رفتن به محتوای اصلی

خدمت به مردم

نام‌های دیگر: خدمت، خدمت به جامعه، خدمت صادقانه، خدمت به نظام اسلامی، خدمت در نظام اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خدمتگزاری مسئولان و دستگاه‌ها به مردم و ارزش و شیوه‌های آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به پریدسی کوپیسا و اندرزهای اخلاقی‌— ۱۳۵۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۶
۱۳۵۷۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۷ پاراگراف)

خرج کردن مقام و پست برای امت، شرط سال صلح و صفا

… که اینها نمی‌فهمند دارند چه می‌کنند. اینها دارند برای خودشان جهنم می‌سازند. چرا ما یک ذرّه، یک بارقه کوچکی از این نفسهای مطمئنّه شریف در قلبمان نباشد که برای این امّت کار بکنیم، نه برای خودمان؟ اگر همه کوشش کنید که برای امّت کار بکنید، همه چیز اصلاح می‌شود. همه ما بنامان بر این باشد که در این سال جدید که ان شاء الله به خیر برایتان باشد، به فکر این باشیم که برای این امّت هر کاری می‌خواهیم بکنیم؛ این مقام را برای امّت خرج کنیم؛ این پست را برای امّت بگیرم. اگر این مطلب حاصل بشود و لو به یک مرتبه نازلش هم باشد، این سال جدید، سال صلح و سال صفا واقع می‌شود.

دولت و اتباع آن خدمتگزار ملت‌اند نه آقای ملت

همه ارگانهای دولتی این طور هستند. اگر یک دولتی، یک قوای مسلّحه‌ای، یک کارمندی بخواهد به مردم تحمیل بکند، این از اسلام نیست. قوای مسلّحه در خدمت ملت هستند نه تحمیل به ملت. نه زورگویی به ملت. دولت و اتباع دولت خدمتگزار به ملت هستند نه آقای ملت. خدمتگزارند اینها. اگر بخواهید بر همه قدرتها مسلط بشوید و نتواند هیچ قدرتی شما را برگرداند به آن حال اوّل- که حال ذلّت، حال مسکنت، حال غارتزدگی بود- باید همه با هم باشید. خیال نکنید پاسدارها علی حدّه هستند و ژاندارمری علی حدّه و ارتش علی حدّه، و هر کدام یک بساط علی حدّه.

لزوم خدمت همهٔ حاکمان از رئیس‌جمهور تا بخشدار به ملت

این راهی است برای همه شماها و همه کسانی که دست‌اندرکار هستند و امور مملکت را می‌گردانند به هر جوری که هست که بفهمند که حکومتها از بالا گرفته، از رئیس جمهور گرفته تا آنجاهایی که در دِه، یک نفری، فرض کنید بخشدار است، اینها باید در خدمت ملت باشند. اگر اینها در خدمت ملت نباشند باز کم کم همان خواهد شد که در زمان آنها شد. حالا بدتر از آن وقت است. برای اینکه حالا مردم دیگر آن خوف را ندارد از هیچ کس. اینها تا آمدند خوف ایجاد کنند، یکی دو نسل بعدش شاید ثمر برسد.

لزوم خدمتگزاری مسئولان در گفتار و عمل

ماها باید متوجّه این مسائل باشیم که حالا اینکه دست شما آقایان آمده است حکومت، و دست بالاتری آمده است حکومت خوی مثلًا، توجّه به این معنا باشد که باید اینها در خدمت مردم باشند. و به مردم حالی کنند که ما خدمتگزاریم؛ حالی کنند لفظاً، حالی کنند عملًا. در عمل این طور باشد که مردم ببینند که این استانداری که آمده است در اینجا، آمده است خدمت کند به مردم، مشغول خدمت به مردم است. خوب، وقتی مردم ببینند که کسی مشغول به خدمت است دیگر دعوا ندارند با او. دعوا آن جا پیدا می‌شود که ببینند آمده است که مردم را داغ کند. آمده که با هر وسیله‌ای اخّاذی کند. آمده است قدرت خودش را تثبیت کند. وقتی مردم دیدند که یک نفری می‌خواهد قدرت خودش را تثبیت …

