغ، نامجهز بودن حوزه‌ها و لزوم اصلاح تدریجی

… جاهایی که یک انقلابی شده است، از عدم ارزاق و از نبودن اینهاست، ناله می‌کنند. بنا بر این، ما نباید توقع داشته باشیم که همه مسائل درست بشود و تمام افرادی که دارند کار می‌کنند، در دولت هستند، تمامشان یک آدمهای مهذب باشند. نیست همچو چیزی، نمی‌شود یک همچو چیزی. ما نداریم الآن کسانی که بروند همه جا و مردم را دعوت کنند. حوزه‌ها مجهز نیستند، برای این کارها نبودند، از باب اینکه همه چیز از دست آنها خارج بود، حتی تبلیغ نمی‌توانستند درست بکنند، از این جهت، نمی‌توانستند این کار را [انجام بدهند]. الآن ما کمبود داریم نسبت به روحانیت، کمبود داریم نسبت به مبلغ، کمبود داریم نسبت به این مسائل و باید به تدریج درست بشود. مایوس نشوید و ان شاء الله با خدا هستیم و خدا با ما هست. ما می‌خواهیم که مملکت را اسلامی‌اش کنیم به همه معانی. همه شما آرزویتان هم همین است که این مملکت اسلامی بشود و همه احکام اسلام در آن جاری بشود و یک همچو آرزویی که ما داریم، خداوند ما را تایید می‌کند ان …

صلاح و فساد روحانی تعیین‌کنندهٔ صلاح و فساد همه چیز

و این روحانیون هستند که باید قدر این مسائل را بدانند. روحانی اگر درست شد همه چیز درست می‌شود و اگر- خدای نخواسته- فاسد شد، فَسَدَ الْعالَمُ.[4] این مساله، واقعیتی است. من در جوانی در بعضی از بلاد گاهی در ایام تابستان می‌رفتم و بعضی جاها را می‌دیدم که مردم همه خوبند. [شهر] محلات را- محلاتی که نزدیک خمین است- می‌دیدم که مردم چقدر متدین و خوبند. بعد وقتی که انسان متوجه می‌شد می‌دید که عالم آنجا مرد خوبی است. یکی- دو تا عالِم …

اتمام حجت الهی بر علما و نبودن عذر گذشته در امروز

از این جهت، الآن یک مسئولیت بزرگی به دوش همه ماها هست؛ همه ائمه جمعه، همه ائمه جماعت و همه علمای بلاد؛ یعنی، خدا دیگر عذر را برداشته است. اگر ما در چند سال پیش از این عذر داشتیم که خوب با سرنیزه که ما نمی‌توانیم مقابله کنیم، یک کلمه بگوییم حبس است، اینها خوب، یک عذر بود. امروز دیگر تمام عذرها منقطع شده است؛ یعنی، خدا حجت را بر ماها تمام کرده است. نمی‌توانیم بگوییم که ما نکردیم چون نمی‌توانستیم. الآن همه شما توانایی دارید که هر کدام در محیط خودتان، آن محیط را اصلاح کنید. به اصلاح خودتان، و با تفاهم با مردم و تفاهم با مسئولین امور می‌توانید اصلاح کنید مسائل را.

اصلاح مردم در صورت عمل روحانیون به وظایف معنوی

و آن چیزی که از همه مهمتر است روحانیون است. اگر چنانچه روحانیون در هر محلی که هستند به وظایف روحانیت خودشان، معنویت خودشان، تبلیغات معنوی خودشان، عمل بکنند، مردم اصلاح می‌شوند و مردم حاضرند الآن برای پذیرفتن، همه مردم. بنا بر این، هم اسلام همه مسائل را آورده است و هم شما می‌توانید همه مسائل را پیاده کنید، اسلام همه‌اش را آورده است. اما یک وقت بود که نمی‌توانستید، قدرت بر این مطلب نداشتید.

کمبود سراسری ناشی از سلب همه جهات از روحانیون

و قضیه کمبود روحانی این طور نیست که فقط شما کمبود دارید، سرتاسر کشور کمبود دارند. و عمده هم این است که در زمان این دو تا، پدر و پسر حاصل همه چیزها را هم از روحانیون گرفته بودند. مانده بود یک مسجدی، آن هم یک مسجدی که تحت نظرِ- فرض کنید- یک نفر بازنشسته باشد و محدود بود، همه جا محدود بود. نمی‌توانستید یک کلمه حرف بزنید، نمی‌توانستید یک جایی که دلتان می‌خواست حرف بزنید. از همه‌ روحانیون سلب همه جهات را کرده بودند. و لهذا، وقتی که در یک …

هدف اصلی دشمنان به‌سبب ترس آنان از اسلام و دعوت به آن

… است که معمم را بکشید، هر معممی دیدید دیگر سوال نکنید که این چه کرده، این عمامه خودش جرم است. و این عمامه جرمی است که در سابق هم بود این جرم و لهذا، هدف نوکرهای انگلیس هم در سابق همین بود که این عمامه را از بین بردارند و هر چه صالحتر، بیشتر باید از بین برود. و نکته‌اش هم این است که آن چیزی که آنها از آن می‌ترسند از اسلام است و آن چیزی که باز تشخیص دادند این است که اینها داعی اسلام هستند و اینها به مردم اسلام را یاد می‌دهند و دعوت می‌کنند مردم را به اسلام؛ از این جهت، بیشتر از سایر طوایف مورد نظرشان هست و هدفشان.

