کلمهى «دانشجو» هم باز همینجور از لحاظ بار معنایى از جهت دیگرى حامل یک معانى خیلى جالب توجّه و مهمّى است. دانشجو یعنى جوان طالب علمى که آینده دست او است؛ این خصوصیّات، در کلمهى «دانشجو» هست. دانشجو یعنى جوان، قهراً چون دانشجویى مال دوران جوانى است؛ طالب علم بودن هم که خب در کلمهى دانش و جستجوى از دانش هست؛ آینده هم دست او است، چون فرض این است که آیندهى کشور به سمت ادارهى علمى کشور پیش میرود؛ یعنى ادارهى عالمانه و منطبق بر موازین دانش. هر کشوری به این سمت که پیش برود و هر چه این دایره گسترش پیدا کند در هر کشورى، در هر جامعهای که علم و فهم و محاسبهى دقیق در همهى شئون او دخالت داشته باشد، آن جامعه وضعش بهتر است. بنابراین دانشجو یعنى کسى که ناظر به آینده است، متعلّق به آینده است و آینده هم متعلّق به او است.دانشجو
نامهای دیگر: دانشجویان، دانشجوی بومی، دانشجویان دختر، خوابگاه دانشجویی، خوابگاه دانشجویان
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
قشر دانشجو و نقش، وظایف و مسائل آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:پیام بهمناسبت برگزاری سمینار هفته وحدت حوزه و دانشگاه— ۱۳۶۰/۰۹/۲۷
سیر زمانی
از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴۱۳۶۰۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
دانشجو باید اینجا قرار بگیرد؛ جایگاه دانشجو اینجا است. دانشجو میتواند مثل یک معلّم، مثل یک هشداردهنده، مثل یک چراغ راهنما عمل کند؛ به قدر توان خودش در محیطِ مساعدِ مناسبِ خودش. میتوانید عمل بکنید. این، آن چیزی است که به نظر من هویّت دانشجویان عزیز ما این است؛ این حالت توانایی برای بیان کردن، برای تبیین کردن و توضیح دادن.شاهدها (۹ پاراگراف)
علم و تدین دو عنصر اصلی و جداییناپذیر تربیت دانشجو
دو عنصر اصلى در تربیت دانشجو هست که هیچکدام نبایستى مغفولٌعنه بماند؛ اگر مغفولٌعنه ماند، ما ضرر خواهیم کرد: یکى عنصر علم و تحقیق و کارایى علمى و جوشیدن استعدادهاى علمى و این چیزها است، یکى هم عبارت است از روحیه و تدیّن و حرکت صحیح و سالمسازى معنوى و روحى دانشجو. این دو بایستى بىتفکیک از هم، در دانشگاهها با قدرت و با توان کامل کشور و ظرفیّت کامل کشور تعقیب بشود. در کار اوّل اگر کوتاهى کردیم، نتیجه چیست؟ همه میدانند؛ دانشگاهى که نتواند علم و تحقیق را به دانشجو منتقل بکند و نتواند دانشجو را یک عالِم، یک استاد، یک صاحب صلاحیّت، یک مبتکر و بالاخره یک مدیر بالفعل براى یک بخشى از بخشهاى بىشمار ادارهى جامعه بسازد، آن …کمبود توجه به روحیه، تدین و آگاهی دانشجو در فضای دانشگاهی کشور
عنصر دوّم، که آن هم البتّه از نظر جمع شما مغفولٌعنه نیست ــ این را بنده، هم علىالقاعده باید میدانستم که یک چنین جمعى غافل از این مسئلهى دوّم نیست و هم اینکه تقریباً با شماها، یکایک نشستوبرخاست کردهام؛ چه در این شورا، چه در خارج از این شورا، و میدانم که شماها همه به این توجّه دارید ــ لکن در فضاى عمومى دانشگاهى کشور، به این نکتهى دوّم توجّه کافى وجود ندارد، مسئلهى روحیهى دانشجو و تدیّن دانشجو و آگاهى دانشجو و بیرون آوردن او از یک عنصر علمىِ بىجهت و بىهدف، به سمت یک عنصر علمىِ جهتدار و یک انسان علمى.دانشجویان از پیشبرندگان و پایههای اصلی انقلاب
و آنگاه روحیهی انقلابى دانشجوها. این دانشجوها همچنان که همواره دانشجوها یعنى قشر دانشجو در همهجاى دنیا [اینجور] بوده، بایستى کسانى باشند که جزو پیشبرندگان انقلاب باشند؛ جزو پایههاى اصلى انقلاب باشند؛ نسبت به مسائل انقلابى هرگز احساس سردى نکنند. خب، این شیوههایى لازم دارد؛ این، همینجورى دستورى نیست؛ این حکمى نیست که بگوییم که دانشجوها! شما بانشاط در راه هدفهاى انقلاب حرکت کنید. اینجورى نمیشود. نشاط یک چیزى است که باید آن را در یک قشر به وجود آورد. باید دنبالگیرى کنید، ببینید چگونه میشود این نشاط …ویژگیهای استثنایی نسل دانشجو و لزوم پذیرش تأثیرات آن
