… هستید- دولتهایی هستند که با ملتشان تفاهم ندارند. معامله دولتها با ملتها، معامله دشمن با دشمن است. ملت پشت میکند بر دولت؛ و دولت میخواهد تحمیل کند بر ملت. از این جهت، ملتها پشتوانه دولتها نیستند؛ بلکه معامله دشمن با دشمن میکنند، و این موجب ضعف دولتهاست. ما دیدیم که این پدر و پسر، که در ایران حکومت کردند، حکومت جابرانه، هم در زمان پدر همچو ملت پشت به او کرده بود که وقتی متفقین آمدند و همه جهات مملکت ما در خطر بود، وقتی که رضا شاه رفت، مردم شادی کردند و شکست او را در جنگ با شادی تلقی کردند، برای اینکه او را هم دشمن خودشان میدانستند. و محمد رضا وقتی که با قدرت مردم بیرون رفت، مردم در روز رفتن او مثل عید رفتار میکردند و عید گرفتند و این یک مطلبی است که در اکثر دولتهای اسلامی- اگر نگویم در همه- هست که دولتهای اسلامی ما با ملتشان هیچ تفاهم ندارند، معامله دشمن با دشمن است، ملت از آنها فرار …
مأموریت نابودی عشایر به بهانهٔ شهری کردن و تختهقاپو
عشایر ایران یکی از پشتوانههای بزرگ کشور بودند، رضا خان مامور بود، یکی از ماموریتهایش این بود که عشایر را از بین ببرد. نقشه بود؛ به اسم اینکه ما میخواهیم عشایر را شهری کنیم، آنهایی که در کوهستانها زندگی میکنند در شهر باشند و تخته قاپو[1] کنیم؛ اینها حتی حرف بود. اصل مطلب این بود که خارجیها با مطالعاتی که کرده بودند، چه مطالعاتی که در کشور ما، و تمام شهر در زمینها- حالا ما ایران را میگوییم- در زمینها معادن را بررسی کرده بودند. و آن وقتی که این وسایل نقلیه حالا نبود، اینها کارشناسانشان با شتر میآمدند و به این …
مخالفت شدید و سرکوب روحانیت در مراکز دینی
در زمان رضا شاه، این کارها- شاید شما اکثرتان یادتان نباشد- این کارها شد و در مراکز، از قبیل تهران و قم و اصفهان و مشهد و اینجاها، که مرکز روحانیت بود، با روحانیت مخالفتهای شدید کردند و سرکوب کردند روحانیت را. این ظلمهایی که شما در محل خودتان ادراک کردید و معاینه کردید ظلمهای اینها را، همه ماها اینها را دیدیم منتها ما با یک وضعی، شما با یک وضع دیگری، و اقشار دیگر ملت ما هر کدام به یک وضعی، این ظلمها و این اختناقها و اینها را دیدهاند. و یکی از [عواملی] که موجب …
شادی مردم از بیرون رفتن او با وجود هجوم لشکر اجنبی
… شما باشند. اگر مردم پشتیبان یک حکومتی باشند، این حکومت سقوط ندارد؛ اگر یک ملت پشتیبان یک رژیمی باشند؛ آن رژیم از بین نخواهد رفت. اینکه رژیم سابق از بین رفت، برای اینکه پشتیبان نداشت؛ ملت پشتیبانش نبود؛ ملت پشت به او کرد، بلکه خود ملت او را بیرونش کرد. رضا خان را وقتی متفقین از این مملکت بیرون کردند، مردم شادی میکردند، با اینکه در خطر بودند، جانشان در خطر