حل مسائل به دست خود و نگذاشتن مسئله میان روحانیت و مردم

روحانیون حالا هم باید کارها را با مشورت یکدیگر ادامه دهند و اگر مسائلی وجود دارد، خودشان حل کنند و نگذارند بین روحانیت و مردم مسئله‌ای پیش آید.

تلاش برای جدایی‌افکنی میان مردم و روحانیان از زمان رضاخان به بعد

یکی اینکه بین مردم با روحانیت یک جدایی بیندازند که این چیزی بود که در زمان رضا خان هم بود این مطلب. بعدها هم بود که در هر جا اگر فرض کنید که یک روحانی یک کاری می‌کرد، آنها بر خلافش یک شایعاتی درست می‌کردند و این طایفه را می‌کوبیدند. و بین مردم و اینها خواستند جدایی بیندازند. تا یک حدودی هم نسبت به بعضی قشرها موفق شدند. الآن احساس این مطلب [را] بیشتر می‌کنند؛ یعنی، الآن این معنا را فهمیده‌اند که ایران یکپارچه شده است و همه هم در هر بلدی، تابع روحانیتشان به‌ حسب نوع هستند و اگر چنانچه کاری بخواهد بشود با دست همین روحانیون کارهای مثبت انجام می‌گیرد. از این جهت، الآن بیشتر از …

تلاش مخالفان روحانیت برای یافتن نقطه‌ضعف و بزرگ کردن آن

و از آن طرف هم البته خود آقایان توجه دارند که اینها، آنهایی که مخالفند با روحانیت، می‌خواهند که یک نقطه ضعفی پیدا بکنند، این نقطه ضعف را بزرگ بکنند.

بزرگ‌نمایی خطای قاضی، مجری یا امام جمعه برای از بین بردن وجههٔ روحانیان

اگر فرض کنید که از یک کسی که متکفل قضا هست یا از کسی که متکفل یکی از امور اجرایی- مثلًا- اگر هست، بخواهد یا حتی از ائمه جمعه و جماعت اگر یکوقت یک چیزی که به خیال آنها خلاف است یا ترک اولی‌ هست، بدانند، این را بزرگش می‌کنند، دامن به آن می‌زنند، روی همین مقصدی که دارند که این طایفه وجهه خودشان را از دست بدهند. آقایان باید این معنا را هم خیلی توجه بکنند که- خدای نخواسته- از بعض- مثلًا- جوانها، از بعض طلبه‌های جوان، از بعض علمای جوان، یک وقت یک چیزی که بر خلاف مذاق است و- خدای نخواسته- بر خلاف شرع است این، پیدا نشود که اسباب دست بشود برای آنهایی که می‌خواهند نگذارند …

اهانت به علما برای جدا کردن روحانیت از مردم و خطر شکست

… افراد و برای خدمت به خود افراد هست و حفظ این بر همه کس واجب عینی است؛ یعنی، همه مکلف هستیم حفظ کنیم تا آن وقتی که یک عده‌ای قائم بشوند برای حفظ او، که آن وقت تکلیف از دیگران برداشته می‌شود.امروز ایجاد اختلاف؛ هر اختلافی باشد، و کارهایی که اختلاف‌انگیز است؛ هر کاری باشد و با هر اسمی باشد، این مضر به اسلام است و مضر به انقلاب است.و از همین رشته است اینکه باز یک جریانی در کار است که نسبت به علمای بلاد، نسبت به اهل علم، نسبت به ائمه جماعات اهانت بکنند. و این یک چیزی است که،جریانی است که چنانچه- خدای نخواسته- این جریان به توفیق خودش، که به خیال خودش این است که روحانیت را از مردم بگیرد، اگر این امر به توفیق خودشان برسد، شما مطمئن باشید که شکست خواهیم خورد؛ برای اینکه، روحانیون در همه بلاد، حافظ اسلامند و حافظ مقاصد اسلامی هستند و از اول هم بوده‌اند.

حفظ اسلام با مجاهدت و پیشگامی روحانیون در گرفتاری‌ها

اگر روحانیون نبودند، ما الآن از اسلام اطلاعی نداشتیم. این مجاهدت روحانیون است که از خود شما هستند؛ مجاهدت آنهاست که برای ما اسلام را تا کنون نگه داشته است. و در هر مساله و گرفتاری که برای اسلام پیش می‌آمده، باز پیشقدم همینها بودند و همینها بودند که قیام می‌کردند؛ حالا یا موفق می‌شدند یا سرکوب می‌شدند. در همین مدتی که من اطلاع دارم و من شاهد بودم، قیامهای مختلفی بر ضد رضا خان و محمد رضا شد. و این قیامها همه، مبداش روحانیون بودند؛ از آنجا شروع می‌شد، لکن چون ملت باز درست مجتمع با هم نشده بودند، موفق نمی‌شدند یا کم موفق …