رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «دولت موقت»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «دولت موقت»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیدولت انتقالی به نخست‌وزیری مهدی بازرگان پس از پیروزی انقلاب.

امام خمینی

خطا بودن تعیین دولت موقت ناتوان از ادارهٔ قاطع کشور

یک دسته‌مان از مدرسه آمده بودیم وارد شده بودیم، و یک دسته‌مان از خارج آمده بودیم و وارد شده بودیم. نه ما آن تجربه انقلابی را داشتیم و نه آنها آن روح انقلابی را، و لهذا از اول هم که ما- به حسب الزامی که من تصور می‌کردم،- دولت موقت را قرار دادیم خطا کردیم. از اول باید یک دولتی که قاطع باشد و جوان باشد، قاطع باشد بتواند مملکت را اداره کند [قرار می‌دادیم‌]، نه یک دولتی که نتواند. منتها آن وقت ما نداشتیم فردی را که بتوانیم، آشنا نبودیم [تا] بتوانیم انتخاب کنیم. انتخاب شد و خطا شد. و حالا هم که دولت می‌خواهد در مجلس شورا ایجاد بشود، حالا ما باید این مطلب را به مجلس شورا اعلام کنیم که باید یک دولت متدینِ تمام، صد در صد اسلامی و قاطع [انتخاب شود]، یک نفر وزیر اگر مثل بعضی از این وزرا که الآن هستند باشد، اینها نپذیرند. تمام وزرا یکی یکی …

دعوت ملت به کمک به دولتِ خدمتگزار و حافظ ذخایر ملت

و من از ملت ایران می‌خواهم که کمک کنند به این نهضت. کمک کنند به این دولت. امروز دولتی است که خدمتگزار مردم است، مثل دولتهای سابق نیست که می‌خواست تحمیل به مردم بشود؛ می‌خواست که ذخایر مردم را به باد بدهد. این دولتی است که می‌خواهد حفظ کند ذخایر ملت ما را. می‌خواهد حیثیت ملت را حفظ کند؛ و می‌خواهد خدمت کند به ملت. البته در یک همچو موقع و انقلابی، مخالفین هم زیادند. آنهایی که منافع خودشان را در خطر می‌بینند یا از جیبشان رفته است اینها زیادند. و ریشه‌هایی‌ هستند که متفرق هستند در کشور. و البته کارشکنی می‌کنند و …

تلاش دولت در خانه‌سازی و راه‌سازی و تدریجی بودن اصلاح کشور پهناور

… هستند که حفظ نظام و نظم را می‌کنند، شما تصور می‌کنید که بشود، امکان داشته باشد که فوراً این کارها همه درست بشود؟ همه چیزها یکدفعه صحیح بشود؟ یا مسئله‌ای است که همه ما باید دست به هم بدهیم، دولت و ملت، و این خرابه را بسازیم. دولت به آن مقداری که قدرت دارد. شما خیال نکنید که دولت نمی‌خواهد بکند، دولت در صدد است؛ مشغول است. الآن خانه‌سازی در اطراف ایران شروع شده است؛ راه‌سازی شروع شده است؛ اما یک ایران پهناور با نداشتن وسایل، آن طوری که باید باشد، این لا بد با تدریج باید درست بشود؛ یکدفعه نمی‌شود. شما خیال کنید که یکدفعه بعد از انقلاب بشود همه چیز را یک روز و دو روز و یک ماه و دو ماه یک سال درست کرد، این نمی‌شود. اگر یک ناحیه بود، یک جا بود، ده جا بود، خوب، می‌گفتند این ده جا را دولت درست کند؛ اما یک مملکت است. یک مملکت پهناور بزرگ، همه …

کمک به دولت موقت و پرهیز از دخالت در عزل و نصب مأموران

… اعلام، که راهنمای جامعه هستند، و کمیته‌ها و دادگاهها و پاسداران انقلاب کوشش کنند و نگذارند کسانی از روی شیطنت و توطئه یا از روی جهالت و بی‌اطلاعی از مبانی اسلام، رفتاری کنند که نهضت پاک اسلامی را واژگونه و مکتب مقدس اسلام و جمهوری اسلامی را لکه دار کنند. من از تمام گروههای مذکور می‌خواهم که به دولت موقت اسلامی کمک کنند؛ و دخالتهای مستقیم در امور دولتی و در عزل و نصب ماموران نکنند. دخالتهایی که موجب تضعیف دولت اسلامی می‌شود بر خلاف رضای خداست و باید از آن احتراز شود.

