خواست مردم برای حکومتی برخاسته از آنان و اثرگذاری رأیشان
… را جانشین خودش کرد! آخر این پسر کیست و چیست!؟ پس مردم چهکارهاند و رأی آنها چیست!؟ اینها اصلاً مطرح نبود. قبل از آنها هم قاجاریه بودند. یک فاسد میمرد، یک فاسد دیگر به جای خودش میگذاشت. مردم در اداره و تعیین حکومت، هیچکاره محض بودند. مردم این را نمیپسندیدند. مردم میخواستند که حکومت متعلّق به آنها باشد؛ برخاسته از آنها باشد؛ رأی آنها در آن اثر داشته باشد.
برگزاری رفراندم برای تعیین نوع نظام بهجای اعلام آن
امام به مردم اعتماد داشت. انقلاب که پیروز شد، امام میتوانست اعلان کند که نظام ما، یک نظام جمهوری اسلامی است؛ از مردم هم هیچ نظری نخواهد؛ هیچکس هم اعتراضی نمیکرد؛ اما این کار را نکرد. درباره اصل و کیفیت نظام، رفراندم راه انداخت و از مردم نظر خواست؛ مردم هم گفتند «جمهوری اسلامی»؛ و این نظام تحکیم شد. برای تعیین قانون اساسی، امام میتوانست یک قانون اساسی مطرح کند؛ همه مردم، یا اکثریت قاطعی از مردم هم یقیناً قبول میکردند. میتوانست عدّهای را معیّن کند و بگوید اینها بروند قانون اساسی بنویسند؛ هیچکس هم اعتراض نمیکرد؛ اما امام این کار را نکرد. امام انتخابات …
اعتقاد امام به آرای مردم به معنای واقعی کلمه
امام به معنای واقعی کلمه معتقد به آراءِ مردم بود؛ یعنی آنچه را که مردم میخواهند و آرائشان بر آن متمرکز میشود. البته در این کارها هیچ وقت سررشته کار را هم به دست سیاستبازان نمیداد. مردم، غیر از سیاستبازانند؛ غیر از مدّعیان سیاستند؛ غیر از مدّعیان طرفداری مردمند. امام به مردم اعتماد داشت. خیلی از گروهها و احزاب و داعیهداران و سیاستبازان و حزببازان و امثال اینها …
تکیه به مردم مشخصهٔ دوم خط امام و قوام نظام به آرای مردم
دومین مطلب، تکیه به مردم است - همانطور که عرض کردم - هیچ کس در نظام اسلامی نباید مردم، رأی مردم و خواست مردم را انکار کند. حالا بعضی، رأی مردم را پایه مشروعیت میدانند؛ لااقل پایه اِعمال مشروعیت است. بدون آراءِ مردم، بدون حضور مردم و بدون تحقّق خواست مردم، خیمه نظام اسلامی، سرِ پا نمیشود و نمیماند. البته مردم، مسلمانند و این اراده و خواست مردم، در چارچوپ قوانین و احکام اسلامی است. امام، مجمع تشخیص مصلحت را درست کرد؛ یعنی آراءِ مردم که مظهرش مجلس شورای اسلامی است، و حدود اسلامی که مظهرش شورای نگهبان است، اگر بین آنها اختلافی پیدا شد، مجمع تشخیص مصلحت …
تنوع انگیزههای رأیدهندگان و رد تفسیر آن به رأی به اصلاح
آن جملهای که این برادر یا خواهرمان در مورد «رأی به اصلاح» نوشتند، تحلیل ایشان است؛ تحلیل من از قضیه این نیست. بالاخره بیست میلیون نفر، با انگیزههایی به رئیس جمهور رأی دادند. شما از کجا میدانید که همه این بیست میلیون نفر، رأی به اصلاح دادند؟ انگیزههای گوناگونی داشتند؛ به این انگیزههای گوناگون، رأی دادند. آنچه که مسلّم است، این است که این رئیس جمهور، منتخب بیست میلیون جمعیت است؛ این چیز باارزشی است. اما اینکه شما از این بیست میلیون نفر رفراندم کرده باشید و به شما گفته باشند ما رأی به اصلاح دادیم، نه؛ من نمیتوانم این را باور کنم و بپذیرم.
