در مورد قضیهی اصل جنگ: اولاً این جنگ، یک جنگ دفاعی بود. جنگ دفاعی با جنگ تهاجمی دو فرق عمده در معنا و مضمون دارد؛ یک فرق این است که جنگ تهاجمی، حاکی از خوی تجاوزطلبی است؛ اما جنگ دفاعی اینطور نیست. دوم اینکه جنگ تدافعی و دفاعی، محل بروز غیرت و تعصب و وفاداری عمیق انسانها به آرمانهایی است که به آنها پایبند است؛ حالا یا این آرمانها وطن است یا بالاتر از آن؛ یعنی دین و عقیده و اسلام. در جنگ تهاجمی، این مطرح نیست. فرض کنید امریکا که به عراق حمله میکند، سرباز امریکایی نمیتواند ادعا کند که این کار را دارد برای عشق به وطن خود میکند؛ عراق به وطن او چه ربطی دارد؟! در خدمت اهداف دیگری است. اما اگر عراقی در داخل کشور خود، در مقابل این حمله و این هجوم نظامی و حضور نظامی ایستادگی کرد، معنای این ایستادگی، دفاع از وطن، دفاع از هویت ملی و دفاع از ارزشهایی است که این به آن پایبند است. جنگ دفاعی و جنگ هجومی، این دو تفاوت را دارد.دفاع مقدسرویداد
نامهای دیگر: جنگ هشتساله، دفاع هشتساله
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دفاع هشتسالهٔ ایران در برابر حملهٔ رژیم بعث عراق.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در هشتمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد— ۱۳۶۵/۰۶/۱۴
سیر زمانی
از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۴۱۳۶۵۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
هویّت دفاع مقدّس این است: دشمنیِ دشمنانِ قدرتمندِ جهانی این جنگ را به وجود آورد و عظمت و فداکاری جوانان ما این جنگ را به نفع ما تمام کرد. آنها با آن نیّت جنگ را شروع کردند که انقلاب اسلامی را بکلّی از بین ببرند، اینها با این روحیه وارد میدان شدند و کاری کردند که انقلاب اسلامی روزبهروز قویتر و ریشهدارتر شد و نظام جمهوری اسلامی قویتر شد؛ این هویّت دفاع مقدّس است. این هویّت را باید حفظ کرد، این را باید پاسداری کرد. کار شما، حرکت راهیان نور از سراسر کشور، این چند میلیون نفری که از پیر و جوان هر سال حرکت میکنند و به این سمت میروند، در واقع یکی از جلوههای پاسداری از آن دوران نورانی و از این حقیقت نورانی است، یعنی حقیقت دفاع مقدّس.شاهدها (۱۸ پاراگراف)
جنگ هشتساله تاریخی ماندگار، نه محدود به هشت سال
یک چیز دیگر هم من عرض بکنم که به نظر میرسد مهم است: آن روح جهادىاى که بر صداوسیما حاکم بود در دوران جنگ تحمیلى، نگذارید از بین برود؛ این چیز بسیار مثبتى است؛ این منفى نیست، این مثبت است. البتّه نمیگویم مارش جنگ بزنید ــ خب جنگ نداریم که مارش جنگ بزنیم، جنگ نداریم که گزارش جنگى بدهیم ــ امّا جنگ هشتساله که فقط همان هشت سال نبود؛ جنگ هشتساله یک تاریخ است. شما ببینید قهرمانىهاى یک ملّت [چگونه باقی میمانَد]. فرض کنید الان شما در ادبیّات فرانسه [اگر] نگاه کنید، مطمئنّاً بخشى از این ادبیّات، مصروف به قهرمانىهاى دوران جنگ است. چهار سال جنگ بوده که در این چهار سال، دو سه سالش را فرانسوىها دچار فشار …دفاع هشتساله از دین، ناموس، مرز و نظام اسلامی
