مخالفت مستکبران و ظالمان با پیامبران بهسبب ضدیت با ظلم
… فرو بکاهند این منطقهی عظیم و قلمرو عظیم را به مسائل شخصی یا اینکه علناً در مقابل دین بِایستند؛ که فرمود: وَکَذٰلِکَ جَعَلنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا مِنَ المُجرِمین؛[13] که این در سورهی فرقان است؛ هر پیغمبری دشمنانی از مجرمین، گنهکاران، اشرار عالم داشته. در سورهی انعام هم [فرمود]: وَ کَذٰلِکَ جَعَلنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیٰطینَ الاِنسِ وَ الجِنِ یوحی بَعضُهُم اِلیٰ بَعضٍ زُخرُفَ القَولِ غُرورًا؛[14] بنابراین وقتی که بعثت نبی اتّفاق میافتد و نبی مبعوث میشود و این ساز و کار اجرای حکم الهی مطرح میشود، مفسدان و مستکبران و استعمارگران و اخلالگرانِ زندگی بشر، طبعاً با او مخالفت میکنند، غارتگرها با او مخالفت میکنند، ظَلَمه با او مخالفت میکنند. چون ضدّ ظلم است، ضدّ غارت ثروتهای بشری است، ضدّ تسلّط ناحقّ بر آحاد بشر است، اینهایی که اشرار عالم محسوب میشوند، طبعاً در مقابل پیغمبر میایستند. شما امروز هم مشاهده میکنید که در تبلیغات دشمنان، از چیزی به نام «اسلام سیاسی» نام آورده میشود؛ اسلام سیاسی همین است که در نظام اسلامی ایران تحقّق پیدا کرده -که حالا بعد اشاره خواهم کرد به حرکت عظیمی که امام بزرگوار ما انجام دادند- و آماج حملات آنها، اسلام …
آشکار شدن صف دوستان و دشمنان انبیا از گام نخست دعوت
اهمیت مسئله اینجاست که حساسیت و درک مردم زمان پیغمبران و عدم وجود این درک در مردم زمانهای بعد، مثل من و شما، این معلول چیست؟ پیغمبرها تا آمدند، از قدم اوّلی که وارد شدند، دوستانشان و دشمنانشان مشخص شدند. پیغمبر ما از روز اوّلی که از کوه نور و غار حرا فرود آمد و در سرزمینِ بیحاصلِ آن گورستانِ فضیلتها، بنا کردند رفتن و نغمۀ توحید سر دادن، از همان اول بنا کردند با او مخالفت کردن؛ منتها مخالفتها شکلهایش گوناگون بود. از اول دشمنهایش مشخص شدند، از اول آنکسانیکه باید پیغمبر را بکوبند، فهمیدند که باید بکوبند، بر کسی پوشیده نماند. همچنانیکه هرکسی از آن طبقهای که باید بپذیرند، درکش، شعورش، فهمش، توفیقش بیشتر بود، او هم از اول و هرچه زودتر فهمید که پیغمبر چه میگوید و به چه فرامیخواند.
اتهام نابخردی و دروغگویی، تهمت همیشگی به داعیان حق
بههرحال، ﴿اَ فَلا تَتَّقونَ﴾ آیا ایقوم من، پروا نمیکنید؟ توحید را به اینها میخواست بقبولاند و بفهماند. حالا اینجا، من گفتگو و مذاکرۀ قومش را با حضرت هود ذکر کردم. از روی قرآن میخوانم و ترجمۀ مختصری میکنم. ﴿قالَ المَلَاُ الَّذينَ كَفَروا مِن قَومِهِ﴾ آن ملأ و برجستگانی که از قوم او کافر بودند، به او اینجور میگفتند: ﴿اِنّا لَنَراكَ في سَفاهَةٍ﴾ ما تو را در سفاهت و نابخردی میبینیم، ﴿وَ اِنّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الكاذِبينَ﴾ و ما تو را از دروغگویان میپنداریم. این جزو اتهاماتیست و پندارهای دروغیست که نسبت به داعیان حق، همیشۀ زمان بوده. بنده یکی از بحثهایم دربارۀ نبوت، همین است، فصل آخر شاید باشد؛ تهمتهایی که به پیغمبرها زدند ازچه قبیل بوده و چه چیزهایی بوده؛ یک بحث جنبی و حاشیهایاست البته. میگویند تو آدم نابخردی هستی، متهمش میکنند به نادانی.
زندگان از اختلاف طبقاتی، نخستین مخالفان پیامبر
گفتم پیغمبر چهجور جامعهای میخواهد درست کند. خیلی روشن است که چه کسانی با پیغمبر معارضه و مبارزه خواهند کرد. اولین کسانی که با پیغمبر مبارزه بکنند، آن کسانی هستند که از اختلاف طبقاتی زندهاند. زنده هستند برای خاطر اینکه میتوانند یک عده مردم را بدوشند، میتوانند از نیروهای یک عده انسان بیگناه، به ناحق استفاده کنند. اگر بنا شد آنها با آن انسانها در یک ردیف، در یک طبقه قرار بگیرند، پس از چه کسی استفاده کنند؟ بعد از این چه کسی را بدوشند؟ اینها مخالف میشوند. دیگر از کسانی که مخالف خواهند بود با دعوت این نبی و با اقامۀ چنین جامعه و نظامی، آن ثروتاندوزانند، آن …
صفآرایی چهار طبقهٔ معارض در برابر هر دعوت حق در همهٔ زمانها
باری، این چهارطبقه معارضین انبیایند؛ نهفقط در زمان موسی، نهفقط در زمان پیغمبر، نهفقط در زمان ابراهیم، در همۀ زمانهای تاریخ. هرجا سخن حقی پدید آمد، هرجا داعیه و نغمۀ دعوتی به پیروی از انبیای خدا و کتابهای آسمانی بهوجود آمد، این چهارطبقه صف بستند؛ یا همزمان، یا یکی پس از دیگری. این قاعدۀ کلیست. و اینجا نکتۀ آموزندۀ این آیات کریمه است. اجازه بدهید که آیات را بخوانم، وقتمان دارد تمام میشود.
قرار دادن دشمنانی از شیاطین انس و جن برای هر پیامبر
اولاً در آیۀ اول، در قسمت اول میفرماید که ﴿وَ كَذلِكَ جَعَلنا﴾[30]، ﴿كَذلِكَ﴾ یعنی اینچنین. یعنی چه اینچنین؟ یعنی مثل تو. همچنانیکه در مورد خودت، ای پیغمبر میبینی، همچنین ﴿جَعَلنا لِكُلِّ نَبِيٍّ﴾ برای هر پیامبری قرار دادیم، ﴿عَدُوًّا﴾ دشمنی، مخاصمی، ﴿شَياطينَ الاِنسِ وَ الجِنِّ﴾ که این دشمنها، شیطانهای انس و جن هستند. معنای شیطان را گفتم، اینهم مؤیدش است. شیطان یعنی قدرتهای شرآفرینی که خارج از وجود انسانند. یک نوعش همین ابلیسیست که به آدم علیهالسلام، آدم ابوالبشر، سجده نکرده. آن شیطان، بدنامترین شیطانهای عالم است، بدنامی شیطانهای دیگر هم پای اوست بیچاره. هر فسادی، …
آموزش متقابل طبقات معارض به یکدیگر و الهامگیری از طاغوت
﴿عَدُوًّا شَياطينَ الاِنسِ وَ الجِنِّ يوحي بَعضُهُم اِلىٰ بَعٍ﴾ این شیطانهایی که دشمنان پیغمبر هستند، بعضیشان به بعض دیگر الهام میدهند، یاد میدهند. گاهی طبقۀ احبار و رهبان به طبقۀ ملأ درس میدهد، گاهی طبقۀ ملأ به احبار و رهبان درس میدهد، گاهی مترفین به هر دو طبقه آموزش میدهند و غالباً هر سه طبقه از طاغوت الهام میگیرند. ﴿يوحي بَعضُهُم اِلىٰ بَعٍ﴾ بعضی از این دشمنها به بعضی دیگر الهام و آموزش میدهند، ﴿زُخرُفَ القَولِ﴾ با سخنان زیبا و آراسته و خوشظاهر، با سخنان خوشظاهر. بنده این سخنان خوشظاهر را در یک فصلی از فصلهای مربوط به نبوت در آینده عرض خواهم کرد. اینقدر خوشظاهر، …
موضع یکسان فرعون، هامان و قارون در برابر موسی (ع)
عجیب این است که بااینکه فرعون در رأس حکومت است، یک طبقه است؛ هامان در کنار اوست، طبقۀ دیگریست؛ قارون به آنها اصلاً ارتباط ندارد، ثروتمند است، گنجور است، طبقۀ دیگریست؛ بااینکه سه طبقه هستند، جوابشان یک جواب است، هر سه درمقابل موسی علیهالسلام یک موضع میگیرند، یک حرف میزنند، چه میگویند؟ ﴿فَقالوا ساحِرٌ كَذّابٌ﴾ گفتند جادوگری دروغگو و دروغپرداز است. ﴿فَلَمّا جاءَهُم بِالحَقِّ مِن عِندِنا﴾ وقتی حقیقت را از سوی ما به این معارضان، موسی بیان کرد و آورد، چه گفتند؟ آیا ساکت نشستند؟ آیا نشستند تا موسی بیاید و بیخ و بنِ نهال وجودشان و درخت پوسیدۀ حیاتشان را قطع بکند؟ هرگز؛ همچنانیکه موسی نظام پیشنهادیاش پنجه …
مخالفت فرعون، نمرود و همانندانشان با نظام بیتبعیض توحیدی
میدیدند که توحید یعنی برابری انسانها درمقابل پروردگار عالم. میفهمیدند که اگر کسی و جامعهای و نظامی بر اساس توحید باشد، در آن نظام تبعیض نیست، اختلاف طبقاتی نیست، ظلم نیست؛ اینها را میفهمیدند و چون میفهمیدند و حاضر نبودند با آنچنان نظامی بسازند، با آن مخالفت کردند. عین آنها فرعون است، مانند آنها نمرود است، مانند آنها رؤسای بنیاسرائیلند در زمان عیسی، مانند آنها ماجرای عاد و ثمود است، مانند آنها تمام پیغمبرانی هستند که قرآن بهصورت سندی متقن و محکم از آنها یاد کرده. پیغمبر وارد اجتماع که میشود، میگوید که هیچ خدایی جز خدا نیست، اولین کلمۀ او، این کلمه است، تا این کلمه را میگوید، بنا میکنند مقابل آن صفآرایی کردن، مخالفت کردن، ضدیت کردن، او را نابود کردن حتی؛ در مواردی به نابودی او هم کار منجر میشد.