واگذاری تصمیمگیری در مسائل مهم به مردم، افتخار جمهوری اسلامی
جمهوری اسلامی، این افتخار را دارد که تصمیمگیری در آن، در مسائل مهمّی از این قبیل، به عهده مردم است. مردم، این امکان و این میدان را دارند و نظام جمهوری اسلامی از آنها میخواهد که در این میدان وارد شوند و حضور پیدا کنند و این حرکت را انجام دهند. البته تبلیغات دشمن که با این چیزها تمام نمیشود. تبلیغات خصمانه دشمن، تبلیغات استکباری، تبلیغاتی که ناشی از غرضورزی و عناد است، به خاطر واقعیت داشتن حرفها که نیست. چیزی را برای یک ملت و یک کشور و یک نظام بهانه میکنند و به دروغ روی آن تبلیغات مینمایند.
رأی دادن از روی احساس مسئولیت، انجام تکلیف و مأجور نزد خدا
… شما پیش خداى متعال مأجورید؛ همهى کسانى که به نحوی در این انتخابات شرکت کردند، دخالت کردند، تبلیغاتِ درست کردند، از کسى که مورد علاقهى آنها است و به نظر آنها اصلح بوده است حمایت کردهاند، پیش خداى متعال مأجورند؛ چون همهى آنها سهیمند، همهى آنها شریکند. همهى میلیونها [نفری] که از روى احساس مسئولیّت به پاى صندوقهاى رأى رفتند و رأى خود را نوشتند و در صندوق انداختند ــ که این شرط اصلى قضیّه است؛ اِنَّما یَتَقَبَّلُ الله مِنَ المُتَّقین؛[17] این دستور قرآنى ما است ــ باید بدانند حسنات الهى براى آنها نوشته شد؛ چه آن رأیى که آنها نوشتند منطبق شده باشد با این رئیسجمهور منتخب محترمى که بحمدالله امروز مشغول مقدّمات انجام تکلیف و وظیفهى بزرگ خود است، چه منطبق نشده باشد؛ فرقى نمیکند، همه در این جهت یکسانند. این آموزش الهى است، این آموزش قرآنى ما است که هر کس براى خدا …
مأجور بودن رأی دادن از روی احساس تکلیف، حتی با اشتباه در تشخیص اصلح
هر کس که برود رأی بدهد، چه رأی او صائب باشد و به اصلح رأی داده باشد و چه اشتباه کرده باشد و به غیر اصلح رأی بدهد، همین اندازه که از روی احساس تکلیف نسبت به آینده پای صندوق برود و رأی بدهد، این رأی پیش خدای متعال مأجور و موجب ثواب است و این شخص، علاقهمند به نظام و رهبری است. آنچه که مهم است، این احساس تکلیف است. همه آحاد ملت، این احساس تکلیف را باید بکنند.
نوشتن و انداختن رأی با قصد قربت و رضای الهی
ثانیاً هنگامی که میخواهند آراء را بنویسند و وقتی میخواهند آن را در صندوق بیندازند، قصد قربت کنند و رضای الهی را حتماً درنظر داشته باشند. از آقایان دستاندرکار این صندوقها هم - چه کسانی که در این چند ماه اخیر مشغول این تلاش بودند و چه کسانی که تلاششان از این به بعد شروع خواهد شد - صمیمانه تشکّر میکنم و از خدای متعال برای آنها اجر و ثواب اخروی طلب میکنم. همچنین به آنها عرض میکنم که این صندوقها …
احترام به رأی مردم و لزوم تسلیم همه در برابر آن
… برادران و خواهرانی هم که انتخاب نشدهاند، عرض میکنم: رأی مردم محترم است. همه باید تابع آن چیزی باشیم که تشخیص دادهاند و عمل کردهاند. قوانین کشور نیز همین طور است. در مجلس، اکثریت چیزی را تصویب میکند. عدّهای هم موافق نیستند، اما تسلیمند. همه تسلیم رأیند. رأی مردم، ارزش مهمی است. ملاک امور، رأی مردم است و باید تسلیم آن شد. نباید کسی که انتخاب نشده، دل شکسته شود و خود را از حوزه کارها و امور و سیاست کشور و فعّالیتهای گوناگون خارج بداند؛ نه. همه هستیم و همه با هم کار میکنیم. هر کس در یک جاست. یکی در مجلس است؛ یکی در دستگاههای اجرایی ست؛ یکی در مقام فرهنگ و تدریس و تعلیم است؛ یکی در دانشگاه است؛ یکی در حوزه است و یکی در امور اقتصادی است. هر کس در جایی است. همه با هم باید کار کنند.
حاکمیت آرای مردم بر سرنوشت کشور از همهپرسی جمهوری اسلامی تا انتخاباتهای بعدی
در این منطقهى خاورمیانه و حتّى در کم نقطهاى از دنیا، آزادىِ انتخاب و آزادىِ رأى، به قدر جمهورى اسلامى ایران وجود دارد. این کشور و این نظام، همان کشور و نظامى است که هنوز از پیروزى انقلابش دو ماه نگذشته بود که مردم پاى صندوقهاى رأى رفتند و به «جمهورى اسلامى» رأى دادند؛ آن هم با آن اکثریّت عجیب. یک سال از شروع این انقلاب نگذشته بود که مردم در دو رأىگیرى مهم شرکت کردند و اعضاى مجلس خبرگان را و رئیسجمهور را با آراء مستقیم خودشان انتخاب کردند.[9] در طول سالهاى متمادى، آراء مردم در تشکیل مجلس شوراى اسلامى، در تشکیل مجلس خبرگان، در انتخاب رئیسجمهور و در قضایاى مختلف، همواره حاکم بر سرنوشت کشور بوده است. دموکراسى، آزادى، احترام به رأى مردم، بهتر و بیشتر از این در کجاى دنیا هست؟
عدم حجیت انتخاب مردم خارج از چهارچوب معیارهای الهی
یک نکتهی دیگر این است که انتخاب همان طور که اشاره کردیم به طور مطلق حجت نیست. یعنی اگر مردم جمع بشوند کسی را که در چهارچوب معیارها و ملاکهای خدائی قرار نمیگیرد، او را انتخاب بکنند، این انتخاب حجت نیست. این برمیگردد به اختلاف میان بینش اسلامی در باب حکومت با بینش غیر اسلامی و بینش غربی. در دموکراسیهای غربی که برای مردم حق رأی قائلند، معتقدند که مصلحتی برای خواست مردم و ارادهی مردم وجود ندارد. اسلام برای مردم حق حاکمیت را به خودی خود و بالذات قائل نیست؛ حق …
وجوب و تقدم گزینش حاکم توسط مردم بر پایهٔ روایت امیرالمؤمنین
… و لا یقدّموا یدا و لا رجلا و لا یبدئوا بشیء قبل ان یختاروا لانفسهم اماما»؛ هیچ کاری نباید بکنند، هیچ اقدامی را شروع نباید بکنند، به هیچ عمل بزرگ و کوچکی دست نباید بزنند، در هیچ کاری سرمایهگذاری نباید بکنند، تا اینکه یک امامی را معین بکنند و اختیار بکنند. اینجا مسئلهی «اختیار» دارد. یعنی گزینش حاکم برای جامعهی اسلامی و رئیس امت اسلامی و کشور اسلامی به عنوان یک واجب برای مردم معرفی شده، آن هم واجبی با این اهمیت که باید از همهی کارها مردم او را جلوتر بیندازند و مقدم بدانند و به او اقدام بکنند. آنوقت شرایط آن رئیس کشور و نظام اسلامی را ذکر کرده: «اماما عفیفا عالما ورعا عارفا بالقضاء و السّنة»، تا آخر حدیث که اینجا تعبیر، تعبیر اختیار است؛ یعنی انتخاب و گزینش. یک روایت دیگر باز از قول امیرالمؤمنین نقل شده که در روزی که با آن حضرت مردم بیعت کردند که …
انتخاب مردم تنها راه تعیین حاکم در نبود نصب الهی
… زمان امیرالمؤمنین اینجور بوده - اگر با فرض عافیت، بدون اینکه مشکلی باشد، تشنجی باشد، اختلاف کلمهای به وجود بیاید، جنگ داخلیای درست بشود، مردم دور تو را گرفتند و از تو خواستند، آنوقت: «فقم بامرهم»؛ آنجا قیام به کار مردم بکن و زمام امور آنها را در دست بگیر. که از این روایات و روایات فراوان دیگری که وجود دارد، حالا ولو بعضی از اینها از لحاظ سند هم مورد تردید باشد، از مجموع اینها کاملاً فهمیده میشود که مذاق اسلام این است که آنجائی که نصب الهی نیست یا نصب الهی معمولٌبه نیست و عمل به آن نشده، آنجا یک راه بیشتر وجود ندارد و آن انتخاب مردم است. ببینید به مردم اینجا حق رأی داده شده، حق انتخاب داده شده. آنوقت این مردم دیگر فرقی بینشان نیست - همان طور که گفته شد - زن و مردم دیگر ندارد، زنها هم همان قدر حق دارند که مردها؛ جوانها هم همان قدر حق دارند که مردان مسنِ کار کشتهی با سابقه. حد سن فقط بلوغ است، همچنانی که در قوانین ما هم همین است. ما به جوانی که …
اعتبار رأی مردم در انتخاب حاکم و در کار او در اسلام
بحث در باب نظر اسلام در این زمینه است. در اسلام به نظر مردم اعتبار داده شده؛ رأی مردم در انتخاب حاکم و در کاری که حاکم انجام میدهد، مورد قبول و پذیرش قرار گرفته. لذا شما میبینید که امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) با اینکه خود را از لحاظ واقع منصوب پیغمبر و صاحب حق واقعی برای زمامداری میداند، آنوقتی که کار به رأی مردم و انتخاب مردم میکشد، روی نظر مردم و رأی مردم تکیه میکند. یعنی آن را معتبر میشمارد و بیعت در نظام …
حق رأی همگانی از سن بلوغ بدون تبعیض جنسیت، نژاد و مذهب در جمهوری اسلامی
البته وضع ارتباطات امروز امکان تماس و فاصلهی امروز با دورانهای گذشته یک چیزهائی است که در کیفیت و چگونگی این کار یک تفاوتهائی را به وجود میآورد که حالا محل بحث نیست. مهم اینکه در این حق، یعنی حق رأی دادن، حق انتخاب کردن، یعنی آزادی سیاسی در بزرگترین و مؤثرترین شکلش هیچ محدودیتی نیست. زنها هم همین جور رأی میدادند و رأی میدهند و صاحب سهمی در این آزادی عمومی هستند. جوانان هم همین طور، حتی نوجوانان هم اگر به حد بلوغ رسیدند، همین طور. نژادهای مختلف تفاوتی ندارند، مذهبهای مختلف تفاوتی ندارند، حق رأی در جمهوری اسلامی مخصوص مسلمانان نیست، مخصوص یک عدهای از مسلمانان، یک مذهب خاص نیست، مال همه است. رأی در مجلس شورای اسلامی و قانونگذاری مخصوص مسلمین نیست. غیر مسلمانها هم نماینده انتخاب میکنند و حق رأی دارند. ببینید هیچ امتیازی در صدر اسلام هم نبود، در جمهوری اسلامی هم نیست و جالب است برای شما که بگویم اروپا و دنیای غرب، دنیای دموکراسی که این همه …
انتخاب مردمی افراد و خط مشیها و تبعیت مسئولان از تصمیم سیاسی مردم
جهاد مردمی، انفاق مردمی، انتخاب مردمی. مردم انتخاب میکنند، هم افراد را برای نمایندگی از خود، برای ریاست جمهوری، هم انتخاب میکنند خط مشیها و راهها را. به طوری که اگر مردم بر اساس تحلیلی که از مجموع اوضاع دارند، به یک نتیجهی سیاسی و قضاوت سیاسی برسند، مسئولان از آن تصمیم سیاسی مردم تخطی نمیکنند. انتخاب مردمی. اغماض و گذشت مردمی. گرفتاریها را تحمل میکنند، کمبودها را میبینند و تحمل میکنند، زیرا میگویند مسئولان مشغولاند و باید اغماض کرد.
اعتبار رأی مردم در اسلام در انتخاب حاکم و کار او
در اسلام به نظر مردم اعتبار داده شده، رأی مردم در انتخاب حاکم و در کاری که حاکم انجام میدهد، مورد قبول و پذیرش قرار گرفته؛ لذا شما میبینید که امیرالمؤمنین علیهالصلاةوالسلام بااینکه خود را در واقع منصوب پیغمبر و صاحب حق واقعی برای زمامداری میداند، آنوقتیکه کار به رأی مردم و انتخاب مردم میکشد، روی نظر مردم و رأی مردم تکیه میکند؛ یعنی آن را معتبر میشمارد. (66/3/22)
حکومت، امر مردم و حق کسی که مردم او را امیر کنند، در سخن امیرالمؤمنین (ع)
نقل شده، در روزی که مردم با آن حضرت بیعت کردند ـ که روز جمعه هم بود ـ حضرت آمدند مسجد، جمعیت بسیار زیادی در مسجد مدینه جمع شده بودند و امیرالمؤمنین با صدای بلند به مردم اینطور گفتند؛ فرمودند: «اَیُّهَا النّاسُ عَن مَلَاٍ وَ اِذنٍ اِنَّ هذا اَمرُکُم لَیسَ لِاَحَدٍ فیهِ حَقٌّ اِلّا مَن اَمَّرتُم»[9] یعنی ای مردم، این مسئلۀ شماست؛ قضیه، قضیۀ شماست. کاری است متعلق به شما مردم و هیچکس حقی در این کار، یعنی در خلافت و حکومت ندارد، «إِلّا مَن اَمَّرتُمْ» مگر کسی که شما او را امارت و حاکمیت بدهید. (66/4/12)
الزامآور بودن خواست مردم و رد بیاعتبار شمردن نظر مسلمانان
سه علت ذکر میکند؛ میفرماید: «لَو لا حُضورُ الحاضِرِ»، این یک؛ «وَ قیامُ الحُجَّةِ بِوُجودِ النّاصِرِ»، این دو؛ «وَ ما اَخَذَ اللّهُ عَلَی العُلَماءِ اَلّا یُقارّوا عَلَی کِظَّةِ ظالِمٍ وَ لا سَغَبِ مَظلومٍ»، این سه؛ سه موجب داشته، از پایین شروع میکند میآید بالا...وقتی انسانها میخواهند، وقتی ملت میخواهد، وقتی هزاران موجود ـ که برای هر یکیاش خدا ارزشها قائل است ـ میخواهند، آنچه میخواهند، لازم میشود؛ این یک حرفی است. بیخود نگویند که نظر انسانها، نظر افراد مسلمان مقداری ندارد. «لَو لا حُضورُ الحاضِرِ»، چون آمدند؛ چون آنها که اطراف مرا گرفتند از من خواستند، خواستم؛ به دلیل آنکه آمدند و خواستند، قبول کردم؛ این یک. البته این مطلبِ بسیار مهم را نباید اشتباهی گرفت با تندادن به تمایلات انحرافیِ یک عده مردم ناآگاه.
اعتبار رأی و خواست ملت آگاه و مسلمان نزد امیرالمؤمنین
امیرالمؤمنین نشان داده و خاندان پیغمبر نشان دادهاند که آنوقتیکه حق را دانسته و شناختهاند، اِعراض همۀ انسانها از حق، نتوانسته آنها را از حق روگردان کند؛ این بهآنمعنا نیست. اما یک ملتِ آگاه، یک ملتِ بارُشد، یک ملتِ مصمم، یک عده مردم مسلمانی که بر اساس معیارهای صحیح، یک هدفی و خواستهای را خواستهاند و پیدا کردهاند، رأی، فکر، تصمیم، و خواستشان از نظر امیرالمؤمنین محترم و معتبر است. «لَو لا حُضورُ الحاضِرِ»، این یک.
احتمال فایده در رأی دادن در برابر بیحاصلی و زیان رأی ندادن
… [اینجور افرادی] هستند؛ هم خودشان اظهار بیمیلی میکنند، هم دیگران را تشویق میکنند به عدم حضور ــ اینها به نظر من یک قدری بیشتر فکر کنند روی این قضایا؛ رأی ندادن هیچ فایدهای ندارد. شما میگویید رأی دادن ممکن است بیفایده باشد؛ خب ممکن هم هست بافایده باشد؛ یعنی در رأی دادن احتمال فایده وجود دارد، در رأی ندادن احتمال هیچ فایدهای وجود ندارد. رأی ندادن هیچ دستاوردی ندارد، امّا رأی دادن [احتمال دستاورد دارد]؛ حالا بنده که میگویم حتماً دستاورد دارد، [امّا] آن کسی که تردید دارد بگوید احتمالاً دستاورد دارد. پس بنابراین، هیچ استدلالی پشت رأی ندادن نیست که ما بگوییم نباید رأی بدهند. خلاصه، مشکلی را حل نمیکند؛ رأی ندادنِ بعضیها مشکلی از کشور را حل نمیکند، بلکه ضرر هم میکنند؛ چون بالاخره اگر شما رأی ندهی، یک نفر دیگر رأی میدهد، آن کسی که شما میخواهی انتخاب نشود ممکن است انتخاب بشود؛ شما اگر رأی دادی، ممکن است جلوی او را بگیری، با یک رأی …
همسازی معنویت دینی و رأی مردم در الگوی امام
در الگوی امام، دوگانههایی با همدیگر هماهنگ و همساز شدند؛ این دوگانههایی که سعی میشده همیشه در مقابل هم قرار بگیرند، در الگوی امام با هم همساز شدهاند؛ هم معنویّت ــ معنویّت دینی ــ هم رأی مردم؛ هم معنویّت، هم رأی مردم؛ همیشه سعی میشده که این دو در مقابل هم باشند، امّا در مقابل هم قرار نگرفتند؛ امام اینها را در کنار هم قرار داد.
نمایان شدن حاکمیت رأی مردم بر ادارهٔ امور کشور
خداوند علیم و قدیر را سپاس میگویم که با فضل و عنایت خود، ایران را بار دیگر در آزمون سیاسی و اجتماعی انتخابات سرافراز فرمود و ملّت عظیمالشّأن در شرایطی پیچیده و دشوار، با حضور پُرمعنا و عزّتآفرین خود، حاکمیّت رأی مردم بر ادارهی امور کشور را نمایان ساخت، و با انتخاب شخصیّتی مردمی و عالیقدر از تبار سیادت و علم، و مزیّن به پرهیزکاری و خردمندی، و دارای سوابق درخشان مدیریّت، عزم راسخ خود را بر پیمودن مسیر نورانی انقلاب که مسیر عدالت و پیشرفت و آزادی و عزّت است نشان داد.
رقم خوردن سرنوشت کشور با حضور و رأی مردم
بحث امروز من صرفاً دربارهی انتخابات است. کمتر از ۴۸ ساعت دیگر یک رویداد سرنوشتساز در کشور اتّفاق خواهد افتاد و آن عبارت است از انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات شوراهای شهر و روستا. قطعاً سرنوشت کشور در یک برههی زمانی، در همهی زمینهها -در زمینهی اقتصاد، مسائل فرهنگی، امنیّت، سلامت، غیره- وابستهی به عملی است که شما مردم ایران روز جمعه انشاءالله انجام خواهید داد؛ یعنی شما با حضور خودتان، با رأی خودتان، در واقع سرنوشت کشور را در همهی مسائل عمده رقم میزنید.
مسئولیت انتخاب رئیسجمهور و برابری وزن رأی رهبر و نوجوان
… است و مستقیم زیر نظر ریاست جمهوری است. امکانات حکومتی کشور هم همین طور، اکثر و اغلب در اختیار رئیسجمهور است. بنابراین، مدیریّتهای دیگر در جنب قوّهی مجریّه در واقع چیزی نیستند. ریاست جمهوری یک چنین جای مهمّی است. حالا شما میخواهید رئیسجمهور انتخاب بکنید؛ ببینید که چه مسئولیّتی بر عهدهی من و شما است که باید برویم رأی بدهیم. البتّه رأی بنده با رأی یک پسر شانزده هفده ساله یک اندازه وزن دارد؛ هیچ کم و زیاد نیست. ما میخواهیم برویم رأی بدهیم یک رئیسجمهور انتخاب بکنیم؛ توجّه کنیم به اینکه چه مسئولیّتی بر دوش رئیسجمهور است. این هم یک نکته.
