در مورد قضیهی اصل جنگ: اولاً این جنگ، یک جنگ دفاعی بود. جنگ دفاعی با جنگ تهاجمی دو فرق عمده در معنا و مضمون دارد؛ یک فرق این است که جنگ تهاجمی، حاکی از خوی تجاوزطلبی است؛ اما جنگ دفاعی اینطور نیست. دوم اینکه جنگ تدافعی و دفاعی، محل بروز غیرت و تعصب و وفاداری عمیق انسانها به آرمانهایی است که به آنها پایبند است؛ حالا یا این آرمانها وطن است یا بالاتر از آن؛ یعنی دین و عقیده و اسلام. در جنگ تهاجمی، این مطرح نیست. فرض کنید امریکا که به عراق حمله میکند، سرباز امریکایی نمیتواند ادعا کند که این کار را دارد برای عشق به وطن خود میکند؛ عراق به وطن او چه ربطی دارد؟! در خدمت اهداف دیگری است. اما اگر عراقی در داخل کشور خود، در مقابل این حمله و این هجوم نظامی و حضور نظامی ایستادگی کرد، معنای این ایستادگی، دفاع از وطن، دفاع از هویت ملی و دفاع از ارزشهایی است که این به آن پایبند است. جنگ دفاعی و جنگ هجومی، این دو تفاوت را دارد.دفاع مقدسرویداد
نامهای دیگر: جنگ هشتساله، دفاع هشتساله
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دفاع هشتسالهٔ ایران در برابر حملهٔ رژیم بعث عراق.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در هشتمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد— ۱۳۶۵/۰۶/۱۴
سیر زمانی
از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۴۱۳۶۵۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
هویّت دفاع مقدّس این است: دشمنیِ دشمنانِ قدرتمندِ جهانی این جنگ را به وجود آورد و عظمت و فداکاری جوانان ما این جنگ را به نفع ما تمام کرد. آنها با آن نیّت جنگ را شروع کردند که انقلاب اسلامی را بکلّی از بین ببرند، اینها با این روحیه وارد میدان شدند و کاری کردند که انقلاب اسلامی روزبهروز قویتر و ریشهدارتر شد و نظام جمهوری اسلامی قویتر شد؛ این هویّت دفاع مقدّس است. این هویّت را باید حفظ کرد، این را باید پاسداری کرد. کار شما، حرکت راهیان نور از سراسر کشور، این چند میلیون نفری که از پیر و جوان هر سال حرکت میکنند و به این سمت میروند، در واقع یکی از جلوههای پاسداری از آن دوران نورانی و از این حقیقت نورانی است، یعنی حقیقت دفاع مقدّس.شاهدها (۳۹ پاراگراف)
فداکاری یکپارچهٔ ملت در برابر تجاوز، بیسابقه در تاریخ ایران
آن چیزى که در کشور ایران واقع شد، بلاشک در همهى ادوار تاریخ این کشور تا آنجا که ما خواندهایم و دیدهایم، سابقهاى ندارد، یعنى فداکارى عمومى مردم در راه خدا در مقابل تجاوز و در مقابل نامردمى دشمنان که حقیقتاً در طول تاریخ، بنده سراغ ندارم که یکپارچه خود ملّت در مقابل دشمنان اینطور ایستادگى کرده باشند. نقطهى اوج این حادثهى استثنائى و بىنظیر، همان حرکت درخشانى بود که از ستارگان آسمان انسانیّتِ زمان ما یعنى همین شهیدان عزیز ما سر زد. این جوانانى که اینجور با شور و شوق بدون اینکه آرزوهاى جوانى را، شهوات یک جوان را کمترین اعتنائى بکنند، به جبههها رفتند و …رد ادعای پیروز نشدن ایران در جنگ با وجود حمایت دنیا از دشمن
ملّت ما یک تجربهى بسیار درخشانى را پشت سر خود دارد که باید آن تجربه را فراموش نکند؛ تجربهى انقلاب است و سپس تجربهى جنگ؛ دو پیروزى. ما در انقلاب و در تشکیل نظام جمهورى اسلامى پیروز شدیم؛ این یک پیروزى؛ در جنگ هم پیروز شدیم. خنّاسها خیلى کوشش میکنند وانمود کنند ایران در جنگ پیروز نشد؛ این یا حرف شیطان است یا حرف کوتهنظران است. براى یک ملّتى که همهى دنیا در کنار دشمن او قرار بگیرند و به او سلاح و تجهیزات بدهند براى اینکه از مرز خود عقب بنشیند، نیروهاى مسلّحش از بین برود، نظام اجتماعىاش از هم بپاشد و علىرغم همهى این توطئهها و فشارها روزبهروز قوىتر بشود، نیروهاى مسلّحش را تقویت کند، آحاد ملّت را آموزش بدهد، مرزهاى خود را محکم نگه دارد، این پیروزى نیست؟عجیب بودن جنگ و درکنشدن کامل ابعاد شگفت آن
چیزى که نظر من را اوّلبار جلب کرد، این است که شما یک راه نشناختهاى را به سوى معرّفى جنگ کشف کردید، و این خیلى مهم است. چون این حادثهى جنگ واقعاً یک حادثهى عجیبى بود. بنده هم که میگویم «عجیب بود»، یقین دارم و میدانم که ابعاد شگفتى این جنگ را بتمامه درک نکردهام؛ مثل اینکه شما یک ساختمان خیلى عظیمى بالاى کوه را مىبینید از فاصلهى خیلى زیادى، میفهمید خیلى باعظمت است، امّا [این را] هم میفهمید که هنوز ابعاد عظمت این را نفهمیدهاید. وقتى که بروید لمس کنید، اطراف آن را ببینید، آن وقت خواهید فهمید که این چقدر عظمت دارد؛ حقیقتاً این است قضیّهى ما. ما جنگ را اگرچه از نزدیک دیدیم، امّا به قول شهریار «به تاریکى دیدیم»[3] و درست جنگ را نشناختیم.هشت سال تجربهٔ عجیب و ابعاد ناشناختهٔ حوادث آن
این هشت سال تجربهى عجیبى بود. بنده خیلى میخوانم این چیزهایى که راجع به رزمندگان و جنگ و مانند اینها درمىآید؛ هرچه دستم میرسد میخوانم ــ که غالباً هم همین حوزهى هنرى چاپ میکند و منتشر میکند ــ خب با اینکه ما اینهمه با رزمندگان از نزدیک، از دور، از گزارشها، از خبرهاى شخصى و فردى، در جریان مسائل اینها بودیم و چقدر از اینها را خود من دیدم، در عین حال، حالا که میخوانم، میبینم نخیر، آن ابعاد و آن هفتتوى حوادث را ما هرگز نمیتوانستیم از دور ببینیم و حالا که انسان میخواند، میفهمد که چه دریاى عجیبى و چه دنیاى عجیبى بود. خب دروازهى عظیمى بود که الان به روى ما بسته شد.لزوم کشف و حفظ آثار جنگ تا حد امکان
ما باید آن مجموعه را آنچنان که هست [حفظ کنیم]؛ مثل آثار ساختمانى جنگ که امام فرمودند اینها را حفظ کنید، این هم همانجور است. اهمّیّت این از آنها خیلى بیشتر است. ما آثار جنگ را باید تا آنجا که میتوانیم کشف کنیم و حفظ کنیم که حالا شما دارید این کار بزرگ را انجام میدهید. تاریخ نمیتواند اینها را بیان کند. در تاریخ خواهند گفت هشت سال جنگ شد دیگر؛ بیشتر از اینکه نمیشود بگویند. عملیّاتها را یکىیکى خواهند گفت ــ در فلان تاریخ عملیّات فتحالمبین شد، در فلان تاریخ عملیّات فلان شد، پیروزى شد، اینقدر نیرو شرکت داشت ــ امّا اینها …تشریک مساعی همهٔ ملت، نیروهای مسلح و بسیج و جلب توجه دنیا
شما نیروهاى مسلّح و همهى ملّت ایران! در یک مرحله امتحان خوبى دادید؛ در مرحلهى دوّم یعنى مرحلهى بازسازى هم باید همان نمایش قدرت را در همهى سطوح کشور و در هرجایى که انسانِ سربلندى و شایستهاى از مردم ایران در آن حضور دارد [داشته باشید]. در دوران دفاع مقدّس، همهى ملّت با یکدیگر تشریک مساعى کردند و نیروهاى مسلّح ــ پیشاپیش، ارتش و سپاه ــ و اقیانوس پهناور بسیج مردمى ...... و ملّت در میدانهاى گوناگون آنچنان عظمتى آفریدید و آفریدند که چشم دنیا را به خود متوجّه کردند. و امروز نشانهى این التفات جهانى و اعجاب جهانى را ما مشاهده میکنیم مانند سالهاى گذشته، و امروزها بیشتر.حیثیت و افتخار اسلام در دنیا مرهون خونها و ایثارهای جنگ