بود! لشکر غیر بود، لشکر اجنبی بود، لشکرهای اجنبی بودند [که] ریختند به ایران، ولی چون رضا خان را بردند، مردم خوشحالی میکردند. ما خودمان مطلع بودیم در بین مردم. این مرد هم که رفت که دیدید چه شادیها کردند. برای اینکه پشتیبان نداشتند. کاری نکنید که مردم بگویند که ای کاش نبود این پاسدار! کاری ما نکنیم که مردم بگویند ای کاش روحانیتی در کار نبود. مساله مهم است. قضیه این نیست که من ساقط …
بردن جواهرات و مخازن ایران که به گفتهٔ مطلعان به دست انگلیسیها افتاد
در هر صورت، الآن باید یک مقداری مهلت داد. اگر راجع به خود این رژیم یک کاری شده بود، خوب، حق بود که بگویید که رژیمی آمده و ادعا میکند من رژیم اسلامی هستم و دارد فساد میکند. اما اگر یک رژیمی است که آمده و وارث یک مملکتی است که همه چیز آن را بردهاند، خوردهاند و بردهاند هم آن پدر برد جواهرات ایران را و مخازن ایران را، منتها گیر انگلیسها از قراری که گفتهاند، افتاد؛ و هم این پسر برد. دار و دسته اینها همه بانکهای خارج را پر کردند از اموال و هر چه هم آنجاها نتوانستند، از اینجا توانستند حمل کردند و بردند. هر چه هم امکان داشته است- از قراری که مطلعین میگویند- از بانکها قرض کردهاند و بردهاند. مانده یک مملکتی که ندارد- به …
شادی مردم از رفتن او بهسبب نداشتن پایگاه در ملت
هر دولتی که متکی بر ملت نباشد، بلکه مقابل ملت بایستد، این عاقبتش، و لو یک قدری هم طولانی باشد، عاقبتش به همین عاقبتی که این پدر و پسر منتهی شدند، منتهی خواهد شد. رضا خان کاری کرد که بین ملت هیچ پایگاهی نداشت. و من شاهد قضیه بودم که متفقین که به ایران رو آوردند و ایران را گرفتند و همه چیز ایرانیها در معرض خطر بود، وقتی که نتیجه این شد که رضا خان رفت شادی کردند مردم! من به این پسر نادانش گفتم[1] که تو نکن کاری که همان طوری که پدرت رفت و شادی کردند، برای رفتن تو هم شادی بکنند. و نشنید. و دیدید که برای این بیشتر شادی کردند! و حق هم همین بود؛ چرا؟ برای اینکه بین مردم پایگاه نداشت. اساس این بود که یک دولتی که خیانتکار است، …
الزام بانوان و مردان به حضور در مجالس فاسد حتی در قم
… در جامعه بیاوریم. با بانوان نمیدانید چه کردند اینها. دو طایفه را در آن وقت از همه بیشتر بهشان ظلم کردند: یکی بانوان بود، که با این اسم آن قدر ظلم کردند، و یکی هم روحانیون بود. این دو طایفه را شاید در زمان رضا شاه بیشتر از سایر مردم بهشان تعدی کردند. بانوان را الزام کردند به اینکه در مجالس کذایی که داشتند حاضر بشوند. مردها با زنهایشان، با دخترهایشان، در آن مجلسهای فاسد، الزام داشتند که حاضر بشوند. حتی در قم، در قم که مرکز روحانیت بود، در قم هم این مسائل بود؛ و در همه شهرستانها.