حاکمیت مردم بر سرنوشت خود با انتخاب خوب یا بد خود
نکتهی سوّم که بسیار مهم است، [اینکه] مدیریّت کشور را از یک حکومت استبدادی پادشاهی و فردی تبدیل کرد به یک حکومت مردمی و جمهوریّت و مردمسالاری. امروز حاکم بر سرنوشت ملّت ایران خود مردمند؛ مردمند که انتخاب میکنند؛ ممکن است خوب انتخاب کنند، ممکن است بد انتخاب کنند، امّا مردم انتخاب میکنند؛ این خیلی چیز مهمّی است. آن روز این حرفها وجود نداشت و کشور یک کشور استبدادی بود، همه چیز دست خودشان بود. یکی از این شخصیّتهای معروف آمریکایی که با محمّدرضا رفیق بود، میگوید که رفتم ایران به محمّدرضا گفتم فلان نخستوزیر آدم بی عرضهای است، گفت شما کارَت …
تعیین قانون اساسی، قوا، شوراها و رهبری با رأی مردم
… وسط میدان، [آن] بنا را ویران کردند، بنای مردمسالاری را به جای آن گذاشتند و کشور شد مردمسالار. مردمسالار یعنی چه؟ یعنی از اوّل، تعیین نظام با رأی مردم؛ تعیین آن کسانی که باید بنشینند قانون اساسی را تنظیم کنند ــ [یعنی] خبرگان قانون اساسی- با رأی مردم؛ بعد که قانون اساسی تنظیم شد به وسیلهی منتخبین مردم، خود آن قانون اساسی باز در معرض رأی مردم؛ قوّهی مقنّنه، قوّهی اجرائیّه، شوراهای گوناگون، خود رهبری، با رأی مردم؛ خبرگان رهبری را مردم معیّن میکنند، آنها آن وقت یک رهبری را [انتخاب میکنند]؛ یعنی همه چیز برمیگردد به رأی مردم؛ این [جور] ادارهی کشور، معنای حکومت مردمی است. پس این دهه، یک دههای است که با هیچ برههی دیگری از ایّام سال برای ما قابل مقایسه نیست؛ دههی فجر مظهر عزم ملّی است.
تأثیر رأی مردم در انتخاب رئیسجمهور و مدیران شهری
فضای آزادی را جمهوری اسلامی به ما داد. اگرچه بعضی ناسپاسی میکنند و از همین فضای آزاد استفاده میکنند و آزادی را نفی میکنند. این ناشکری و ناسپاسی است که بعضی میکنند؛ خب بکنند. در کشور بحمدالله فضای آزاد هست، فضای حضور مردم هست، و فضای تأثیر رأی مردم [هست]؛ در انتخاب مسئول درجهی یک اجرائی کشور که ریاست جمهوری است، و همچنین [انتخاب] مدیران شهری که انتخابات شوراها است، مردم رأی دارند، نظر دارند، تصمیم میگیرند؛ این خیلی باارزش است. ملّتهایی در منطقهی ما که دولتهایشان تحتالحمایهی رژیم ایالات متّحدهی آمریکا هستند، حسرت این را میخورند، غبطه میخورند به حال ملّت ایران؛ برایشان یک رؤیا است که بتوانند وارد صحنه بشوند؛ دو نفر، سه نفر، پنج نفر، رقابت کنند بر سر ریاست …
حق ملت برای تصمیمگیری دورهای دربارهٔ مسئولان
بنده قبلاً راجع به انتخابات قدری صحبت کردهام؛[3] حرف هم در مورد انتخابات زیاد هست. انتخابات تزریق خون تازه در کالبد نظام جمهوری اسلامی است؛ تجدید قوا و تجدید نیرو برای ملّت است. یک عدّهای میآیند مسئولیّتهایی را به عهده میگیرند و کارهایی را انجام میدهند؛ مقداری میتوانند، مقداری نمیتوانند، بعضی میتوانند، بعضی نمیتوانند؛ برای ملّت این حق قرار داده شده است که در یک مقطع معیّنی -در مورد مجلس یا ریاست جمهوری و غیره چهارساله، در مورد خبرگان با یک فاصلهی بیشتر- بیایند وسط میدان و تصمیمگیری کنند که این باشد و آن نباشد. انتخابات یعنی این؛ یعنی یک روح جدید، یک خون تازه و یک نفَس نو به کشور و به ملّت و به مردم دادن؛ انتخابات این است. اینکه بنده اصرار میکنم همه در انتخابات شرکت کنند برای این است. انتخابات وقتی همگانی شد و وقتی همه شرکت کردند، کشور عزّت پیدا میکند، نظام جمهوری …