دانشجو، یک نسل استثنائى است؛ یک موجود استثنائى است. حتّى طلبهى جوان از این جهت با دانشجو تفاوتهایى دارد. دانشجو جوان است، در صراط علم و دانش است، با محیطهاى آزاد آشنا است، در یک جا مجتمع است، آن هم با این کمّیّت زیاد. خب این خصوصیّات بر روى هم و این ترکیب، یک چیز خاصّى را و حالت خاصّى را و تأثیرات خاصّى را به وجود مىآورد. این تأثیرات را بایست پذیرا بود.حق سؤال و اعتراض و پیشنهاد دانشجو در عین لزوم تبعیت از تصمیمات مسئولان
ما نباید انتظار داشته باشیم که دانشجوجماعت، دربست سیاستهاى دستگاههاى اجرائى را به طور کامل بپذیرد و با همهى وجود قبول بکند. البتّه باید تسلیم شد در مقابل سیاستهاى مسئولین دستگاهها، در این شکّى نیست ــ وقتى که دستگاهها و مجریان کشور یک تصمیمى میگیرند، آن تصمیم براى افرادى که در محدودهى کار آنها هستند، واجبالاطاعه است ــ امّا به آن دانشجو این حق را باید داد که به مقتضاى جوانى، به مقتضاى آن روحیهى شور و نشاط و شوقى که دارد، یک حالت سؤالى داشته باشد، احیاناً اعتراضى داشته باشد، پیشنهادى داشته باشد؛ در محیط دانشگاه، اینها را بایستى تحمّل کرد، بایستى اینها را پذیرفت. و این از جملهى عواملى است که آن شور و نشاط را در آنها زنده نگه میدارد، و آنها را همچنان دانشجو نگه میدارد.خودسازی اخلاقی از بزرگترین وظایف دانشجویان
شما دانشجویانى که در این محفل هستید و همهى دانشجویان در سرتاسر کشور متوجّه باشند که یکى از بزرگترین وظایف آنها خودسازى اخلاقى است: اخلاق خود را تکمیل کنید؛ شما جوانها این فرصت را دارید. دوران، دوران شما است. در دوران خوبى زندگى میکنید؛ در سایهى حکومت قرآنى و حکومت اسلامى و فرهنگ اسلامى زندگى میکنید و فرصت دارید براى والا و شایسته شدن از لحاظ روحى و معنوى؛ این فرصت را مغتنم بشمارید. علم در کنار اخلاق؛ پیشرفت …لزوم شناخت خلأ و کمبود فکری دانشجو
… چیزهای ناپسندی هست؛ شما با این دانشگاه میخواهید چه کار کنید؟ آیا همین دانشگاه است که باید با حوزه ارتباط داشته باشد و وحدت حوزه و دانشگاه را تأمین کند؟ پس اگر میخواهید قائمه و فهرستی از مسائل بیرون حوزه درست کنید، رقم مهمش را مسائل دانشگاه به نظر بیاورید. البته مسائل دانشگاه هم به معنای نیاز دانشجوست - عین همان بیانی که در باب طلبه گفتیم - ببینیم الان واقعاً خلأ این دانشجو چیست و چه چیز کم دارد که ما باید آن را تأمین کنیم.لزوم انجام هر کار ممکن برای دانشجو
… را به عهده بگیرد. اصلاً فلسفهى دانشگاه این است دیگر؛ وَالّا دانشگاه که براى این نیست یک عدّهاى مثلاً فرض کنید اینجا مستخدم باشند و ارتزاقشان از اینجا باشد ــ خب این قهرى است، امّا هدفْ این نیست ــ هدف این است که دانشجو آنجا بتواند به صلاحیّتهاى لازم برسد. ما هر کارى میتوانیم بکنیم براى دانشجو، باید بکنیم.وظیفهٔ دانشجویان در شناسایی و طرد سیاستبازان
البتّه این را هم باید مراقبت کرد که محیط دانشجویى میدانى نشود براى تاختوتاز سیاستبازهاى حرفهاى. اینکه یک آقایى از آن طرف بلند شود برود و دانشگاه را براى خاطر یک غرض سیاسى، یک هدف ناسالم به هم بریزد و عدّهاى از دانشجوها را مشوّش کند، اصلاً قابل قبول نیست. خود دانشجوها البتّه بایستى اینطور افراد را شناسایى کنند و آنها را طرد کنند و از محیط خودشان بیرون کنند. محیط دانشجویى، بایست دانشجویى بماند؛ باید پاک بماند. آگاهى سیاسى داشتن و بینش سیاسى پیدا کردن، یک مسئله است، امّا در معرض سیاستبازىِ سیاستبازها قرار گرفتن، مسئلهى دیگر است.