حملهٔ سرنیزهای به مدارس دینی، روحانیون، مساجد و مجالس وعظ و روضه
… صحیح ما داشته باشیم، یا یک جبهه روحانیِ به تمام معنا روحانی داشته باشیم، نخواهد اجازه داد به اجانب که همه حیثیت یک مملکت را از بین ببرند. از این جهت چون این دو جبهه را آنها برای خودشان خطر میدانستند، حملهشان به این دو جبهه بود. منتها فرم حملهشان فرق داشت. در زمان رضا خان که من یادم است، و اکثر شما یادتان نیست، در آن زمان با سرنیزه حمله میکردند این جبهه را بشکنند. و لهذا حمله میکردند مدارس را، افراد را میگرفتند میبردند، عمامهها را بر میداشتند، لباسها را میکندند، مدرسهها را میبستند، مساجد را تعطیل میکردند. مجالس وعظ و روضه و اینها را بکلی از بین بردند. به خیال اینکه با این فرم میشود از بین برد. منتها در دانشگاه چون انعکاس خارجیاش را میترسیدند، به این فرم وارد نمیشدند؛ به فرم دیگر وارد میشدند که نگذارند دانشجویان رشد کنند. بعد فهمیدند که این طرز نتیجه ندارد. فشار هر چه زیادتر باشد بدتر خواهد شد. برای …
تبلیغ ضد روحانیون تا حد سوار نکردن آنان در ماشین
… بشکنند. یعنی اینها عمال همانها هستند که میخواهند این قدرت را بشکنند. اینها مطالعه کردند دیدند که اگر این قدرت هم محفوظ باشد، چون مردم و توده همراه اینها هستند، اگر یکوقت صدایشان درآید دیگران هم بسیج میشوند. چه بکنند در بین خود مردم اینها را بشکنند؟ در زمان رضا خان طوری کردند، طوری کردند که شوفرها- میگفتند- که آخوند را سوار ماشین نمیکردند. یکی از دوستان من، از علمای آن وقت گفتند که خدا رحمتش کند- گفتند: من از عراق که میخواستم بیایم به قم، رفتم ماشین بگیرم، شوفر گفت که ما بنا گذاشتهایم دو طایفه را سوار نکنیم: «یکی فواحش را، یکی آخوندها را»! زمان رضا شاه این طور تبلیغ بود. یعنی تبلیغ، نه اینکه آن شوفر [خودش میخواست]، آن شوفر را به او همچو فهمانده بودند، تبلیغات این طور بود که فهمانده بودند به اینها. عمال آنها همه جا، در همه جا مشغول تبلیغ بودند بر ضد اینها. برای چه؟ برای اینکه اگر اینها یک رشدی داشتند، اگر اینها در بین جامعه همان طوری که باید باشند باشند، نمیگذارند که هر طایفهای بیاید، هر مملکتی بیاید یک گوشهای اینها را ببلعد. مردک[6] میگفت که «اگر …
شادی مردم از رفتن رضاخان پس از اشغال ایران بهدست متفقین
… را پذیرفته بود و توجه به ملت کرده بود و خدمت کرده بود به ملت، سقوط میکرد؟ ملت پشتیبانش بود؛ سقوط نمیکرد. همین ملتی که با فریاد «مرگ بر شاه» قیام کردند اگر آن وقت یک فرض کنید که جبههای بر خلاف او میشد، همان وقت مردم با «زنده باد شاه» میآمدند جلو. من این معنا را به او تذکر دادم.[1] من یادم هست که وقتی که متفقین از اطراف ریختند به ایران و ایران را قبضه کردند، و مردم برای همه چیزشان میترسیدند؛ لکن وقتی که اطلاع رسید که رضا خان را فرستادند و فرار کرد، مردم شادی میکردند. من به این آدم پیغام دادم کاری نکن که وقتی تو بروی مردم شادی بکنند نشنید؛ و وقتی که رفت دیدید که مردم چه کردند؛ چقدر شادی کردند.
