رفتن به محتوای اصلی

رسانه

نام‌های دیگر: رسانه‌ها، رسانه‌های فرامرزی، رسانه‌های نوظهور

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

وسایل ارتباط جمعی از مطبوعات و رادیو و تلویزیون تا ابزارهای نو و نقش آنها در جهت دادن به افکار عمومی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اینجا است که وظیفه‌ی صداوسیما در تفهیم درخشندگی‌هاى فرهنگ اسلامى در همه‌ی زمینه‌ها، بخصوص در زمینه‌ی روابط زن و مرد و شأن زن در اجتماع، آشکار میشود. صداوسیما خیلى مسئولیّت دارد. رادیو و تلویزیون یک دستگاه سرگرم‌کننده نیست؛ یک دستگاه آموزنده است. امروز تمام دنیا ‌-آن کسانى که با فکر و تدبیر از این دستگاه استفاده میکنند- دارند از رادیو و تلویزیون براى آموزش استفاده میکنند؛ همین صهیونیست‌هایى که با پولهاى گزاف و با میلیاردها دلار در سال، رادیو و تلویزیون راه می‌اندازند، دارند آموزش میدهند؛ منتها چه چیزى را آموزش میدهند؟ همان چیزى را که خودشان میخواهند: فساد را آموزش میدهند. در این کشورهایى که در رأس آن کشورها حکّام فاسد و استعمارى و وابسته‌اى قرار دارند ‌-مثل این کشورهاى مرتجع و امثال آنها- رادیو و تلویزیون دارد به مردم غفلت را، بی‌خیالى را، شهوت‌رانى را، عیّاشى را، میگسارى را آموزش میدهد. اگر اینها را به مردمشان آموزش ندهند و مردم با همان فرهنگ بومى و اسلامى و دینى ‌-هر دینى- رشد بکنند، قدرتها و استعمارگران و حکّام مستبد به‌آسانى نمیتوانند بر آنها حکومت بکنند.اگر شما هر کدام از این رادیوهاى بیگانه را ‌-که براى مردم خودشان [برنامه] پخش میکنند- باز کنید، خواهید دید سرشار از فساد است؛ چیزى که به مردم میدهند غفلت و ناهوشیارى و بی‌توجّهى به امور زندگى و جامعه است؛ حالا در کنار آن ممکن است دو کلمه از فلان دانش یا از فلان مقوله‌ی علمى هم به مردم یاد بدهند، امّا اصل قضیّه آنجا است. آن رادیوها و تلویزیون‌هایى هم که از بیرون اداره میشوند ‌-که هدفشان کشورهاى اسلامى، بخصوص کشور ما است- آنها هم در حال یاد دادن هستند. این رسانه یک وسیله‌اى است براى یاد دادن، براى تحلیل کردن، براى سوق دادن دلها و ذهنها و مغزها و روحها به آن سمتى که اداره‌کنندگان آن رسانه‌ها میخواهند؛ در کشور ما [هم] نمیتواند غیر از این باشد. در جمهورى اسلامى صداوسیما باید وسیله‌اى براى سوق دادن مردم به فرهنگ اسلامى و وسیله‌اى براى معرفت و آشنایى مردم با درخشندگی‌هاى اسلامى و انسانى باشد؛ حق ندارد غیر از این باشد. چیزهایى را که ضدّ این و غیر از این است، باید پخش نکنند. و هنرمندان و نویسندگان و گویندگان و مجریان و کارگردانان و هنرپیشگان و همه‌وهمه باید دست به دست هم بدهند تا این مفاهیم اسلامىِ ارزشمند و درخشنده را به‌صورت برنامه‌هاى هنرى بسازند تا مردم از آنها تعلیم بگیرند.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

خدمت رادیو و تلویزیون به اهداف گردانندگان آن در همه‌جای دنیا

آن مطلبى که ما خدمت آقایان ممکن است عرض بکنیم، جدا نیست از آن حرفى که به طور کلّى راجع به صداوسیما بنده دارم و به دوستان عزیزمان در مسئولیّتهاى بالاى صداوسیماى کشور مکرّر عرض کرده‌ایم و میکنیم؛ حرف همان است. در باب رادیو و تلویزیون اعتقاد بر این است که امروز همه‌جاى دنیا با گسترش دایره‌ى ارتباطات از طریق رادیو و تلویزیون، این وسیله در خدمت هدفها و اغراض معتبر براى هر گروه و دسته‌اى است که آن را اداره میکند. فرض بفرمایید اگر یک دستگاه استعمارى در دنیا یک رسانه‌اى را اداره میکند، بى‌گمان تمام آنچه از این رسانه صادر میشود، در خدمت آن هدف استعمارى است. فرضاً اگر چنانچه یک کمپانى‌اى بر یک کشور آمریکاى لاتین یا آفریقایى تسلّط دارد ــ که البتّه هست، میدانید؛ کمپانى‌هاى …

گم نشدن جهت اصلی حرکت در عین تنوع شیوه‌های برنامه

مثلاً فرض بفرمایید ما یک راهى را داریم میرویم به یک سمتى، سوار یک ماشینى شدیم، خیلى خوب، قهوه‌خانه است آدم پیاده میشود یک چایى میخورد یا یک تفریحى است، پا را روى گاز میگذارد یک وقت مثلاً [با سرعت] ۱۴۰ کیلومتر میرود، یک جا انسان کُند میکند، یک جا سنگین است بارها را یک خرده پایین مى‌آورد، یک ‌جا یک [فرد] پیاده‌اى دارد میرود، انسان سوار میکند، طورها و شکلها و نحوه‌هاى گوناگونى هست امّا آنچه هرگز گم نمیشود، این است که ما داریم به کجا میرویم. ممکن است یک جا جادّه به طور طبیعى پیچ میخورد؛ مثلاً طرف شرق داریم میرویم، این جاده میرود طرف شمال؛ میرود طرف غرب حتّى، یعنى على‌الظّاهر در خلاف جهت داریم حرکت میکنیم امّا آنچه در متن کار و بطن کار مُضمَر[7] است چیست؟ این است که داریم میرویم به طرف شرق، به …

اعتماد عمومی سرمایهٔ اصلی رسانه و راه‌های به دست آوردن آن

۳ ـ سرمایه‌ى اصلى هر رسانه، اعتماد عمومى است که از طریق اعتنا به ارزشها و اعتقادات اکثریّت جامعه ــ یعنى اقشار متدیّن وفادار به انقلاب ــ و حفظ کرامت و شرافت نظام و صداقت در بیان به ‌دست مى‌آید.

لزوم هدایت افکار نادرست مردم به‌جای پیروی از آن

… چیز دیگرى است. مبادا چون امروز مثلاً فرض کنید مُد شده که از یک چیزى انتقاد بکنند، ما در رادیو مجبور بشویم براى اینکه برنامه‌ى ما مورد علاقه‌ى مردم قرار بگیرد، بشویم دنباله‌رو آن چیزى که آن را مُد کرده‌اند یا وانمود کرده‌اند که مُد شده؛ این[طور] نباید باشد. شما باید هدایت کنید آن فکرى را که ولو غلط است؛ بکشانید مردم را به سمت این.

صداوسیما مهم‌ترین و مؤثرترین رسانه در تأمین هدف انسان‌سازی

… بر روی انسانها؛ کشاندن آنها به سمت آن انسانی که اسلام و بینش انقلابىِ اسلامی، آن را میخواهد بسازد و به وجود بیاورد. آیا اصلاً میشود صدا و سیمایی با این عظمت و با این قوّت تأثیرگذاری، از این هدف برکنار بماند؟ یا نه، صددرصد در داخل همین هدف باید قرار بگیرد؟ اصلاً مهمترین و مؤثرترین رسانه‌یی که میتواند این هدف را تأمین کند، صدا و سیماست. بخش تاریخ شما هم جزیی از همین رسانه است و باید در این سمت حرکت بکند؛ اصلاً جز این چیز دیگری نیست.

