رفتن به محتوای اصلی

درس‌های عاشورا

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آموزه‌های رفتاری و دینی برگرفته از حادثهٔ عاشورا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌‌های نمازجمعه— ۱۳۷۷/۰۲/۱۸

تعریف در کلام رهبر

بحث دوم، بحث درسهای عاشوراست که یک بحث زنده و جاودانه و همیشگی است و مخصوص زمان معیّنی نیست. درس عاشورا، درس فداکاری و دینداری و شجاعت و مواسات و درس قیام للَّه و درس محبّت و عشق است. یکی از درسهای عاشورا، همین انقلاب عظیم و کبیری است که شما ملت ایران پشت سر حسین زمان و فرزند ابی‌عبداللَّه الحسین علیه‌السّلام انجام دادید. خود این، یکی از درسهای عاشورا بود. در این زمینه هم من امروز هیچ بحثی نمیکنم.
[عرض شد که] ماجرای امام حسین جدای از یک درس، یک عبرت است. درس، آن است که به ما می‌گوید این بزرگوار آن‌طور عمل کرد، ما هم باید آن‌گونه عمل کنیم. امام حسین درس بزرگی به همۀ بشریّت داده که خیلی باعظمت و در جای خود محفوظ است؛ اما غیر از درس، چیز دیگری وجود دارد و آن عبرت است. عبرت آن است که انسان نگاه کند و ببیند چطور شد حسین‌بن‌علی علیه‌السلام همان کودکی که جلوِ چشم مردم، آن‌همه موردِ تجلیلِ پیغمبر بود و پیغمبر دربارۀ او فرموده بود: سید شَباب اهل الجنة، سرور جوانان بهشت، بعد از گذشت نیم قرن از زمان پیغمبر، با آن وضعِ فجیع کشته شد! چطور شد که این امت، حسین‌بن‌علی را جلوِ چشم کسانی از همان نسلی که دیده بودند که او بر دوش پیغمبر سوار می‌شد و این حرف‌ها را از زبان پیغمبر دربارۀ او شنیده بودند، با آن وضع فجیع کشتند! این عبرت است. مگر شوخی بود که دختران پیغمبر را مثل دخترانِ سرزمین‌های فتح‌شدۀ غیر اسلامی، بیاورند جلوِ چشم مردم کوچه و بازار بگردانند و به کسی مثل زینب سلماا‌الله‌علیها اهانت کنند! چطور شد که کار به اینجا رسید؟ این، همان عبرت است و از درس بالاتر است. این نگاه به اعماق و ریزه‌کاری‌های تاریخ و حوادث است.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

درس فداکاری، دینداری، شجاعت، مواسات، قیام لله و محبت

بحث دوم، بحث درسهای عاشوراست که یک بحث زنده و جاودانه و همیشگی است و مخصوص زمان معیّنی نیست. درس عاشورا، درس فداکاری و دینداری و شجاعت و مواسات و درس قیام للَّه و درس محبّت و عشق است. یکی از درسهای عاشورا، همین انقلاب عظیم و کبیری است که شما ملت ایران پشت سر حسین زمان و فرزند ابی‌عبداللَّه الحسین علیه‌السّلام انجام دادید. خود این، یکی از درسهای عاشورا بود. در این زمینه هم من امروز هیچ بحثی نمیکنم.

فداکاری، دینداری، شجاعت، مواسات، قیام لله و محبت به‌عنوان درس‌های عاشورا

درس عاشورا، درس فداکاری است، درس دینداری است، درس شجاعت است، درس مواسات[1] است، درس قیامِ لهل است، درس محبت و عشق است. (77/2/18) عاشورا درس می‌دهد که برای حفظ دین، باید فداکاری کرد. درس می‌دهد که در راه قرآن، از همه‌چیز باید گذشت. درس می‌دهد که در میدان نبرد حق و باطل، کوچک و بزرگ، زن و مرد، پیر و جوان، شریف و وضیع[2] و امام و رعیت، باهم در یک صف قرار می‌گیرند. درس می‌دهد که جبهۀ دشمن با همۀ توانایی‌های ظاهری، بسیار آسیب‌پذیر است...درس می‌دهد که در ماجرای دفاع از دین، از همه‌چیز بیشتر، برای انسان، بصیرت لازم است. بی‌بصیرت‌ها فریب می‌خورند، بی‌بصیرت‌ها در جبهۀ باطل قرار می‌گیرند، بدون اینکه خود بدانند؛ همچنان که در …

هوشیاری در تشخیص حق و باطل، درس بزرگ امام حسین (ع)

… دفاع‌ها از اصالت‌های اسلام انجام بگیرد، نشستند و دفاع نکردند. امروز هم در دنیا، آن‌کسانی‌که دم از اسلام می‌زنند و نام اسلام می‌آورند و ادعای اسلام می‌کنند، خیلی‌هایشان نمی‌دانند اسلام کجاست و در چه صحنه‌ای باید از آن دفاع کرد. هنر بزرگ، شناختن صحنه است. (64/7/2) این هوشیاری، درس بزرگ حسین‌بن‌علی است. آن روز در دنیا کمتر کسانی بودند که بفهمند حق کجاست و باطل کجاست. به ظواهر فریب می‌خوردند، مردم آن بینش درست‌وحسابی را نداشتند، حسین‌بن‌علی داشت و به‌قدری یقین به آن عقیده و ایمان و بینش خود داشت که حاضر شد در آن راه جان خودش که هیچ، جان عزیزانش، فرزندانش، علی اصغرش را بدهد و تقدیم کند و خانواده‌اش به اسارت بروند. از این …

شناختن دشمن، غافل نشدن از او و فریب نخوردن از ترفندهایش

… و اسلام و مسلمین را تهدید می‌کند؛ آن را باید شناخت. اگر در شناخت دشمن اشتباه کردیم، در پیداکردن جهتی که از آن جهت، اسلام و مسلمین خسارت می‌بینند و به آنها حمله می‌شود، دچار اشتباه شدیم، خسارتی که پیدا خواهد شد، جبران‌ناپذیر است؛ فرصت‌های بزرگ از دست می‌رود. (71/5/7) درس دیگر عاشورا شناختن دشمن است، غافل‌نشدن از دشمن، فریب‌نخوردن به ترفندهای دشمن. خیلی‌ها بودند آن روز که ظواهر، آنها را کور کرده بود و نمی‌توانستند باطن امر را ببینند. خیلی‌ها بودند که خیال می‌کردند باید درمقابل آن وضع ساکت بمانند، چون خیال می‌کردند علی‌الظاهر دین محفوظ است. حسین‌بن‌علی دشمن را در لابه‌لای این ظواهر شناخت، دشمن‌شناسی و …

تشخیص وظیفهٔ اصلی از میان وظایف گوناگون به‌دست امام حسین (ع)

یکی از درس‌ها، این نکتۀ مهم است که حسین‌بن‌علی علیه‌الصلاة‌والسلام در یک فصل بسیار حساس تاریخ اسلام، وظیفۀ اصلی را از وظایف گوناگون و دارای مراتب مختلف اهمیت، تشخیص داد، این وظیفه را انجام داد. در شناخت آن چیزی که آن روز دنیای اسلام به آن احتیاج داشت، دچار توهّم و اشتباه نشد. و این یکی از آن نقاط آسیب‌پذیر در زندگی مسلمین، در دوران‌های مختلف است؛ یعنی آحاد ملت و راهنمایان آنها و برجستگان دنیای اسلام، در یک برهه‌ای از زمان، وظیفۀ اصلی را اشتباه کنند، ندانند که چه چیزی اصلی است، باید به آن پرداخت، باید کارهای دیگر را ـ اگر لازم شد ـ …

لزوم قیام طرفداران حق هنگام وخامت وضع حق، حتی در برابر دریای دشمن

حسین‌بن‌علی علیه‌السلام با این حرکت عظیم، این درس را به انسان‌ها داد که هروقت حق، دچار آن‌چنان وضعیت دردناک و وخیمی می‌شود، طرف‌داران حق، ولو درمقابل دریایی از دشمن هستند، باید قیام کنند. نگوییم دشمن نیرومند است، دشمن دنیا را فراگرفته، ما درمقابل این دنیا چه می‌توانیم بکنیم! درس این است که دشمن هرچه هم نیرومند باشد، بایستی قیام کرد، باید حرکت کرد. (64/7/5)

جنگ حق با باطل تا آنجا که امام حسین (ع) رفت، درس همهٔ مسلمانان

امام حسین علیه‌السلام در بعضی از دعاها، درک خودش از واقعه را روشن می‌کند و بیان می‌کند. معلوم است که به نظر حسین‌بن‌علی، قضیۀ عاشورا جنگ حق و باطل است؛ مسئله این است و جز این نیست؛ پس درس عاشورا برای همۀ مردم مسلمان دنیا و کسانی که امام حسین را قبول دارند این است، جنگ حق با باطل تا آنجایی که امام حسین رفت. ..این درک حسین‌بن‌علی از موقعیت [است].

درس یعنی عمل کردن همانند امام حسین (ع)

[عرض شد که] ماجرای امام حسین جدای از یک درس، یک عبرت است. درس، آن است که به ما می‌گوید این بزرگوار آن‌طور عمل کرد، ما هم باید آن‌گونه عمل کنیم. امام حسین درس بزرگی به همۀ بشریّت داده که خیلی باعظمت و در جای خود محفوظ است؛ اما غیر از درس، چیز دیگری وجود دارد و آن عبرت است. عبرت آن است که انسان نگاه کند و ببیند چطور شد حسین‌بن‌علی علیه‌السلام همان کودکی که جلوِ چشم مردم، آن‌همه موردِ تجلیلِ پیغمبر بود و پیغمبر دربارۀ او فرموده بود: سید شَباب اهل الجنة، سرور جوانان بهشت، بعد از …

آموزنده بودن روحیه‌های اسلامی یاران امام حسین (ع) برای ما

… تا این توصیه را انجام بدهم. چنین نقل می‌کنند، می‌گویند مسلم‌بن‌عوسجه نتوانست حرف بزند، اما با گوشۀ چشم به حسین‌بن‌علی اشاره کرد، یعنی تو را توصیه می‌کنم که از این جهاد دست برنداری، در کنار حسین‌بن‌علی بجنگی، به این مبارزه ادامه بدهی، از حق و حقیقت دفاع کنی. این وصیتی است که دو مسلمان راستین، دو مؤمن واقعی در دم مرگ به یکدیگر می‌کنند. واقعاً چه روحیه‌های عجیبی است این روحیه‌های اسلامی. اینها برای ما باید آموزنده باشد. (51/11/20)