مخالفت با عشایر و روحانیت به پیروی از مقاصد بیگانگان
در مسائلی که ما حالا با آن روبه هستیم، شاید بیشتر احتیاج به عشایر- همه عشایر- داشته باشیم؛ برای اینکه- مع الاسف- در زمان رضا خان یکی از مقاصدشان این بود که عشایر ایران نباشند؛ یعنی مقاصد خارجیها. آنها فکر کردند که پشتوانه ایران و ملت، چه در جهت روحانی و چه در جهات سیاسی و اجتماعی نباشد؛ از این جهت با همه این قشرها مخالفت میکردند. با همه عشایر و دستههای مرزنشین مخالفت میکردند؛ و در داخل هم با روحانیت مخالفت میکردند. آنی که ما الآن- همه- به آن احتیاج داریم، این است که کشور ما آرامش پیدا بکند، سر و سامان پیدا میکند، اگر آرامش پیدا کند، همه مقاصد کشوریها و اهل کشور حاصل میشود؛ و …
حملهٔ آشکار به علمای اسلام و طلاب قم در زمان رضاشاه
… نظر استعمار برود؛ و لهذا آنهایی که میخواهند این ممالک تحت نفوذ- ممالکی که حالا باید بگوییم ممالک شرق- آنهایی که میخواستند ممالک شرق را بچاپند، اینها به این دو جناح حمله کردند: به جناح علمای قدیم، و به جناح فرهنگ. منتها گاهی حمله ظاهر بود، و گاهی پشت پرده. حمله ظاهر آن بود که در زمان رضا شاه به علمای اسلام شد؛ که شاید اکثر شما یا همه شما یادتان نباشد که چه کردند با علمای اسلام. طوری کردند که این مدرسههای قم، مدرسه فیضیه، طلبهها نمیتوانستند توی مدرسه روز باشند. روز میرفتند توی باغات، آخر شب برمیگشتند. نمیتوانستند یک جلسه درس داشته باشند؛ یک مجلس وعظ داشته باشند؛ و هکذا. و حمله بدتر از آن، حمله پس پرده است که نگذارند یک فرهنگی رشد بکند؛ عقب نگه دارند، نگذارند آن طوری که باید تربیت کند، ... فرهنگ را غیر اسلامی بار …
رویگردانی بسیاری از مردم و جوانان از علما در زمان رضاخان
پس، اینکه میگویند اینها درباریند، خیر، اینها درباری نیستند. اینها ضد درباریند. ضد دربار را درباری معرفی کردند، برای اینکه اینها را از نظر مردم بیندازند. و مع الاسف این بیشتر از آن حرف اول تاثیر کرد. به طوری که در زمان رضا خان بسیاری از مردم برگشتند. بسیاریشان. بسیاری از جوانها برگشتند از علما. این هم یکی از کارهایی بود که اینها کردند.
اجرای اتحاد شکل و کشف حجاب به تبعیت از آتاترک
از جمله چیزهایی که در زمان رضا خان به تبع آتاترک[3] انجام گرفت، یکی اتحاد شکل بود؛ و یکی کشف حجاب. آن وقت این اتحاد شکل و این کشف حجاب را در بوق و سرنا، بلندگوهای آنها چه تعریفهایی کردند، چه مداحیهایی کردند؛ از آخوند، که مخالف با این مسائل بود، چه تکذیبهایی کردند؛ چه شعرهایی گفتند. شاید شعرهایش را بعضیاش را شنیده باشید. چه شعرهای هجوی میگفتند، که گفتنی …
ایستادگی مدرس در برابر قدرت و قلدری او
این عکسی که ملاحظه میکنید[2]، شخصی است- آن آقا نمیدانم که اینجا هستش [؟ یکی از حضار: بنده برادرزاده آن مرحومم.] امام: بله- که ملک الشعرا[3] گفته است که از زمان مغول تا حالا مثل این شخص در عالم نیامده؛ این مرحوم مدرس .... آن طور که ما خودمان دیدیم تنها آدمی که در مقابل رضا خان قلدر ایستاد این است، این شخص، یک روحانی که لباسش از سایر اشخاص کمتر بود.- آن وقت وقتی که شعر گفته بودند، برای تنبان کرباس مدرس، آن فاسد شعر گفته بود- این در مقابل قدرت بزرگ رضا خان ایستاد. آنکه هجوم کرده بود به مجلس که مجلس را چه بکند، و «زنده باد، زنده باد رضا خان» میگفتند، ایستاد گفت که «مرده باد او و زنده باد من!» یک همچو مرد قدرتمندی بود؛ برای اینکه الهی بود؛ برای خدا میخواست کار بکند، نمیترسید. خداوند ان شاء اللَّه او را رحمت کند و شما را هم توفیق بدهد که این اشرار را عقب بزنید.
قیام علمای اصفهان بر ضد او
… و شکست خوردند. گرفتند همه علمای خراسان را. با قضیه «مسجد گوهرشاد» و آن بساط، همه را گرفتند آوردند تهران حبس کردند. مرحوم آقازاده[1]، که راس علمای آن وقت بود میآوردند با مامور توی خیابان؛ سر برهنه میآوردند و میبردند به دادگاه که آنجا محاکمهاش کنند! از اصفهان علمای اصفهان قیام کردند به ضد رضا شاه.
