… بکند، و هم مردم میخواستند که از گیر او فرار کنند و نفرت داشتند از او. در عین حالی که پلیس و همین طور ژاندارمری و همین طور ارتش، اینها به حسب وضع اوّلی که وجود آمده است، این است که اینها برای کشور و برای ملت خدمتگزار باشند، نه حاکم. اصل دولت هم همین است. حتی مثل دولت حقّه حضرت امیر- سلام الله علیه- که ولیِّ امر بر همه چیز بود. مع ذلک آن حکومتی که در صدر اسلام بود، در خدمت مردم بود. این طور نبود که حکومت بخواهد حکومت کند و مردم همین طور بیخود اطاعت کنند. این طور نبود که حکومت بخواهد بهوسیله قدرتی که دارد اجحاف کند به مردم و ظلم کند که مردم به واسطه آن ظلم از او متنفر باشند.
لزوم پیروی مسئولان از سلوک و سفارشهای ایشان تا حد توان
… درجه اول تا آخر، یک چیزی باشد؛ یک امر اعتباری است. یک دستهای جمع میشوند یکی را میگویند تو کارها را انجام بده. در نظر داشته باشید که حضرت امیر- سلام الله علیه- در حالی که به حسب فهم جامعه، ریاست یک کشور بسیار بزرگی را داشت از حجاز تا مصر، عراق، ایران؛ همه را داشت، آن وقت چه جور بود وضعش، چه جور بود سلوکش با مردم و چه بود سفارشهایی که به عمالش یا به حکومتهایی که از طرف او بودند. چه سفارشهای ارزشمندی فرموده است! البته ما نمیتوانیم خود او باشیم، لکن میتوانیم که شیعه او باشیم، پیرو او باشیم. تا آن حدودی که بتوانیم، باید پیروی از او بکنیم. او تمام مقصدش خدا بود. اصلش این دنیا و این ریاست دنیا و اینها در نظر او چیزی نبود، مگر اینکه بتواند یک عدلی را در یک دنیا برقرار کند، و الّا پیش آنها مطرح نبود که یک ریاستی داشته باشم یا خلافتی داشته باشم، مگر اینکه بتوانند یک عدلی را اقامه کنند و یک حدی را …
وجود مأموران و استانداران مؤمن در زمان آن حضرت
عمده این است که دولت چه دولتی باشد. اگر دولتی مثل دولت فعلی باشد، که ارکانش همه اسلامی هستند و همه در راه اسلام میخواهند خدمت بکنند، نباید کسی تحاشی[5] کند از اینکه من نمیخواهم وارد بشوم در این دولت و استخدام بشوم. استخدام دولت حق است. زمان حضرت امیر هم اشخاصی بودند که شُرطه[6] بودند، اشخاصی بودند حکومت بودند. استاندار بودند، اشخاص مومنی بودند که کارفرما بودند در جاهایی. این طور کلیاش را که آدم بگوید آن وقتی که زمان طاغوت بود، بگویند که ما در خدمت طاغوت واقع نمیشویم، حالا هم که زمان الله است، بگویند که ما در خدمت واقع نمیشویم، این کجفهمی است. اگر قاضی- مثلًا- در قوّه قضاییه کمبود بود و به هر کس اظهار کردند، وقتی به مقدار …