دفاع از حسن نیت دولت موقت در برابر انتقاد از کندی کار

الآن وقت این نیست که ما- عرض بکنم که- ناراحت بشویم از اینکه چرا خوب دولت کار نمی‌کند. خود دولت هم می‌داند که آن طور نمی‌تواند با شدت کار بکند؛ اما سوء نیت ندارد. من اینها را خوب می‌شناسم. اینها سوء نیت ندارند. کار زیاد است؛ گرفتاری زیاد است؛ آشفتگی زیاد است. و اضافه کنید به این زیادی آشفتگی و کار، اینکه اشکال‌تراشی زیاد است. می‌روند نمی‌گذارند که این کارگرهای نفت، کارگرهای ادارات، کارخانه‌ها، نمی‌گذارند اینها کار بکنند. می‌گویند که باید ما همین حالا این کارفرماها …
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

تمایل به آمریکا و به طمع انداختن آمریکایی‌ها برای ملایم شدن جریان انقلاب

… در این تحوّل جدید، کسانی بیایند سرِکار و زمام قدرت را به‌دست بگیرند که حدّاقلِ مقدار ممکن از آن منافع [آنها] کم بشود. من تصوّر میکنم علّت اینکه آمریکایی‌ها در اوایل انقلاب، بشدّت به انقلاب ما نتاختند، وجود دولت موقّت بود؛ اینها به دولت موقّت امیدوار بودند؛ این منّت را دولت موقّت و آقایانی که آنجا بودند، بر سرِ ما دارد![1] اینها آمریکایی‌ها را به طمع انداختند و [آنها] احساس کردند که خب، مثل اینکه بنا است این جریان تندِ حادِّ بسیار پُرشور -که هم ملّت را داشت، هم شعارهای قوی‌‌ای داشت- تبدیل بشود به یک جریان ملایم و متمایل به آنها؛ واقعاً هم این آقایان [به آمریکا] متمایل بودند؛ حالا هرچه میخواهند بگویند، بگویند! ...

نقد سلیقهٔ سیاسی پرهیز از مقابله با آمریکا بدون اتهام کلی به آنان

... بعد که دولت موقّت و تشکیلات دولت موقّت سرِ کار آمد، آمریکایی‌ها قویّاً این امید [محتاج شدن ایران به آمریکا] را در دل خودشان زنده کردند. البتّه من این را بارها گفته‌ام، الان هم میگویم؛ من دولت موقّت را به‌طور مجموعی، به‌هیچ‌وجه متّهم نمیکنم، بین آنها عناصرِ مؤمن و شاید بااخلاص هم بودند؛ منتها سلیقه‌ی سیاسی‌شان این بود که میگفتند «با قدرت بزرگی مثل آمریکا نمیشود جنگید، بیخود معطّلید»! خیلی هم دوست نداشتند «مرگ بر آمریکا» گفته بشود؛ میگفتند «حالا چه اصراری دارید که بیخود خودتان را با یک چنین غول عظیم جنگی و صنعتی به جنگ می‌اندازید؛ وابسته هم نشوید، تسلیم هم نشوید، نوکر هم نباشید، مزدور هم -مثل شاه- نباشید؛ امّا جنگ هم نکنید»؛ این تصوّری بود …