قیام علمای تبریز، خراسان و اصفهان بر ضد او
… رضا شاه تا حالا یادم است و وارد در جریان هم بودم و مطلع بودم؛ شما البته اکثرتان یادتان نیست از اولش- از بین ما شاید بعضیهایتان [به یاد داشته باشید]- آنکه با این قدرت شیطانی در این طول پنجاه و چند سال مخالفت کرد روحانیون بودند؛ تمام جبهههای سیاسی کنار بودند. گاهی ممکن بود یک کلمهای در خارج اینها بگویند اما آن که در داخل- در داخل مملکت- قیام کرد بر ضد رضا شاه، علمای تبریز بودند؛ یکوقت هم علمای خراسان بودند؛ یکوقت هم علمای اصفهان بودند که در قم جمع شدند؛ که ما همهاش را حاضر بودیم[12]. آن که در مجلس مخالفت میکرد، «جبهه ملی» نبود مدرس بود. «نهضت آزادی» نبود مدرس بود؛ که میایستاد و بر خلاف آنجا. اینها آن وقت چیزی نبودند، کاری نداشتند به این کارها. بعد که [تمام] شد خوب، آنها حالا هستند؛ ما کاری با آنها …
از بین بردن آثار ملی و سرکوب قشرهای خدمتگزار
… بیشتر از آن مقداری که احتیاج است،[1] دارد. یک کشور غنیای است لکن دستهایی که میخواستند این ثروت ما را ببرند، اینها نمیگذارند که ایران به آن طوری که باید و شاید اداره بشود؛ و در هر چندی یک ماموری میگمارند برای اینکه مردم را یا غافل کنند یا به عقب برانند. چنانچه در این پنجاه و چند سال ما خودمان شاهد بودیم که رضا خان آمد و همه مآثر[2] ما را از بین برد، تمام قشرهایی که میتوانستند خدمت بکنند به این مملکت سرکوب کرد؛ و بعد از او هم این خَلفش[3]- که بخوبی خلف اوست، یعنی همان طور که او خائن و جنایتکار بود این هم خائن و جنایتکار بود- بر ما مسلط کردند و سالهای طولانی همه چیز ما را عقب زدند و همه ثروت ما را بردند. و این تتمه را باید نگه دارید.
مأموریت سرکوب ایلات به اسم شهریکردن آنان
… خیانتهایی که سلسله پهلوی بر ایران کردند این بود که عشایر و ایلات ما را از بین بردند. اینها به واسطه اینکه مامور بودند آن کسانی که پشتوانه این مملکتند[2] سرکوب کنند. پشتوانه مملکت ما ایلات و عشایر بودند که از آن جمله «ایل بختیاری» که من سوابق با آنها دارم. از ماموریتهایی که رضا شاه داشت این بود که تمام ایلات را در اطراف ایران از بین ببرد و آنها را به اسم اینکه میخواهیم شهری کنیم سرکوب کنند. میخواستند که ایران پشتوانه نداشته باشد تا بتوانند هر چه خیانت است بکنند. این پشتوانههای ما را از بین بردند و سرکوب کردند و به آمال خودشان رسیدند. این همه خیانت کردند بر ما؛ مخازن ما را بردند، نفت ما را بردند، و در ازای آن اسلحههایی آوردند که به درد ایران …
هتک حرمت اسلام، مؤمنان و بانوان به تعلیم دیگران
در زمان رضا خان، که شاید اکثر شما یادتان نباشد، ما شاهد چه صحنهها بودیم! در همین قم و نسبت به بانوان محترم این قم و در همه شهرها نسبت به بانوان محترم شهرها، او به تبع از کسانی که تعلیم به او میدادند به اسم «کشف حجاب» هتک حرمت اسلام، هتک حرمت مومنین، هتک حرمت بانوان ما را چقدر کرد! و مامورهای او با خانمها و با مخدرات ما چه کار کردند؛ چه سلوک کردند؛ چقدر پاره کردند چادرهای آنها را، چقدر به یغما بردند چادرها و روسریهای آنها را. ما شاهد اینها بودیم، و شماها هم شاهد این پسر بودید که به اسم «تمدن بزرگ» با این مملکت چه کرد. شما نمیتوانید …
