رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «حکمت متعالیه»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «حکمت متعالیه»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیمکتب فلسفی ملاصدرا و شارحان آن فراتر از روش‌های مشایی و اشراقی.

امام خمینی

القای اصول فلسفهٔ متعالیه به شاگرد

و هذه وصیتی إلی النّفس القاسیه المظلمه، و إلی صاحبی و سیّدی ذی الفکر الثّاقب فی العلوم الإلهیّه و النظر الدّقیق فی المعارف الرّبانیّه العالم الفاضل المولی الامجد الآقا السیّد إبراهیم الخوئی المعروف بمقبره‌ای- دام مجده و بلّغه الله تعالی غایه آمال العارفین و منتهی سلوک‌ السّالکین- فإنّی قد القیت فی روعه امّهات ما عندی من اصول الفلسفه المتعالیه و شطراً وافراً مما تلقّیت عن المشایخ العظام و صحف ارباب المعارف؛ فقد بلغ- بحمد الله- فوق المراد و تردّی برداء الصّلاح و السّداد و علی الله التّکلان فی المبدا و المعاد. و لقد اُکرّر وصیتی بما وصّانا المشایخ العظام ان یضنّن باسرار المعارف إلّا علی اهله و لا یتفوّه بحقائق العوارف فی غیر محله؛ فإنّ الله جلّ اسمه قال: وَ …

آموختن اصول فلسفهٔ الهی متعالیه به شاگرد

و هذه وصیّتی إلی نفسی القاسیه المظلمه البطّاله و إلی صاحبی الموفّق ذی الفکر الثاقب فی العلوم الظاهره و الباطنه و النظر الدقیق فی المعارف الالهیه، العالم الفاضل النقّاد و الروحانی الآقا میرزا جواد الهمدانی- بلّغه الله غایه الامانی- فإنّی و لعَمر الحبیب مع انّه لستُ من اهل العلم و طلّابه قد القیت إلیه ما عندی من مهمّات اصول الفلسفه الالهیه المتعالیه، و شطراً ممّا استفدت من المشایخ العظام- ادام الله ظلّهم- و کتب ارباب المعرفه و اصحاب القلوب- رضوان الله علیهم- و قد بلغ بحمد الله تعالی مرتبه العلم و العرفان و سلک مسلک العقل و الإیمان، و هو سلَّمه الله لطیف السّر و القریحه، نقیّ القلب، سلیم الفطره، جَیِّد الرَویّه، متردّی برداء العلم و السداد و علی الله التوکّل فی المبدا و المعاد.
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

بهره‌گیری هم‌زمان از عقل منطقی، شهود عرفانی و وحی قرآنی

مکتب فلسفی صدرالمتالهین همچون شخصیت و زندگی خود او، مجموعه‌ی در هم تنیده و به وحدت رسیده‌ی چند عنصر گرانبها است. در فلسفه‌ی او از فاخرترین عناصر معرفت یعنی عقل منطقی، و شهود عرفانی، و وحی قرآنی، در کنار هم بهره گرفته شده، و در ترکیب شخصیت او تحقیق و تأمل برهانی، و ذوق و مکاشفه‌ی عرفانی، و تعبد و تدین و زهد و انس با کتاب و سنت، همه با هم دخیل گشته، و در عمر علمی پنجاه‌ساله‌ی او رحله‌های تحصیلی به مراکز علمی روزگار، با مهاجرت به کهک قم برای عزلت و انزوا، و با هفت نوبت پیاده احرامی حج شدن، همراه گردیده است.

لزوم معرفی فلسفهٔ سبزواری با زبانی آشنا به فرهنگ کنونی جهان

… تازه‌ به‌ حکمت‌ اوست‌ که‌ آمیزه‌یی‌ از تفکر قدیم‌ عقلائی‌ با رشحه‌ی‌ الهام‌ عرفانی‌ است‌. در محشر اندیشه‌های‌ فلسفی‌ روز که‌ غالبا از نور معنی‌ و پرتو توحید، بیگانه‌ و بیخبر است‌، جای‌ این‌ فلسفه‌ی‌ قرآنی‌ و پایه‌های‌ استقرار و خلل‌ناپذیرش‌، خالی‌ است‌. زبانی‌ آشنا با فرهنگ‌ و معارف‌ کنونی‌ جهان‌، و دستی‌ چیره‌ در ترسیم‌ زیبایی‌های‌ حکمت‌ متعالیه‌، و در پشت‌ آن‌، ذهنی‌ ژرف‌‌بین‌ و نواندیش‌ و جامع‌نگر به‌ کار است‌ تا فلسفه‌ی‌ این‌ حکیم‌ بزرگ‌ را در نمایشگاه‌ فاخرترین‌ فرآورده‌های‌ بشری‌، در جای‌ سزاوار خود بنشاند.

خالی بودن جای فلسفهٔ قرآنی و لزوم معرفی آن با زبانی آشنا به جهان امروز

در این باب سه دیدگاه با هم و در کنار هم، سزاوار ژرف نگری است: نخست، نگاهی تازه به حکمت اوست که آمیزه‌یی از تفکر قدیم عقلانی با رشحه‌ی الهام عرفانی است. در محشر اندیشه‌های فلسفی روز که غالباً از نور معنی و پرتو توحید، بیگانه و بیخبر است، جای این فلسفه‌ی قرآنی و پایه‌های استقرار و خلل ناپذیرش، خالی است. زبانی آشنا با فرهنگ و معارف کنونی جهان، و دستی چیره در ترسیم زیبایی‌های «حکمت متعالیه» و در پشت آن، ذهنی ژرف بین و نواندیش و جامع‌نگر به کار است تا فلسفه‌ی این حکیم بزرگ را در نمایشگاه فاخرترین فرآورده‌های بشری، در جای سزاوار خود بنشاند. دوم نظری از سر عبرت به تأثیر این معرفت فلسفی، در بنای شخصیت خود فیلسوف است. اگر فلسفه، شناختی درست از هستی، برای بنای انسان راستین است، کدام تجربه از این بهتر و گویاتر؟ و سوم زدودن این گمان غلط که فلسفه‌ی اسلامی از قرنهای میانه‌ی هجری به خاموشی و افول تکرار …

افول فلسفهٔ ملاصدرا پس از تهاجم و احیای آن در اصفهان

… که در [زمینه‌ی] عرفان است، تا مرحوم هیدَجی،[9] تا مرحوم میرزا عبدالله زنوزی. میرزا عبدالله زنوزی پدر ایشان است و آقا علی شاگرد پدرش است؛ هر دو شاگرد ملّاعلی نوری اصفهانند. مرحوم ملّاعلی نوری هم یکی از آن بزرگان این -به‌اصطلاح- مِضمار[10] و این میدان است؛ یعنی اینها کسانی هستند که فلسفه‌ی ملّاصدرا را احیاء کردند. فلسفه‌ی ملّاصدرا بعد از یک برهه‌ای از زمان، مورد تهاجم شدید قرار گرفت و افول کرد؛ بعد یک کسانی در اصفهان پیدا شدند [و آن را احیاء کردند] که همه‌ی آنها هم در اصفهانند؛ البتّه غالباً هم اصفهانی نیستند؛ مثل ایشان که اصفهانی نیست، مثل خیلی از آقایان و بزرگانی که اسمشان آورده میشود؛ اینها اصفهانی هم نیستند لکن مرکز، اصفهان بوده؛ این نشان‌دهنده‌ی این است که اصفهان مرکز علوم عقلی بوده. بعد این پدر و پسر -مرحوم میرزا عبدالله زنوزی …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای