دیدید چگونه دولتها یکی پس از دیگری آمدند و امام از دور رهبری میکرد؛ رهبر یعنی آن انسان والا و بزرگی که میتواند در لحظه های مناسب، خواهشهای طبیعی تاریخ را بفهمد، خواسته های طبیعی انسان را بداند، دردها را مانند طبیبی بشناسد و برای آنها درمان مناسب را بفهمد و پیشنهاد کند؛ رهبر یعنی این. رهبر یعنی آن انسان والایی که میداند و برطبق بینش و دانش خود عمل میکند؛ آنکه میفهمد در هر زمانی به چه احتیاج هست، در هر لحظهای از لحظات تاریخ چه عملی، عمل صالح است. و امام خمینی بدرستی و براستی رهبری کرد و در لحظهی مناسب آن تکان مناسب را به این امّت داد، پاسخ مناسب را به خواستههای این امّت داد. رهبری یک امر قراردادی نیست که جمعی بنشینند و کسی را بهعنوان رهبر خود انتخاب کنند. در یک کاروان آن که صبح زودتر از همه از خواب برمیخیزد، و دیگران را بیدار میکند، و راه را بهتر از همه میشناسد، از خطرها نمیهراسد، جلوتر از همه حرکت میکند، یک میدان از همه پیشی میگیرد، شب دیرتر از همه فرود میآید، دیرتر از همه میخوابد، غم همه را میخورد، رنج همه را بر دوش تحمّل میکند، راه را میگشاید، خفتگان را بیدار میکند، در راه ماندگان و از راه افتادگان را تشویق میکند، به حرکت تحریک میکند، او رهبر است؛ چه بگویند و چه نگویند، چه نام رهبر به روی او بگذارند و چه نگذارند، چه دشمنان تحمّل بکنند یا نکنند. رهبری یک امر طبیعی و قهری است و امام رهبری خود را در عمل ثابت کرد، رهبری خود را بر همهی ذهنها ثابت کرد؛ دشمن را، آن کسی را که نمیتوانست روحانی را ببیند و رهبریاش را بفهمد و بشناسد، امام را ببیند یا رهبریاش را بشناسد، در مقابل رهبری خود خاضع کرد؛ امّت را به حرکت در آورد. از ملّت، یعنی از این جمع پریشان و متشتّت، یک امّت ساخت؛ یک امّت، جمعی انسان در خطّی روشن، به سوی هدفی واضح با گامی استوار در حرکت. او امّت ساخت؛ پس براستی امام امّت بود و این امامت ادامه پیدا کرد. این رهبری لحظه به لحظه مردم را بیدارتر و مصمّمتر کرد و مرحبا و آفرین بر این ملّت و امّت سخاوتمند، بر این امّت و ملّت راستگو و بر این امّتی که شایسته بود، پاسخ گفت، پیش رفت، به اینجا رسانید. این حادثه، از بزرگترین حادثههایی بود که میتواند انسان با توجه به ابعاد گوناگون در طول تاریخ قرن اخیر و حدّاقل نیم قرن اخیر آن را به دنیا معرفی کند. جنبشهای زیادی را دیدهایم؛ در آسیای جنوب شرقی و در آسیای شرقی و در آفریقا و خاورمیانه و جنبشها در خود ایران بسیار دیدهایم؛ برگها و ورقها پشت سر یکدیگر گشتهاند و جنبشها و مردها و ابرمردها را نشان دادهاند، اما این ماجرای دیگری بود.رهبری
نامهای دیگر: رهبری انقلاب، رهبری دینی، رهبری معنوی، رهبری جامعهٔ اسلامی، رهبر انقلاب
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
جایگاه و نقش رهبر در هدایت جامعه، انقلاب و نظام اسلامی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات به مناسبت شب بیستویکم ماه مبارک رمضان— ۱۳۵۸/۰۵/۲۴
سیر زمانی
از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴۱۳۵۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