ایستادگی در برابر تصمیم برخی رجال دولت موقت برای پس دادن هواپیماهای اف‌چهارده

… خون است، خوشحال میشوند. وقتی اینها انجام میگیرد، ما بیاییم اینها را بکوبیم و بگوییم آقا! امروز دیگر روز موشک گذشته! نه، روز موشک نگذشته. دشمن دائم در حال به‌روز کردن خود و آماده کردن خود است، [بعد] ما اینجا ساده‌لوحانه خودمان را عقب بکشیم و بگوییم نه. مثل اوّل انقلاب که همین اف‌چهارده‌های ما را میخواستند بفروشند و میخواستند پس بدهند و بنده نگذاشتم. من خبر شدم که یکی از رجال دولت موقّت آن روز گفته است این اف‌چهارده‌هایی که رژیم طاغوت خریده به درد ما نمیخورد، میخواهیم چه کار کنیم این اف‌چهارده‌ها را! پس بدهیم بهشان. آنجا خب ما ایستادیم، هیاهو کردیم، مصاحبه کردیم و مقابله کردیم، جرئت نکردند این کار را بکنند؛ میخواستند پس بدهند. چند صباح بعدش، جنگ ایران و عراق پیشامد کرد و حمله کردند به ما و معلوم شد که ما چقدر احتیاج داریم به همین وسایلی که داریم؛ همین اف‌چهارده و همین اف‌چهار و امثال اینها. امروز هم بعضی‌ها همین آهنگ را پیش گرفته‌اند که موشک چیست، موشک میخواهیم …

اختلاف عمده با امام بر سر غفلت از نقش آمریکا در پشتیبانی رژیم طاغوت

… کسی را، یک دستگاهی را شیطان دانستید، معلوم است که باید رفتار شما در مقابل او چگونه باشد، باید احساسات شما نسبت به او چگونه باشد؛ امام تا روز آخر، نسبت به آمریکا همین احساس را داشت؛ عنوان شیطان بزرگ را، هم به کار میبرد، هم از بن دندان اعتقاد به این معنا داشت. در مقابل از اوّل انقلاب کسانی بودند که توجّه نمیکردند که آمریکا عقبه‌ی تغذیه‌کننده‌ی رژیم طاغوتی است که به‌وسیله‌ی ملّت ایران برافتاد. ملّت ایران رژیم طاغوت را ساقط کردند، امّا کسانی بودند آن روز که با حضور آمریکایی‌ها، با فعّالیّت آنها - حتّی فعّالیّت برخی از نهادهای آمریکایی - در داخل کشور موافق بودند! اختلاف عمده‌ی دولت موقّت با امام بزرگوار سر این قضیّه بود؛ ما از نزدیک میدیدیم. آنها توجّه نمیکردند که آمریکا تغذیه‌کننده‌ی رژیم طاغوت بود؛ این رژیم حالا برافتاده است امّا آن دستگاه تغذیه‌کننده هنوز باقی است، فعّال است، اگر به او میدان داده شود، مجال داده شود، دوباره مشغول خواهد شد و ضربه خواهد زد و نقاط ضعف را جستجو …

ناراحتی شدید از تسخیر سفارت و منجر شدن آن به استعفا

البتّه ما خیلى زود برگشتیم؛ یعنى سفر حجّ ما که به اتّفاق آقاى هاشمى با هم بودیم، کلّاً ده روز طول کشید؛ از روزى که از تهران حرکت کردیم تا روزى که مجدّداً وارد تهران شدیم، ده روز شد؛ فقط حج کردیم و برگشتیم؛ دیگر هیچ معطّل نشدیم. وقتى که به ایران برگشتیم، با غوغاهاى روزهاى اوّل و کشمکش عظیمى که بود مواجه شدیم: از آن طرف، هیئت دولت موقّت بشدّت ناراحت [بود] که این چه وضعى است، این چه حادثه‌‌اى است، و از طرف دیگر، مردم در شور و حماسه و مانند اینها، و بالاخره هم به استعفاى دولت موقّت منجر شد. و ما طبعاً مسئله را از دیدگاه آن کسانى میدیدیم که به مبارزه با آمریکا به صورت واقعى و حقیقى معتقد هستند؛ لذا بود که ما در داخل شوراى انقلاب، از حرکت این بچّه‌‌ها دفاع میکردیم.
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای