رفتن به محتوای اصلی

حکومت اسلامی

نام‌های دیگر: حکومت دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت مبتنی بر احکام و ارزش‌های اسلام، ضرورت، ویژگی‌ها و وظایف آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

باید کوشش کنید تا طرز حکومت اسلام و رفتار حکام اسلامی را با ملتهای مسلمان به اطلاع دنیا برسانید تا زمینه فراهم شود که حکومت عدل و انصاف به جای این حکومتهای استعمارزده که اساس آن بر ظلم و چپاولی است، برقرار شود. اگر قشرهای جوان از هر طبقه که هستند ماهیت حکومت اسلام را که با کمال تاسف جز چند سالی در زمان پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- و در حکومت بسیار کوتاه امیر المومنین- علیه السلام- جریان نداشت، بفهمند، اساس حکومتهای ظالمانه استعماری و مکتبهای منحرف کمونیستی و غیره، خود به خود برچیده می‌شود. این کاخهای مجلل آسمانخراش و آن کامجوییهای رویایی سلاطین جور و حکومتهای باطل که با دسترنج ملتها فراهم شده است، مردم را به سوی حزبهای منحرف می‌کشاند. اگر حکومت اسلام که رئیسش با رعیت یکسان و دار الحکومه‌اش مسجد روی خاکهای گرم و سلطانش با کفش و جامه کهنه حکومت می‌کند و ملت در پناه آن با آرامش و در سایه عدل زندگانی می‌کند، روی کار آید، اساس انحرافات چپ و راستی بر باد می‌رود.
جواب: خیر. منظور این نیست که رهبران مذهبی خود حکومت را اداره کنند. لکن مردم را برای تامین خواسته‌های اسلام رهبری می‌کنند؛ و چون اکثریت قاطع مردم مسلمان‌ هستند، حکومت اسلامی از پشتیبانی آنان برخوردار شده و متکی به مردم می‌گردد. در مرحله اول، هدف مستقل نمودن کشور و قطع ایادی و سلطه خارجی و داخلی متکی به خارج است، و نیز قطع هر نحو سلطه چه سیاسی و نظامی و چه فرهنگی و اقتصادی است و بیرون راندن استعمار و استثمارگران- هر که باشند- و اختصاص دادن مخازن و منابع کشور به مردم رنج کشیده و در فقر و بیماری غوطه خورده که قرنها خصوصاً قرن حاضر به واسطه کجرویهای رژیمها با همه بدبختیها مواجه بوده‌اند و تمام مخازن و ثروت کشور را رژیمهای فاسد از بین برده و به جیب خارجیها یا داخلیهایی که در خدمت آنان بوده‌اند ریخته‌اند. مرحله دوم، تصفیه کامل وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی و موسسات دولتی و ملی از اشخاص خائن و استفاده جو و انگلهاست و سپردن کار به کاردانان وطنخواه امین؛ و نیز حذف زواید شعبه‌ها و کرسیهایی که کار مفید برای کشور ندارند و فقط برای استفاده رسانیدن به اشخاص بی‌صلاحیت ایجاد شده و حذف هزینه‌های فوق العاده و حاتم‌بخشیها که موجب تزلزل بودجه دولت شده است. و پس از آن، مراحل دیگری است که بتدریج اصلاح می‌شود. و قبل از هر چیز برای رسیدن به این مراحل و تشکیل حکومت اسلامی باید این سد بزرگ را که سلسله پهلوی است از سر راه ملت برداریم و با وجود شاه و بستگانش به هیچ اصلاحی دسترسی ممکن نخواهد بود.

شاهدها (۱۶۸ پاراگراف)

از بین بردن وضع آشفته و رد تحریف شاه از آن

… بیشتر از این است که الآن ما نمی‌توانیم تصورش را بکنیم. این وضع عده کثیری از مردم که در خود شهر تهران زندگی دارند می‌کنند با یک چادری، با یک کوخی، بی‌همه چیز؛ نه یک چراغ دارند، نه یک- عرض بکنم که- آب دارند؛ اسفالت و این حرفها هم که اصلًا معنی ندارد برای آنها! ما که می‌گوییم حکومت اسلامی، می‌گوییم این وضع باید از بین برود. نمی‌گوییم که حکومت اسلامی ... شاه می‌گوید که اینها می‌گویند باید ما برگردیم به آن زمانی که با الاغ راه برویم! کدام آدم این حرف را زده که شما باید با الاغ بروید؟! ما می‌گوییم که این وضع را باید به هم زد. و تا محمد رضا و دودمان پهلوی هست، ما نمی‌توانیم یک روی آزادی و یک روی استقلال برای مملکتمان ببینیم. این یک نوکری هست که گذاشته‌اند او را اینجا و «مامور» برای وطنش هست! خودش هم می‌گوید «ماموریت برای وطنم»! راست می‌گوید …

برچیدن هرج‌ومرج و اسراف و هرزه‌گری به برکت حکومت اسلامی

… کوتاه کردن دست زمامداران، کرسی‌نشینان خیانتکار، با همت ملت بزرگ به اداره کشور بپردازید؛ و سرمایه‌های عظیمی که امروز به دست دزدهای غارتگر بین المللی و دودمان‌ پهلوی و بستگان آنان و هیات حاکمه و دیگران تباه می‌شود، در راه صلاح و خیر ملت و مملکت به کار اندازید. بساط هرج و مرج و اسراف و هرزه گری‌ها را به برکت حکومت اسلامی درهم پیچید و کشور خود را نجات دهید. و به خدای بزرگ اتکال کنید که نگهدار و معین شماست.

کوشش برای برپایی حکومت عدل اسلام از بزرگ‌ترین عبادات و سیرهٔ انبیا

مردم مسلمان ایران به دنبال برگزاری نماز عید، دست به عبادت ارزنده دیگری زدند که آن فریادهای کوبنده علیه دستگاه جبار و چپاول‌گر برای بپاداشتن حکومت عدل اسلام است که کوشش در این راه از اعظم عبادات است، و فدایی دادن در راه آن سیره انبیای عظام، خصوصاً نبی اکرم و وصی بزرگ او، امیر مومنان است. این جانب از فداکاری‌های ملت ایران تشکر کرده و قدرت و عظمت او را در پناه قرآن و احکام اسلام از خداوند متعال با تضرع خواهانم.

ایجاد حکومت اسلامی به‌عنوان هدف غایی مبارزه

امروز که ما به خط «الله» قدم به قدم به هدف نزدیکتر می‌شویم باید همه را به اتحاد و برابری و برادری دعوت کرده و نقاط حساسی را که مردم به خاطر آن خود را جلو رگبار گلوله شاه قرار می‌دهند نشان دهیم. امروز باید افراد محترم «نهضت آزادی ایران» در داخل و خارج، و جمیع جناحهای اسلامی- ایّدهم الله تعالی- بدون از دست دادن فرصت، دست در دست یکدیگر نهاده و در این امر حیاتی، که برچیده شدن رژیم‌ پهلوی است مبارزه، و بدون مناقشات، ملت را به سوی هدف غایی که ایجاد حکومت اسلامی است هدایت نمایند. امروز سستی و سردی و سرگرم شدن به مسائل جزئی انتحار است؛ انتحاری فضاحت بار. خطر به قدرت رسیدن شاه از اختلاف و سستی گروهها، خطری نیست که بتوان همه ابعاد آن را پیش‌بینی کرد؛ خطر سقوط یک ملت بزرگ و اسلام عزیز است.

