رفتن به محتوای اصلی

دانشجو

نام‌های دیگر: دانشجویان، دانشجوی بومی، دانشجویان دختر، خوابگاه دانشجویی، خوابگاه دانشجویان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قشر دانشجو و نقش، وظایف و مسائل آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت برگزاری سمینار هفته وحدت حوزه و دانشگاه— ۱۳۶۰/۰۹/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

کلمه‌ى «دانشجو» هم باز همین‌جور از لحاظ بار معنایى از جهت دیگرى حامل یک معانى خیلى جالب توجّه و مهمّى است. دانشجو یعنى جوان طالب علمى که آینده دست او است؛ این خصوصیّات، در کلمه‌ى «دانشجو» هست. دانشجو یعنى جوان، قهراً چون دانشجویى مال دوران جوانى است؛ طالب علم بودن هم که خب در کلمه‌ى دانش و جستجوى از دانش هست؛ آینده هم دست او است، چون فرض این است که آینده‌ى کشور به سمت اداره‌ى علمى کشور پیش میرود؛ یعنى اداره‌ى عالمانه و منطبق بر موازین دانش. هر کشوری به این سمت که پیش برود و هر چه این دایره گسترش پیدا کند در هر کشورى، در هر جامعه‌ای که علم و فهم و محاسبه‌ى دقیق در همه‌ى شئون او دخالت داشته باشد، آن جامعه وضعش بهتر است. بنابراین دانشجو یعنى کسى که ناظر به آینده است، متعلّق به آینده است و آینده هم متعلّق به او است.
دانشجو باید اینجا قرار بگیرد؛ جایگاه دانشجو اینجا است. دانشجو میتواند مثل یک معلّم، مثل یک هشداردهنده، مثل یک چراغ راهنما عمل کند؛ به قدر توان خودش در محیطِ مساعدِ مناسبِ خودش. میتوانید عمل بکنید. این، آن چیزی است که به نظر من هویّت دانشجویان عزیز ما این است؛ این حالت توانایی برای بیان کردن، برای تبیین کردن و توضیح دادن.

شاهدها (۳۹۱ پاراگراف)

دانشجویان و دانش‌آموزان امید آیندهٔ ملت و نیاز کشور به آنان

دانشجویان و دانش‌آموزان که جوانان فعّال در عرصه علم و دانش و معرفت و آگاهیاند و خود را برای آینده اداره کشور در لایه‌های مختلف آماده میکنند، در واقع امیدهای آینده ملت و جامعه‌اند. یعنی این کشور و این ملت و این نظام برای آینده خود نیاز به این جوانان دارد. پس یکی از عناصر اصلی برای عزّت هر کشور و تأمین آینده هر کشور، جوانانی هستند که امروز مشغول تحصیلند. هرچه تحصیل اینها، کارکرد اینها، پرورش فکری و اخلاقی و دینی اینها بهتر و بیشتر باشد، آینده کشور از همه نظر بیشتر تأمین است؛ علاوه بر این‌که در هر برهه‌ای از …

مسئولیت و افتخار مشارکت در بنای کشوری مستقل و مقتدر و حراست از انقلاب

نسل‌ دانش‌ پژوه‌ امروز، می‌تواند در بنای‌ کشوری‌ مستقل‌ و مقتدر و پیشرو سهیم‌ گردد و بنای‌ شامخی‌ را که‌ نسل‌ انقلاب‌ با فداکاریهای‌ کم‌نظیر خود در میان‌ طوفان‌ ستیزه‌ها و کینه‌ ورزیها بر پا داشت‌، استحکام‌ و ماندگاری‌ بخشد و هشیارانه‌ از آن‌ حراست‌ کند. این‌ مسؤولیتی‌ و نیز افتخاری‌ عظیم‌ است‌.

قدردانی از ملت، فرهنگ، ایمان و نظام اسلامی و آمادگی برای نقش‌آفرینی

عزیزان‌! ملت‌ خود، فرهنگ‌ خود، ایمان‌ خود، نظام‌ اسلامی‌ سر افزار خود را قدر بدانید و خود را برای‌ یاری‌ رساندن‌ و نقش‌آفرینی‌ در آن‌ آماده‌سازید.