مسألهی اول مسألهی مفهوم حکومت است. در تعبیرات رائج در زبان عربی برای حاکم این تعبیرات وجود داشته و دارد، سلطان، مَلِک. کلمهی سلطان در بطن خود متضمن مفهوم سلطه در حاکم است، یعنی آن کسی که حاکم هست این از این بُعد سلطهگری او مورد توجه است، دیگران نمیتوانند در شئون مردم و در امور مردم دخالت کنند، او میتواند. ملک، ملوکیت، مالکیت، متضمن مفهوم تملک مردم یا سرنوشت مردم است. در نهجالبلاغه به عنوان ملک یا سلطان هرگز از حاکم جامعهی اسلامی سخنی گفته نشده، این تعبیرات در نهجالبلاغه هست: امام، پیشوا و رهبر. مفهوم رهبر با مفهوم راهنما هم فرق دارد؛ رهبر آن کسی است که اگر جمعیتی را، امتی را به دنبال خود میکشاند خود پیشقراول و طلایهدار این حرکت است، مفهوم حرکت و پیشروی و پیشگامی در این خطی که مردم حرکت میکنند در کلمهی امام وجود دارد.رهبری مسؤولیت دارد. مسؤولیت رهبری حفظ نظام و انقلاب است. اداره کشور به عهده شما آقایان مسؤولان کشور است. هر کدام از شما در بخش خودتان کشور را اداره میکنید و وظیفه اصلی رهبری این است که مراقب باشد این بخشهای مختلف آهنگ ناساز با نظام و اسلام و انقلاب نزنند. هرجا چنین آهنگی به وجود بیاید، جای حضور رهبری است. رهبری هم یک شخص نیست. یک آدم، یک طلبه، یک علی خامنهای، یا علی خامنهایهای فراوان دیگری که هستند، نیست. رهبری یک عنوان و یک شخصیت و یک حقیقت برگرفته از ایمان و محبت و عشق و عاطفه مردم و یک آبروست. صدها نفر مثل علی خامنهای در راه این حقیقت جان و آبرویشان را میدهند؛ اهمیتی هم ندارد. بنده که چیزی نیستم؛ امام بزرگوار ما هم - که به معنای حقیقی کلمه برای این امت، امام دلها بود - همینطور بود. او حاضر بود برای حفظ نظام و حفظ رهبری نظام، آبرویش را بدهد. این حقیقت حضور دارد. با این حرفهایی که میزنند و با این کارهایی که میکنند، نتوانستهاند و نخواهند توانست این حضور را از بین ببرند. در دوران اختناق که رهبری این تجسّم را نداشت، دلهای مردم متدیّن در قبضه رهبری بود؛ منتها رهبریای که تشخّص و هویّت قابل اشاره در بیرون و جایگاه قانونی نداشت؛ به صورت مراجع تقلید و به صورت علمای بزرگ، تأثیر خودش را بارها نشان داده بود؛ لذا آن وقتی که به فلان قرارداد ننگین استعماری اشاره میکرد، قرارداد از بین میرفت؛ آن وقتی که به یک حادثه نامناسب اشاره میکرد، آن حادثه مورد تخاصم مردم قرار میگرفت. پانزده خردادی که بنابر آنچه نقل شده است، چند هزار نفر آدم در آن حادثه جان خود را فدا کردند و کشته شدند، آن وقتی بود که امام بزرگوار ما رهبر به معنای قانونی خودش نبود؛ یک روحانی برجسته بود. این را نمیتوانند ندیده بگیرند؛ این در شوروی نبود؛ اگر بود، آنطوری نمیشد؛ اگر بود، آن وقتی که احساس میکرد یلتسینی وارد میدان شده تا به کار آینده حرکت شتابنده غیرمعقول و بیرویهای بدهد، گوش او را میگرفت و از صحنه خارجش میکرد و مورد حمایت مردم هم قرار میگرفت؛ اما چنین چیزی نبود.شاهدها (۱۷ پاراگراف)
نقش مردم در انتخاب رهبر با وجود الهی بودن منصب رهبری
