رفتن به محتوای اصلی

خاندان نوبختگروه و سازمان

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خاندان شیعی اهل کلام در سده‌های نخستین و گرایش‌های کلامی آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به کنگره‌ی جهانی هزاره‌ی شیخ مفید— ۱۳۷۲/۰۱/۲۸

گرایش معتزلی و عقل‌گرایی افراطی در مسائل کلامی

- متکلمین بزرگ و معروفی چون خاندان نوبخت در بسیاری از مسائل مطرح شده در علم کلام، دچار گرایشهای معتزلی شده و همانند معتزله در فهم مباحث کلامی به عقل گرایی افراطی روی آورده‌اند.

نقد مفید بر التقاط آرای معتزله در کلام آنان

عبارت مفید در همین مقدمه‌ی کوتاه گویای آن است که هدف وی از تدوین این کتاب آن بوده است که یک مرجع واصل مطمئن عقیدتی برای کسانی که میخواهند ایمان تفصیلی به مبانی فکری آن داشته باشند، فراهم سازد. وی در این کتاب حتی عقاید دانشمندانی از شیعه را که پیش از آن برخی نظرات معتزله را التقاط کرده و مجموعه کلامی شیعه را از خلوص انداخته بودند - و در این باره نام بنی نوبخت را میآورد - نیز نقد میکند. و این همان مرزبانی، و دفاع از نظام فکری تشیع است که مفید رحمةالله علیه پرچم آن را برای اول بار - تا آن‌جا که به تفصیل میدانیم - بر دوش گرفته است.

گرایش‌های معتزلی در کلام آنان

بیشک این کار تا پیش تا پیش از زمان مفید (ره) انجام نشده است. وجود گرایش قیاسی در فقه این جنید و گرایشهای معتزلی در کلام خاندان نوبخت، بهترین دلیل بر این مدعا است و این فقط دو نمونه از نتایج و تبعات مرزبندی نشدن مکتب تشیع در زمینه‌های اصول و فروع دین است. در عرصه‌ی فقه، بهره نگرفتن از مبانی عقلی و اصولی استنباط و تفریع فرع بر اصل که از تعالیم مسلم ائمه (علیهم‌السّلام) است، و یا در طرف مقابل، لغزیدن به وادی قیاس، دو سوی انحراف غیر عمدی از مکتب و نتیجه‌ی مرزبندی نشدن و عدم ترسیم چهار چوب روشن برای آن محسوب …