لزوم اثرگذاری دانشجویان مؤمن و انتقال معارف در دانشگاه

آنچه که من عرض میکنم، این است که در محیط دانشگاه سعی بر اثرگذاری کنید. به آنچه فرا گرفتید، اکتفا نکنید؛ سعیتان این باشد که آن را منعکس و منتقل کنید. در محیط دانشگاه، دلها و فکرهای زیادی هستند که میتوان آنها را با شعاع این معارف، منوّر کرد. سعی دشمن این است که جوانها از این معارف دور بمانند. همچنان که در قرآن ملاحظه میکنید «و هم ینهون عنه و ینأون عنه[4] ». درباره‌ی پیام پیغمبران نیز همین‌طور بوده است. درباره‌ی پیام پیغمبر اسلام نیز همین‌طور بود. دشمنان، هم دیگران را از قرار گرفتن در شعاع این …

لزوم مراقبت خود دانشجویان از نزدیک شدن مجموعه‌های بدنیت

… از یک نیّت خوب، از یک انسان خوب، از یک حرکتِ خوب سوءاستفاده کند که انسان دلش میسوزد و اگر بتواند، حاضر نیست چنین چیزی اتفّاق بیفتد. این‌جا هم از همان قبیل است. دانشجویان باید مواظب باشند. نمیشود بگوییم کسانی مواظب دانشجویان باشند؛ این نقض غرض خواهد شد. خودِ دانشجویان باید مواظب باشند که انسانهای بد نیّت، تجمّعهای بد نیّت، تشکیلاتهای بد نیّت، مجموعه‌های بد نیّت و بد سابقه و بد نام، نزدیک نشوند. اگر هم میخواهند کار خیری بکنند، بروند خودشان کار خیر بکنند؛ به مجموعه دانشجویی کاری نداشته باشند.

رد نسبت دادن اهانت به قشر دانشجو و تدین دانشجویان مانند دیگر مردم

نکته دوم این است که دیدم در اعلامیه‌ها و در بعضی از بیانها گفته میشود یک «نشریه دانشجویی» این مطلب را درج کرده است. چرا پای دانشجو را به میان میکشید!؟ مگر چند نفر دانشجو در چنین کاری دخالت داشتند که حالا بعضیها اسم دانشجو را با چنین چیزی همراه میکنند!؟ از جمله قشرهایی که در این قضیه کاملاً قاطع و صریح ابراز بیزاری کردند، دانشجویان ما بودند. گیرم حالا دو نفر دانشجو در جایی حرکتی انجام دادند؛ این را نمیشود به حساب دانشجویان گذاشت. افراد مراقب باشند؛ دشمن روی این خصوصیات خیلی حسّاس است. مرتّب اسم دانشجو را بیاورند، تا ذهنها را نسبت به قشر دانشجو بدبین کنند؛ همان حالتی که قبل از انقلاب بود. قبل از انقلاب، پیش علما و بزرگان حوزه میرفتند و از دانشگاه به عنوان یک مرکز بیدینی اسم میآوردند؛ …

تلاش علمی مهم‌ترین مسئولیت جوان مستعد نسل کنونی

اینک دروازه‌ی سال تحصیلی تازه‌ئی بروی خیل عظیم دانشجویان ما گشوده می‌شود و راهنوردان دانش و تحقیق، با توفیق الهی، جدّ و جهد خود را برای عبور از گردنه‌های علم و معرفت آغاز می‌کنند تا به قله‌های کمال برسند. این مهمترین مسئولیت جوان با استعداد نسل کنونی است.

هوشیاری سیاسی و حفظ محیط علم و دین و تلاش انقلابی در دانشگاه

… امروز هم در تلاش است که دانشگاه را از صراط مستقیم علم و دین و روحیّه‌ی انقلابی منصرف کند. بزرگترین مسئولیت در مقابله با توطئه دشمنان، بر دوش خود دانشگاهیان عزیز چه اساتید و چه دانشجویان است، و یقیناً مانند برخی مقاطع حساس گذشته به این مسئولیت عمل خواهند کرد. انتظار اینجانب از فرزندان دانشجویم آن است که هوشیارانه حوادث سیاسی جهان و کشور را زیر نظر داشته باشند. دشمن را در هر جا و با هر چهره‌ئی بشناسند و هدفها و روشهای خصمانه را با تیزبینی تشخیص دهند. در هیچ شرائطی اجازه‌ی اخلال در روند علم و دین را در دانشگاه به کسی ندهند و محیط مصفّا و پرنشاط دانشجوئی را برای پیشرفت سریع علمی همراه با تعهّد و تدیّن و تلاش انقلابی حفظ کنند.

