رفتن به محتوای اصلی

دانشجو

نام‌های دیگر: دانشجویان، دانشجوی بومی، دانشجویان دختر، خوابگاه دانشجویی، خوابگاه دانشجویان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قشر دانشجو و نقش، وظایف و مسائل آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت برگزاری سمینار هفته وحدت حوزه و دانشگاه— ۱۳۶۰/۰۹/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

کلمه‌ى «دانشجو» هم باز همین‌جور از لحاظ بار معنایى از جهت دیگرى حامل یک معانى خیلى جالب توجّه و مهمّى است. دانشجو یعنى جوان طالب علمى که آینده دست او است؛ این خصوصیّات، در کلمه‌ى «دانشجو» هست. دانشجو یعنى جوان، قهراً چون دانشجویى مال دوران جوانى است؛ طالب علم بودن هم که خب در کلمه‌ى دانش و جستجوى از دانش هست؛ آینده هم دست او است، چون فرض این است که آینده‌ى کشور به سمت اداره‌ى علمى کشور پیش میرود؛ یعنى اداره‌ى عالمانه و منطبق بر موازین دانش. هر کشوری به این سمت که پیش برود و هر چه این دایره گسترش پیدا کند در هر کشورى، در هر جامعه‌ای که علم و فهم و محاسبه‌ى دقیق در همه‌ى شئون او دخالت داشته باشد، آن جامعه وضعش بهتر است. بنابراین دانشجو یعنى کسى که ناظر به آینده است، متعلّق به آینده است و آینده هم متعلّق به او است.
دانشجو باید اینجا قرار بگیرد؛ جایگاه دانشجو اینجا است. دانشجو میتواند مثل یک معلّم، مثل یک هشداردهنده، مثل یک چراغ راهنما عمل کند؛ به قدر توان خودش در محیطِ مساعدِ مناسبِ خودش. میتوانید عمل بکنید. این، آن چیزی است که به نظر من هویّت دانشجویان عزیز ما این است؛ این حالت توانایی برای بیان کردن، برای تبیین کردن و توضیح دادن.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

معنای دانشجو: جوان طالب علم که آینده متعلق به اوست

کلمه‌ى «دانشجو» هم باز همین‌جور از لحاظ بار معنایى از جهت دیگرى حامل یک معانى خیلى جالب توجّه و مهمّى است. دانشجو یعنى جوان طالب علمى که آینده دست او است؛ این خصوصیّات، در کلمه‌ى «دانشجو» هست. دانشجو یعنى جوان، قهراً چون دانشجویى مال دوران جوانى است؛ طالب علم بودن هم که خب در کلمه‌ى دانش و جستجوى از دانش هست؛ آینده هم دست او است، چون فرض این است که آینده‌ى کشور به سمت اداره‌ى علمى کشور پیش میرود؛ یعنى اداره‌ى عالمانه و منطبق بر موازین دانش. هر کشوری به این سمت که پیش برود و هر چه این دایره گسترش پیدا کند …

خطر انحراف فکری و سیاسی و هدف صرفاً شخصی در دانشجو

ببینید! این عناوین و مفاهیمى که در کلمه‌ى «دانشجو» گنجانده شده، خیلى مهم است. خب به همین دلیل فوراً اینجا استفاده کنیم، اگر دانشجو از لحاظ جهت‌گیرى فکرى و سیاسى دچار انحراف باشد، مصیبت بزرگى خواهد بود. اگر چنانچه هدف دانشجو عبارت باشد از اینکه درس بخوانم براى اینکه زندگى خودم را شخصاً آباد کنم، بقیّه هر چه شد، بشود، خیلى خطر بزرگى است. اگر جهت زندگى دانشجو این باشد که به مسائل جامعه و آنچه میگذرد، بى‌اهمّیّت، بى‌اهتمام، بى‌علاقه، بى‌مبالات باشد ــ فرض بفرمایید فلان ‌جا که بخشى از نیروهاى کشور دچار آفات عقیدتى و فکری‌اند، شانه بالا بیندازد، بگوید به من چه! همچنان ‌که اگر بگویند بخشى از مردم …

لزوم حساسیت همگان نسبت به سرنوشت قشر دانشجو

اگر چنانچه ما معناى دانشجو و مفاهیمى را که منطوی[2] و مندرج در عنوان دانشجو است بدقّت مورد ملاحظه قرار بدهیم، باید نسبت به سرنوشت قشر دانشجو خیلى حسّاس بشویم؛ هر که هستیم ــ چه خودمان دانشجو باشیم ، چه استاد باشیم، چه از مسئولین آموزش عالى کشور باشیم، چه از مسئولین کشور باشیم، چه یک آدمى معمولى باشیم که درخیابان داریم راه میرویم ــ اگر بدانیم دانشجو یعنى چه، باید نسبت به سرنوشت دانشجو خیلى حسّاس باشیم. بنده شخصاً، خوشبختانه این حسّاسیّت را از قبل از انقلاب داشته‌ام، لذا بخش عمده‌اى از عمر من با دانشجوها گذشته. در دوره‌ى پیش از انقلاب هم، مسجدى که من در مشهد میرفتم، مرکز دانشجوها بود.

دانشجویان برترین مخاطبان تبلیغ: جوان، باسواد و مؤثر در آیندهٔ کشور

خب مخاطب شما با این سه امتیازى که مال جوانى است، امتیاز دیگرى هم دارد و آن اینکه باسواد و اهل معرفت است؛ ترجیح دارد بر کسى که براى فهماندن به او، انسان مشکل دارد و درست درک نمیکند مطلب را. خب جوانِ باسواد هم امتیاز چهارم. امتیاز پنجم این است که آینده‌ى کشور دست او است؛ یعنى شما اگر چنانچه مخاطبین را به سبر و تقسیم[5] بخواهید در کلّ کشور مرتّب جدا کنید و اِفراز[6] کنید از هم، بهترینشان و شاید بشود گفت اشرف مخاطبین، این مخاطبینى‌اند که شما در دانشگاه‌ها با اینها مواجهید؛ جوان، باسواد، اهل معرفت، آینده‌دار، مؤثّر در آینده‌ى کشور؛ ببینید چقدر مهم است!

برخورد با دانشجویان مانند برخورد با فرزند و پرهیز از خشونت

… است؛ یعنى آن بُرندگى را با نرمش همراه بکند، مثل تأثیرى که قطرات آب بر روى یک سنگ میگذارد که با همان لین طبیعى خودش، آن‌قدر میچکد روى این سنگ که این سنگ را تحت‌ تأثیر قرار میدهد و گود میکند؛ این‌جور [باید باشد]؛ لین به این معنا؛ با نرمش، با محبّت، با مدارا. این دانشجوها مثل فرزندان شما هستند، باید برخورد با این جماعت دانشجو مثل برخورد با فرزند باشد. انسان گاهى از فرزند خودش یک خطائى هم میبیند، حتّى گاهى ممکن است عصبانى هم بشود امّا این عصبانیّت او را به یک برخورد خشن وادار نمیکند؛ این‌جورى باید باشد، مثل فرزندان خودتان. البتّه فرزند انسان مراتبى دارد؛ انسان از یک فرزند خیلى راضى است، از یک فرزند خیلى به آن حد راضى نیست. آنچه شما مشاهده میکنید در محیط‌هاى دانشجویى، آنچه خوب است و درخشان است و دلنشینِ براى شما است، همان طبیعت کار است. چون طبیعت جوان در محیط اسلامى، طبیعت خوب …

قطع نکردن رابطه با قشر دانشجو و عزم به حضور دوباره در دانشگاه‌ها

… سخنرانى و پاسخ به سؤالات داشتم؛ حالا هم ان‌شاءالله‌ خواهم آمد. باز این چند سالى هم که فاصله شده، این را هم خود من هیچ‌وقت راضى نبودم که نیایم به دانشگاه. افراد مدام میگفتند دانشگاه [برای] چه؛ لکن الان من راضى نیستم از اینکه این چندساله به دانشگاه نیامده‌ام. ان‌شاءالله‌ برنامه‌ریزى میکنم و باز هم مى‌آیم دانشگاه‌هاى مختلف، از ‌جمله دانشگاه تهران. یعنى نمیتوانم رابطه‌ام را با قشر دانشجو، به خاطر همین اهمّیّتى که از نظر من دارد قطع کنم.

تلقین اشتباهات سیاسی برخی مجموعه‌های دانشجویی از بیرون دانشگاه

… به استدلال، البتّه همراه با شرایط دانشجویى باشد ــ که از جمله‌اش درس خواندن و در کار تحقیق و درس پیشرفت کردن است ــ مخاطبى باقى نمیماند مگر اینکه به جهتى که شما میخواهید و به سمتى که شما رو دارید، گرایش پیدا خواهد کرد؛ مگر کسانى که دچار مرض و بیمارى هستند. این اشتباهاتى که در دانشگاه گاهى مشاهده میشود ــ [مثلاً] بعضى از این مجموعه‌ها که از لحاظ سیاسى اشتباهاتى دارند ــ غالباً چیزهایى است که از بیرون دانشگاه به اینها تلقین شده و مال خود جماعت دانشجو نیست؛ این را توجّه داشته باشید. اشکالاتى است که از بیرون تزریق کرده‌اند، تلقین کرده‌اند، تحمیل کرده‌اند بر مجموعه‌هاى گوناگون دانشجویى؛ اینها از خود فضاى دانشجویى برنمیخیزد و در آنجاها صفا و رو کردن به حقیقت و معنویّت وجود دارد. از این استفاده کنید.

لزوم ارتباط صمیمانه و روحانی روحانیون با مجموعه‌های دانشجویی

… بدهد و بتوانید صرف وقت بکنید و این مجموعه را هر چه قوی‌تر، عمیق‌تر، هوشمندتر و آگاه‌تر بکنید و عناصر فاضل و متدیّن و آگاه و عارف به وضع را هر چه بیشتر در این مجموعه وارد بکنید. گاهى اوقات در یک دانشگاه [فقط] یک نفر هست، خوب است دو نفر باشد، پنج نفر باشد. مجموعه‌هاى دانشجویى را تقسیم کنید؛ با آنها ارتباطات خوب، دوستانه، صمیمانه، ارتباطات روحانى، ارتباطات آخوندى برقرار کنید؛ همچنان که مردم عادت کرده‌اند که با روحانیّون ارتباط داشته باشند؛ ارتباط صمیمانه، دوستانه، نه ارتباطات شبیه پشتیبانىِ کمیته‌ى امدادى؛ آنها مسائل فرعى است. بعضى خیال میکنند که پشتیبانى از اینها این است که بیایند گرفتاری‌هایشان را مطرح کنند که «ما این‌قدر قرض داریم، ما این‌قدر فلان داریم»؛ نه، اینها نیست، اینها کارهاى فرعى است؛ مشغول شدن به این کارها مطلقاً انحراف از آن خطّ اصلى است؛ [بلکه] …

سپرده شدن امور کشور به دانشجویان در آینده‌ای نه‌چندان دور

… زندگى بکنید، از قبیل اینها و امثال اینها و بدتر از اینها، در بخشهاى مختلف هست ــ همه‌جا مثل هم نیست؛ این‌جور نیست که آدم گاهى چون گرفتاری‌هاى خودش را میبیند، از دور به جاهاى دیگر که نگاه میکند، نمیفهمد آنها هم گرفتارى دارند؛ خیال میکند که اینها مخصوص ما است؛ نه، گرفتارى البتّه هست، باید هم این گرفتاری‌ها برطرف بشود، شکّى نیست ــ ان‌شاءالله‌ شماها بیایید روى کار، بقایاى این گرفتاری‌ها را شماها برطرف کنید؛ در آینده‌ى نه ‌چندان دورى شماها ان‌شاءالله‌ امور مملکت را به عهده خواهید گرفت؛ خب این معلوم است که درست خواهد شد؛ شکّى نیست ــ این گرفتاری‌هایى که هست، چیز مهمّى نیست؛ اینها طبیعت بد عمل کردن‌هایى است که گوشه‌کنار ماها خودمان داریم، امّا آنچه طبیعت لطف خدا است، خیلى بارزتر است، خیلى واضح‌تر است و چیزهاى عجیبى مشاهده میشود. ان‌شاءالله‌ …

فراوانی جوانان صاحب‌فکر و اندیشه در میان دانشجویان

… مردم به اسلام و نظام و ایمان اسلامی است. این را هم به شدّت تبلیغ میکنند. خوب؛ در داخل کشور، جوانان ما، دانشجویان ما، همین دانشگاه تهران ما، همین مسجد دانشگاه، شاهد عبادت و راز و نیاز و نماز جماعت و اعتکاف و روزه‌دارىِ برجسته‌ترین جوانان این مملکت است. بهترین جوانان هر کشور، جوانانی هستند که صاحب فکر و با اندیشه باشند. قاعدتاً و غالباً در میان دانشجویان، این‌طور کسانی به صورت وافر پیدا میشوند؛ البته در بین غیردانشجویان هم این‌طور جوانان خوب هستند. ولی در زمان قدیم - زمان ما که جوان بودیم - در میان دانشجویان، در دانشگاه تهران و بعضی دانشگاههای دیگر و در همه ایران، شاید هزار نفر اعتکاف نمیکردند! در قم که مرکز دین و عبادت بود، شاید چند صدنفر طلبه …

تأثیر دانشجو بر خانواده و جامعه

… است، دارند کار میکنند، دارند فعّالیّت میکنند. دشمن خیلى فعّال است، چون میداند اهمّیّت دانشگاه را؛ هم براى حال، هم براى آینده؛ دانشگاه این‌جورى است. دانشگاه، هم براى حال مؤثّر است، هم براى آینده. گفتیم در یک قسمت، آینده‌ساز کشورند؛ الان هم همین‌جور است. جوان دانشجو، روى محیط خانواده، روى محیط زندگى، روى محیط جامعه اثر میگذارد، خیلى تأثیردار است. دشمنان اسلام در محیط دانشگاه امیدهایى دارند.

گرایش‌های جدی دینی اکثر دانشجویان

البتّه همان‌طور که گفتم، خوشبختانه محیط دانشگاه مجموعاً محیط خوبى است؛ جوانها مؤمنند، بچّه‌هایى هستند که گرایشهاى دینى و اسلامىِ بسیار جدّى‌ای دارند. البتّه بعضى مجموعه‌ها مثل انجمنهاى اسلامى ــ نه در همه ‌جا ــ مورد توجّه دشمنان قرار گرفته‌اند و در بعضى از آنها حتّى نفوذ شده؛ مثل اوّل انقلاب؛ اوایل انقلاب هم همین‌جور بود. اوایل انقلاب هم دشمنان که دیدند انجمنهاى اسلامى خیلى فعّالند، چه در دانشگاه، چه در …