دانشجویان و دانشآموزان، فریضهی آموزش علم را با کسب مهارت و تجربه توأم ساخته و چنانکه شأن آنان است، بهمثابهی پیشاهنگ حرکتهاى انقلابى، در سمت هدفهاى والاى اسلام و در مقابله با توطئههاى استکبار جهانى و مثلّث آمریکا، صهیونیسم و ارتجاع، مجاهدتى جانانه کنند.
دانشآموزان عزیزترین سرمایه و ذخیرهٔ ملت برای آینده
… بلندمدّت، هیچچیز در کشور اهمّیّت تعلیم و تربیت را ندارد. نقش معلّم و نقش مربّى در جامعهی ما، نقش طراز اوّل است. درحقیقت سنگر مبارزهی با کفر و استکبار جهانى و با ظلم و قلدرى شیاطین سیاسى عالم، همین سنگر مدرسه است؛ سنگر تعلیم و تربیت است؛ سنگر فرهنگ است. و این دانشآموزان نونهالى که در اختیار دستگاه فرهنگى قرار دارند، اینها عزیزترین و سرشارترین سرمایه و ذخیرهی این ملّتند براى آینده. قدر تعلیم را، تربیت را، معلّمى را، سنگر فرهنگى را بدانید. جوانها و نوجوانها قدر این درس و بحث و فراگیرى و خودسازى را که در این ایّام متوجّه به آنها است بدانند. همین شما نسل جوان و نوجوان امروز و شما معلّمینشان و مربّیانشان هستید که فردا را میسازید؛ شما هستید …
تشویق دانشآموزان به ترجمه، حفظ و فراگیری نهجالبلاغه
امروز باید جبران کنیم. تمام مفاهیم لازم براى تقویت نظام جمهورى اسلامى در نهجالبلاغه هست. و شما عزیزان من و نور چشمهاى ما، دانشآموزان و زبدگان و بچّههاى بااستعداد و خوشحافظه ــ چه دختران و چه پسران ــ که در وادى ترجمهى نهجالبلاغه و حفظ نهجالبلاغه و فراگیرى این کتاب مقدّس افتادهاید، بدانید که این کتاب بسیار بابرکتى است و بسیار باعظمت است و این را مغتنم بشمرید و پیش بروید. معلّمین و مربّیان و وزارت و معاونت مربوطه و برادرانى که این کار را دنبال کردهاند، بدانند که این یکى از آن ذىقیمتترین کارها است؛ نبادا این کار را کم بگیرید،[2] نبادا این کار را کوچک بگیرید! این را بیست سال دیگر جامعهى ما خواهد فهمید که این اجتماع امروز …
تربیت هزاران شهید دانشآموز به دست معلمان
… کشور انجام گرفته، این همه مظاهر و نشانههای حقیقی دینداری در جامعه وجود دارد -که بنده بارها گفتهام، جوان امروز با قرآن و با دعای ندبه و با ماه رمضان و با گریه و با توسّل و با تضرّع و با پیادهروی به کربلا و با اینها زندگی میکند- این حرفها کجا بود، کِی بود؟ این همه شهیدِ دانشآموز ما داریم، چندین هزار شهید دانشآموز ما داریم، چه تعداد زیادی شهید معلّم داریم، این دانشآموزهای شهید را چه کسی تربیت کرده؟ همین معلّمین، همین آموزش و پرورش. دستکم نگیرید آموزش و پرورشِ دورهی انقلاب را؛ در دورههای مختلف خیلی کار کردند.
حضور دانشآموزان در مبارزات انقلاب در سیزدهم آبان
… آنها و بر ضدّ اهداف مادّی و شهوترانی و دنیاطلبیِ آنها به وقوع بپیوندد بر اساس اسلام، بر اساس دین، بر اساس فضیلت؛ [این] برایشان اصلاً قابل فهم نبود که جوانها بدون سلاح بیایند به میدان و در مقابل سلاح بِایستند؛ هم دانشجو بیاید، هم دانشآموز بیاید -میدانید؛ یکی از عرصههای مهمّ مبارزات خونین این کشور، حضور دانشآموزان بود که در سیزدهم آبان دانشآموزها آمدند؛ بحثِ دانشجو و بحثِ مردان بزرگ و مانند اینها نبود؛ بچّههای دبیرستانی و بعضاً کوچکتر از آنها- تا پیرمردها، تا قشرهای مختلف، در همهی شهرها، در همهی روستاها آمدند به میدان. این اصلاً اینها را متعجّب کرده بود که این چه پدیدهای است که به وجود آمده؛ [لذا] مرعوب …
افزایش سلامت روحی و جسمی دانشآموزان
۸ـ تحول در نظام آموزش و پرورش با هدف ارتقاء کیفی آن بر اساس نیازها و اولویتهای کشور در سه حوزه دانش، مهارت و تربیت و نیز افزایش سلامت روحی و جسمی دانشآموزان.
تعیین اولویتهای علمی دانشآموزان از وظایف فنی آموزش و پرورش
… تربیت و اخلاق، هم در قلمرو تعبّد عملى ــ یک انسانهاى مسلمان بار بیایند؛ این علاج کار ما است، این اساس کار ما است. البتّه روحیهى دانشدوستى ــ خود این روحیه ــ جزو تربیتهاى اسلامى است؛ یعنى اگر ما اخلاق اسلامى را بخواهیم گسترش بدهیم، این هم درون آن هست. و مرتبهى علم و پیشرفت مراتب علم [هم] جزو آن اساس کار شما است که البتّه بایستى توجّه به آن باشد و تقسیم علوم و پیدا کردن اولویّتها و اینکه امروز در این فصل، در این ده سال، در این پنج سال بایستى خیل دانشآموزان به چه علومى بیشتر گرایش داده بشوند و توجّه داده بشوند، اینها مسائل کارى و فنّى شما است که به آن واقفتر هستید. این علاج کار ما است؛ یعنى بایستى بچّهها با وجدان اسلامى تربیت بشوند و این امروز واضح است.