ریشه دواندن طرح حکومت اسلامی در عروق مردم ایران

باز با کمال علاقه به ملت ایران هشدار می‌دهم که به دنبال دولت، شاه دم از انتخابات زد. هر کس که سخنان او را شنیده باشد خوب می‌فهمد که شاه با طرح مسئله انتخابات می‌خواهد مسیر اصلی حرکت اسلامی ایران را که سرنگونی این دودمان است تغییر دهد و ملت را اغفال نماید. ولی دیگر دیر شده و طرح حکومت اسلامی در عروق مردم ایران ریشه دوانده است، و به امید خدا پیروزی از آنِ ماست.

پیش نیامدن قیام مردم بر ضد حکومت صحیح، دلسوز و اسلامی

… اینکه خودش در دست بگیرد قدرت را، آدمکشی را خودش در دست بگیرد. مبادا جا را خالی کند یکی بیاید جایش. چه بروی چه نروی تو دیگر رفتنی هستی بیچاره. و خودت این کار را کردی، ما این کار را نکردیم، ملت این کار را نکرده. تو این کار [را کردی‌]، اساس را تو درست کردی. اگر یک حکومت صحیح بود، یک قدرت صحیح بود، و یک مُجری قدرت صحیح بود و دلسوز ملت بود، اسلامی بود، ممکن بود این مسائل پیش بیاید؟ ممکن بود تظاهری بر خلافش بشود؟ امکان نداشت یک همچو چیزی. پس اینکه می‌بینید که همه یکدل و یکجهت تظاهر بر ضد تو می‌کنند، بدان که زیر سر خودت است این مسائل، تو این کارها را کردی.

نپذیرفتن ریاست شخصی امام و انتخاب افراد آشنا به فکر اسلامی حکومت

- شخصاً نه. نه سن من و نه موقع و نه مقام من، و نه میل و رغبت من متوجه چنین امری نیست. اگر موقعیت پیش آید، ما در میان کسانی که در جریان مفاهیم و فکر اسلامی مربوط به حکومت هستند، شخصی و یا اشخاصی را که مستعد تعهد چنین امری باشند انتخاب خواهیم کرد.

ادای حق کارگران به بهترین وجه در حکومت عدل اسلامی

… حقوق کارگران را نمی‌پردازند به تکالیف خود آشنا نمود تا خود را مکلف به رسیدگی بدانند و یا از صحنه خارج شوند و به کارفرمایانی که به سبب همین اعتصابات، قدرت پرداخت حقوق آنان را ندارند کمک نمود. دیر یا زود باید حقوق عقب افتاده کارگران در سراسر ایران پرداخت شود. من از کارگران شجاع می‌خواهم که به تبلیغات مغرضانه بعضی عناصر گوش ندهند؛ زیرا در حکومت عدل اسلامی به بهترین وجه به آنان رسیدگی شده و حق آنان ادا می‌گردد.

خواست همگانی مردم ایران برای اسلام و حکومت اسلامی

باید مسلمین بیدار بشوند، باید از این خوابی که سیصد سال آنها را خواب کردند هوشیار بشوند؛ اقتدا کنند به ایران که با هیچ- با مشت خالی- بر تانکها و توپها و مسلسلها و قدرتهای بزرگ غلبه کرد برای اینکه اتکال به خدا داشت. همه می‌گفتند ما اسلام می‌خواهیم؛ همه فریاد می‌کردند که ما حکومت اسلامی می‌خواهیم. این ایمان راسخ که در این ملت شکوفا شد، این تبدلی که پیدا شد و تحولی که در نفوس مسلمین اینجا پیدا شد، رمز پیروزی بود: همه با هم اتکال به خدا. برادران من! اتکال به خدا داشته باشید، وحدت کلمه داشته باشید، با هم باشید، تفرقه را کنار بگذارید، خداوند همه شما را …

ایجاد «مملکت محمدی» با پشتیبانی ملت

… ما را از بین برد. ما را غربزده کردند؛ ما این غربزدگی را می‌زداییم. ما با ملت ایران، با همراهی ملت ایران، با پشتیبانی ملت ایران، تمام آثار غرب را- تمام آثار فاسده، نه آثاری که تمدن است- تمام اخلاق فاسده غربی را، تمام نَغَمات باطله غربی را خواهیم زدایید. ما یک «مملکتِ محمدی» ایجاد می‌کنیم. بیرق ایران نباید بیرق شاهنشاهی باشد، آرمهای ایران نباید آرمهای شاهنشاهی باشد؛ باید آرمهای اسلامی باشد. از همه وزارتخانه‌ها، از همه ادارات، باید این «شیر و خورشید» منحوس قطع بشود؛ عَلَم اسلام باید باشد. آثار طاغوت باید برود. اینها آثار طاغوت است؛ این تاج آثار …

امید به آزادی، امنیت و استقلال ملت در پرتو حکومت عدل و پرچم اسلام

از عواطف اسلامی شما سلحشوران مسلمان و طرفداران جمهوری اسلامی متشکرم. امید است در پرتو حکومت عدل و افراشته شدن پرچم اسلام، آزادی و امنیت و استقلال نصیب ملت محترم ایران شود. این جانب از طوایف بویراحمد و سایر طوایف شجاع ایران تقاضا دارد که در حفظ نظم و امنیت منطقه خودشان کمال مراقبت را بنمایند؛ و در این موقع حساس که به وطن ما می‌گذرد نگذارند اشخاص ماجراجو به بدخواهان دین و کشور بهانه دهند. از خداوند تعالی عظمت اسلام و مسلمین را …

کوشش سران برای رساندن جامعهٔ مسلمان ایران به نظام عدل اسلامی

- ما همیشه به همه طبقات و قشرها توصیه کرده‌ایم که اختلافات خود را کنار بگذارند و همه با هم برای نجات ملت و مملکت خدمت کنند. و همان طور که امروز شاهد وحدت و یکپارچگی ملت در این مرحله از مبارزاتشان هستیم، امیدوارم این وحدت روز به روز بیشتر شود و همه سران قوم در رسانیدن کل جامعه مسلمان ایران به یک نظام عدل اسلامی کوشا باشند.

حکومت اسلام از خواسته‌های اعتصاب مردم

… بود، استقلال داشت این ارتش. در مقابل ملت نمی‌ایستاد؛ که یک ملت اعتصاب می‌کند، ارتش اعتصاب را می‌خواهد بشکند. روسای ارتش فرمان می‌دهند و- عرض می‌کنم که- نخست وزیر ارتشی فرمان می‌دهد، و اینها هم می‌ریزند می‌زنند می‌کشند [سرکوب‌] می‌کنند که اعتصابات را بشکنند! اعتصاب مردم روی این است که ما استقلال می‌خواهیم، ما آزادی می‌خواهیم، ما حکومت اسلام می‌خواهیم. آنکه اعتصابات را می‌شکند، این در مقابل این خواست ملت است که او می‌گوید آزادی می‌خواهیم، آن می‌گوید نه نباید آزادی بشود! مقابلش است دیگر. اگر آن هم با ملت هم صدا بود که دیگر نمی‌آمد بشکند این اعتصاب را. این اعتصابات را که می‌شکنند برای این است که مخالفند با …

خواست کشوری به‌واقع اسلامی، نه اسلامی در ظاهر

… غلبه بر آنها کردند و اسلام را بردند تا روم و تا- عرض بکنم که- اروپا هم رساندند. عمده همان روح ایمان است که بر انسان باید چه باشد. این قدرتهایی که الآن ما مواجه با آنها هستیم هی می‌ترسانند آدم را از اینکه ابرقدرتها هستند! شوروی هست، امریکا هست، انگلستان هست. صحیح است، اینها قدرتهایشان زیاد است، لکن قدرت یک ملتی که حق می‌گوید، که برای خدا قیام کرده است، می‌خواهد که مملکتش مملکت اسلامی باشد نه اینکه مملکتْ مملکتی باشد که صورتش صورت اسلام و واقعش بر خلاف.

عرضهٔ حکومت مطلوب اسلامی در برابر حکومت کمونیستی

… عیبی دارد که نمی‌تواند کار کند به اندازه مخارج خودش، این دیگر به درد نمی‌خورد؛ این را باید ریخت توی دریا راحت بشوند! توی دریا هم بریزند. که دیگر محتاج به اینکه زمین را بکنند و اینها، نباشد! اینها بازی می‌دهند جوانهای ما را، و تبلیغات است همه‌اش؛ واقعیت نیست. این یک حکومت و یک، عرض بکنم که رئیس برای آنها [است‌]؛ و ما هم حکومت خودمان را نشان می‌دهیم، آن حکومتی که ما می‌خواهیم.

غفلت برداشت‌های پیشین از بعد دنیایی و حکومتی اسلام

… را، البته شناخت تمام نه؛ اما خوب مقداری هر طایفه روی ادراک خودش، روی علم خودش، اسلام را مطالعه می‌کرده و همه آیات قرآن را و همه اخبار پیغمبر و ائمه- علیهم السلام- را روی آن ادراک خودش، برداشتی که خودش کرده بوده است از اسلام، روی آن برداشت حساب می‌کرده؛ همه اوراق را برمی‌گردانده به آن ورقی که خودش فهمیده است و لهذا از این بُعدی که اسلام دارد، که بُعد دنیایی‌اش و حکومتش است، آنجا وقتی که ببینید، هیچ خبری نیست؛ همه آن، مسائل فلسفی و عرفانی است؛ اما وظیفه مردم حالا که دارند زندگی می‌کنند، چه است و کیفیت حکومت اسلام چه حکومتی است، و مردم چه جور باید برخورد داشته باشند با طبیعت، هیچ در کلمات آنها دیده نمی‌شود. آنها همه‌اش راجع به مسائل ما بعد الطبیعه و مسائل عرفانی و …

دستور داشتن اسلام برای حکومت و تشکیلات آن

… بُعد است، آن هم بُعد آخرش است. بُعدهای دیگری دارد که آنها هم همه‌اش از اسلام است و برای تربیت انسان است، و انسان را می‌خواهد یک موجود رشیدی که همه این ابعاد را داشته باشد تربیت کند. و برای همه اینها هم دستور دارد اسلام؛ نسبت به یک جهتْ دونِ جهت دیگری نیست؛ برای حکومت اسلامی دستور دارد، برای تشکیلاتش دستور دارد؛ برای مقاتله با دشمنان دستور دارد، برای تحرک جامعه دستور دارد، برای رسیدن به ماورای طبیعت دستور دارد، همه اینها را دارد. یک بُعدی نیست که انسان خیال کند من اسلام را شناختم، و شناختم این است که مثلًا تاریخش چه جور بوده و فرض کنید که زندگی بشری‌اش چه جور بوده و …

خواست همهٔ ملت از سراسر کشور

- برگشت به قانون اساسی، همان برگشت به رژیم سلطنتی منحط است که امری است کهنه شده و ارتجاعی؛ و این قابل برگشت نیست. و اشخاصی که می‌گویند می‌خواهیم برگردیم در اقلیت واقع هستند؛ و تمام ملت از سرتاسر کشور فریاد می‌زنند که ما حکومت اسلامی می‌خواهیم. و اما رژیم اسلامی و جمهوری اسلامی، یک رژیمی است متکی بر آرای‌ عمومی و رفراندم عمومی و قانون اساسی‌اش قانون اسلام و باید منطبق بر قانون اسلام باشد؛ و قانون اسلام مترقی ترین قوانین است، و قانون اساسی آن مقدار که مطابق با این قانون مترقی است آنها بر جای خود باقی …