یک وقت یک کشورى هست مثل جمهورى اسلامى، خب ما نشسته بودیم در خانهى خودمان و به ما حمله کردند و ما هشت سال دفاع کردیم؛ خب این دفاع، مقدّس است؛ این دفاع از حیثیّت، از ناموس، از دین، از مرز، از مردم، از انقلاب، از حکومت، از نظام اسلامى، از قرآن [است]؛ این دفاع اینجور دفاعى بود؛ امّا شما که کار خودتان را با یک تجاوز شروع کردید، [حالا] منافعتان با منافع آمریکا اصطکاک پیدا کرده و دو نفرى به جان هم افتادهاید، ملّت عراق در این بین دارند متضرّر میشوند و منطقه متضرّر میشود؛ فقط هم ملّت عراق نیستند؛ اسرائیل خبیث …نقش جوانان روستاهای ایلام، بسیجیان و سربازان در دفاع از کشور
و شما که در منطقهى ایلام هستید، جوانانتان در دفاع از کشور هم نقش داشتهاند. جوانهاى مناطق مختلف، روستاهاى مختلف براى دفاع از کشور زحمت کشیدند؛ بسیجىها، و سربازها در میدان جنگ فداکارى کردند و امیدواریم که خداوند به آنها اجر بدهد و این کشور را به برکت امام زمان (عجّل الله تعالى فرجه الشّریف) و به برکت خاندان پیغمبر (صلوات الله علیهم اجمعین) مشمول برکات خودش قرار بدهد.ناکامی همهٔ دنیا در عقب راندن ایران پس از هشت سال جنگ
… پانزدهسالها، یازدهسالها در طول تاریخ هیچ [است]؛ یک چشم به هم زدن است ــ در یک چشم بر هم زدن، وعدهى اوّل الهى تحقّق پیدا کرد. آن چه بود؟ آن، این بود که ما شما را نصرت خواهیم کرد، ما شما را پیروز خواهیم کرد. پیروز شدیم دیگر؛ پیروزى از این بهتر؟ هیچ پیروزىاى براى یک ملّتى که انقلابى است و مثل ما است، به این بزرگى و به این کمال و به این شیرینى نیست: همهى دنیا آمدند در مقابل شما تا شما را از مرزهایتان یک قدم عقب بنشانند؛ میلیاردها صرف کردند، مجهّزترین وسایل جنگى را آوردند، قدرتمندترین قدرتها با هم همدست شدند، از شرق و غرب کمک گرفتند، وسایل تبلیغاتى را با قوّت هر چه تمامتر وارد کردند، هشت سال هم جنگیدند، دو سال هم بعدش چک و چانه زدند، آخرش نشد. کدام کشورى، کدام ملّتى براى قدرت خود و براى پیروزى خود از این نشانهاى بالاتر میتواند داشته باشد؟ جنگهاى دنیا پنجروزه است، دهروزه است، دوروزه است، جنگ بینالملل چهارساله است، پنجساله است؛ تازه، تمام نقشهى جغرافیاى عالم در جنگهاى بینالملل تغییر و تبدیل …پیروزی ایران با ایستادگی در برابر ابرقدرتها و متحدانشان
این قدرتها آسیبپذیرند؛ قدرت انسانى که متّکى به ایمان است، آسیبپذیر نیست؛ و بالاخره پیروز خواهد شد؛ همچنان که امروز مشاهده میکنید ملّت ایران بعد از تحمّل مشقّات و ایستادگى و صبر بر مشقّات پیروز شد. امروز همهى دنیا شهادت میدهند که ایران پیروز شده. هر دو ابرقدرت در مقابل ما ایستادند؛ پشت سر آنها همهى اروپا و ناتو[8] و پیمان ورشو[9] و ارتجاع عرب ایستادند در مقابل جمهورى اسلامى و عراق را تجهیز کردند، جنگ را علیه ما داغ کردند، ما را محاصره کردند و ما ایستادگى کردیم، پیش هیچ کس دست نیاز دراز نکردیم، به خدا اتّکاء کردیم و ملّت ما با همهى وجود، با توکّل کامل به خدا ایستاد و نترسید و مرعوب نشد.سهم صداوسیما در برخی پیروزیهای نظامی بیش از سهم عملیات جنگی