مدیون بودن رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر و استانداران به مردم و لزوم خدمت

رئیس جمهور باید فکر بکند که این مردم کوچه و بازار من را از پاریس آوردند اینجا و رئیس جمهور کردند؛ من باید خدمت بکنم به مردم. نخست وزیر باید فکر همین معنا باشد که این مردم بودند که من را از حبسها و زجرهای آنجا بیرون آوردند و نخست وزیر کردند، من باید خدمت به آنها بکنم. شما آقایان هم همین طور. هر کدام که در آن وقت زجر کشیدید و حبس رفتید، همین ملت، شما را نجات داده است. هر کدام هم که نبودید، اصلش مملکت یک حبسی بود، تمام کشور یک زندانی بود برای همه. بنا بر این، آن چیزی که اساس است در این مملکت، هم سیاست اقتضا می‌کند، هم دیانت اقتضا می‌کند، هم انصاف و …

خدمت به بندگان خدا، راه خدمت به خدا

و من امیدوارم که- ان شاء الله- موفق باشید. و همه‌مان موفق باشیم و همه‌مان عازم خدمت به مردم. اینها بندگان خدا هستند. ما به خدا بخواهیم خدمت کنیم، به این بندگان خدا باید خدمت بکنیم. خدا احتیاج به خدمت ما ندارد. اینها عیال مردم‌اند و شماها پرستار آن عیال. باید حفظ بکنید آنها را تا حفظ بشوید خودتان.

خدمتگزار بودن قوای مسلح و اصل دولت، نه حاکم بودن

… تحمیل می‌کردند به زیر دستان خودشان، وسایل نفرت ملت را از مطلق قوای مسلّحه فراهم می‌کردند. شما می‌دانید که وقتی که یک پلیس، یک پاسبان وارد بازار می‌شد، هم این می‌خواست به مردم یک تحمیلاتی بکند، و هم مردم می‌خواستند که از گیر او فرار کنند و نفرت داشتند از او. در عین حالی که پلیس و همین طور ژاندارمری و همین طور ارتش، اینها به حسب وضع اوّلی که وجود آمده است، این است که اینها برای کشور و برای ملت خدمتگزار باشند، نه حاکم. اصل دولت هم همین است. حتی مثل دولت حقّه حضرت امیر- سلام الله علیه- که ولیِّ امر بر همه چیز بود. مع ذلک آن حکومتی که در صدر اسلام بود، در خدمت مردم بود. این طور نبود که حکومت بخواهد حکومت کند و مردم همین طور بیخود اطاعت کنند. این طور نبود که حکومت بخواهد به‌وسیله قدرتی که دارد …

وظیفهٔ همهٔ دست‌اندرکاران به خدمتگزار دانستن خود

و الآن هم که وضع تغییر کرده است و- ان شاء الله- امیدوارم که دیگر این وضع برنگردد به آن اوضاعی که در سابق بود. وظیفه همه ما و همه شما و همه کسانی که دست‌اندرکار امور مردم هستند، از دولت و از همه، این وضع را پیدا بکنند که خودشان را خدمتگزار بدانند. از آن نقطه اولی‌ که آقای بنی صدر[1] هستند تا آن مراتبی که هستش، حکومتها باید خدمتگزار مردم باشند. مردم احساس کنند که اینها به نفع آنها عمل می‌کنند. اگر مردم احساس این را بکنند که پلیس برای حفظ مصالح آنهاست، پلیس نمی‌خواهد که به آنها تحمیلی بکند، مردم با آغوش باز پلیس را در بر می‌گیرند و از پلیس پشتیبانی می‌کنند. سابق که ملاحظه کردید همچو مجلسی که پلیس و …

مسئولان در اسلام خدمتگزارند، نه حاکم

ملتفت باشید که شمایی که الآن به حکومت رسیده‌اید، [این‌] حکومت نیست، خدمتگزار هستید. اسلام حکومت به آن معنا ندارد. اسلام خدمتگزار دارد. منتها قوای انتظامی هم دارد برای سرکوبی آنهایی که می‌خواهند خیانت بکنند. و الّا نه این است که اگر خیانتکار نباشد، دیگر چیزی نمی‌خواهند بکنند. آنها نمی‌خواهند که حکومت کنند به مردم و خودفروشی کنند به مردم و مردم را از خودشان بترسانند.

خدمتگزار دانستن خود به‌جای حاکم و ثواب بیشتر آن نزد خدا

شما خودتان را حاکم مردم ندانید، شما خودتان را خدمتگزار مردم بدانید. این پیش خدا ثوابش بیشتر از این است که خودتان را [رئیس‌] حکومت بدانید. حکومت هم همان خدمتگزار [ی‌] است. ارتش هم باید خدمتگزار مردم باشد. اگر همه شماها خدمتگزار، خودتان را حساب بکنید، نخواهید که هی به شما مدح بگویند و ثنا کنند و- نمی‌دانم- فریاد بکشند و با هم دعوا بکنید، اگر این چیزها را کنار بگذارید و خودتان با هم تفاهم کنید و دوستی داشته باشید، این برای ملت چه …

خدمت برای آبرومندی نزد خدا و رفتن با صلح به سراغ مردم

… وزیر و چه رئیس جمهور و چه همه کسانی که در امور هستند، در شورای انقلاب بودند و حالا هستند، در- عرض می‌کنم که- جاهای دیگر بودند، من از همه‌شان تقاضا دارم که از این چیزی که بر خلاف رضای خداست و بر خلاف رضای اولیای اسلام است و بر خلاف رضای ملت است، اجتناب کنید. این دنیا چند روزش آمده پیش شما. این را خدمت کنید تا آبرومند باشید پیش خدا. این را با دعوا نگذرانید، با صلح بروید سراغ مردم. اگر بروید سراغ مردم، دیگر دعوا پیش نمی‌آید؛ برای اینکه، وقت دعوا نمی‌ماند. اما افسوس این است که شما مشغول دعوا هستید و از مردم غافل! نه اقتصاد را توانستید درست کنید و نه‌ امنیت را توانستید درست کنید و نه هیچی! همه‌اش دعوا و همه‌اش با هم دعوا. همه توی تهران …

توصیه به پاسداران به رفتار خوب و خدمتگزارانه با مردم

… خدا یکدفعه از زمین برخاستید و دست را به آسمان بلند کردید، و در پیشگاه خدای تبارک و تعالی، به واسطه زحمتهایی که کشیدید آبرومند شدید. باید توجه‌ داشته باشید که این آبرو را حفظ بکنید. باید توجه بکنید که راه راه خداست، راه خدا باید با سلامت و با تعهد پیش برود. توجه داشته باشید که با بندگان خدا، کسانی که در راه آنها شما جان دادید، حالا رفتارتان رفتار بسیار خوب باشد، رفتار خدمتگزارها باشد، و رفتار کسانی باشد که می‌خواهند به ملت خودشان، به اسلام خدمت بکنند. این چند روز دنیا رفتنی است و آنچه باقیست اعمالیست که ما می‌کنیم، کارهایی است که ما می‌کنیم. توجه داشته باشید که این کارها را برای خدا بکنید، که ما عند الله باقیست[1]؛ این چیزی که برای خدا هست همیشه باقیست، و آن چیزی که برای شیطان و برای حظوظ نفسانیه است از …

وقف شدن زندگی رئیس‌جمهور برای خدمت به ملت

… عائله ایشان آن جور عائله است؟ مثل اشرف پهلوی[3] هم در عائله ایشان هست؟! مثل فرح[4] هم در عائله ایشان هست؟! مثل شمس[5] پهلوی هم در عائله ایشان هست؟! مثل‌ برادرهای آن آدم هم اینجا همان طور هستند و دارند سلطنت می‌کنند، و من و شما بی‌اطلاع هستیم از این سلطنت؟! اینهایی که می‌گویند که همان شاهنشاهی است و ما اسمش را عوض کرده‌ایم حالا، محتوای جمهوری اسلامی همان محتوای شاهنشاهی است، خوب، این یک نفر از اشخاصی که در راس واقع است، آیا زندگیش را نمی‌بینند اینها؟ الآن نمی‌بینند که زندگیش را وقف این کرده است که برود برای این ملت خدمت بکند، و آنها یک روز این کار را نکرده‌اند؟ این راجع به رئیس جمهور.

همراه کردن مردم با انجام درست کار استانداران

… می‌گویند بهشت مُشْرِف به جهنم است. می‌بینند آنها را. خوب من چه جواب بدهم به او؟ اینها به من بگویند که ما برای تو مثلًا «الله اکبر» گفتیم. تظاهر کردیم، تو جوری بودی که رفتی جهنم و ما برای خاطر تو بهشت رفتیم. تو خودت ملعون بودی، رفتی جهنم. این مردم خوب‌اند. این خوبها را نگه دارید. این مردم خوب را با خودتان همراه کنید. وقتی تمام استانها، اشخاصی که در استانداری هستند، تمام این استاندارها بنا را بر این بگذارند که کارهای خودشان را خوب انجام بدهند، در خدمت مردم باشند، حالی کنند به مردم که حکومت اسلامی، حکومت خدمت است. پیغمبر اکرم خدمتگزار مردم بود با اینکه مقامش آن بود ولی خدمتگزار بود. خدمت می‌کرد. آن قصه مالک اشتر را من کراراً گفته‌ام. عبور می‌کرد از جایی. سردار اوّل اسلام بود. از یک جایی عبور می‌کرد. یک کسی نشناخت و یک فحشی داد. یک چیزی گفت. وقتی رد شد آن کسی که آنجا …

یادآوری اینکه مردم مسئولان را به این جایگاه رساندند

… ساله‌ای که چند تا تخم مرغ دارد، اینها ارزش دارد. ارزش اینها زیاد است، و ما باید حفظ کنیم این ارزش را. پیروزی مملکت ما برای همین ارزشهاست. این پیروزی قلوب، بالاتر از پیروزی کشور است. از قلوب این طور، این طور فتح قلوب بالاتر از فتح کشورهاست. این را حفظش بکنید. و دائماً در نظرتان باشد که ما یک بنده خدایی هستیم که این مردم ما را به این محل رساندند، و ما برای آنها باید خدمت بکنیم.

قرار دادن خود در راه خدمت به ملت و مستضعفان

8- من از همه ارگانهای دولتی و ملی و همه گروهها می‌خواهم که از گروهگرایی و دسته‌بندی و فرصت طلبی و هواهای نفسانی احتراز کنند و خود را در راه خدمت به ملت و خلق مستضعف قرار دهند، و از راهی که ملت می‌رود منحرف نشوند، و خداوند عالم‌ را حاضر و ناظر ببینند و از اختلاف و نفاق دست بردارند و مصالح کشور را بر مصلحت خویش مقدم دارند، و در صدد تضعیف یکدیگر برنیایند و با ملت رزمنده به پیش روند که خدا با آنان است و پیروزی نهایی نصیب آنان است. خداوند قادر، حافظ همگان باد.

خدمت پزشکان به بندگان خدا، نه جمع‌آوری مال

… بسیار شریفی است که اگر چنانچه، انسان با وظایف انسانی و شرعی خودش عمل بکند، این یک عبادتی است که در تراز عبادتهای درجه اول است. البته مسئولیتهایی هم دارد. هم در پزشک و هم در نِرسها و هم در همه قشرهایی که در بیمارستانها هستند. یک مسئولیتهای بزرگی‌ هست برایشان. پزشکها همچو نباشد که برای جمع‌آوری مال و منال این خدمت را انجام بدهند. خدمت بکنند، خدمت بکنند و نظرشان خدمت به انسانها که بندگان خداست باشد تا این شغل عبادت بشود. آن منافعی هم که پیدا می‌شود، منافعی است که از این عبادت برایشان پیدا شده است. و اما اگر بنا باشد که آنها خدای نخواسته، انحراف داشته باشند و گاهی انحرافات به جایی برسد که جانهای مردم را در خطر بیاندازد، این یک جنایتکار است. مثل همان جنایتهایی که ساواکیها …