رفتن به محتوای اصلی

دین و تمدن

نام‌های دیگر: دین و پیشرفت

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بررسی ادعای ناسازگاری دین‌داری با تمدن و پیشرفت و پیوند تدین با دانش و فرهنگ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه «کودک و نوجوان» سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه‌ی نیمرخ— ۱۳۷۶/۱۱/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۷۶ تا ۱۴۰۳
۱۳۷۶۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

تدیّن و تمدّن چرا باید با هم منافاتى داشته باشند؟ تمدّن، یعنى زندگى توأم با نظم علمى، با تجربیّات خوب زندگى، استفاده از پیشرفتهاى زندگى؛ تدیّن یعنى جهت درست در زندگى داشتن، جهت عدل، انصاف، صفا، صداقت، روى به خدا؛ اینها با هم چه منافاتى دارد؟ انسان میتواند آن‌جور زندگى بکند، با این جهت‌گیرى؛ کمااینکه خیلى از دانشمندان ما و از متفکّرین ما، متدیّن بودند. خیلى از پیشروان همین تمدّن کنونى اروپا هم، البتّه در دوره‌هاى بعدى عمدتاً متدیّن بودند. تمدّن اسلامى در زمان خودش جزو تمدّنهاى درخشان تاریخ بوده که امروز هم نشانه‌هایش وجود دارد. امروز هم بحمدالله‌ ملّت ما، خیلی از ملّتهاى مسلمان، و بخصوص ملّت ما از مدنیّت روز بهره‌مند میشوند، از دانش روز استفاده میکنند، در تحصیل آن کوشش میکنند؛ در هر جایى که کوشش کنند، پیشرفتهاى بسیار درخشانى هم به دست مى‌آورند، متدیّن هم هستند. بنابراین هیچ منافاتى با هم ندارند.

تعریف تمدن و تدین و نفی منافات میان آن دو

تدیّن و تمدّن چرا باید با هم منافاتى داشته باشند؟ تمدّن، یعنى زندگى توأم با نظم علمى، با تجربیّات خوب زندگى، استفاده از پیشرفتهاى زندگى؛ تدیّن یعنى جهت درست در زندگى داشتن، جهت عدل، انصاف، صفا، صداقت، روى به خدا؛ اینها با هم چه منافاتى دارد؟ انسان میتواند آن‌جور زندگى بکند، با این جهت‌گیرى؛ کمااینکه خیلى از دانشمندان ما و از متفکّرین ما، متدیّن بودند. خیلى از پیشروان همین تمدّن کنونى اروپا هم، البتّه در دوره‌هاى بعدى عمدتاً متدیّن بودند. تمدّن اسلامى در زمان خودش جزو تمدّنهاى درخشان تاریخ بوده که …

کهنه دانستن ادعای ناسازگاری دین‌داری و تمدن

… یک عدّه‌اى گرفتار زندگى‌هاى خودشان بودند، یک عدّه‌اى در تلاش معاش بودند؛ اصلاً فضا، فضاى بازى نبود که آدم بتواند نسبت به این مسائل فکر بکند. نمیشود بگوییم که ما آن ‌وقت براى وفق دادن تدیّن و تمدّن چه‌کار میکردیم؛ امّا یک حرفى من اینجا به شما میتوانم بگویم؛ این حرفى که تمدّن و تدیّن با هم تطبیق نمیکنند، جزو آن حرفهاى خیلى کهنه و قدیمى است؛ این را شما بدانید. اصلاً حرف امروز نیست؛ یک زمانى اروپایى‌ها با دینى که آنها داشتند، [یعنی] دین مسیحیّتِ تحریف‌شده‌ى کلیسایىِ قرون وسطىٰ، با یک ‌چنین دینى با نشانه‌هاى تمدّن مواجه شدند؛ بدیهى است که آن تدیّن با آن تمدّن اصلاً تطبیق نمیکرد. آن تدیّن، تدیّنى بود که اگر کسى میشد گالیله، حتماً باید …