در ابتداى عرایضم به مناسبت حضور جمعى از خانوادههاى معظّم یادگارهاى جنگ تحمیلى، باید عرض بکنم که ملّت ایران هرگز نباید فداکارى فداکاران این جنگ را فراموش کند. اگر این خونهاى بناحقریخته در جنگ و این مظلومیّتها و ایثارها و شجاعتها نمیبود، امروز در دنیا از اسلام هیچ نام افتخارآمیزى وجود نداشت. استکبار با مطالعهى دقیق در اوّل انقلاب به این نتیجه رسید که باید ملّت ایران را به خاطر انقلابى که به اسلام عظمت میبخشد، مورد فشار شدیدى قرار بدهد تا هم آنها را به خیال خود از انقلاب پشیمان کند و هم عبرتى بشود وضع ملّت ایران براى کشورهاى دیگر. جنگ که به راه …تحقق ارادهٔ الهی با فداکاری نیروهای مسلح و بسیج مردمی
اگر این فداکارىها نمیشد و اگر نیروهاى مسلّح ما ــ چه ارتش، چه سپاه، چه نیروهاى انتظامى ــ و بسیج عظیم مردمى به میدان نمىآمدند و با شجاعت دفاع نمیکردند و فداکارى نمیکردند، خواستهى دشمن عملى میشد. ارادهى خدا در قالب عمل همین فرزندان شما، همین جوانانى که شهید شدند یا جوانانى که جانباز شدند یا آنهایى که به اسارت افتادند یا آنهایى که فداکارى کردند و بحمدالله سالم ماندند تحقّق بخشیده شد؛ عمل اینها بود که ارادهى الهى را مجسّم کرد و تحقّق بخشید. پس امروز نه فقط کشور ایران و نظام جمهورى اسلامى و عفّت و شرف و ناموس ملّت ایران، مرهون فداکارى آن عزیزان است بلکه دنیاى اسلام، امروز مرهون این فداکارىها است. اگر امروز اسلام در دنیا آن حیثیّتى را دارد که بتواند تودههاى مردم را و جوانهاى روشنفکر را در …پیروزی ملت با حفظ همهٔ سرزمین و نپذیرفتن تحمیل دشمن پس از هشت سال
… استکبار دیگر هیچ حدّى نمىشناسد. از ایستادگى مردم است که اینها حساب میبرند، مجبورند حریم بگیرند. هر ملّتى کوچکترین نشانهى تسلیمى از خود در مقابل استکبار نشان داد، باخت؛ باختى بسیار سنگین. هدفشان این بود که جمهورى اسلامى را وادار به تسلیم کنند و نتوانستند. بعد از هشت سال جنگ، لازم نیست ما قسم و آیه بخوریم که ما در جنگ پیروز شدیم. پیروزى در جنگ مگر چیست؟ اگر دشمنى با آن حجم قدرت و با آن عظمت مادّى حمله کند به یک ملّت، هشت سال هم علیه او مبارزه کند، بعد از هشت سال همه چیز مثل روز اوّل باشد، نه یک قدم از سرزمین این ملّت دست دیگرى باشد، نه این ملّت کوچکترین تحمیلى را از دشمن قبول کرده باشد، این پیروزى این ملّت نیست؟ ملّت ما با جوانانش، با رزمندگانش، با ارتش و سپاه و بسیج مردمىاش، با عشایر دلاورش، با مردم کوچه و بازارش، با خانوادههاى ایثارگرش، با زنان و مردان آگاه و هوشیارش، با شجاعت و ایمان و توکّل بىنظیر رهبر عظیمالشّأنش توانست در مقابل آمریکا و اروپا و شوروىِ آن …ایمان، توکل، وحدت کلمه و فداکاری جوانان، عوامل پیروزی ملت