حتّى در انتخاب رهبر -با اینکه رهبرى یک منصب الهى است و تابع ملاکهاى الهى و معنوى و واقعى است- باز مردم نقش دارند. کمااینکه مشاهده کردید طبق قانون، مجلس خبرگان که نمایندگان مردمند، مینشینند کسى را معیّن و انتخاب میکنند. اگر همان کسى که مجلس خبرگان انتخاب کرده، مورد قبول مردم نباشد، باز رهبرىِ او جا نخواهد افتاد. پس آحاد مردم و عامّهی مردم علاوهی بر اینکه بهصورت غیرمستقیم - از طریق مجلس خبرگان - رهبر را معیّن میکنند، مستقیماً هم نسبت به شخص رهبر نظر دارند و تصمیم دارند؛ و نظر آنها و تصمیم آنها و خواست آنها و ارادهی آنها است که یک رهبر را درحقیقت رهبر میکند و به او امکان تصرّف میدهد و به او قدرت امر و نهى میدهد و قدرت قبض و بسط میدهد؛ [این بهخاطر] پشتیبانى مردم است. اینجا هم مردم حضور دارند. حالا در مثل امام بزرگوارمان که …تحمل نکردن خدشه در التزام به ولایت فقیه و تبعیت از رهبری
… بهوسیلهی خود آن بزرگوار، کمترین تأثیرى در آن نداشت - ناشى از درک و ایمان عمیق به همین حقیقت بود و امروز اینجانب به پیروى از آن بزرگوار، با همهی وجود و توان از این اصل و لوازم آن دفاع خواهم کرد و به کمک الهى به تکلیف خود در همهی موارد عمل خواهم کرد. خدشه در التزام به ولایت فقیه و تبعیّت از رهبرى، خدشه در کلّیّت نظام اسلامى است و اینجانب این را از هیچ کس و هیچ دسته و گروهى تحمّل نخواهم کرد. البتّه امروز بحمداللهوتوفیقه، کلّیّهی آحاد و گروههاى خطّ امام، ملتزم به تبعیّت از رهبرى میباشند و امید است که زمینه براى رمى[3] افراد و گروهها به عدم التزام به آن، هرگز فراهم نگردد. خداوند همهی ما را مشمول هدایت و کمک خود فرماید و پنجهی قدرتمند ملّت مسلمان و انقلابى ما را بر دست خیانتکار دشمنان پیروز گرداند. انّه سمیع مجیب.حیطهٔ کار در سیاستهای کلی کشور و ارائهٔ نظرات سنجیده بدون ملاحظات جناحی
حیطهی کار آن مشاورت، عبارت است از سیاستهاى کلّى کشور در امور داخلى و خارجى و قضایاى اقتصادى، اجتماعى، سیاسى، فرهنگى و غیره. لازم است در امور ارجاعى و غیره، نظراتِ بررسیشده و سنجیده، تدوین و بهعنوان نظر مشورتى ارائه گردد. مقتضى است از آحاد مؤمن و هوشمند و انقلابى و مجرّب، بدون رعایت نسبتهاى جناحى و گروهى، براى بررسى و سنجش دقیق و عمیق مسائل استفاده فرمایید. شرح وظایف بهصورت ریز را تهیّه و ارائه فرمایید. خداوند به جنابعالى توفیق عنایت فرماید.بار سنگین و مسئولیت خطیر رهبری
لازم نیست تأکید بکنم و عرض بکنم که این، بارِ بسیار سنگین و مسئولیّت بسیار خطیرى است و امتحان الهى هم هست. البتّه مسئولیّتهاى بزرگ به نسبت عظمت و خُطورتشان،[2] مورد توجّه و عنایت بیشتر پروردگار هم قرار میگیرند و باید عرض کنم که «ذٰلِک مِن فَضلِ الله عَلَىَّ لِیَبلُوَنى اَ اَشکُرُ اَم اَکفُر».[3] اگر خداى متعال توفیق بدهد و دعاى حضرت ولیعصر (ارواحنا فداه) شامل …روایت انتظار نداشتن مسئولیت رهبری و کوچکتر دانستن خود از آن
دربارهی مسئلهی رهبرى، من در این جمع طلبگىِ رفقائى لازم میدانم دو سه جمله عرض کنم. آنچه واقع شد، یعنى گذاشتن بار این مسئولیّت بر دوش این بندهی کوچک ضعیفِ حقیر، براى خود من حتّى یکلحظه و یک آن از آنات گذشتهی زندگى متوقَّع و منتظَر نبود. یعنى اگر کسى تصوّر کند که بنده در طول دوران مبارزه و بعد در طول دوران انقلاب و در طول دوران مسئولیّت ریاست قوّهی اجرائى، حتّى یکلحظه در ذهن خودم خطور میدادم که این مسئولیّت به من متوجّه خواهد شد، قطعاً اشتباه کرده. یعنى من همیشه خودم را نهفقط از این منصبِ بسیار خطیر و مهم، بلکه حتّى از مناصبى که از این بمراتب پایینتر بوده -مثل ریاست جمهورى و دیگر مسئولیّتهایى که در طول انقلاب داشتم- کوچکتر میدانستم. و من یک وقتى این را خدمت امام عرض کردم، گفتم که گاهى از بنده در ردیف بعضى از این آقایان اسم آورده میشود، من در ردیف اینها نیستم، من یک آدم کوچک و یک آدم بسیار معمولیاى هستم. اعتقادم را گفتم، نه اینکه بخواهم تعارف بکنم؛ الان هم اعتقادم همین است. بنابراین، این …عزم بر گرفتن مسئولیت رهبری با قوت و حفظ شأن والای آن
… معمولى میدانم؛ بدون برجستگى خاصّى، بدون امتیازى؛ نهفقط براى این شغل به این عظمت و این مسئولیّت به این بزرگى، بلکه -همانطور که گفتم، صادقانه عرض میکنم- براى مسئولیّتهاى بمراتب کوچکتر از آن؛ مثل ریاست جمهورى و کارهاى دیگرى که من در طول این دهساله داشتم. امّا حالا که این بار را روى دوش من گذاشتهاند، آنچنان که خداى متعال به پیغمبرانش توصیه فرموده که «خُذها بِقُوَّة»،[5] من این مسئولیّت را با قوّت خواهم گرفت. از خدا استمداد کردم و باز هم استمداد میکنم و هر لحظه و هر آن در حال استمداد از پروردگار هستم، براى اینکه این مسئولیّت را تا آنجایى که در وسع من است -که تکلیف هم بیش از وسع نیست- با قدرت، با قوّت، با حفظ شأن والاى این مقام، تسلّم کنم[6] و حفظ کنم و انجام بدهم. این تکلیف من است، که امیدوارم انشاءالله براى انجام این کار، مشمول لطف و ترحّم الهى و مشمول دعاى ولیعصر و دعاى مؤمنین صالح باشم. این، مطلب اوّلى بود که خواستم عرض کنم.انتخاب به رهبری نظام؛ مسئولیتی عظیم و امانتی گران و آزمایشی بزرگ
ملّت شریف و عزیز ایران، امّت سرافراز و قهرمان، مردم آگاه و نستوه، برادران و خواهران هممیهن و مسلمان! خبرگان منتخب مردم در اجلاس فوقالعادهی خود که بلافاصله پس از اعلام مصیبت جانگداز فقدان رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهورى اسلامى ایران، حضرت امام خمینى (قدّس الله نفسه الزّکیّة) برگزار کرد، اینجانب را به رهبرى نظام جمهورى اسلامى ایران برگزیده است.[1] این، مسئولیّتى عظیم و امانتى گران و آزمایشى بزرگ است که فقط با تأییدات الهى و توجّه و دعاى حضرت ولیعصر (روحى فداه) و پشتیبانى و حمایت شما صاحبان اصلى انقلاب و کشور میتوان بر دوش گرفت و به سرمنزل رسانید و از آن سربلند بیرون آمد.پذیرش مسئولیت سنگین رهبری با توکل به خدا و نیاز به کمک مردم و مدیران
بنده یک فردى هستم با قصورها و کاستیهاى زیاد، حقیقتاً طلبهی کوچک و مشحون[2] به انواع نقصها و کاستیها هستم، ولى بههرحال مسئولیّتى به من محوّل شده، بر دوش من گذاشته شده، و من همهی همّت خودم را و همهی توکّلم به خدا را انشاءالله به کار خواهم گرفت براى اینکه بتوانم این مسئولیّت بسیار سنگین را، این بار بسیار گران را تحمّل کنم، بردارم و پیش ببرم و به سرمنزل برسانم؛ و این یقیناً بدون کمک مردم و بدون کمک مدیران کشور و بدون کمک آحاد این ملّت عظیم امکانپذیر نیست. اعلام حمایت گروههاى مختلف مردم و اظهار همراهیشان نسبت به این قضیّه و این مسئولیّت، براى بنده بسیار امیدبخش است؛ که انشاءالله خواهیم توانست راه امام را دنبال کنیم.مخالفت با انتخاب خود به رهبری به دلیل نبودن حجیت قانونی و شرعی و صوری شدن رهبری
… مطرح بشود که حالا نمیخواهم دربارهی این صحبت کنم. مسئله اشکال فنّی دارد، اشکال اساسی دارد. من قبلاً هم خدمت آقای هاشمی گفتهام -یکی دو هفته قبل از این که همین قضیّه مطرح بود و ایشان فرمودند- من جدّاً به ایشان گفتم که من قاطعاً چنین چیزی را قبول نخواهم کرد. حالا غیر از اینکه خود من حقیقتاً لایق این مقام نیستم -و این را بنده میدانم، شاید آقایان هم میدانید- اصلاً این قضیّه از لحاظ فنّی اشکال پیدا میکند؛ رهبری، رهبریِ صوری خواهد بود؛ نه رهبری واقعی. حرف من، نه از لحاظ قانون اساسی و نه از لحاظ شرعی برای بسیاری از آقایان، حجّیّتِ حرف رهبر را ندارد؛ خب این چه رهبری خواهد بود؟ خب، قانون اساسی که میگوید مرجع -حالا یا مرجع شأنی یا مرجع فعلی- این که هیچ؛ از لحاظ شرعی هم حجّیّت قول رهبر در صورتی است که آن کسی که میخواهد به حرف او عمل کند، او را فقیه و صاحبنظرِ در امور دین بداند. خب الان در همین جلسه چند نفر …فاصله گرفتن انقلابهای دینی از دین به سبب ضعف رهبری
همهی رهبرها نمیتوانند این کارها را بکنند. مکرّر عرض کردهایم که در خیلى از مناطق دنیا انقلابها با نَفَس دین شروع شد، امّا بهخاطر ضعف رهبرى، از دین فاصله گرفت؛ گاهى ضدّ دین شد. در تاریخِ خودمان در نهضت مشروطیّت دیدیم که روحانیّون آمدند یک حادثهی بزرگ را -یعنى نظام مشروطیّت را- در کشور ایجاد کردند و پایان دورهی استبداد را تدارک دیدند؛ [امّا] بعد همین مشروطیّت، شد یک پایگاهى براى ضدّیّت با دین و با روحانیّت! هنوز هیچچیز نشده، …فرماندهی نیروهای مسلح در نظام اسلامی با استحقاق و از سوی مردم، نه با قهر و غلبه
… مورد تمام این جزئیّات و این خصوصیّات، احساس مسئولیّت میکنم. بنده نمیتوانم قبول بکنم که کسى آنجا بنشیند و بدون هیچگونه احساس مسئولیّتى دهنش را باز کند و راجع به هر یک از این دو سازمان یک چیزى بگوید. این امانتى است دست من سپرده؛ من باید این امانت را حفظ کنم. در نظام جمهورى اسلامى، فرماندهى نیروهاى مسلّح یک چیزى نیست که کسى با قهر[4] و غلبه به دست آورده باشد تا کسى بتواند بگوید این غاصب است؛ یک چیزى است که با استحقاق، از طرف مردم به یک مقامى داده شده و امانتى است در اختیار او. من امانتدار هستم؛ امانتدار نیروهاى مسلّح، امانتدار مردم نسبت به نیروهاى مسلّح، نسبت به ارتش و سپاه. شما که ارتش و سپاه باشید -یعنى این دو سازمان- امانت مردم هستید در دست من. من این امانت را حفظ خواهم کرد؛ از آنها دفاع خواهم کرد. هیچگونه سستى در این زمینه …سیاستگذاریهای عمدهٔ نظام بر عهدهٔ رهبری طبق اصل ۱۱۰ قانون اساسی
با توجّه به اصل یکصدودهم قانون اساسى که سیاستگذاریهاى عمدهی نظام جمهورى اسلامى را بر عهدهی مقام رهبرى قرار داده است و با معرفت به خصوصیّات انقلابى و تجارب عملىِ جنابعالى در دوران دهسالهی گذشته و بالخصوص مسئولیّتهاى مهمّى که از طرف رهبر کبیر و امام فقیدمان (رضوان الله علیه) به جنابعالى محوّل گردید و حاکى از اعتماد معظّمٌله به شما میباشد، جنابعالى را به مشاورت سیاسى خود منصوب میکنم.حذف طرح حق انحلال مجلس برای رهبری بهسبب اعتراض نمایندگان
با سلام و تحیّت؛ از آنجا که طرح مسئلهی حقّ انحلال مجلس براى مقام رهبرى،[1] از سوى جمع کثیرى از نمایندگان محترم مجلس شوراى اسلامى و غیر آنان،[2] مورد حسّاسیّت و اعتراض قرار گرفته است، شایسته است که موضوع یادشده از دستور کار شوراى بازنگرى حذف شود تا موجبى براى اختلاف نظر میان برادران در این جوّ صفا و صمیمیّت به وجود نیاید.ده سال رهبری امام ذخیرهای گرانبها پیش روی رهبری نظام
… و ارزشهاى اخلاقى تلاش میکردند، نظامى بر اساس دین و معنویّت و ارزشهاى اخلاقى پدید آورد و دولت و سیاستى اسلامى بنیان نهاد. و او جمهورى اسلامى را ده سال در میان طوفانهاى سهمگین و حوادث سرنوشتساز، قدرتمندانه اداره و حراست و هدایت کرد و به نقطهاى مطمئن رسانید. ده سال رهبرى او براى مردم و مدیران ما یادگارى فراموشنشدنى و ذخیرهاى بس گرانبها است. رهبرى نظام جمهورى اسلامى اکنون با این ذخیرهی ارجمند و تمامنشدنى و نیز با آن تصویر والا و دستنیافتنى از شخصیّت رهبر کبیرمان روبهرو است.تعیین رهبر در هجده ساعت پس از رحلت امام بدون توافق قبلی، نقطهٔ قوت نظام
… ما هشت سال اینجور با هم کار کردهایم و امروز همهچیز، ما را تشویق میکند و وادار میکند که همان صمیمیّت را حتّى بیش از گذشته داشته باشیم. ما در داخل نظام خودمان، نگرانىِ «بیاعتمادى نسبت به یکدیگر» را اصلاً نداریم و این را دشمنان ما خوشبختانه درک نمیکنند؛ لذاست که مسئلهی رهبرى، بدون هیچ مذاکرهی قبلى در ظرف هجده ساعت بعد از درگذشت حضرت امام تمام شد، درحالیکه قبلاً هم بر روى آن هیچ تواقفى نشده بود؛ ۷۵ نفر رسیدند و بحث کردند و به یک نتیجهی روشنى رسیدند. ما این را یک نقطهی قوّت براى نظام خود میدانیم و خدا را سپاسگزاریم و خوشحالیم که دوستان خوبى در سطح بینالمللى مثل شما داریم.مسئلهٔ رهبری بهعنوان مسئلهٔ اصلی این برهه
و امّا مسئلهی اصلى که سعى میکنم بهنحو مجمل آن را بیان بکنم، مسئلهی این برههی حسّاسى است که ما در آن به سر میبریم، و مسئلهی رهبرى است. زمان، زمان مهمّى است براى ما ملّت ایران، براى انقلاب و براى آیندهی کشور و براى حفظ انتظام و انسجام ملّت. یعنى حقیقتاً وقتى یادمان میآید که حالا کى است، و یادمان میآید که ما در طول این ده سال گذشته نسبت به این برههی حسّاس که یقین داشتیم یک روزى چنین چیزى …نیاز رهبری به یاری نیروهای مخلص و لطف الهی در راه اهداف انقلاب
از اینکه فرمودید که به بنده -برادر و همکار[4] همیشگى خودتان- کمک خواهید کرد در انجام این مسئولیّت سنگین، من عمیقاً تشکّر میکنم؛ انتظار هم همین است. و بدون این و بدون لطف الهى و دعاى حضرت ولیعصر و نَفَس گرم اخیار[5] و صلحا، هیچ کارى نمیشود کرد. امیدواریم که خداى متعال این لطف و فضل را همواره شامل حال بنده قرار بدهد که بتوانم از این نیروهاى فعّال و مخلص و تجربهشده و امتحانداده، حدّاکثر استفاده را در راه اهداف بزرگ انقلاب و در راه رسیدن به آن مقاصدى که مسئولیّت بنده و امثال بنده براى آن مقاصد است، استفاده کنم. از اظهاراتتان و از تبریکتان صمیمانه متشکّرم.