رد پر کردن اوقات فراغت به‌عنوان هدف رسانه‌های دولتی

… درصدد چه هستیم؟ این یک سؤالى است که باید به آن پاسخ بدهیم و پاى این پاسخ بِایستیم؛ اگر ایرادى دارد، پاسخ را تصحیح کنیم و آن را محکم کنیم، بعد پاى این پاسخ بِایستیم؛ و تلاشمان را مبذول کنیم تا اینکه آن هدف تحقّق پیدا کند. هدف چیست؟ ما میخواهیم چه بسازیم؟ یک وقت هست که رادیو و تلویزیون براى پُر کردن وقت است. بالاخره آدمها وقت فراغت دارند، و فرض کنیم یک دستگاه و حکومت که میخواهد این وقت را به یک شکلى پُر کند. هدف این نیست و من تصوّر نمیکنم هیچ دولتى در دنیا بتواند هدف خودش را از اداره‌ى رسانه‌هاى جمعى فقط این قرار بدهد؛ بله، بعضى از شرکتها هستند ــ در آمریکا، جاهاى دیگر، شرکتهاى خصوصى، فرستنده‌هاى خصوصى، این فرستنده‌هایى که با کابل میفرستند به خانه‌هاى مردم یا حتّى شرکتهاى بزرگ ــ قصدشان این است که مشترى جمع کنند و یک عدّه‌اى بتوانند در وقت فراغت از اینها استفاده کنند، …

هشدار از ایجاد تردید در مردم دربارهٔ انتخابات

… کسانى که میتوانند اثر بگذارند ولو بر روى یک نفر، کارى بکنند که این انتخابات مجلس شوراى اسلامى که اوّلین انتخابات مجلس است که بعد از رحلت امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) انجام میگیرد، از انتخابات‌هاى گذشته پُرشورتر و قوى‌تر و با حضورِ بیشترِ مردم عملى بشود. مبادا کسانى عکس این عمل کنند؛ مبادا در روزنامه‌اى یا در رسانه‌اى یا در تبلیغاتى ــ به هر نحو ــ جورى حرف زده بشود که مردم را نسبت به انتخابات دودل بکنند. البتّه این مردم دودل نمیشوند؛ این مردم نشان داده‌اند که در مقابل توطئه‌هاى دشمن هوشیارانه عمل میکنند؛ مخالفین انقلاب اسلامى هم این را میدانند امّا بالاخره تبلیغات میکنند، تلاشهاى خودشان را میکنند. مبادا کسانى پیدا بشوند در داخل محدوده‌ى نظام اسلامى که به این …

وارونه جلوه دادن حقیقت توسط رسانه‌های جمعی جهان

… و برخی از آزادیها هم خیلی بد است. فرض کنید: اگر یک جنایتکاری بیاید و صد نفر بچه را قتل عام کند و صد خانواده را داغ دار کند بعد او را بگیرند ببرند زندان اگر آزادی یک مفهوم مطلق باشد، معنایش این است که این کسی که قتل و جنایت کرده این را هم بگوئید آزادش کنند. فرض بفرمائید: آزادی انسان برای جنایت، آزادی انسان برای آزردن دیگران، آزادی انسان برای ممنوع کردن آزادی دیگران، آزادی انسان برای آزادی به خطا کشاندن یک جمع ، یک نفر را آزاد بگذارند برود با یک بیان شیوائی و با روشهای گوناگون حقیقتی را به عکس جلوه بدهد، یعنی همین کاری که الان رسانه‌های جمعی در دنیا دارند انجام میدهند. شما خیال میکنید همین مجموعه‌ای که در مادرید جمع شدند مردم اروپا ومردم دنیا در باره‌ی اینها چه فکر میکنند؟ آیا توده‌ی مردم دنیا مثل شما فکر میکنند یعنی اینها را یک مجموعه‌ی خیانت میدانند؟ نه، اینطور فکر نمیکنند بلکه میگویند یک آتشی روشن است و سالها در …