و امّا سخن آخر این است که این کار را یک مجاهدت فىسبیلالله بدانید؛ اینجا را یک سنگر اساسى بدانید. من از اوضاع کشور در طول این دهساله هیچ وقت بىخبر نبودم. من به شما عرض میکنم، اتّفاق افتاد مواردى که سهم شما ــ یعنى رادیو و تلویزیون ــ حتّى در یک پیروزى نظامى بیش از سهم عملیّات جنگىای بود که در خود منطقه انجام میگرفت! توجّه کردید؟ یعنى طرّاحى عملیّات جنگى را کسى میکرد، تاکتیک را کسى تأیید میکرد، فرماندهى و اداره را کسى میکرد، امّا پیروزى را عامل دیگرى داشت به دست مىآورد؛ آن عامل را شما داده بودید؛ صداوسیما مؤثّر بود. در دوران جنگ این را داشتیم و من به جنگ نظامى مثال زدم …ناکامی شرق و غرب و ارتجاع منطقه در هشت سال جنگ بزرگترین شکست دشمن
هر جایى که ما یک نمایشى از تقوا دیدیم، همین اثر را هم دیدهایم. فتوحات میدان جنگ همینجور بود؛ خرّمشهر با تقوا به دست آمد؛ این جنگ هشتساله به وسیلهى تقوا و اتّکال[10] به خدا بود که موجب شکست دشمن شد. دشمن شکست خورد؛ هیچ شکستى فضاحتبارتر از شکستى که دشمن در جنگ هشتساله خورد نیست. اینها مبالغه نیست؛ بارها این را عرض کردهایم که شرق و غرب و اروپا و ناتو و ورشو و ارتجاع منطقه و همه و همه، پول و سلاح و تبلیغات بریزند، براى اینکه بیایند یک قسمت از کشور را جدا کنند یا بیایند دولت را ساقط کنند یا بیایند جمهورى اسلامى را از بین ببرند و بعد از هشت سال نتوانند، این بزرگترین شکست آنها است. ما با تقوا توانستیم این پیروزى را به دست بیاوریم؛ بعد از این هم همینجور است. و امام (رضوان الله تعالى علیه)، براى ما آیت تقوا بود. هر چه موفّقیّت در کار این انقلاب بود، در درجهى اوّل ناشى از تقواى قلبى آن مرد، رهبر، پیشوا و مجسّمهى تقوا بود.لزوم حفظ حال و هوای دوران جنگ در صداوسیما
… اینها باید ادامه پیدا بکند؛ اصلاً در سیاستها بیاورید. این را به صداوسیما به عنوان وظیفه و به عنوان یک بخشى از سیاست بگویید که اینها را باید حفظ بکنند؛ آقایان هم که خب اینجا تشریف دارند؛ خود آقاى هاشمى[8] و دیگران هستید و این حرفها را مىشنوید. اینها را، حال و هواى آن [دوران] را باید نگه دارید.پدید آمدن انقلاب معنوی در گروهی از جوانان در دوران جنگ
و دشمن دارد روی این نقطه کار میکند. تمام دستگاهها، تمام افراد، بخصوص علمای اَعلام و روحانیّون، بر روی تربیت نفوس مردم و تحقّق انقلاب قلبی و اخلاقی نسبت به مردم ــ بخصوص نسبت به جوانها ــ بایستی تلاش کنند. البتّه دوران جنگ و شرایط خاصّ آن روزها، برای یک عدّهای از جوانهای این مملکت، یک انقلاب معنوی و حقیقی به وجود آورد. این وصیّتنامههای شهدا که امام توصیه میکردند [بخوانید]، به خاطر این است که هر کدام این وصیّتنامهها نمایشگر انقلاب یک نفر آدم است. هر کدام از این وصیّتنامهها را و خاطرات این جوانها را که انسان میخواند، تصویری از انقلابِ یک نفر آدم را در آن میبیند …پایان جنگ به سود ملت ایران با وجود سرمایهگذاری شرق و غرب
… در سایهى ایمان و آمادگىاش براى فداکارى، چطور توانست نظامى را و رژیمى را که قدرتمندان درجهى یک عالم، پشت سر او ایستاده بودند از بین ببرد و نظامى اسلامى که باز همهى قدرتمندان عالم با آن مخالف بودند، سر کار بیاورد ــ این یک تجربه ــ تجربهى دیگر در جنگ بود؛ دیدید و دنیا مشاهده کرد ملّت ایران در سایهى همان ایمان و آمادگىِ فداکارى، جنگى را که شرق و غرب علیه او در آن سرمایهگذارى کرده بودند، توانست به سود خود به پایان برساند و تمام هدفهاى دشمن را خنثىٰ کند و به هدفهاى خود برسد. این تجربهى کمى نیست.نقد بسنده کردن به حضور کوتاه در جبههٔ جنگ هشتساله
… و ایشان[5] حالا نقل کردند که «مملکت اسلامى همهاش نظامى است»،[6] این همان فرهنگ صدر اسلام است، این همان فرهنگ اسلامى است؛ هنوز که در جامعهى ما چنین حالتى نیست. شما مىبینید یکى میگوید آقا من سه ماه جبهه بودم؛ خب، چرا سه ماه؟ مگر ما سه ماه جنگ داشتیم؟ ما هشت سال جنگ داشتیم؛ همه باید ببینند از آن هشت سال چقدر سرش خالى است؛ از خودشان بپرسند چرا؟ ببینید، هنوز فرهنگ نشده. خب شما میخواهید تا آن روزى که در جامعهى ما این حقیقت بسیج به شکل یک فرهنگ دربیاید، کارى کنید که این دوزیستى بودن مردم ــ زیست نظامى و زیست معمولى زندگى ــ جا بیفتد؛ این کار بسیار ظریفى است. نکتهى اوّل من، همین ظرافت کار شما است.درس گرفتن از تجربههای کمنظیر هشت سال جنگ و دوران نه جنگ نه صلح
… طور صددرصد به سازماندهى و افزایش کیفى و ترتیب و نظم و نَسَق دادن به گوشهوکنارهاى سازمانشان بپردازند. جنگ میدان تجربه بود، میدانى براى قوىتر شدن بود امّا همهى فرصتها و ارادهها و نیروها را به خود جذب میکرد؛ این فرصت امروز در اختیار نیروهاى مسلّح ما است. آن دوران هشتسالهى جنگ و دو سال حالت نه جنگ و نه صلح، تجربههاى بسیار کمنظیر و کمیابى هستند در زندگى ملّتها و بسیار آموزنده؛ از آنها باید درس گرفت، آنها را نباید فراموش کرد، روزبهروز و ساعتبهساعتِ آن سالیان دشوار براى ما درس است امّا در عین استفادهى از آن تجربهها، امروز همهى ابتکار و تلاش و مدیریّت مدیران نیروهاى مسلّح ــ چه ارتش و چه سپاه ــ باید صرف بشود در ایجاد یک نظم و ترتیب و کیفیّت بخشیدن و آمادهسازى کامل نیروهاى مسلّح، تا قدرت دفاعى ملّت در چشم دشمنان و همچنین در چشم دوستان که از قدرت جمهورى اسلامى احساس قدرت میکنند، همواره در اوج قدرت باقى بماند.ماندگار کردن عملیات افتخارآفرین در تاریخ ملت
… نظامى ــ عملیّاتى که خود نیروهاى مسلّح و همین مدرّسان و بسیارى از گذرانندگان دورههاى والاى نظامى آنها را از نزدیک تجربه کردند و لمس کردند ــ به صورت درس در مراکز علمىِ نظامى ارائه [میشود]، دانشجویان در موارد مناسب به خود مراکز آن عملیّات برده بشوند. این نامهایى که شما میشنوید، این عملیّاتهاى افتخارآفرینى که امروز براى یکایک آحاد نیروهاى مسلّح مایهى افتخار و براى کسانى که بودند بسیار خاطرهبرانگیز است، اتّفاقهایى هستند که افتادهاند و سرزمینهایى شاهد آنها بوده؛ بسیار خوب است جوانهاى ما، دانشجویان دانشگاه علوم نظامى یا دانشکدهى فرماندهى و ستاد بروند از نزدیک این مناطق را ببینند، عملیّات را از روى زمین بشناسند؛ بگذارید آن چیزهایى که مایهى افتخار ملّت ما شده، در سینهى تاریخِ پُرشکوه ما بماند.هماهنگی دو قطب شرق و غرب علیه ایران در جنگ عراق و ناکامی آنها
… عالم سرِ سازگارى ندارند. انقلاب ما بصراحت گفته که زورگویى را از هیچ کس قبول نمیکند. ملّت ایران فریاد کشیدند که ستمگران و دستگاههاى فاسد قدرت جهانى را که میخواهند زورگویى کنند به ملّت ما و به ملّتهاى مظلوم، به رسمیّت نمیشناسند و زیر بار قدرت آنها نمیروند. آن روزى که دنیا دو قطب بود و این دو قطب دست به دست هم دادند و با استفاده از نیروى سلاحشان، نیروى پولشان و نیروى تبلیغاتشان، حتّى نیروهاى انسانىشان و نیروهاى اطّلاعاتىشان ــ ماهوارهها و غیره ــ همه بر ضدّ ملّت ایران و علیه جهتگیرى این ملّت بزرگ و مسلمان هماهنگ شدند و این هماهنگى را در جبههى جنگ عراق علیه ایران متمرکز کردند، ناکام ماندند؛ ملّت ایران آن روز در کشمکش جنگ و در زیر فشارهاى گوناگون عقبنشینى نکرد. ما در هیچ مسئلهاى از مسائل جهانى در طول هشت سال جنگ به خاطر جلب نظر و رضاى آمریکا و شوروى کوتاه نیامدیم. همه هم از اطراف به ما تفهیم میکردند که راه مهربان شدن و ملایم شدن آمریکا و شوروى با شما این است که از مواضع باصلابت و سرسخت خودتان کوتاه بیایید و …سهم عمدهٔ کارگران و طبقات محروم در بسیج مردمی جبههها
… صادقانهشان به امام عظیمالشّأن ــ که واقعاً مردم، کارگران و دیگر قشرها از اعماق جان به آن مرد ملکوتى و الهى عشق میورزیدند و نمیخواستند خاطر او آزرده بشود و به اسلام ایمان واقعى داشتند ــ موجب شد که این حرکت را انجام بدهند؛ و کار دوّم، حضور در صحنهى جنگ. سختترین دفاع را کارگران کردند؛ چه کارگران شهرى، چه کارگران روستایى. در این جبههها این بسیج عظیم مردم، اغلب همین طبقات پایین جامعه و محرومین جامعه بودند و از جمله طبقات کارگر، که یک اکثریّت عظیمى را اینها تشکیل دادند؛ یعنى غیر از نبرد اقتصادى، به نبرد نظامى هم پرداختند. خیلى ارزش دارد، این را حفظ کنید.تجارب افتخارآفرین نیروهای دریایی ارتش و سپاه در دفاع مقدس
به منظور ایجاد وحدت فرماندهى و اِعمال ارادهى واحد و بهرهبردارى کامل و هماهنگ از دو نیروى دریایى ارتش و سپاه، که وظایف مکمّل یکدیگر در انجام مأموریّت دارند و هر دو نیرو تجارب ذىقیمت و افتخارآفرینى در طول دفاع مقدّس داشتهاند، با تأکید مجدّد بر حفظ استقلال این دو نیرو، بنا به درخواست فرمانده کلّ سپاه پاسداران،[1] جنابعالى را که داراى سوابق درخشان در هر دو سازمان ارتش و سپاه میباشید، با حفظ سِمت و هویّت ارتشى، به فرماندهى نیروى دریایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى منصوب مینمایم. لازم است در اِعمال فرماندهى بر نیروى دریایى سپاه، به ترتیب زیر عمل نمایید:درخشان شدن انقلاب با خون بسیجیان در جبههها
اجتماع پُرشور بسیجیان، مدافعان عاشق و صادق از انقلاب اسلامى و ارزشهاى اسلامى، حامل صفاى جهاد و عطر شهادت است. جبهههاى جنگ و دفاع مقدّس در طول سالهاى متمادى از خون عزیزان بسیجى رنگین شد و ناصیهى[2] انقلاب را درخشان کرد. هفتهى بسیج، در حقیقت فرصتى است و بهانهاى است براى زنده نگه داشتن ارزشهاى بسیجى و روح بسیجى در آحاد ملّت، مخصوصاً جوانان پُرشور و مدافعان عاشق صادق. بنده ارادت و اخلاص صادقانهى خودم را به یکایک بسیجیان در سرتاسر کشور، از زن و مرد و پیر و جوان عرض میکنم و …مقاومت در جنگ تحمیلی بر پایهٔ صفا و اخلاص
انقلاب ما که پیروز شد، به برکت صفا و خلوص و اخلاص و کار برای خدا و بلند شدن از سر منافع مادّی و شخصی بود. مقاومت در جنگ تحمیلی هم همینطور بود. این شهدای عزیز ما، یا این جانبازان، در اوج صفا و اخلاص، به استقبال شهادت رفتند و شهید شدند و همین شهادتها و مقاومتها و به استقبال خطر رفتنها بود که انقلاب را حفظ کرد، اسلام را عزیز کرد، مسلمین را قوی کرد و دشمنان اسلام و امریکا را خوار نمود.