رفتن به محتوای اصلی

درختکاری

نام‌های دیگر: درخت‌کاری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کاشت درخت و روز درختکاری و حفظ فضای سبز.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات پس از بازدید از مؤسسه‌ی تحقیقات جنگل‌ها و مراتع— ۱۳۷۷/۱۲/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۷۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۷۷۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۳۲ پاراگراف)

کاشت نهال برای تشویق جوانان و سالمندان به تکثیر درخت و سبزه در کشور

امسال هم به رسم هر سال بحمدالله توفیق پیدا کردیم که چند نهال ــ دو سه نهال ــ بکاریم. این برای آن است که علاوه بر جوانها، افرادی در سنین ما هم به سمت این کار مهم، بزرگ، لازم و زیبا حرکت کنند و همه در شوق به کاشتن نهال و تکثیر درخت و سبزه در کشور در تلاش باشند.

درخت‌کاری، سرمایه‌گذاری، آینده‌نگری و تولید ثروت

درخت‌کاری سرمایه‌گذاری است؛ در واقع آینده‌نگری است، تولید ثروت است. همین نهال چند وقت دیگر تبدیل خواهد شد به یک درخت؛ اگر درخت میوه باشد، یک نوع ثروت است، اگر چوب باشد، یک نوع ثروت است. شما با کاشتن نهال سود میبرید و ضرر نمیکنید؛ این یک جنبه‌ی مسئله‌ی نهال‌کاری است.

نهال‌کاری، عامل سلامت هوا و بهبود فضای زندگی

یک جنبه‌ی دیگرش این است که عامل سلامت هوا است. درخت و کشتزارها و سبزیجاتی که خدای متعال از زمین میرویاند، تأثیر دارند در بهبود فضای زندگی و وضع هوا؛ بنابراین محیط زیست هم از این کاشت نهال و درخت بهره‌مند میشود که محیط زیست یک چیز بسیار مهمّی است، محیط زندگی انسان است و انسانها حتماً احتیاج دارند به محیط زیست. این هم یک جنبه.

سود مادی، زیستی و روانی نهال‌کاری بدون هیچ ضرر

… محیط زندگی است؛ غیر از جنبه‌ی سلامت و سود مادّی و امثال اینها، چشم‌نواز است، دلنواز است. محیط زندگی اگر سبز باشد و همراه با سبزه و روییدنی‌های نعمت پروردگار باشد، این طبعاً برای محیط روحی انسان مفید است و انسانها بهره‌مند میشوند. اینها جنبه‌های مختلفی است. در واقع درخت، نهال‌کاری، هم سود مادّی دارد، هم سود زیستی دارد، هم مایه‌ی طراوت و سود روانی دارد؛ از همه‌جهت انصافاً سود محض است، یعنی هیچ ضرری در آن وجود ندارد.

توصیه به جدی گرفتن طرح کاشت یک میلیارد درخت در چهار سال و عملی بودن آن

آنچه بنده میخواهم توصیه کنم، این است که این نهضت ملّی درختکاری[1] را که سال گذشته اعلام شد و شنیدم بحمدالله خوب پیش رفته، جدّی بگیرید و دنبال کنید. اینکه در دولت شهید رئیسی گفته شد در طول چهار سال یک میلیارد درخت کاشته بشود، معلوم شد که عملی است و میتواند انجام بگیرد؛ به شرطی که همه همّت کنند و دستگاه‌های مربوط دولتی هم به مردم کمک کنند در اینکه این کار را انجام بدهند؛ چه با تبیین، چه با کمکهای عملی و کمکهای اداری و امثال اینها.

توصیه به مردم برای نهال‌کاری به‌عنوان عمل صالح و حسنه و صفابخشی به محیط

توصیه‌ی من این است که مردم عزیزمان، مسئله‌ی نهال‌کاری را به عنوان یک عمل صالح، به عنوان یک حسنه در نظر بگیرند و درختان را افزایش بدهند، روییدنی‌ها را افزایش بدهند و محیط را با این کار صفا ببخشند؛ علاوه بر اینکه برای خودشان هم وسیله‌ای برای استفاده‌های مادّی و روحی و معنوی به وجود بیاورند. از خداوند متعال توفیق همه را مسئلت میکنم.

تحقق سهم ۲۵۰ میلیون نهال سال ۱۴۰۲ و نزدیک شدن به یک میلیارد درخت

بحمدالله روز درخت‌کاری هم دوباره فرارسید و ان‌شاءالله ملّت ایران موفّق بشوند به کار زیبا و پُرسود درخت‌کاری؛ ان‌شاءالله در سراسر کشور انجام بدهند این کار را و به این کار موفّق بشوند. آن‌طوری که شنیدم، سهم دویست‌وپنجاه‌میلیونیِ درخت‌کاریِ سالِ ۱۴۰۲ را مسئولین توانسته‌اند انجام بدهند که این خیلی مغتنم است و ما را به [کاشت] آن یک میلیارد درختی که وعده شده[1] نزدیک میکند.

سرمایه‌گذاری باصرفه و پرسود با رشد درخت به کمک عوامل طبیعی

امّا راجع به درخت‌کاری؛ دو سه نکته را من در مورد درخت‌کاری عرض میکنم. نکته‌ی اوّل اینکه درخت‌کاری یک سرمایه‌گذاری است، آن هم سرمایه‌گذاریِ باصرفه و پُرسود. شما یک تکّه چوب را درون زمین میکنید، این تبدیل میشود به یک درخت و سودش را میبرید، در حالی که شما جز مراقبت کاری ندارید، [زیرا] تغذیه و رشد این درخت از سوی زمین و از سوی خورشید انجام میگیرد؛ شما فقط مراقبت میکنید، آب میدهید و مواظبید که آسیبی به آن نرسد؛ خود این درخت به کمک عوامل طبیعی که خدای متعال معیّن کرده، رشد میکند و به شما میوه میدهد. از این پُرسودتر چه سرمایه‌گذاری‌ای را میشود انسان پیدا کند؟ سرمایه‌گذاریِ پُرسود و باصرفه. بنابراین، هر کسی در این سرمایه‌گذاری شرکت بکند، قطعاً سود برده؛ چون شما که درخت را میکارید، عواملی غیر از شما در رشد این درخت و میوه‌دهی این درخت و ثمردهی این درخت …

برنامهٔ کاشت یک میلیارد نهال در چهار سال با شعار سه نهال برای هر ایرانی

بحمدالله خدای متعال توفیق داد امسال هم مثل سالهای گذشته در فصل نهال‌کاری وظیفه‌ی خودمان را در این زمینه، در حدّاقلّی که برای من ممکن بود، انجام بدهم. امسال مسئولین این شعار را مطرح کردند که هر ایرانی سه نهال بکارد؛ ما هم امروز سه نهال کاشتیم، مثل بقیّه‌ی ایرانی‌ها. اگر چنانچه ان‌شاءالله به عدد ملّت ایران برای هر نفر سه نهال کاشته بشود، معنایش این است که در طول چهار سال، برنامه‌ی دولت در مورد ایجاد یک میلیارد نهال تحقّق پیدا خواهد کرد؛ یعنی سالی ۲۵۰ میلیون در طول چهار سال، که ان‌شاءالله از سال ۱۴۰۲ آغاز خواهد شد. این برنامه، برنامه‌ی مهمّی است. مسئله‌ی نهال‌کاری، مسئله‌ی حفظ محیط زیست و فواید فراوانی که بر تکثیر نهال‌کاری و تکثیر درخت در جامعه و در کشور به وجود می‌آید، از مهم‌ترین مسائل کشور است. مخصوص ما هم نیست؛ کشورهای همسایه‌ی ما بعضی تا یک مقطع معیّنی چهار …

توصیه به کاشت درختان جنگلی در کنار درختان میوه‌دار برای مصرف و تجارت چوب

یک نکته این است که کاشتن نهال امر مهمّی است؛ هم برای محیط زیست مهم است، هم برای اقتصاد کشور مهم است. چند سال قبل از این، بعضی نامه نوشتند و توصیه کردند که نهالهای درختهای میوه‌دار غرس بشود، ما هم درختهای میوه‌دار غرس کردیم. امسال بعضی از افراد متخصّص و وارد به من تذکّر دادند که درختهای غیر میوه، درختهای جنگلی، درختهای گوناگون دیگری هم که چوب آنها میوه‌ی آنها محسوب میشود، برای کشور مهم است؛ کاملاً حرف درستی است و به مردم توصیه میکنم که در کنار درخت میوه‌دار، درختهای جنگلی [هم غرس کنند]؛ درختهایی که چوب اینها مهم است، هم برای مصرف داخلی چوب در کشور و هم برای تجارت چوب که یکی از مسائل مهم است.

کاشت درخت، حرکتی دینی و انقلابی، و لزوم نگهداری درختان

خب امروز روز درختکاری است؛ بحمدالله توفیق پیدا کردیم، مثل سالهای دیگر دو اصله نهال غرس کنیم و این کاری را که از ما در این مورد برمی‌آمد، انجام بدهیم. این را همه‌ی برادران و خواهران عزیز ما بدانند که کاشت درخت یک حرکت دینی و انقلابی است؛ کاری است که منشأ دینی دارد و منشأ انقلابی دارد و امروز هر کسی که در این زمینه فعّال است، بداند که دارد یک کار انقلابی انجام میدهد و یک کار دینی انجام میدهد. البتّه کاشتن، مرحله‌ی اوّل کار است، نگهداری هم مرحله‌ی بعدی است؛ یعنی نگهداشتن درختان و حفظ درختان هم بسیار مهم است که بایستی رعایت بشود.

شمرده شدن غرس درخت از حسنات در شرع و ترغیب روایات به نهال‌کاری

یعنی نگاه، نگاه معرفتی است. برای همین هم هست که در شرع مقدّس اسلام غرس[2] کردن درخت و نشاندن نهال یکی از حسنات محسوب شده؛ روایات متعدّدی داریم که ما را تحریص میکنند و ترغیب میکنند به اینکه درخت بنشانید، نهال بنشانید که اینها حسنه است. در قانون اساسی ما هم که برای محیط‌ زیست یک اصل وجود دارد[3] که اهمّیّت آن را و ضرورت پرداختن به آن را به بهترین بیانی در آنجا بیان کرده. بنابراین، فعّالیّتهایی که در مورد فضای سبز و درخت و گیاه و محیط ‌زیست و جنگل و بقیّه‌ی[این امور] انجام میگیرد، فعّالیّتهای …

غرس نمادین درخت برای تبدیل حفظ درخت به عرف و فرهنگ عمومی

این درخت‌کاریِ ما -که مثلاً دو اصله درخت ثمربخش را، دو اصله درخت میوه را در اینجا غرس میکنیم- به‌عنوان یک نماد است. ما میخواهیم که غرس درخت، حفظ درخت و اهمّیّت دادن به درخت و گیاه و پوشش گیاهی، در کشور به‌صورت یک عرف عمومی و یک فرهنگ عمومی دربیاید.

روز درخت‌کاری روزی مبارک به سبب برکت گیاه و درخت

روز درخت‌کاری و مراسم درخت‌کاری در سراسر کشور، روز مبارک و مراسم مبارکی است؛ چون گیاه و درخت، مایه‌ی برکت در زندگی انسان است. مبارک هم یعنی همین، یعنی چیزی که در آن برکت وجود دارد. گیاهان مایه‌ی برکتند؛ هم تولید هوا میکنند، هم حفظ آب میکنند، هم خودشان محصول به افراد بشر میدهند، هم فضا را زیبا و تماشایی میکنند؛ یعنی از همه جهت، گیاه برای انسان دارای فایده و مفید است. بنابراین به مسئله‌ی گیاهان و درخت‌کاری و مراتع و جنگلها و همه‌‌ی …

برکت روز درختکاری و لزوم قدردانی از گیاه و درخت

روز درختکاری برای کشور یک روز با برکتی است؛ برای اینکه گیاه و درخت، مایه‌ی برکت زندگی بشر است؛ منتها ما باید قدر اینها را بدانیم؛ اینکه مثلاً بنده یک نهال اینجا غرس کنم و مثلاً چند هزار نهال غرس بشود، [امّا] از آن طرف به جنگلهای ما تهاجم بشود یا به باغهای قدیمی ما تهاجم بشود، این خلاف مصلحت است. من می‌شنوم گاهی اوقات که این گونه‌های قدیمی بومی اصیل ایرانی که در جنگلهای ما بوده، بتدریج …

شعار «هر ایرانی یک درخت» و افزایش کاشت درخت در فصل درختکاری

ما از مردم خواهش میکنیم که درخت را پاس بدارند و فضای سبز را اهمّیّت بدهند. «هر ایرانی یک درخت» که گفته میشود و در زبانها هست، شعار خوبی است؛ سعی کنند در این ایّام - که ایّام درختکاری و فصل درختکاری است - هرچه میتوانند [کاشت درخت را] افزایش بدهند. و جلو دست تطاولی که دراز میشود گاهی به فضاهای سبز را، هم مردم و هم مسئولان بالخصوص بگیرند و نگذارند؛ چه جنگلهای ما، چه مراتع ما و چه فضاهای سبز شهری و آنچه که حول‌وحوش شهر هست؛ والّا اگر چنانچه شماها با قوّت و قدرت برخورد نکنید، این دامنه‌های البرز که در …

درخت و گیاه مایهٔ برکت و آبادانی کشور

ان‌شاءاللّه که کاشت درخت، چه در این روز و این ایام که به نام درختکاری شناخته شده، و چه در بقیه‌ی ایامی که میشود درختکاری کرد، برای کشور مایه‌ی برکت و آبادانی باشد. واقع قضیه هم همین است که گیاه و درخت برای هر کشوری، برای هر مجموعه‌ی انسانی‌ای، مایه‌ی برکت است؛ برای همین هم در شرع مقدس اسلام و در احادیث ما، به مسئله‌ی درخت و نگهداری درخت و جلوگیری از قطع کردن درختان توصیه شده. خب، حالا این یک توصیه‌ی اسلامی است. امروز همه‌ی مردم دنیا هم به این مسئله توجه دارند و شاید بشود گفت که همیشه مردم و جوامع بشری به مسئله‌ی …

روز درختکاری روزی پربرکت به سبب ضرورت درخت و گیاه برای زندگی

روز درختکاری که در کشور معمول و باب شده، یکی از روزهای پربرکت در جمهوری اسلامی است؛ چون درخت و گیاه برای کشور، برای زندگی، برای مردم، برای تنفس، یک امر ضروری است. متأسفانه در طول سالهای متمادی، به مسئله‌ی درخت بیاعتنائی شده. البته حالا خوشبختانه مردم و مسئولین به درخت و به محیط زیست توجه نشان میدهند، لیکن به نظر میرسد که هرچه بیشتر بایستی در این زمینه کار کرد. به نظر من خود مردم هم مؤثرترین و مهمترین بخش از این کار را …

کاشت درخت کاری نمادین برای تشویق جوانان و مردم به این سنت

سنت درختکاری، خیلی سنت خوبی است. کار ما که درخت میکاریم، یک کار نمادین است. ما یک درخت میکاریم، معنایش این است که جوانها که چندین برابرِ نیروی یک آدم پا به سن گذاشته‌ای مثل ما در آنها وجود دارد و نشاط بیشتری دارند، تعداد بیشتری درخت بکارند و مردم عزیز کشورمان عادت کنند به سنت ایجاد این وسیله‌ی حیات. درخت و گیاه، مظهر حیات و زندگی است؛ خودش هم زنده و زندگیبخش است و فضا را برای انسان و حیوان، فضای قابل زیستی میکند. توجه به گیاه، فقط مسئله‌ی تأمین خوراک نیست؛ بلکه تأمین فضای حیاتی برای انسان است. بنابراین گیاه خیلی مهم است.

کاشت سه درخت به نشانهٔ اهتمام بیشتر به درخت‌کاری

نکته‌ی آخر اینکه امسال ما سه درخت غرس کردیم؛ برخلاف [بعضی] سالهای قبل که دو درخت غرس میکردیم، امسال تعداد درختهایی را که غرس شده افزایش دادیم، به معنای اهتمام بیشتر به درخت‌کاری. و یکی از این سه درخت هم درخت زیتون است؛ این به معنای اظهار همبستگی و همدلی با مردم فلسطین است ــ که مرکز زیتون آنجا است ــ و میخواهیم به این مردم مظلوم و عزیز و بسیار مقاوم، از دور سلام بدهیم و بگوییم ما همه جور به یاد شما هستیم، از جمله اینکه درخت زیتون را …

اهمیت واقعی درخت‌کاری برای اقتصاد کشور

… گرانی مشکل داریم. از همه‌ی راه‌های ممکن اقتصادی بایستی مسئولین استفاده کنند. البتّه مشغول کارند ــ من میبینم ــ و تلاش میکنند؛ ان‌شاءالله که این تلاشها را با قوّت ادامه بدهند و برای این مشکلات اقتصادیِ مردم راه‌حلّ درستی را ان‌شاءالله پیدا کنند و اجرا کنند. یکی از کارهای مهم همین مسئله‌ی درخت‌کاری است که میتواند برای اقتصاد کشور به معنای واقعی کلمه دارای اهمّیّت باشد. ما جزو کشورهای معدودی هستیم که حفظ محیط زیست را در قانون اساسی‌مان داریم. در قانون اساسی ما، حفظ محیط زیست تصریح شده و این چیز مهمّی است؛ هیچ کس نبایستی این قانون را نقض کند، و این جزو امتیازات برجسته‌ی قانون اساسی ما است. امیدواریم ان‌شاءالله در این قضیّه …

اهمیت این روز و توجه همیشگی همه به محیط زیست و فضای سبز

… حوادث طبیعی مثلاً آتش میگیرند که اینها قابل پیشگیری است؛ هم [برای] جنگلها، هم تالابها، هم دریاچه‌ها این بلاهای طبیعی وجود دارد، امّا قابل پیشگیری است؛ از اینها بایستی پیشگیری بشود که این به عهده‌ی مسئولین است و اگر نکنند، واقعاً در این مسئله تقصیر کرده‌اند. بنابراین امروز که روز درختکاری در نظر گرفته شده، روز مهمّی است؛ خوب است که همه در کشور، امروز و همیشه به مسئله‌ی محیط‌ زیست و فضای سبز اهمّیّت بدهند.

مشارکت در حرکت پربرکت درختکاری کشور با غرس یک درخت

خدا را شاکر هستیم که این توفیق را به ما داد که در ایّام درخت‌کاری با کسانی که به این حرکتِ با برکت در سطح کشور اقدام میکنند، ما هم همکار بشویم و ما هم یک درختی غرس کنیم. درباره‌ی مسئله‌ی محیط‌ زیست صحبتهای زیادی بنده کرده‌ام و دیگران هم گفته‌اند؛ امروز میخواهم راجع‌ به مسئله‌ی جاری کشور، یعنی این مسئله‌ی بیماری شایعی که در کشور هست، چند جمله عرض بکنم.

مژدهٔ بهار و یادآور اهمیت پوشش گیاهی در کشور

روز درخت‌کاری، هم مژده‌ی بهار است و هم یادآور اهمّیّت پوشش گیاهی در کشور است. عمده این است که در فرهنگ عمومی کشور، مسئله‌ی درخت و گیاه و پوشش گیاهی و جنگل و مرتع، جایگاه واقعی خودش را پیدا کند. ما امروز از ناحیه‌ی بی‌اعتنائی به جنگل، بی‌اعتنائی به مرتع، عدم توجّه درست به پوشش گیاهی در سراسر کشور خسارتهایی را متحمّل میشویم و اگر چنانچه …

شرکت در درختکاری عمومی و کاشت درخت میوه به پیشنهاد یک نامهٔ مردمی

خدا را شکر که امسال هم توفیق پیدا کردیم در درختکاریِ وسیع و عمومی ملّت ایران شرکت کنیم. من غالباً هر سال، درختهای کاج یا سرو یا درخت چنار -که درخت چنار، خیلی هم لازم و مفید و مهم است- و مانند اینها میکاشتم، لکن یک نفری در این یادداشت‌های مردمی که برای من هر روز می‌آید، به من نوشته بود که چرا درخت میوه نمیکارید؟ لذا امسال ما درخت میوه کاشتیم؛ یکی سیب است و یکی هم گیلاس؛ امیدواریم ان‌شاءالله به بار بنشیند و میوه بدهد و از میوه‌‌‌اش استفاده بشود.

کاشت نمادین درخت برای جلب توجه مردم و اثر آن

و امّا مناسبت جلسه‌ی امروز ما این است که ما هر سال در هفته‌ی نهال‌کاری و روزهای مربوط به محیط زیست و مانند اینها، به‌صورت نمادین یکی دو درخت اینجا بر زمین می‌نشاندیم؛ خب، احساس وظیفه‌ای بود که مردم توجّه پیدا کنند به مسئله‌ی درخت‌کاری؛ بی‌تأثیر هم نبوده. به درخت‌کاری - بخصوص در برخی از مناطق کشور، از جمله تهران - در این سالها توجّه شده است؛ برخی از کمبودها و مشکلاتی که در گذشته به‌وجود آمده، بتدریج اندکی حل شده؛ لکن همه‌ی مسئله این نیست. امسال به نظر ما رسید که به مناسبت اهمّیّت مسائلی که امروز ما دست به گریبان با آن مسائلیم، خوب است که این جلسه را تشکیل بدهیم و قدری مطالبی را عرض بکنیم. بعد هم …

لزوم نگهداری درختان کاشته‌شده به دست مردم یا شهرداری

… به‌قدر یک لوله‌ی آفتابه، مختصر آبی دارد می‌آید؛ این آدم همّت کرده، این آب را حفظ کرده، هدایت کرده، آورده، از این آب استفاده‌ی بهینه کرده. یعنی از این آبهای کشور میشود مردم در محیطهای زندگی خودشان استفاده‌های بهینه بکنند. «درخت‌کاری» از جمله‌ی کارهای خوب است. البتّه درخت را میکارند، من شنیدم درست نگهداری نمیشود. درخت‌کاری رایج شده امّا درخت که کاشتید، باید درخت را نگهداری کنید؛ حالا یا خودشان نگهداری بکنند یا دستگاه‌های شهرداری بکنند؛ بالاخره این کار باید انجام بگیرد.

درس قدردانی از درختان موجود و حفظ جنگل‌های کهن

… چقدر استفاده‌های چوبی میشود کرد، در حالی که جنگل هم مطلقاً تکان نخورد و مورد نقص قرار نگیرد - از بین بروند؛ این کار به نتیجه نمیرسد. این کارِ خیلی سودآوری نیست که انسان از این طرف درست کند، از آن طرف چیزهای اصلی را از دست بدهد؛ این را خیلی باید مراقبت کنید. درختکاری درسی است برای ما، که درخت موجود را قدر بدانیم. این درخت، یک درخت کم‌عمرِ کوچکی است چیز کم اهمیتی است، تأثیری هم ندارد؛ امروز هست، ممکن است فردا نباشد؛ اما آن درختی که صد سال، دویست سال عمر دارد، و این درختهای مجموعه‌ی عظیم جنگلها که باارزشند، اینها را بایستی ما نگه‌داریم و نگذاریم به اینها تعرض بشود.

درختکاری سالانه و انجام علنی آن برای تجلیل از حفظ منابع طبیعی

بنده هرسال در چنین روزهایی شخصاً درخت می‌کارم و این کار مخصوص امسال نیست. ولی امسال، تعمّداً انتخاب کردم که این درختکاری و احترام به گیاه و تجلیل از منطق نگاهبانی از منابع طبیعی و فضای سبز، در ملأ عام انجام گیرد؛ چون احساس می‌کنم حقیقتاً کشور به این قضیه به‌طور جدّی نیازمند است. درخت، مظهر حیات در طبیعتی است که ما آن را بانگاه عامیانه، بی‌جان می‌پنداریم. درخت وگیاه، در استفاده از منابع غیرقابل دسترسی دراعماق زمین و در میان ذرّاتِ خاک وتبدیل آنها به یک موجود مجسّمِ …

پیشنهاد کاشت درختان میوه‌دار در مراکز آبخیزداری با نظر متخصصان

… اگر چنانچه آبخیزداری را دستگاه‌های مربوط جدّی بگیرند و اهمّیّت بدهند -چه آنچه مربوط به وزارت کشاورزی است، چه آنچه مربوط به وزارت نیرو است- هم جلوِ سیلابهای بی‌مورد گرفته میشود، هم جلوِ ریزگردها گرفته میشود و هم بقیّه‌ی فواید گیاهان و درخت بر آن مترتّب میشود. در این آبخیزداری هم اگر بتوانند درختان میوه‌دار را در مراکز آبخیزداری غرس کنند، شاید منافعش بیشتر باشد؛ البتّه تشخیص این [امر] با متخصّصین است که آنها بایستی نظر بدهند. ان‌شاءالله که همه‌ی مردمی که امروز و این روزها درخت میکارند، مشمول لطف و برکت و رضایت الهی باشند.