لزوم هوشیاری نویسندگان و رسانه‌ها در بهانه ندادن به دشمن برای اختلاف

… ما این را فریاد کشید و بیان کرد. نگذارید این وحدت خدشه‌دار بشود. ملّتهاى مسلمانِ دیگر در کشورهاى دیگر نگذارند نویسندگان و قلم‌به‌دست‌هاى مزدور علیه ملّت ایران و انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى چیز بنویسند و تهمت و افترا پخش کنند. دارند [این کار را] میکنند. نویسندگان خود ما هوشیارى به خرج بدهند، نگذارند دشمن بهانه به ‌دست بیاورد تا این شکاف وسیع بشود. رادیو و تلویزیون، رسانه‌ها، روزنامه‌ها، کتابها، کتاب‌نویس‌ها، همه‌وهمه مواظب باشند بهانه‌اى به ‌دست دشمن ندهند تا اختلاف بین مسلمین ایجاد کند. ما گفتیم برادران مسلمان در هر جا هستند، مذهبشان هر چه هست، باشند، امّا همه برادر باشند؛ در راه اسلام و توحید و قرآن با استکبار که ضدّ اسلام و ضدّ توحید و ضدّ قرآن است، مبارزه کنند.

اولویت مقابله با تهاجم فرهنگی غرب در برنامه‌های رسانه‌های عمومی

در حال حاضر و بخصوص پس از شکست کامل مارکسیسم، استکبار غرب براى گسترش سیطره‌ى سیاسى و الحادى خود بر ملّتهاى انقلابى، عمدتاً از محورها و شیوه‌هاى فرهنگى بهره میگیرد. معارضه‌ى شایسته با تهاجم فرهنگى غرب در ابعاد مختلف، باید در صدر برنامه‌هاى رسانه‌هاى عمومى قرار گیرد. بى‌تفاوتى و مسامحه در برابر این تهاجم فرهنگى، که گاه با قلم عناصر مطرود و خودباخته‌ى داخلى صورت میگیرد، زیانهاى جبران‌ناپذیرى در بر خواهد داشت.

هدفمندی رادیو و تلویزیون‌های دولتی در دنیا برخلاف تلویزیون‌های تجاری

… اسلام و انقلاب است؛ غیر از این نیست. هیچ هدفی فراتر و بالاتر از این هدف وجود ندارد؛ اهداف دیگر در دل این هدف است. ما میخواهیم روی مخاطب خودمان اثر بگذاریم. شما در دنیا صدا و سیمایی را پیدا نمیکنید که چیزی را بیان کنند، فقط برای این‌که وقتی را پُر کرده باشند. البته در دنیا تلویزیونهای تجاری هستند که به خانه‌های مردم کانال‌کشی میکنند و فیلمهایی را نشان میدهند و مشتری جمع میکنند و پول میگیرند؛ اما فقط برای وقت گذراندن است؛ لیکن دستگاههای رادیو و تلویزیون دولتی، قاعدتاً هدفهایی را پشت سر برنامه‌های خودشان دارند. حتّی اگر وقت را به ضایع کردن هم پُر کنند، این ضایع کردن، فلسفه‌یی دنبالش هست؛ یعنی هدفی را دنبال میکنند.

نمایش سطحی و غالباً انحرافی مسائل عاشورا در رسانهٔ پیش از انقلاب

… کرد. این یک خصوصیّاتى به جامعه‌ى ما بخشیده است. پس این یک نهادِ مؤثّر است در بافت اجتماعى و دینى و فکرى ما. در گذشته این مجموعه و این نهادِ مؤثّر بود امّا تحت یک ضابطه و قانون و قاعده‌اى نبود. علاوه بر اینکه افکار دینى میدان عرضه‌ شدن و مطرح ‌شدن نداشت. در این رسانه‌ى جمعىِ صوتى و تصویرى کشور تنها در ایّام عاشورا یک چیز خیلى سطح نازلى از این مسائل را به مردم در شکل سینه‌زنى‌ و مانند اینها نشان میداد؛ غالباً هم انحرافى بود وقتى انسان گوش میکرد.