حاکمان مستبد تاریخ، گروهی از معارضان نبوت
… الله» این است دیگر. اگر بنا شد «لا اِلهَ اِلّا اللّه» بهصورت واقعیِ خود منشأ سازندگی جامعه بشود، آن جامعهای که بر اساس «لَا اِلهَ اِلَّا اللّٰه» تشکیل میشود، در رأس مخروطش خداست نه فرعون. خدا قرار دارد نه فرعون و هامان، نه نمرود، نه شدّاد،[6] نه معاویه؛ پس خیلی روشن است که فرعون و نمرود و دیگر قدرتهای مستبد تاریخ، با دعوت انبیا دایر بر تشکیل اینچنین جامعهای، بهشدت مبارزه کنند. اینهم یک طبقه از مبارزین و معارضین نبوتها.
جمعبندی چهار طبقهٔ معارض انبیا با تحلیل ذهنی پیش از استناد به قرآن
شد چهارطبقه. بنده تا اینجاییکه صحبت کردم، از قرآن استنادی نکردم، فقط همین اندازه تشریح کردم که انبیا میآیند چگونه دنیایی درست کنند، آن دنیا را برای شما تشریح کردم که چگونه دنیاییست، چگونه جامعهایست. بعد گفتم که از یکچنین جامعهای، چه کسانی میترسند، پیداست از جامعهای که در آن جمع کردن ثروت ممنوع باشد، ثروتاندوزان میترسند. از اجتماعی و نظامی که اختلاف طبقاتی در آن گناه باشد، ممنوع باشد، منسوخ باشد، طبقات بالا میترسند. آنکسیکه عادت کرده به اینکه در …
وجوه زنده نگه داشتن زنان مؤمنان در نقشهٔ معارضان موسی (ع)
﴿وَ استَحيوا نِساءَهُم﴾ و زنده بدارید زنهایشان را. حالا چرا زنده بدارید زنها را؟ شرحی دارد. برای اینکه نسلشان مخلوط بشود، برای اینکه به فحشا کشیده بشوند، برای اینکه آنها را اِشباعِ از غرایز بکنند، برای اینکه توسریخور بشوند؛ وجوهی دارد در این.
نشان چهار طبقهٔ معارض انبیا در آیات فراوان قرآن
ما بنابراین در این چند آیه و در دهها آیۀ دیگر قرآن، نشان این چهار طبقه را میبینیم و دشمنیهایشان را میشناسیم.
پرسش از مخالفان پیامبری که هدف خود را در جامعهٔ جاهلی اعلام کند
نقطۀ اصلی حرف من اینجاست که به بحث امروز من ارتباط پیدا میکند. اگر پیغمبری در یک جامعۀ جاهلی بیاید، حرف خودش را هم بزند، هدف خودش را هم بگوید و بگوید که میخواهد چگونه جامعهای و دنیایی بسازد، بگوید میخواهد نظام اجتماعی را چهجوری ترتیب بدهد، اگر این حرف را پیغمبر بزند، چه کسانی با او در این اجتماع جاهلی مبارزه خواهند کرد؟
اشارهٔ آیه به دشمنان آشکار و پنهان همهٔ پیامبران
… الَّذينَ لا يُؤمِنونَ بِالآخِرَةِ﴾ تا گوش فرا دهد بدان، دلهای آنکسانیکه ایمان به آخرت نمیآورند، ﴿وَ لِيَرضَوهُ﴾ و تا این دلها از این سخنها خشنود بشود، ﴿وَ لِيَقتَرِفوا ما هُم مُقتَرِفونَ﴾ و تا انجام بدهند، مرتکب شوند، آنچه را که مرتکب میشوند. ببینید، در این آیه اجمالاً اشاره کرده که همۀ پیغمبرها دشمنانی دارند، دشمنان جن و انس، آشکار و پنهان، و این دشمنها به یکدیگر الهام میدهند، درس میدهند، همدیگر را یاد میدهند. در این آیات فقط همین است؛ بعد از این آیات، آیاتی از سورۀ مؤمن را که بنده حالا از روی قرآن، دیگر پیدا نمیکنم، بخواهم پیدا کنم طول میکشد، وقت تمام میشود از روی همین کاغذِ نوشته میخوانم.[33]