و امّا سؤال سوّم: چه شد که این پیروزى به دست آمد؟ برادران و خواهران عزیز در سراسر کشور! چه شد که شما پیروز شدید؟ آیا جز ایمان شما، توکّل شما به خدا، تصمیم شما براى ایستادگى در مقابل دشمنان خدا، وحدت کلمهى شما که به هیچ وسیلهاى نتوانستند آن را در هم بشکنند، فداکارى قهرمانانهى جوانان شما؛ جوانانى که در عین جوانى از لذّتهاى دنیا گذشتند و تسلیم وسوسهها نشدند، و پدر و مادرى که از جوانانشان گذشتند و تسلیم وسوسهى محبّت و عشق به اولادشان نشدند، و بىاعتنائى به زخارف[15] دنیا، و نگریستن به هدف عالى ــ یعنى سربلندى اسلام و مسلمین ــ عامل دیگرى داشت پیروزى ملّت ایران؟ اگر ایران در آن روزى که دشمن به او از همه طرف حمله کرد، به شرق یا به غرب ــ به آمریکا، به اروپا، به شوروى ــ رو مىآورد، باز هم پیروز شده بود؟ نمیگذاشتند پیروز بشود. جنگ تمام میشد، امّا جنگِ بدون پیروزى، جنگِ بدون افتخار؛ و سلطهى خودشان را بر این ملّت از سر …لزوم تجلیل از فداکاران جنگ در هفتهٔ دفاع مقدس
در ایّام هفتهى دفاع مقدّس که یادآور فصل مهمّى از زندگى این ملّت و تاریخ پُرافتخار پس از انقلاب است، هیچ چیز شایستهتر و لازمتر از این نیست که ما از فداکاران دوران جنگ و سربازان جانبرکف اسلام و کسانى که جان خود را در وسط معرکهى حق و باطل به گروگان گذاشتند تا آبروى اسلام و آبروى این ملّت و حیثیّت جهاد در راه خدا را حفظ کنند، از یاد این عزیزان تجلیل کنیم و آنها را بزرگ بداریم؛ مخصوصاً پاکبازانى که هر چه داشتند، در این میدان نثار کردند؛ یعنى شهداى عزیز ما و خانوادههاى صبورِ پُرگذشت آنان، جانبازان فداکار و بلندنظر و گرانقدر ما و خانوادههاى رنجکشیدهى آنان، آزادگان عزیزمان و خانوادههاى آنان، و مفقودین و اسراى دور از میهنمان و …عرصهٔ بروز روحیهٔ اسلامی و انقلابی و ارزشمندی آن از این جهت
اعتقادم این است که از این هشت سال جنگى که ما داشتیم ــ که چون جنگ اگرچه به خودىِ خود موضوعیّتى ندارد امّا عرصهى بسیار مهمّى است براى بُروز روحیهى اسلامى و روحیهى انقلابى و خصلتهاى مسلمانىِ درست و از این جهت بسیار ارزشمند است ــ و از بودنِ آنچنان زمانى و محیطى بایستى شکرگزار بود و از نبودن آن باید آدم واقعاً متأسّف باشد و غصّه بخورد؛ اگرچه کسى از جنگ خوشش نمىآید ــ از حیث جنگ [بودن] ــ امّا این بخش دیگر قضیّه و این روى دیگر سکّه بسیار چیز عظیمى است براى ما.لزوم بهرهگیری از روحیهٔ مقاومت و فداکاری جنگ برای تغذیهٔ تاریخ
خب حالا جنگ که نداریم، نمیخواهیم هم به دست خودمان یک جنگ درست کنیم که بشود عرصهى انقلاب، لکن آن هشت سال جنگ بایستى تاریخ ما را تغذیه کند. باید از این هشت سال جنگ و از آنچه اتّفاق افتاده، آن روحیهى مقاومت را، آن روحیهى فداکارى همراه با اخلاص را ــ همان که حقیقتاً در عرصههاى جنگ ما وجود داشت ــ [استفاده کرد،] و لذا آنجایى که نوشتههاى شماها حاکى از اخلاص است، آن نقطه، انسان را تکان میدهد. هر چیزى که شما ارائه کنید که نشانگر اخلاص باشد، خیلى اهمّیّت دارد؛ وَالّا خب همه فداکارى میکنند و خطر مرگ هم دارد؛ یا براى تعصّب فداکارى میکنند، یا براى خودنمایى فداکارى میکنند ــ مثلاً خلبان میرود در یک مانورى جلوى چشم مردم پنج تا معلّق هم میزند، صدى پنجاه …سهم روحانیون در بنای حماسهٔ جهاد اسلامی
