رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

راز و نیاز و درخواست از خدا و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دعا یعنى ارتباط و اتکال انسان با خدا، آن وقتى هم که انسان در اوج قدرت و پیروزى است باز هم محتاج دعا است؛ باید با خدا حرف بزند، باید از خدا بخواهد. قرآن به پیغمبر ما دستور داد که «إذا جاء نصر اللَّه والفتح » وقتى یارى خدا رسید و پیروزى نصیب شد «و رأیت الناس یدخلون فى دین الله افواجا» و دیدى که مردم دسته دسته و فوج فوج به اسلام وارد مى‌شوند، تازه «فسبح بحمد ربک و استغفره» تازه اول انابه‌ى تو است، اول عرض نیاز تو به درگاه قادر متعال است... ببینید امروز در جامعه‌ى ما چقدر دعا و توجه به خدا زیاد است؛ راز پیروزى ما هم همین هاست. خب نمى‌شود که این عنصر و رُکن اساسى در عاشورا ندیده گرفته بشود.
ماه رمضان را مغتنم بشمارید. این روزها را با روزه‌داری، و این شبها را با ذکر و دعا به سر ببرید. فصل دعا هم همین ماه مبارک است؛ اگرچه همیشه انسان با رشته‌ی دعا باید با خدا متّصل باشد. آیه‌ی «وَ اِذا سَاَلَکَ عِبادی عَنّی فَاِنّی قَریبٌ اُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ اِذا دَعان»[7] در سوره‌ی بقره در خلال همین آیات مبارکه‌ی مربوط به روزه و ماه رمضان است. در وسط آیات روزه و ماه رمضان، این آیه آمده که همه‌ی انسانها را، همه‌ی بندگان را به دعا و توجّه سوق میدهد و دعوت میکند. رابطه‌ی دعا، رابطه‌ی قلبی شما است با خدا. «دعا» یعنی خواستن، یعنی خدا را خواندن. خواستن یعنی امیدواری؛ و تا امید نداشته باشید، از خدا چیزی را درخواست نمیکنید. انسانِ ناامید که طلب نمیکند. پس دعا یعنی «امید» که ملازم با «امید به اجابت» است. این امید به اجابت، دلها را مشتعل میکند و منوّر نگه میدارد. به برکت دعا، جامعه بانشاط و اهل حرکت [میشود].
دعا وسیله‌ى مؤمن و ملجأ مضطر و رابط انسان ضعیف و جاهل با منبع فیّاض علم و قدرت است و بشر بى‌ رابطه‌ى روحى با خدا و بدون عرض نیاز به غنىّ بالذّات، در عرصه‌ى زندگى سرگشته و درمانده و هدر‌رفته است: قُل ما یَعبَؤُا بِکُم رَبّی لَولا دُعآؤُکُم.[1]

بی‌نظیری توسل و تضرع و گریه در ادعیهٔ اهل‌بیت در میان مذاهب اسلامی

… و مجامع شیعى و جوامع شیعى ترویج بشود. اوّلش توسّل به پروردگار و محو شدن در راه اراده‌ى پروردگار است و بالاتر از همه‌چیز، دانستن معرفت و محبّت الهى است. این مناجات شعبانیّه را ببینید؛ این دعاى کمیلى را که در شب نیمه‌ى شعبان و شبهاى جمعه خوانده میشود ببینید؛ این دعاى ابى‌حمزه‌ى ثمالى را ببینید، این دعاى امام حسین در روز عرفه را ببینید، این مناجاتها و دعاهاى داراى سوز و گداز و داراى بالاترین معارف را از زبان اهل‌بیت مشاهده کنید؛ هیچ مذهب اسلامى دیگرى این‌همه توسّل به پروردگار و توجّه به خدا و تضرّع و الحاح[14] و گریه و ایستادن در محراب دعا و عبادت ندارد. این یکى از خصوصیّات شیعه است؛ شیعه باید این روحیه را ترویج کند بین خود. این مال تشیّع است؛ این مال امام صادق و امام باقر و امام سجّاد (علیهم الصّلاة و السّلام) و اولاد و پدران بزرگوار اینها است؛ مال مکتب اهل‌بیت است.

توصیه به توجه خاشعانه، تضرع و توکل به خدا در ماه رمضان

أیّها الإخوة والأخوات! انّه شهر رمضان، وشهر بدر وحنین وفتح مکّة، شهر الجهاد فى ساحة الذّات وخارجها. فتوجّهوا إلى الله‌ بقلوبٍ خاشعة. وتضرّعوا الیه. واطلبوا منه سبحانه التّوفیق. وتوکّلوا علیه. واسئلوه المعرفة. واعملوا على تقویة عزمکم وارادتکم. واستشعروا اهداف الاسلام الکبرى بارواحکم وافکارکم وقلوبکم. قال الله‌ سبحانه وقوله الحقّ و وعده الصّدق: «وَسئلُوا اللهَ مِن فَضلِه اِنَّ اللهَ کانَ بِکُلِّ شَیءٍ عَلیمًا».(۲۸) وقال سبحانه: «وَ اِذا سَاَلَکَ …

شیرینی خواندن خدا به‌عنوان یاور بی‌یاوران

در دعاها بارها داریم: یا مَلاذَ مَن لا مَلاذَ لَه،[9] یا عَونَ مَن لا عَونَ لَه،[10] یا حِصنَ مَن لا حِصنَ لَه. چقدر زیبا است، چقدر شیرین است، که انسان هیچ کمکى نداشته باشد تا بتواند بگوید «یا عَونَ مَن لا عَونَ له»؛ شیرین‌ترین حرفها این است. اگر ما را کسى کمک کند که نمیتوانیم بگوییم «یا عَونَ مَن لا عَونَ لَه»؛ اى کمک کسى که هیچ کمکى ندارد. خب ما که کمکى داریم؛ کمک دنیایى. اگر به جایى غیر خدا امید داشتیم که نمیتوانستیم با شور و شوق عرض کنیم «یا رَجاءَ مَن لا رَجاءَ لَه»؛[11] اى امید کسى که به هیچ …

دعا در کنار عمل و تلاش به‌عنوان وظیفه‌ای بزرگ

… همه‌ى این ملّت، بحمدالله‌ محب و دوستدار اهل‌‌بیت (علیهم ‌السّلام) هستند. این ملّت منتظر ولىّ‌عصر (اروحنا فداه) است و امیدواریم از این میدان که سلامى عرض شد خدمت ولىّ‌عصر (اروحنا فداه)، صفا و خلوص شما مردم، توجّهات آن بزرگوار را به شما و به همه‌ى ما جلب کند. و من چند دعا هم بکنم که دعا در کنار عمل و تلاش، یک وظیفه‌ى بزرگ است؛ هم عمل و اراده و تلاش، هم دعا و تضرّع.

بهره‌گیری از حج برای یاد خدا، انس با قرآن، دعا و توسل

… و توانایى‌ها را با هم مبادله کنند و حجّ خود را به حجّ مورد نظر اسلام هر چه نزدیک‌تر سازند. به برادران و خواهران عزیز ایرانى نیز توصیه میکنم که با زبان و عمل، مبلّغان و پیام‌رسانان انقلاب پُرشکوه و کشور بزرگ و ملّت قهرمان خود به برادران کشورهاى دیگر باشند. جوار کوتاه‌مدّت خانه‌ى خدا و حرم پیامبر اعظم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) و مواقف باارزش حج و سرزمین پُرخاطره‌ى حجاز را براى زنده کردن دل با یاد خدا و تحکیم پیوند معنوى خود با رسول‌الله‌ (صلّى الله‌ علیه و آله) و عترت طیّبه‌ى آن بزرگوار (علیهم‌ السّلام) و بخصوص توجّه و توسّل به حضرت ولىّ‌الله‌الاعظم که بى‌شک فیض حضور مقدّسش در مراسم حج شامل دلهاى بامعرفت است و اُنس با قرآن و تدبّر در آیات بیّنات آن و دعا و تضرّع و توسّل که مایه‌ى تقرّب به خدا است، مغتنم بشمرند و از آن بهره ببرند و براى رفع گرفتارى‌هاى مسلمین و قوّت و عزّت روزافزون اسلام و جمهورى اسلامى دعا کنند و علوّ درجات روح مطهّر امام راحل و ارواح طیّبه‌ى شهداى اسلام را از خداوند مسئلت نمایند.

بهره‌مندی پیروان اهل‌بیت از مناجات‌ها و دعاهای مأثور ماه رمضان

… یک تمرین و ریاضت است و یک وسیله‌اى براى تسلّط بر نفْس است که بدون تسلّط بر نفْس و بدون در دست گرفتن زمام هوسها و هواها و شهوات، هیچ کار بزرگى را نمیشود با موفّقیّت انجام داد؛ و ماه رمضان با سرمایه‌ى روزه‌اى که دارد، یک تمرین عملى ارزشمندى در این جهت است؛ همچنین، ادعیه‌اى که در ماه رمضان مأثور[2] از ائمّه (علیهم‌ السّلام) است و بخصوص به فضل الهى، پیروان مکتب اهل‌بیت (علیهم ‌السّلام) برخوردارند از مناجاتها و دعاها و راز و نیازهایى که آن دلهاى روشن و آگاه، در شبها و روزها و سحرهاى این ماه مبارک با خداى متعال انجام دادند.

دعاها علاوه بر خواستن از خدا درسی برای خود ما هستند

… بدترین نوعِ انسانى است که میخواهد منشأ آثار بزرگ باشد؛ پناه بر خدا! یک‌ جور دیگر انسانى است که باطن او بر ظاهر او ترجیح دارد؛ ظاهرش هر چه هست، باطن او بهتر و بیشتر از این ظاهر است؛ امام سجّاد به ما درس میدهد که ما از خدا بخواهیم که از این نوع دوّم باشیم. و میدانیم که دعاها، فقط خواستن از خدا نیست؛ درسِ به خود ما هم هست. ریاکارى مال مردم نوع اوّل است، سمعه[4] مال مردم نوع اوّل است، پوکى و بى‌مغزى مال مردم نوع اوّل است؛ آن‌ جور مردمى، نه در جنگ به درد میخورد، نه در شدّت به کار مى‌آیند، نه بارهاى سنگین را میتوانند بر دوش بردارند؛ فقط ظاهر! تربیت اسلامى غیر از این است. تربیت …

مستجاب نشدن دعای خوبان پس از حاکمیت اشرار

… اَشرارُکُم؛ آنجایى که نیکى دعوت‌کننده نداشته باشد، بدى نهى‌کننده نداشته باشد، خاصیّت این حالت آن است که اشرار بر سر کار مى‌آیند، اشرار زمام حکومت را در دست میگیرند. اگر مردم عادت نکنند که به «بد» بگویند «بد»، بدها مى‌آیند سر کار و زمام امور را میگیرند. ثُمَّ تَدعون؛ بعد شما خوبها میروید دعا میکنید که خدایا ما را از شرّ این بد نجات بده، فَلا یُستَجابُ لَکُم؛ خدا هم دعاى شما را مستجاب نخواهد کرد.