توصیه به کسب دانش و تعمیق ایمان و صفای دل

شما در بهار زندگی خود به کسب دانش سرگرمید. اولاً این را مهم شمرید و هرچه می‌توانید از آن برخوردار شوید، ثانیاً عمق بخشیدن به ایمان و دست یافتن به معرفت دینی و مجاهدت برای حفظ طهارت و صفای دل نیز در جوانی از همیشه میسرتر است. در این نیز کوششی در خور بکار برید.

لزوم آگاهی دانشجویان خارج از کشور از وضع میهن و چالش ملت

ثالثاً از مطالعه در وضع میهن عزیز خود و چالش بزرگی که ملت رشید و مؤمن و روشن‌بین ما بدان سرگرم است، غافل نمانید. این رابطه‌ی ذهنی، بی‌گمان عزم هر انسان آزاده و شرافتمندی را بر پیوستن به جهاد بزرگ ملت ایران در راه بنای آینده‌ی شامخش، مستحکم و بی‌تزلزل می‌سازد. شما و نسل جوان مؤمن و کارآمدی که در راه است، به خواست خدا بر همه‌ی بداندیشهایی که استقلال و آزادی و جمهوری اسلامی ایران را هدف گرفته است، غلبه خواهید کرد؛ ان‌شاءاللَّه.

دیدار با دانشجویان آسیب‌دیدهٔ کوی و ستایش ایمان و صداقت آنان

… با این مقدّماتی که گفتم، آدم ذهنش به هزار جا میرود. آدم باورش نمی‌آید که حادثه، حادثه عادّی و پیش‌آمده باشد؛ گمان میکند که این حادثه را پیش آورده‌اند. منتها در این‌جا آماج و بلاکش و جورکشِ حادثه، یک عدّه جوان دانشجوی مظلوم شدند که واقعاً دل انسان خون میشود. این جوانان پیش من آمدند. آن شبی که این جوانانِ آسیب‌دیده و مصدومِ کوی دانشگاه پیش من آمدند، هر کار کردم که ذهنم از این برادران منصرف شود، نشد. انسان نمیتوانست خودش را از تلخىِ این حادثه دور کند. اینها جوانان نجیب و خوب و حقیقتاً مؤمن و صادق و پُرشوری محسوب میشدند که عمدتاً متعلّق به شهرهای دیگر - اصفهان، خراسان، یزد و ... - بودند؛ البته تعدادی هم تهرانی بودند. جماعتی از این جوانان آمدند و من از نزدیک آنها را دیدم. حقیقتاً دل انسان آتش میگیرد که این قدر دستهای دشمن، بیملاحظه و در ارتکاب به جنایت بیباک باشد که اگر این حادثه، حادثه‌ای محسوب شود که برنامه‌ریزی کرده و عمداً خواسته باشد آن …

مؤمن و هوشیار بودن تودهٔ دانشجویان و اعلام جدایی از دشمن

… گویم و خود خندم! خودشان گفتند، خودشان هم کیف کردند که دانشجویان با نظام مخالفند و اسلام را قبول ندارند! کدام دانشجویان؟ بله؛ ممکن است چهار نفر از نوکران و مزدوران شما در گوشه‌ای باشند و پسران یا دختران آنها هم دانشجو باشند - البته معلوم هم نیست این‌طور باشد؛ اما حالا به فرض چهار نفر هم پیدا شدند - ولی توده دانشجویان، مؤمن و هوشیار و رشید و آگاهند. دیدید با این‌که احساساتشان جریحه‌دار شده بود - قضیه کوی دانشگاه، حقیقتاً دانشجویان را عصبانی و ناراحت کرده بود - تا دیدند دشمن میخواهد استفاده کند، اعلان کردند و گفتند ما نیستیم. دانشجویان ما فرزندان ما هستند؛ فرزندان شما که نیستند؛ بچه همین خانواده‌اند. بچه این خانواده، حتّی اگر بچه تُخس هم باشد، وقتی که ببیند دشمن به خانه حمله کرد، میرود سینه سپر میکند. حتّی آن تُخسها گاهی بهتر هم سینه سپر میکنند! بچه خانواده، خودش را در دفاعِ مقدّس …

ناکام کردن بازی دشمن با عنصر دانشجو با هوشیاری و ایمان

درس چهارم به دانشجویان است. دانشجویان عزیز! ببینید که دشمن در محاسباتِ خود عنصر دانشجو را وارد میکند. البته از مدّتی پیش وارد کرده است؛ اما حالا دشمن به صورت عملی میخواهد با عنصر دانشجو، بازی کند. هوشیاری شما، آگاهی شما، ایمان شما و دقّت نظر شما باید دشمن را ناکام کند. هرچه میتوانید، در موضع یک انسان آگاه و هوشیار عمل کنید. مملکت متعلّق به شماست. ما که رفتنی هستیم؛ نسل شماست که این مملکت را میگیرد. پدران و نسل قبل از شما توانستند این کشور را از چنگ غارتگران خارجی - و عمدتاً امریکایی - خارج کنند. آنها هنوز هم دست و پا …

هدف دشمن و تلاش ناموفق او برای رویارو کردن دانشجویان با نظام

… در همه جا داخل میکنند بشناسید؛ دستهای پنهان را ببینید. هیچ کس به‌خاطر غفلت ستایش نمیشود. هیچ‌کس به‌خاطر چشمها را بر هم گذاشتن، مدح نمیشود. اگر بر آدم غافل ضربه‌ای وارد شد، اوّل کسی که مسؤول و مذموم است، خود اوست؛ مراقب باشید. دانشجو، قشر فاخر و با ارزشی است. دشمن، دانشجو را هدف گرفته است. چند سال است سعی میکنند بلکه بتوانند دانشجویان را در مقابل نظام قرار دهند؛ اما موفّق نشدند؛ بعد از این هم موفّق نخواهند شد. اگر یک عدّه نفوذی خواستند از فرصتی استفاده کنند و از آب گل‌آلودی ماهی بگیرند - وارد اجتماع دانشجویان شدند و شعارهایی درست کردند و حرفهایی زدند - خیال نکنند که ما اشتباه خواهیم کرد؛ نه، ما اشتباه نخواهیم کرد. ما مخاطب و طرفِ خودمان را میشناسیم. دانشجو، فرزند …

هوشیاری در برابر تشویق به رها کردن درس و امتحان برای اجتماع

در یک چنین موقعیّت و فصل حسّاسی مثل این فصل سال - فصل امتحانات دانشجویی، فصل کنکور؛ که همه خانواده‌هایی که جوانی دارند، این فصل که میشود، همه همّت خودشان را میگذارند که جوانشان حواسش جمع باشد و بتواند در امتحان یا در کنکور موفّق شود - آن کدام دستی است، آن کدام دشمن آینده این مملکت و دانشگاه این مملکت است که این طور جوانان را به یک سمت انحرافی میکشاند، سرگرمی درست میکند و تشویق مینماید به این که سراغ درس و سراغ امتحان نروید؛ اجتماع کنید؟! اوّل کسی که این جا باید هوشیارانه چشم خود را باز کند و تصمیم بگیرد، خودِ دانشجوست.

اولویت درس و مشغول‌الذمه بودن دانشجوی درس‌نخوان

… دانشجویان بعد از درس خواندن، خیلی فعّالیتها در دانشگاه میتوانند بکنند. بیرودربایستی باید به شما عرض کنم که اگر شما بخواهید درس خواندنتان را فدای این کارهایی بکنید که خیال میکنید خوب است -حالا یا خوب است، یا خوب هم نیست- بنده هیچ اعتقادی به این کار ندارم. درس، اوّل است. فلسفه‌ی حضور شما در آن‌جا درس خواندن است. اگر واقعاً دانشجویی درس نخواند، بلاشک بدانید که او مشغول ذمّه است؛ یعنی ذمّه‌اش مشغول مردم و خدا و همه است! هرکسی که سهمی در ایجاد این دانشگاه دارد، ذمّه‌اش مشغول به اوست و باید پیش خدای متعال جواب دهد. حالا در دنیا ممکن است کسی یقه‌ی کسی را در این‌طور چیزها نگیرد؛ اما در روز قیامت یقیناً سؤال خواهند کرد که چرا درس نخواندی!؟ پس، اوّل درس خواندن است.

اهمیت قشر دانشجو به‌عنوان تصمیم‌گیران و مدیران آیندهٔ کشور

… افطار با شما عزیزان؛ این هم جنبه‌ی نمادین دارد. شما گلچینی از مجموعه‌ی دانشجویان کشور هستید. این جلسه‌ی ما پارسال هم بود. دو سه سال است که ما این جلسه را در ماه رمضان داریم. این نشانه‌ی محبّت من و اهمیتی است که در قلب خودم برای قشر دانشجو، قائل هستم. قشر دانشجو برای ما، برای این کشور و برای آینده، مهم است. شما امروز جوانید، دانشجویید و در دانشگاهید. فردا مراکز تصمیم‌گیری و آینده‌ی این کشور در دست شماست؛ مدیریتهای بزرگ، مدیریتهای اقتصادی و فرهنگی در اختیار شماست. این مهمّ است که جوان امروز، جوانىِ خودش را چگونه بگذراند و با چه حال و هوا و در چه جهتی حرکت کند. جوان امروز، اگر اهل دین، اهل معنویت، معرفت، اندیشیدن و اهل تقوا به این معنا بود - یعنی با محاسبه، با دقّت، با اندیشه و با نظر فکر کردن و تصمیم‌گرفتن و اقدام کردن …

لزوم تلاش، مطالعه و پرسشگری دانشجویان برای حصول مقصود دانشگاه

بله؛ کیفیّت خیلی مهمّ است، شما راست می‌گویید. من هم اعتقادم همین است که دانشجویان ما در دوره‌ی دانشگاه، حقیقتاً باید کار کنند و بدون کار کردن و بدون زحمت کشیدن - هم درس بخوانند، هم مطالعه کنند و هم استاد را سؤال پیچ کنند - مقصود حاصل نمی‌شود. از این همه هزینه‌ای که برای دانشگاه کشور می‌شود، مقصودِ کامل حاصل نمی‌گردد و یک مشت نیمه سواد - چه دختر، چه پسر - به‌وجود می‌آیند. درعین‌حال که این حقیقتی است، اما راه یافتن جوانان - و در زمان ما بخصوص راه یافتن دخترها - به دانشگاه فی‌نفسه چیز خوبی است. علّت این است که بالاخره جای درس خواندن و مطالعه کردن و روشنفکر و آگاه شدن، عمدتاً دانشگاه است. درست است که بیرون دانشگاه هم ممکن است کسی …

همراهی دانش‌اندوزی با فعالیت ایمانی و گسترش معرفت دینی و سیاسی

جوانان عزیز حضور در صحنه‌ی پُرشور دانش‌اندوزی که از زیباترین و مبارکترین فصول دوران جوانی است، هنگامی که با مجاهدتهای اسلامی و تلاش در راه گسترش فهم و معرفت درست دینی و سیاسی همراه باشد، یکی از برترین آمیزه‌های معنوی برای نسل جوان کشور را پدید می‌آورد. اکنون شما این امتیاز بزرگ را دارید که در حال تحصیل علم، به آن فعالیت ایمانی نیز اشتغال جسته‌اید و مجموعه‌ی شما یکی از تشکلهایی است که به دانشگاه کشور، جلوه‌ی مضاعفی از بروز تواناییهای معنوی و فکری جوانان بخشیده است. این را قدر بدانید و این موجودی ارزشمند را هرچه می‌توانید عمق و کیفیت دهید.

نقش شورانگیز دانشجویان در مبارزه با دشمن و مقابله با تهاجم او

جوانان ما، مخصوصاً دانشجویان، شور انگیزی در مبارزه با دشمن و مقابله با تهاجم او بر دوش دارند. انجمنهای اسلامی و دیگر تشکلهای اسلامی دانشگاهها، باید خود را در صفوف مقدم این مبارزه‌ی پرشور قرار دهند.

سه شاخص دانشجوی موفق: درس خواندن، تهذیب اخلاق و ورزش

به نظر من دانشجوی موفّق کسی است که خوب درس بخواند؛ خوب تهذیب اخلاق کند و خوب به ورزش بپردازد. من برای دانشجوی موفّق، سه شاخص دارم. البته ممکن است یک جوان موفّق در خانه، معیارهای دیگری داشته باشد؛ یک کاسب موفّق، یک اداری موفّق، معیارهای دیگری داشته باشد؛ اما دانشجوی موفّق، به حیث دانشجویی، این است: باید خوب درس بخواند، به اخلاق و تهذیب نفس بپردازد، ورزش هم بکند.

لزوم حضور فعال و بانشاط دانشجویان در مسائل سیاسی، اجتماعی و جهانی

دانشجویان یکی از قشرهای زنده و فعّال و بانشاطند. در قضایای اجتماعی و سیاسی هم باید همین‌طور زنده و فعّال و بانشاط شرکت کنند. خیلی خوب است که در قضایای مختلف، مسائل سیاسی جامعه، در انتخابات، راهپیماییها، موضعگیریها، بخصوص موضعگیریهایی که در زمینه مسائل جهانی و بین‌المللی است و خیلی هم مهمّ است، دانشجو فعّال باشد. اما این‌که میگویید مبنای علمی ندارد، خوب است که داشته باشد. حالا من در آن مورد نظری ندارم.

هشدار دربارهٔ تلاش برای به جان هم انداختن دانشجویان و بازداشتن آنان از درس

… دارید که به نظر خودتان لازم است، ولی ممکن است از نظر دیگری هم لازم نباشد. خیلی خوب؛ دور هم جمع شوید؛ اما آن گروهِ دیگر، تا دید که شما جلسه یا اجتماع دارید، اجتماعش را به وقت دیگری بیندازد؛ این درست است. عزیزان من! این چیزی که من میگویم، حدس نیست؛ اطّلاع است. میخواهند دانشجویان را به جان هم بیندازند؛ آنها را مشغول کنند و از درس خواندن باز دارند. میخواهند دانشجویان را به چیزهای بیخودی مشغول کنند. تسلیم نشوید و نگذارید که با عنصر دانشجویی بازی شود.

لزوم کار علمی سخت دانشجویان و نقد کم‌کاری آنان

تحصیل، اعم از تحقیق و کارهای علمی هم هست. چون این نیرو در جوانان هست، بایستی در کار تحصیل علم خیلی تلاش کنند. امروزه آن‌طور که شنیده‌ام، در دانشگاهها جوانان خیلی گُرده زیر بار کار علمی سخت نمیدهند؛ این چیز خیلی خوبی نیست. چطور ما به جوانی که تحصیل علم نمیکند، دوره دبیرستان را متوقّف گذاشته و به دانشگاه نمیرود، توصیه میکنیم که برو درس بخوان؛ اما به آن دانشجویی که در دانشگاه کار علمی سخت نمیکند، توصیه نکنیم که کار علمی بکن؟ واقعاً بیاید دانشگاه چه کند؟ باید به دانشگاه بیاید که علم پیشرفت کند. به نظرم میرسد که جوانان بایستی در کار تحصیل علم، حقیقتاً از نیروی جوانیشان مایه بگذارند.

خطر انحراف فکری و سیاسی و هدف صرفاً شخصی در دانشجو

ببینید! این عناوین و مفاهیمى که در کلمه‌ى «دانشجو» گنجانده شده، خیلى مهم است. خب به همین دلیل فوراً اینجا استفاده کنیم، اگر دانشجو از لحاظ جهت‌گیرى فکرى و سیاسى دچار انحراف باشد، مصیبت بزرگى خواهد بود. اگر چنانچه هدف دانشجو عبارت باشد از اینکه درس بخوانم براى اینکه زندگى خودم را شخصاً آباد کنم، بقیّه هر چه شد، بشود، خیلى خطر بزرگى است. اگر جهت زندگى دانشجو این باشد که به مسائل جامعه و آنچه میگذرد، بى‌اهمّیّت، بى‌اهتمام، بى‌علاقه، بى‌مبالات باشد ــ فرض بفرمایید فلان ‌جا که بخشى از نیروهاى کشور دچار آفات عقیدتى و فکری‌اند، شانه بالا بیندازد، بگوید به من چه! همچنان ‌که اگر بگویند بخشى از مردم …

لزوم حساسیت همگان نسبت به سرنوشت قشر دانشجو

اگر چنانچه ما معناى دانشجو و مفاهیمى را که منطوی[2] و مندرج در عنوان دانشجو است بدقّت مورد ملاحظه قرار بدهیم، باید نسبت به سرنوشت قشر دانشجو خیلى حسّاس بشویم؛ هر که هستیم ــ چه خودمان دانشجو باشیم ، چه استاد باشیم، چه از مسئولین آموزش عالى کشور باشیم، چه از مسئولین کشور باشیم، چه یک آدمى معمولى باشیم که درخیابان داریم راه میرویم ــ اگر بدانیم دانشجو یعنى چه، باید نسبت به سرنوشت دانشجو خیلى حسّاس باشیم. بنده شخصاً، خوشبختانه این حسّاسیّت را از قبل از انقلاب داشته‌ام، لذا بخش عمده‌اى از عمر من با دانشجوها گذشته. در دوره‌ى پیش از انقلاب هم، مسجدى که من در مشهد میرفتم، مرکز دانشجوها بود.

دانشجویان برترین مخاطبان تبلیغ: جوان، باسواد و مؤثر در آیندهٔ کشور

خب مخاطب شما با این سه امتیازى که مال جوانى است، امتیاز دیگرى هم دارد و آن اینکه باسواد و اهل معرفت است؛ ترجیح دارد بر کسى که براى فهماندن به او، انسان مشکل دارد و درست درک نمیکند مطلب را. خب جوانِ باسواد هم امتیاز چهارم. امتیاز پنجم این است که آینده‌ى کشور دست او است؛ یعنى شما اگر چنانچه مخاطبین را به سبر و تقسیم[5] بخواهید در کلّ کشور مرتّب جدا کنید و اِفراز[6] کنید از هم، بهترینشان و شاید بشود گفت اشرف مخاطبین، این مخاطبینى‌اند که شما در دانشگاه‌ها با اینها مواجهید؛ جوان، باسواد، اهل معرفت، آینده‌دار، مؤثّر در آینده‌ى کشور؛ ببینید چقدر مهم است!

برخورد با دانشجویان مانند برخورد با فرزند و پرهیز از خشونت

… است؛ یعنى آن بُرندگى را با نرمش همراه بکند، مثل تأثیرى که قطرات آب بر روى یک سنگ میگذارد که با همان لین طبیعى خودش، آن‌قدر میچکد روى این سنگ که این سنگ را تحت‌ تأثیر قرار میدهد و گود میکند؛ این‌جور [باید باشد]؛ لین به این معنا؛ با نرمش، با محبّت، با مدارا. این دانشجوها مثل فرزندان شما هستند، باید برخورد با این جماعت دانشجو مثل برخورد با فرزند باشد. انسان گاهى از فرزند خودش یک خطائى هم میبیند، حتّى گاهى ممکن است عصبانى هم بشود امّا این عصبانیّت او را به یک برخورد خشن وادار نمیکند؛ این‌جورى باید باشد، مثل فرزندان خودتان. البتّه فرزند انسان مراتبى دارد؛ انسان از یک فرزند خیلى راضى است، از یک فرزند خیلى به آن حد راضى نیست. آنچه شما مشاهده میکنید در محیط‌هاى دانشجویى، آنچه خوب است و درخشان است و دلنشینِ براى شما است، همان طبیعت کار است. چون طبیعت جوان در محیط اسلامى، طبیعت خوب …

لزوم توجه به مسائل اخلاقی، فکری، سیاسی و ازدواج جمعیت رو به رشد دانشجویان

یعنی ما آن وقت که فرض بفرمایید یکصد و پنجاه، یا دویست هزار دانشجو داشتیم، مسائل دانشگاهی و دانشجوییمان چیزهایی بود؛ حالا که یک میلیون و صد یا دویست هزار دانشجو داریم، مسائل جدیدی در زمینه‌ی مقوله‌های اخلافی، ارزشی، کیفیّت ذهنی و فکری دانشجویان برایمان مطرح است. یعنی به جای یک جامعه‌ی یک میلیونی، در آینده‌ی نزدیک ممکن است جمعیت دو میلیونی و سه میلیونی داشته باشیم که مجبوریم نسبت به مسائل اخلاقی و سیاسی آنها و اصلاً نسبت به تشکیل فکری و عقاید و ازدواج آنها فکر کنیم. اینها مسائلی است که باید فکر شود.

لزوم نگاه به دانشجو به اعتبار امروز و نه فقط آینده

… دانشجو را به اعتبار فردای دانشجو میکنند. معمولاً این طور است. البته این، دیدگاه غلطی نیست؛ درست است و به این اعتبار، خیلی از کارهای لازم و تعهّدهای مهم در قبال قشر دانشجو - برای کسی که دلسوز است؛ چه مسؤول دولتی، چه غیر دولتی، چه روحانی و غیره - وجود دارد. اما من عرض میکنم که مسأله‌ی دانشجو، فقط این نیست. دانشجو را نباید فقط به اعتبار فردای او ملاحظه کرد؛ بلکه باید به اعتبار امروز هم ملاحظه کرد.