… و پُرفایده و اثربخش بوده، در حالى که آن طلبه وقتى حرکت میکرد، نه بودجهاى برایش در نظر گرفته بودند، نه او یادش بود که بودجهى ما کو و براى ما چه بودجهاى تصویب شده در مجلس یا تخصیص داده شده از طرف دولت و خزانه؛ اینها اصلاً یادشان هم نبود. میرفتید؛ و رفتید آنجا همین خدمات را انجام دادید و کمک کردید به این بناى عظیمى که نامش حماسهى جهاد اسلامى است و در دورانى که از جهاد و از اسلام هیچ خبرى نبود، کاخى ساختید به عظمت تاریخ، سرچشمهاى جارى کردید ــ یعنى شما هم سهیم بودید در اجراى این سرچشمه ــ که انشاءالله برکات آن تا ابدالدّهر باقى خواهد ماند؛ و چقدر نیروهاى مقدّس و مؤمن و این جوانهاى بسیجى و بقیّهى نیروهاى رزمنده و مسلّح کار کردند! این نکتهى ابتدائى و اوّلى.جنگ بهعنوان دفاع از حریم اسلام و قرآن و نظام اسلامی
این کتابى را که دربارهی خاطرات بسیجىهاى تیپّ ۸۳ است که اخیراً چاپ شده،[15] من میخواندم؛ چقدر لذّتبخش است، چقدر زیبا است. طلبهى امام صادق در دفاع از حریم امام صادق یعنى نظام جمهورى اسلامى ــ جنگ ما این بود دیگر؛ جنگ، دفاع از حریم امام صادق و از حریم اسلام و قرآن بود ــ در میدانهاى خطر بىمحابا پیش میرود و داستانهایى خلق میکند که گویى افسانه است؛ اینقدر از ذهن مردمِ امروز دور است. اینها ارزشهاى تمامنشدنى است؛ هیچ چیزى با اینها معادل نیست. نظام حوزه این ارزشها را بایستى رشد بدهد و پیش بیاورد. ارزش تدیّن و تعبّد و ذکر، ارزش بسیار بزرگى است. ما همیشه افتخار میکردیم که حوزههاى علمیّه آنچنان است که …ارتباط مستقیم پیشرفت و ناکامی در جنگ با میزان معنویت
… را در سطح عالم، یک ملّتى میخواهد در میان این امواج طوفانى تحت تأثیر قرار نگیرد، ساییده نشود و بسایاند و شکست بدهد و این امواج را بخواباند؛ این ملّت باید پولادین باشد، باید مرصوص[15] باشد و این پولادین شدن و مرصوص شدن جز در سایهى معنویّت امکانپذیر نیست. کمااینکه شما هم در جنگ هر وقتى که معنویّتتان بیشتر بود، پیشرفتتان بیشتر بود؛ هر جایى که ناکامى داشتید، [اگر] بروید تحلیل کنید، خواهید دید معنویّتهایتان کسر داشته ــ شما را نمیگویم؛ آن کسانى که مشترک در این معارک بودند؛ حالا ولو یک گروهى هم آن معنویّتها در همهى احوال برایشان محفوظ شده باشد ــ به هر حال ارتباط مستقیم دارد. باید نگه دارید این حالات را.تجربهٔ جنگ در برتری عنصر انسانی بر امکانات
ما در یکى از پیچیدهترین و حسّاسترین میدانهاى زندگى یعنى جنگ، دیدیم و با دست قدرت الهى به ما نشان داده شد که عنصر انسانى تعیینکنندهتر است از همهى عناصر دیگر؛ یعنى میتوان با تلاش مخلصانه و صادقانه و پىگیر و خستگىنشناسِ انسانهاى خوب، خلأهاى ناشى از کمبود پول و صنعت و مایههاى گوناگون را پُر کرد.جلوهای از روحیهٔ علوی در رزمندگان، شهدا، آزادگان، جانبازان و خانوادهها
… به غذا و خوراک و راحت و عشرت و زندگى و خانه و جاه و جلال و مقام و قدرت و سایر دلبستگىها و سرگرمىهاى بشر در دنیا نمیتوانیم از میان این حصارها خودمان را خارج کنیم و آنجور در آن راه حرکت کنیم و نتیجه این میشود که دنیا این[طور] شده است که مشاهده میکنید. و اگر از این روحیه درخششى در یک انسان به وجود بیاید، همان خواهد شد که شما در جبهههاى جنگ دیدید، در شهدا دیدید، در رزمندگان شجاع ما دیدید، در آزادگان ما در زندانها دیدید، در جانبازان صبور ما دیدید، در خانوادهها و پدرها و مادرها دیدید و در این ملّت در طول انقلاب و دوران جنگ تا امروز دیدید؛ و دیدید که چه هنگامهاى در دنیا به وجود آورد. این یک چیز ناقص و کوچکى بود، قطرهاى بود از آنچه دریاى آن در روح بزرگ امیرالمؤمنین وجود داشت.اهتزاز پرچم اسلام و جمهوری اسلامی در جهان در نتیجهٔ شجاعت ملت
… جنگ نمیرفتید و به جبهه خدمت نمیکردید و شهادت را به خود نمیپذیرفتید، امروز ایران و اسلام به این عظمت نمیبود. شما جوانها جبهه رفتید؛ شما مادرها و همسرها صبر کردید؛ شما پدرها صبر کردید؛ شما جوانها، جبهه و پشت جبهه را آباد کردید؛ در یگانهاى نظامى مبارزه کردید؛ خون مطهّر بعضى از شما جوانها بر زمین ریخت و ملّت ایران در همهجا این شجاعت و مردانگى را از خودش نشان داد. نتیجه چه شد؟ نتیجه این است که امروز در سطح عالم، پرچم پُرافتخار اسلام و جمهورى اسلامى به اهتزاز درآمده است. اگر خداى متعال همین لطف و تفضّل را که به ملّت ایران کرده است، بر ملّتهاى دیگر هم در نقاط مختلف عالم بکند، اسلام کاخهاى جاهلیّت را در همهى دنیا ویران خواهد کرد و مظلومان را نجات خواهد داد.هشت سال مقاومت مظلومانهٔ ملت در برابر ذلت و وابستگی تحمیلی قدرتها
اعتراف سازمانهاى بینالمللى به حقّانیّت ایران در جنگ هشتساله، هر چند بسیار دیر انجام شد امّا با این حال پیروزى بزرگى براى ملّت بزرگ و عظیمالشّأن بود؛ ملّتى که هشت سال همچون قهرمانى مظلوم جنگید تا اجازه ندهد که دشمنانش ــ یعنى همهى قدرتهاى زر و زور ــ پشت سر عراق، ذلّت و وابستگى را بر او تحمیل کنند و او را از اسلام عزیز جدا سازند؛ و سرانجام به کمک و فضل خداى متعال و توجّهات حضرت بقیّةاللهالاعظم (روحى فداه) در همهى میدانها به پیروزى ــ که حقّ او بود ــ دست یافت.جنگیدن جوانان سپاهی، بسیجی و ارتشی از سر اخلاص و احساس وظیفه
… مسئلهى معنوى است. این قضیّه واقعیّت دارد که ما بدون اخلاص و اعتقاد و تعبّد هیچ چیز در این جنگ نمیداشتیم. یعنى اگر واقعاً ما میخواستیم ایمان و اخلاص را از آن تعداد جوانهایى که فعّالیّت میکردند بگیریم، اسمها و تیترها و درجهها و مانند اینها هیچ کارى نمیکرد! یعنى یک تعداد جوانهاى سپاهى بودند، یک تعداد بسیجى بودند، بعضى از ارتشىها بودند که اینها واقعاً بااخلاص میجنگیدند یعنى واقعاً دلشان میخواست، احساس وظیفه میکردند و میجنگیدند. اگر این احساس وظیفه را ما حذف کنیم از مجموعهى عدد عظیم نیروهاى مسلّح ما که گاهى مثلاً یک میلیون و چند صد هزار نیروهاى مسلّح و آدم داشتیم در صحنهى جنگ یا پشت جبهه مجموعاً، و اگر از این مجموعهى عظیم یک میلیون و چند صد هزار نفرى، همان عنصر ایمان را بگیریم هیچ …حضور مردم روستاهای دوردست در جنگ از سر درک لزوم دفاع
شما ببینید هم اکنون در داخل سرزمینهای اشغالی فلسطین آن کسانی که دارند مقاومت میکنند چه کسانی هستند؟ آحاد تودههای مردم که البته در بینشان افراد با فرهنگ و با فکر و عالم دینی و عالم غیر دینی هم وجود دارد، اما همان چیزی را که روشنفکر میخواهد بفهمد، آن زن بیسواد خانهدار که هیچ درسی هم نخوانده آنرا احساس کرد و از خانه آمد بیرون، جوانش هم داد، که اگر اینرا عمیقاً درک نمیکرد جوانش را نمیفرستاد، شما مشاهده کردید در همین مقاومت عمومی مردممان در جنگ که از اقصی نقاط روستاهای کشور، یک عدهای حرکت کردند آمدند ممکن است وقتی با او روبرو میشود ببیند که او سواد و معلوماتی هم ندارد، اما یک نکتهای را به روشنی و وضوح درک کرده است و آن اینکه امروز روزی است که هرکس باید تن و جان خود در راه این آرمان عمومی به دفاع برخیزد، این را او درک کرده، یعنی این از جمله مصداقهای حکمت است، حکمتی که متأسفانه درس خواندهها آنرا کمتر میفهمند و در عمل وارد نمیشوند. من در این زمینه بعضی از روشنفکرها را دیدهام که در تصورات هنری خودشان مطلب را درک کردهاند و حتی گنجاندهاند لکن نتوانستند با مردم حرکت کنند. قبل از انقلاب من یک نمایشنامهای مال یکی از این نمایشنامه نویسهای ایرانی دیدم که نمیخواهم اسم نویسندهاش را بگویم …پایان یافتن جنگ با خسران دشمن به دست جوانان
… میداندارى جوانها به پیروزى رسید. خب، این یک فتح بود؛ هم فتح میدان بود ــ میدان مبارزه با استکبار ــ و بالاتر از آن، فتح سرزمین دل جوانان بود که این [فتح] را اسلام و انقلاب کرده بودند، امام کرده بود و این فتحالفتوح بود. بزرگترین کار امام، ساختن جوانها بود. بعد از آن هم در دوران جنگ، باز جوانها بودند که جنگ را با خسران دشمن تمام کردند. این شهداى جوان، این رزمندگان جوان، این دستاندرکاران جوان عرصههاى جنگ چیزى نیست که [انسان] اهمّیّت نسل جوان را در یک حادثهى سرنوشتسازى مثل جنگ از نظر دور بدارد. این حادثه اتّفاق افتاد امّا چشمهاى طرّاحان استکبار جهانى همهى صحنه را دید؛ فهمید که جوان مؤمن در این کشور زیر تربیت اسلام انقلابى چه معجزهها میکند.سه پرسش اساسی دربارهٔ عامل و هدف جنگ و علت ناکامی دشمن
دربارهى دفاع مقدّس آنچه ملّت ما پس از گذشتن دوران سخت جنگ هشتساله باید مورد تدبّر قرار بدهد، این است که این جنگ را که به وجود آورد و چرا به وجود آورد و چه شد که موفّق نشد؟ این سه نقطهى اساسى است. جنگ را نمیشود گفت فقط عراق به وجود آورد. همهى قرائن از اوّل کار نشان میداد که استکبار پشت سر عراق است؛ او را کمک نظامى کردند، به او از لحاظ تبلیغاتى کمک کردند، شوراى امنیّت را در خدمت متجاوز قرار دادند. با اینکه جنگِ به این اهمّیّت در این نقطهى حسّاس واقع …تبدیل تودههای بیشکل به یگانهای منظم رزمی
به نظر من، سپاه در تاریخ شناختهشدهی خود ما، یک پدیدهی کمنظیر، شاید هم بینظیری است؛ یعنی موجودی است که ولادت و رشد و نمای آن، در صحنهی انقلاب، آن هم در عرصهی دشوارترین آزمونهای انقلاب بود. در اول جنگ، سپاه چیز کوچکی بود؛ طفل تازهبهدنیاآمدهیی بود؛ منتها تغذیهی صحیح و پیدرپی این موجود پدیدآمدهی در بستر انقلاب اسلامی از مواد جاری انقلاب، او را خوشبنیه و قوی و بالنده کرد و کرد، تا آن روزی که حقایق انقلابی، اولین معجزنماییها را به دست این جوانان در جبهه انجام داد: تودههای بیشکل، به شکل یگانهای منظم درآمدند؛ عشقها و شورهای بیمهار، در چارچوب قواعد و قوانین زبدهی رزمی مشغول کار شدند؛ عشاق فداکاری و جهاد، راه منطقی و عاقلانهی جهاد موفق و منظور نظر پروردگار را در تجربهها پیدا کردند. هر کدام از اینها، یک مرحلهی حرکت شما به پیش بود.ناتوانی بزرگترین قدرتهای دنیا از شکست دادن ایران
… به ما خبر بده، میگوید اصلاً آنجا زندگی نیست؛ زندگی اینجاست. این همان معنویت بود. وقتی معنویت هست، دلها مجذوب آن میشود. وقتی دلها مجذوب شد، نیروها به دنبال دلها و ارادهها حرکت میکند. وقتی اینطور شد، بزرگترین قدرتها نمیتوانند یک ملت را شکست بدهند. برادران! این واقعیت در ایران اتفاق افتاد؛ بزرگترین قدرتهای دنیا نتوانستند ایران را شکست بدهند.ناکامی دشمنان در تسلط بر ایران با وجود ضعفهای آن
… اصلی عراق، نظامیهای غیرعراقی نشسته باشند؛ که البته احتمال زیاد میدادم غربی باشند؛ نحوهی حرکات اینطور نشان میداد. اصلاً نوع کار نشان میداد که یک نَفَس جدید است که دارد آنجا کار میکند؛ بعد معلوم شد همینطور بوده است. همهی دنیا به اینها کمک کردند؛ اما چه چیزی موجب شد که علیرغم وجود آن قوّهی هایل عجیب، اینها نتوانند بر ایران اسلامی - با همهی ضعفهایی که شماها میشناختید و میدانستید؛ ضعف بودجه، ضعف تجهیزات، ضعف در سازماندهیها، ضعف در انضباط، وجود بعضی از اختلافات - مسلط بشوند و مقصود خودشان را انجام بدهند؟ دنیا از این ماجرا درس گرفت.دفاع ملت از ایمان، صبر مردم در بمبارانها و سربلندی اسلام
… عمران، در ارتفاعات دشوار منطقهى مرزى، و بعد از آن هم در منطقهى جنوب دلاورى و جانفشانى کردند. و همان روزها بنده پیغام دادم[3] به جوانان سلحشور لرستان و گفتم که اگر دیگران شنیدهاند سلحشورىها و فداکارىهاى جوانان لرستان را در صحنهى نبرد، من آن را دیدهام. خدا را سپاسگزاریم که به ملّت ایران توفیق داد تا بتوانند از ایمانشان دفاع کنند و در هر منطقهاى و در هر استانى، آزمایشهاى درسآموزى از جوانان و فداکاران و خانوادههاى مؤمن براى تاریخ کشور ما باقى ماند. همچنین به خانوادههاى محترم شهدا و جانبازان و آزادگان عزیز درود میفرستم و بخصوص یادآورى میکنم صبر شما مردم عزیز را در دوران بمبارانها که حتّى مدرسهى کودکان شما را هم دشمنان دژخیم مورد تهاجم قرار دادند و بچّههاى دانشآموز را هم قلع و قمع کردند. دوران جنگ بحمدالله به پایان رسیده است و آزمایش موفّق ملّت ایران به سربلندى اسلام انجامیده است و مردم این استان در علاقهمندى به دین و معارف اسلامى و روحانیّت متعهّد و دلسوز هم بحمدالله شهره هستند.ظهور منش اسلامی در لحظههای خاص جنگ نه در کلیت لشکرکشی
یا یک جزوهاى بود به نام مقتل[4] به نظرم؛ این شکافتن آن لحظههاى حسّاس و تعیینکننده، آن نقاطى که مفاهیم اسلامى اصلاً آنجا خودش را نشان میدهد ــ چون در لشکرکشى، مفاهیم اسلامى در کلان کار که دیده نمیشود؛ خب همهى دنیا لشکرکشى میکنند، همهى دنیا میجنگند، همهى دنیا بالاخره یک روز میبَرند، یک روز میبازند، همه گریز دارند، همه هم حمله و فداکارى دارند؛ آنجایى که تفکّر اسلامى و روحیهى اسلامى و منش اسلامى خودش را بخصوص مشخّص میکند، یک جاهاى خاصّى است ــ آن جاها را جستن و روى آنها تکیه کردن و آنها را خوب بیان کردن، حقیقتاً کار برجسته و مهمّى است. کارهاى شما خوشبختانه از همین قبیل است.گنجی که باید با هنر استخراج شود
میخواهم بگویم این یک گنج است، آیا ما خواهیم توانست این گنج را استخراج کنیم یا نه؟ این هنر ما است که بتوانیم استخراج کنیم. امام سجّاد توانست آن گنج را استخراج کند. امام باقر و ائمّهى بعد از او استخراج کردند گنج عاشورا را؛ همان چند ساعت را. آنچنان این چشمهى جوشان را جارى کردند که هنوز هم جارى است و همیشه هم در زندگى مردم منشأ خیر بوده؛ همیشه بیدار کرده، همیشه درس داده، یاد داده …