تهی کردن خزانه از جواهرات و بردن اموال ملت به خارج به دست رضاخان و پسرش
… خرابکاری، آن هم با فریادهای «تمدن بزرگ»! پنجاه سال بیفرهنگی، آن هم با فریاد فرهنگ [مترقی]! پنجاه سال جنایت، آن هم با فریاد «عدالت اجتماعی»! پنجاه سال اختناق، آن هم با فریاد آزادی: «آزادزنان» و «آزادمردان»! اینها همه [حیثیت] ما را شکستند و از بین بردند. خزانه ما تهی شد از جواهرات ایران. یک مقدار آن را رضا خان برد، یک مقدار آن را این پسر برد. و اموال این ملت را برداشتند و بردند در خارجه، ویلاها درست کردند. عرض میکنم الآن هم در آنجاها ویلاها دارند. در آن بانکها، خصوصاً بانک سوئیس، اینها زیاد از اموال ملت دارند. و ما ان شاء الله در آتیه نزدیکی بررسی در این امر را خواهیم کرد. و ان شاء الله خود او را میخواهیم. اگر تحویل ندادند، محاکمه غیابی میکنیم و اموالی که …
از میان بردن خطیب و امام جماعت و مجالس خطابه
از آن طرف دیدند که خوب بین خود اقشار ملت، اگر اینها با هم متحد باشند، باز هم آن منافعی که میخواهیم ببریم نمیتوانیم ببریم؛ بین اقشار این ملت ما اختلاف بیندازیم. اول متوجه شدند به روحانیت. در زمان رضا خان- اگر کسی یادش باشد، آقایان هر کدام یادشان باشد- همچو روحانیت را کوبیدند که دیگر نه خطیبی برای ما گذاشتند نه امام جماعتی، تمام را کوبیدند. نه مجلسی، مجلس خطابهای برای ما ماند. و در بین ملت آن طور اینها را ذلیل کردند که حتی شوفرها ملاها را به اتومبیلها گاهی نمینشاندند، میگفتند نمینشانیمت در اتومبیل! ملا را نمینشانیم در اتومبیل. تضعیف کردند روحانیت را. از یک طرف اختلاف بین احزاب درست کردند؛ و این هم یک راه اختلافی شد که اینها به …
کودتا و تشکیل مجلس مؤسسان با سرنیزه بدون دخالت ارادهٔ ملت
و چنانکه شما میدانید- یعنی خبرنگارها به واسطه اطلاعاتی که در ممالک خودشان هست، و ما هم به واسطه اطلاعاتی که در این مملکت داریم و مشاهداتی که داشتیم- از اول که رضا خان کودتا کرد و آمد به تهران،[2] تا آن وقتی که مجلس موسسان درست کرد و وکلایی خودش درست کرد، تمام اینها با سرنیزه بود و اراده ملت هیچ دخالت در این مسائل نداشت و ملت به هیچ وجه در حساب نمیآمد. و یک همچو جمعیتی که او جمع کرده بود و با سرنیزه مسئله موسسان را تاسیس کرد و آنها رای دادند، این رای رایِ باطل بوده است؛ این مجلس مجلس ملی نبوده است؛ و چون مجلس ملی نبوده است، رژیم سلطنتی پهلوی یک رژیم متکی بر سرنیزه بوده است و قانونی نبوده است. وقتی رژیمْ …
تحمیل رضاخان بر ایران به دست انگلیسیها
… بود! مجلس ملت نبود. بنا بر این، ما این اشخاصی که ناشی شدند، دولتهایی که ناشی شدند از مجلس و از رژیم محمد رضا و رژیم شاهنشاهی، اینها از جهات زیاد [غیر قانونیاند] مجلس قانونی نیست، شاه قانونی نیست، برای اینکه همه میدانیم که تحمیل کردند به ما این شاه را. پدرش را انگلیسها تحمیل کردند و من خودم از رادیو دهلی، که آن وقت دست انگلیسها بود، شنیدم که گفت ما این را آوردیم سرِ کار گذاشتیم، خیانت کرد ردش کردیم! ایشان ملی نیست و تحمیل کردند به ما متفقین. خود ایشان در کتابش نوشت که متفقین صلاح دیدند که ما باشیم! منتها بعدش این را مثل اینکه از کتابها درآوردند. ما نه یک سلطان قانونی داشتیم تا حالا و نه یک مجلس موسسان. زمان رضا شاه هم که مجلس موسسانِ سرنیزهای بود. بنا …
تحقیر و در تنگنا قرار دادن روحانیت در دوران رضاشاه
… ... روحیات مردم را ملاحظه کردند، دیدند که روحیات شرق، خصوصاً مسلمین و خصوصاً در مسلمین شیعه، خصوصیاتشان این است که به روحانیتشان ارج قائل میشوند، تَبَع روحانیت هستند. چه بکنند که روحانیت را از مردم جدا کنند؟ نقشه کشیدند که روحانیت را مبتذل کنند پیش ملت. شما در زمان رضا شاه نبودید اکثرتان، من ادراک کردهام، کسانی که به سن من بودند و پیرمرد هستند الآن ادراک کردهاند زمان او را. آقا اینها به واسطه نقشهای که خارج ریخته بود، آخوند را همچو کرده بودند که آخوند نمیتوانست نفس بکشد. آخوند در نظر مردم همچو شده بود که سوار اتومبیلش نمیکردند! جدا کردند از مردم روحانیت را؛ منتها نقشهشان نگرفت. خواستند بکنند هر چه کردند [اما] خداوند: وَ اللهُ خیرُ الماکرین[4] لکن یک جایی نقشهشان گرفت و آن جدا کردن روحانیت از دانشگاهها [بود]. یک روحانی حق نداشت، پیش خودمان حق نداشت که از دانشگاهی صحبتی بکند ... …
تشکیل مجلس مؤسسان و مجلس با زور سرنیزه
از این هم که شما صرفِ نظر بکنید، [و باور کنید که سلطنت] موهبتی است الهی، ملت داده است به یک کسی؛ این ملت است که دارید میبینید میگوید نه، تمام شد! این ملت اول که نداده بود، خوب حالا میگوییم داد. از اول که ملت اصلًا اینها را نمیخواستند؛ رضا شاه با زور سرنیزه آمد و با زور سرنیزه مجلس موسسان درست کرد و با زور سرنیزه مجلس درست میکرد. کی مجلس مجلسِ ما بود؟ همین مردک[5] گفت که این مجلسهایی که درست کردند اینها، از سفارتخانهها میآوردند و لیستش را میدادند! منتها حالا دیگر نه، این طور نیست! حالا دیگر مملکت خیلی قدرتمند شده! دیگر این طور هم نیست! خودش را مسخره میکند. این مجلسی که ما الآن …
تبلیغات گسترده بر ضد روحانیت از ترس آنان
… از خدا، خلع سلاح شده: نه خدا داشته باشید و نه امام داشته باشید و نه قرآن داشته باشید و نه موعظه چی داشته باشید و نه منبری داشته باشید و نه محرابی و نه آخوند؛ هیچی. پس چه بکنند؟ پس همین کارهایی که تا حالا کردند ادامه بدهند؛ همین کارهایی که تا حالا کردند. تبلیغات کردند زمان آن مرد خدانشناس.[8] چه تبلیغاتی بر ضد روحانیت کردند که روحانیت را دیگر توی اتومبیلها راه نمیدادند. مردکه میگفت که، گفته بود که من دو طایفه را سوار اتومبیل نمیکنم، قرار با خدا گذاشتم: یکی آخوند، یکی فاحشه! این طور درست کرده بودند. چرا؟ برای اینکه از آخوند میترسیدند. یک آخوند توی مجلس بود پدرش را در میآورد، یک «مدرس» بود. یک مدرس توی مجلس بود مکرر شکست داد او را؛ ایشان را گرفتند کشتند.
شادی مردم از رفتن رضاشاه بهرغم اشغال کشور بهدلیل رنج اختناق
- جزیره ثبات و آرامش ایران همراه با اختناق بود. هر اختناقی انفجاری را به وجود میآورد. اختناق همگانی به دنبالش انفجار همگانی است. مردم از هر جهت در فشار بودند؛ همه انتظار خروج از این فشار را داشتند؛ و همه امیدشان رفتن شاه شده بود. اگر متوجه و مطلع باشید و به یاد بیاورید، در زمان رضا خان بعد از آن همه فشارها، وقتی نیروهای متفقین از سه طرف به ایران حمله کردند و ایران را اشغال کردند، تمام زندگی مردم، همه چیز مردم در خطر افتاد؛ اما چون رضا شاه رفت، همه خوشحال بودند؛ چرا که فشار و اختناق باعث یک رنج بزرگی شده بود که برای رهایی از آن رنج بزرگ رنجهای دیگر را تحمل میکردند. این حالت اختناق و رنج عمومی در زمان این شاه بیشتر شد. جهات متعددهای پیش آمد که مردم به شدت در رنج بودند. سازمانیها [ساواکیها] و سایر مراکز و عمال دولتی، چنان با مردم رفتار کردند که برای همه یک عقده شد، و این عقده عمومی شد؛ به طوری که همه منتظر یک نیشتر بودند …
تحمیل به زور بیگانگان و پایمال کردن اصول اسلامی حکومت
… اگر ملت ایران علیه تسلط اجانب مبارزه میکند، باز هم از اسلام دستور میگیرد، زیرا مردم مسلمان حق ندارند که غیر مسلمین را در امور خود دخالت بدهند، که مسلط بر سرنوشت آنان شوند. و واجب است که با این مسلط مبارزه اسلامی کنند، تا استقلال جامعه خود را به دست بیاورد. و نسبت به تجربههای عمر خودم، ما میبینیم که رضا خان که هیچ گونه صلاحیت حکومت را نداشت، به زور اجانب و بر خلاف میل ملت، بر مردم ایران تحمیل شد و با روی کار آمدن رضا خان این سه اصل اسلامی در امر حکومت پایمال شد، اول اصل لزوم عدالت در حاکم اسلامی و دوم اصل آزادی مسلمین در رای به حاکم و تعیین سرنوشت خود و سوم اصل استقلال کشور اسلامی از دخالت اجانب و تسلط آنها بر مقدرات مسلمین. و اگر در آن روز برای احیای این سه اصل اسلامی اقدام شده بود، کار به اینجا نمیکشید، و دیدهایم که رضا خان چه جنایاتی نسبت به کشور اسلامی و ملت مسلمان ایران مرتکب شد. بعد از سقوط رضا خان، پسرش محمد رضا خان سرِ کار آمد و بر خلاف اصول سهگانه فوق، حکومت را در دست گرفت و در آن موقع هم قدرتی نداشت. از این جهت به خواستههای جزئی مردم که پدرش نادیده گرفته بود، تن داد و بعد که مسلط شد، جنایاتی مرتکب شد که دست کم از پدرش نداشت. و …
کودتای رضاخان به دست دولت انگلیس
سلام بر شما و سایر برادران. لا بد قضایای ایران و مصیبتهایی که بر اهالی آنجا از طرف سلسله پهلوی وارد شده و میشود اجمالًا شنیدهاید. آنچه بر این ملت مظلوم میگذرد به حدی نیست که بتوانم تفصیل دهم. از اول کودتای نحس رضا خان به دست دولت انگلیس تا کنون، تمام ملت ایران در اختناق و رنج و درد به سر میبرند؛ تمام ذخایر آنها را از قبیل نفت و غیره به طور غاصبانه به اجانب دادهاند و نفعی از آن به ملت فقیر نرسیده و نمیرسد؛ کشتارهای عمومی و دسته جمعی سالها است ادامه دارد؛ مساجد و معابد و حوزههای علمیه در حال تعطیل است؛ نظامیان شاه بر مال و جان ملت مسلط هستند.